Chương 88: Dụ Hoàng băng hà, Nhật Lễ lên ngôi.
Đại Trị năm thứ 12, 1369 Công Nguyên, mùa hạ
Cung Lạc Thanh chìm trong không khí khẩn trương, không gian vô cùng tĩnh mịch. Ở hành lang bọn cung nữ hoạn quan qua lại liên tục đôi lồng mày nhíu chặt, sắc mặt vô cùng thấp thỏm, không dám thở mạnh. Nguyên nhân khiến bọn họ bây giờ lộ ra thái độ này cũng rất đơn giản, Dụ Hoàng bệnh, hơn nữa còn bệnh rất nghiêm trọng, không gượng dậy nổi, đã đến mức nguy kịch.
Số là Dụ Hoàng trong một lần hoan lạc không hiểu vì sao mà con mắt trợn trắng, lăn ra giường ngất đi, sự việc xảy ra đột ngột, làm đám vũ cơ cùng giường sợ hãi vô cùng, xúm lại không ngừng lay gọi, Trâu Canh nghe tin phải hỏa tốc chạy đến mới cứu được hắn tỉnh lại. Trải qua chuyện này, không biết là có phải cảm nhận đến được cái chết đang cận kề hay không, Dụ Hoàng trở nên si mê các chuyện trường sinh, thường xuyên tìm Trâu Canh hỏi về chuyện trường sinh.
Là một y gia nghiêm túc, Trâu Canh đối với trường sinh căn bản là không tin, không thấy bao anh tài hiệt kiệt như Thủy Hoàng Đế Doanh Chính hay Đường Thái Tông Lý Thế Dân tốn bao công sức tìm thuốc trường sinh, cuối cùng vẫn là tay không mà về sao, thế là chỉ có thể uyển chuyển khuyên bảo Dụ Hoàng từ bỏ. Nhưng làm Trâu Canh không ngờ tới là sau khi ở chỗ hắn vô công mà về, Dụ Hoàng vẫn chưa hết hi vọng, lại từ chỗ khác tìm cơ hội trường sinh. Nghe nói núi chí linh có một nữ đạo sĩ đạo hiệu Huyền Vân vô cùng thần diệu, tu được phép tiên, Dụ Hoàng sai người cất công mời ả ta đến Thăng Long, cốt thỉnh giáo cho được cái phép tu tiên thần diệu ấy.
Huyền Vân vừa đến kinh đã thể hiện ra bản lãnh không tầm thường, lật tay tạo lửa, nhổ nước biến cỏ khô thành cỏ xanh… các loại thủ đoạn ùn ùn tuôn ra làm Dụ Hoàng nhìn đến kích động vô cùng, tin chắc đã gặp phải đắc đạo tiên nhân. Thế là dưới sự chỉ dân của Huyền Vân, Dụ Hoàng cũng bắt đầu mặc đạo bào, uống đan dược tu tiên. Trâu Canh nhìn đến vô cùng gấp gáp mấy lần cầu kiến khuyên bảo nhưng Dụ Hoàng căn bản là bỏ ngoài tai, về sau còn trực tiếp tránh mặt không gặp. Kết quả không cần nói cũng biết, tu tiên cơ bản là trò bịp bợm, sau khi nhận được vô số vàng bạc châu báu lụa là từ Dụ Hoàng, Huyền Vân như bao thần côn khác khi đã thành công lừa bịp con mồi, rất ăn ý mà cao chạy xa bay. Đến lúc Dụ Hoàng ăn đan dược mà ngộ độc ngất xỉu, triều đình mới tá hảo tìm đến đạo quan của ả nhưng chỉ thấy người đi nhà trống, ả ta đã sớm không còn bóng dáng, chả biết đi đâu. Dụ Hoàng thân thể vốn đã yếu ớt, căn cơ tiêu hao quá độ, trải qua độc tính của số đan dược kia chà đạp đã căn bản không còn lại gì, người khô gầy như que củi, tròng mắt đờ đẫn, tóc đã rụng hết, Trâu Canh dùng hết thủ đoạn cũng không thể cứu giúp lại được, vận mệnh đã đếm ngược từng ngày. Từ trong phòng bệnh bước ra, Trâu Canh thần sắc mệt mỏi, tinh thần vô cùng uể oải, sau bao lần thất bại hôm nay hắn lại cố gắng thi triển tuyệt chiêu châm cứu gia truyền 1 lần cuối hòng đem Dụ Hoàng cứu trở về, nhưng làm người tuyệt vọng là kết quả cuối cùng vẫn là thất bại, đã không còn cứu nổi.
Trâu Canh mặc dù cũng đã dự tính được sẽ có một ngày này, nhưng cũng không ngờ đến nó lại đến sớm như vậy, hắn còn tưởng mình ít nhất cũng còn vinh hoa phú quý được vài năm đâu, bây giờ mắt thấy phải đến tận cùng, thật sự là có chút không cam lòng. Lắc lắc đầu, không còn suy nghĩ linh tinh, Trâu Canh trước ánh mắt dò hỏi của 6 tên đồng bạn nói:
-Quan gia ngộ độc quá nặng, ta đã hết sức, vẫn không thể cứu lại.
