Chương 27 : Lên ngôi cùng tôn phong (1)

Hoàng cung Thăng Long, cung Quan Triều, chính điện

Thời gian đã bước sang tháng ba năm 1371 Công Nguyên, ngày hôm nay Đại Việt chính thức bước sang một trang mới, sau mấy tháng chiến sự loạn lạc bất ổn đã kết thúc, ngai vàng bỏ trống chính thức đã có chủ nhân mới của nó- một vị hoàng đế trẻ tuổi mới tròn 21 tuổi. Trần Nhật Thanh vì để sự kiện mang tính kỷ niệm cũng suy xét đến vấn đề chi phí tổ chức sự kiện quyết định trực tiếp chọn sinh nhật của mình làm ngày lên ngôi, hai lễ gộp vào làm một, 21 năm trước hắn giáng sinh ở Đại Việt, 21 năm sau hắn trở thành người cai trị của quốc gia này, tính đồng nhất này cũng đủ để trở thành cảm hứng biểu tượng cho các văn nô thổi đến tận trời.

Trần Nhật Thanh trên đầu đội mũ cổn miện 12 hàng chuỗi ngọc lưu ly mang ý nghĩa biểu tượng cho trật tự vũ trụ buông xuống thành rèm châu che đi khuôn mặt, một dải lụa trắng từ hai bên thân mũ thả dài xuống đến tận chân. Trên thân hắn khoác áo miện phục làm từ lụa tím sẫm, hai bên tay áo được dùng tơ vàng thêu hình ngũ trảo kim long, chim trĩ núi cao cùng nhật nguyệt tinh thần ; dưới người mặc xiêm thêu thú, rau tảo, gạo trắng, ngọn lửa cái búa cùng hoa văn chữ phất, tất cả hoa văn đều ẩn dụ tượng trưng cho các đức tính của bậc đế vương.

Hắn trong tay cầm hốt ngọc, chân đi hài đen mũi đỏ, chậm rãi dẫm lên bậc thang bước lên đài cao, đến bên ngai vàng hơi chăm chú nhìn chỗ ngồi tôn quý nhưng cũng đầy áp lực này một lúc, bước lên trước, quay người lại, một tay nâng lên dải lụa trắng, đầu gối cong lại, đặt mình ngồi xuống, rồi lại chuyển sang cầm hốt bằng hai tay tạo thành tư thế nghiêm chỉnh.

Phía dưới bậc thang thấy hắn đã ngồi ổn định, Lê Quát dẫn đầu quần thần liền cùng nhau quỳ xuống hô vang:

-Thần bái kiến bệ hạ ! Hoàng thượng vạn tuế !

Quần thần trăm miệng một lời cao giọng hô quát, đồng thời quỳ sát đất, hướng tân hoàng đế bày tỏ thần phục cùng trung thành. Thanh âm từ bên trong điện truyền tới ngoài điện, lại từ ngoài điện, truyền lại bên trong điện. Trần Nhật Thanh nghe tiếng hô của quần thần trong lòng có chút cảm khái, tư vị này quả thật mỹ diệu làm lòng hắn không nhịn được mà kích động, khó trách trong lịch sử nhiều người vì được ngồi lên vị trí này mà không ngại máu chảy đầu rơi. Bất quá nghĩ đến vị trí này cũng không phải dễ ngồi như vậy, sơ hở một chút là có thể bị người đá xuống, hắn hít sâu một hơi, bình phục tâm tình, nhẹ nhàng thở ra, nâng lên đôi tay, dùng giọng thâm trầm tuyên bố:

-Các khanh bình thân.

Văn võ bá quan nhận được lệnh liền hô to :

-Tạ bệ hạ

Sau đó liên tiếp đứng lên, chia thành hai sườn, văn ở bên trái, võ ở bên phải, yên lặng mà đứng. Trần Nhật Thanh lúc này nói :

-Trẫm thấy các khanh đứng ắt mỏi mệt, cho ban ngồi !