6 tên đồng bạn nghe được Trâu Canh công bố tin tức kinh người, ai nấy đều hoảng hốt vô cùng, không ai bảo ai đều nhanh chóng trở về trong nhà xử lý tài sản, mỗi người đều tự hiển thần thông, tìm người quyền quý tặng quà biếu lễ cốt bình an vượt qua thời buổi gian nan này. Bọn hắn biết rõ bọn hắn bao lâu nay có thể thoải mái vơ vét của cải, kiêu căng hống hách, hoàn toàn là dựa vào sự sủng ái của Dụ Hoàng với bọn hắn, bây giờ Dụ Hoàng mắt thây sắp không xong, cây đổ bầy khỉ tan, mỗi người tự mưu lối riêng cũng là chuyện thuận lý thành chương.
Tin tức Dụ Hoàng bệnh tình đã vô phương cứu chữa truyền đến cung Thánh Từ, Hiến Từ Thái hậu vội vàng lên kiệu hỏa tốc tới cung Lạc Thanh. Con trai đã không cứu được, đại thống hiện nay lại không có người thừa kế, cái nguy rung chuyển xã tắc ngay ở trước mặt, bà không thể không lo lắng, ít nhất phải làm Dụ Hoàng trước tuyển ra người kế vị trước khi chết đi.
Trong cung Lạc Thanh Dụ Hoàng thân thể tiều tụy, khuôn mặt bệnh trạng, nằm trên giường. Thấy Thái hậu bước vào, Dụ Hoàng trong mắt hiện ra vẻ vui mừng, ít nhất trong giờ phút sinh tử cận kề, mẫu hậu vẫn ở bên hắn, hắn yếu ớt nở nụ cười thều thào:
-Mẫu hậu là người đấy ư?
Nhìn con trai cơ thể gầy yếu, đầu tóc trụi lủi, thân không thể động, Hiến Từ Thái hậu trong lòng nhói đau, giọng run run:
-Con trai, ta đến với con rồi đây.
Hiến Từ Thái hậu đến bên giường, nhẹ nhàng ngồi xuống ôm lấy Dụ Hoàng, giờ phút này hai người như bỏ qua tất cả thân phận địa vị tôn quý, chỉ còn lại một người mẹ cùng người con trai số khổ. Dụ Hoàng dựa đầu vào lòng Thái hậu, giọng nói lạc đi:
-Mẫu hậu, con bất hiếu, từ trước đến nay chỉ mải mê hưởng thụ, không đến thỉnh an mẫu hậu, đến cuối cùng trong lúc sinh tử, chỉ có mẫu hậu là bên cạnh con. Mẫu hậu không trách con chứ ?
Hiến Từ Thái hậu trong mắt đỏ hoe lắc đầu:
-Con là con của ta, ta sao có thể trách con được.
Dụ Hoàng nghe vậy thì cười rất mãn nguyện, suy yếu nói chuyên:
-Vậy là tốt rồi.
Hiến Từ Thái hậu mặc dù trong lòng bi thương nhưng biết chính sự quan trọng, cố nén cảm xúc, nghiêm túc nói:
-Con trai sau khi con đi, xã tắc vô chủ, nên do ai kế thừa đại thống ?
Dụ Hoàng lắc lắc đầu:
-Trước đây con tự phụ chính mình tuổi trẻ cũng chưa bao giờ nghĩ đến chuyện này, bây giờ mẫu hậu hỏi, con nhất thời cũng không biết . Mẫu hậu thấy xứng đáng thì cứ nói để con lập chiếu truyền vị cho hắn.
Hiến Từ Thái hậu thận trọng suy nghĩ, chợt nghĩ đến người con trưởng của mình, Cung Túc Vương Nguyên Dục quá cố, sinh ra là đích trưởng tử vốn nên nối ngôi đại thống nhưng vì tinh thần thường hay thất thường, mà không được kế vị . Cung Túc Vương tuy đã qua đời những đã để lại một người con trai –Trần Nhật Lễ.
Mẹ Trần Nhật Lễ tên thật là gì ngay bản thân nàng ta cũng đã sớm quên, chỉ biết từ khi còn rất nhỏ nàng ta đã bị cha mẹ bán vào gánh hát làm ca cơ, về sau nhờ đóng vai Vương Mẫu trong tích trò “Vương Mẫu hiến bàn đào” mà nổi danh khắp kinh thành, từ đó cũng lấy tên hiệu là Vương Mẫu. Cung Túc Vương vốn thích nghe hát, mộ tiếng mà đến, thấy nàng xinh đẹp mà mua nàng từ tay chồng nàng- kép hát Dương Khương lấy về làm vợ. Lấy về không lâu thì Vương Mẫu mang thai, sinh ra Trần Nhật Lễ.
Cung Túc Vương chết đi, Vương Mẫu và Nhật Lễ mẹ góa con côi hai người sống nương tựa vào nhau, dựa vào của cải chồng để lại sống cũng không đến mức túng thiếu. Nhật Lễ cũng như bao con cháu quý tộc khác cũng được đến Thái học học tập, nhưng vì xuất thân hèn kém của mẹ hắn mà con cháu các nhà vương hầu khinh bỉ gọi hắn là con nhà tuồng chèo, thường xuyên bị bọn chúng bắt nạt, đánh đập đến mặt mũi bầm dập. Mỗi lần như vậy Nhật Lễ đều không hề chống trả, yên lặng chịu đựng, mà hắn như vậy càng khiến đám bắt nạt không hề sợ hãi, càng sỉ nhục lăng mạ nhiều hơn. Những chuyện này cũng là Hiến Từ Thái hậu ngẫu nhiên đi qua Quốc tử giám bắt gặp hắn đang bị bắt nạt mới rõ ràng.
Sau buổi gặp tình cờ hôm đó, bà theo Nhật Lễ về phủ thấy Vương Mẫu nàng ta mặc quần áo giản dị, vì chống thủ tiết, tự tay lo liệu việc nhà cùng đám kẻ hầu người hạ, trong lòng bà đối với mẹ con Nhật Lễ càng thêm áy náy. Con dâu cùng cháu nội sống khổ như vậy, bà làm mẹ chồng, bà nội lại ở trong cũng không hề hay biết, trong lòng càng thêm tự trách. Bây giờ lúc này cần lựa chọn người thừa kế, bà tự nhiên nhớ đến mẹ con Nhật Lễ, cảm thấy nhất định phải bù đắp thiệt thòi cho họ. Nghĩ vậy bà nói:
-Nhật Lễ là con của Nguyên Dục, là dòng đích trưởng, nối theo phép xưa, có thể kế thừa đại thống.
Dụ Hoàng nghe Thái hậu nói vậy mới từ trong trí nhớ nhớ ra anh mình quả thật còn có một con trai, suy nghĩ thấy hắn tuy không có tài năng nổi bật nhưng cũng không có tiếng xấu gì, cũng có thể xưng là thích hợp liền gật đầu, hạ lệnh hoạn quan soạn chỉ lập Nhật Lễ nối ngôi
Ngày 25 tháng 5 năm Đại Trị thứ 12, Dụ Hoàng băng ở cung Lạc Thanh. Triều đình bàn chuyện kế vị, xưng Cung Định Vương Trần Phủ tài năng hiền đức, nên được nối ngôi. Hiến Từ Thái hậu lấy ra di chiếu của Dụ Hoàng muốn lập Nhật Lễ, triều đình phản đối, cho là nhánh Cung Túc Vương đã sớm bị tiên đế loại khỏi quyền kế thừa, không thể lập. Nhưng Thái hậu thái độ vô cùng kiên quyết bảo quần thần:
-Xưa Nguyên Dục là đích trưởng tử không được lập mà mất sớm. Nay Nhật Lễ không phải là con của Dục sao ? Người xưa lấy đích trưởng kế vị làm kế ổn định giang sơn chẳng lẽ các ngươi nhưng người đọc sách thánh hiền, kinh văn đầy bụng lại không biết ? Ta chắc tiên đế ở dưới suối vàng cũng cho việc này là phải.
Lời nói của Thái hậu hoàn toàn không có vấn đề, lễ pháp tuyền thống xác thực là như thế, khiến quần thần cũng không có lời nào để nói. Lại thấy Thái hậu kiên quyết phái người đi đón Nhật Lễ, mà trong di chiếu của Dụ Hoàng cũng xác thực muốn lập Nhật Lễ, quần thần cũng đành chịu thua mà xuôi theo.
Ngày 15 tháng 6 năm Đại Trị thứ 12, Hiến Từ Thái hậu đón Nhật Lễ vào cung, chính thức đăng cơ, cải niên hiệu là Đại Định năm đầu. Nhật Lễ nối ngôi do được Dụ Tông nhận làm con theo chiếu thư vậy nên truy phong cha ruột Nguyên Dục là hoàng thái bá. Đến đây Đại Việt đã có một vị quân vương mới cai trị.
Chú thích:
Sự kiện mời đạo sĩ chép trong Đại Việt sử ký toàn thư như sau:
Mùa đông, tháng 10, cho mời đạo sĩ Huyền Vân ở núi Chí Linh đến kinh để hỏi về phép tu luyện.
Ban cho động của đạo sĩ tên là “Huyền Thanh động.
Vừa bắt đầu tu đạo cuối năm trước đến giữa năm sau thì qua đời, tác giả cho rằng hai sự kiện này ắt có liên quan đến nhau