Nói xong từ hai bên điện các nội thị nâng ghế đến, xắp xếp vào vị trí. Quần thần hơi ngạc nhiên, rõ ràng màn này không có trong trình tự lễ nghi. Thực tế đây là Trần Nhật Thanh lúc sớm nay quan sát điện trống trải mới nghĩ đến, vội vàng chuẩn bị căn bản không kịp thông tri, hắn biết rất nhiều vị đại thần tuổi lớn đứng thiết triều đối với bọn họ cũng không phải gánh nặng nhỏ, hắn còn cần dựa vào bọn họ phụ tá, thích hợp quan tâm cũng là cần thiết, đến nỗi dị nghị quần thần cùng hoàng đế đều ngồi sẽ mất đi tính trên dưới phân không rõ tôn ti gì đó hắn cũng không phải người xét nét như vậy.

Các quan hồi thần lại, thấy Trần Nhật Thanh thật sự cho bọn họ ngồi liên hô lên:

-Tạ ơn bệ hạ !

Rồi đều xoay người ngồi xuống ghế.

Tràn Nhật Thanh cười nhẹ nói tiếp :

-Từ nay về sau mỗi khi thiết triều các khanh không cần đứng nữa, cứ tiếp tục ngồi như hôm nay.

Quần thần trong lòng hơi rung động, tân hoàng đế này chưa biết năng lực ra sao nhưng riêng phần tỉ mỉ quan tâm này đã làm bọn họ có thiện cảm, liền hô lên:

-Bệ hạ nhân đức.

Trần Nhật Thanh gật đầu, đây chỉ là nhạc đệm nhỏ, buổi lễ vẫn cần tiếp tục tiến hành, hắn nhìn hướng nội thị bên cạnh nói ngắn gọn :

-Tuyên đọc chiếu thư !

Các nội thị nhận được lệnh liền đi xuống bục đến bên một chiếc bàn ở góc điện đem mấy khay đặt chiếu thư đã soạn bưng tới. Nội thị đem phần chiếu thư đầu tiên mở ra đọc lớn:

“Hạo thiên thành mệnh, Hoàng đế chiếu rằng:

Trẫm vốn phận tôi con, lòng chẳng dám vọng tưởng đến ngôi tôn vị. Song vận nước xoay vần, thời vận cảm ứng, tổ tông linh hiển, ban xuống huyền chỉ, mệnh trẫm nối vị để gìn giữ xã tắc. Quần thần khẩn khoản, trăm họ một lòng, đều thỉnh trẫm thuận theo mệnh lớn, vâng lời di chỉ, để giữ yên quốc vận, chở che lê dân. Trẫm lòng vốn hèn yếu, nào dám đảm đương, nhưng nghĩ nếu cứ thoái nhượng mãi, thì đại nghĩa ắt nghiêng, lòng người không chốn gửi. Vậy hôm nay, trẫm cúi đầu tế bái trời đất khấu tạ tổ tông, kính cẩn đăng điện, tiếp lấy cơ đồ, nối chí các bậc tiên đế.

Trẫm nghĩ: vận nước đã chuyển, đạo trời đã định, nên thuận lòng người, kỷ nguyên mới đã mở, vậy nên trẫm nay cải nguyên là Thánh Nguyên, để xứng vận nước mới, đạo đức tỏ rạng. Từ năm nay trở đi, các nha môn trong ngoài, các văn thư, biểu sớ, đều phải chép theo niên hiệu mới.

Nay chiếu cáo khắp thiên hạ, để muôn dân cùng biết.

Khâm thử !”

Chú thích :

-1, Ý nghĩa biểu tượng 12 chuỗi ngọc – dải lưu của mũ cổn miện gồm 12 canh giờ, 12 tháng trong năm, 12 con giáp, 12 tiết khí cùng 12 trung khí trong năm

2, -Ý nghĩa hoa văn thêu của trên miện phục, thời Lý Trần do lịch sử không ghi chép rõ, tài liệu khảo chứng chi tiết rõ ràng thiếu thốn nên tác sử dụng quy chế nhà Chu làm chuẩn mực, đây cũng là hướng phục chế của nhiều công trình nghiên cứu

* Áo:

Nhật nguyệt tinh thần – Mặt trời, mặt trăng, sao : ý nghĩa soi sáng

Núi: vững vàng

Rồng năm móng: biến hóa

Chim trĩ : tài hoa văn chương

*Xiêm :

Tôn ri -một loài thú tương truyền rất có hiếu tượng trưng cho hiếu thuận với cha mẹ

Rau tảo: sạch sẽ

Lửa: sáng tỏ

Gạo trắng :nuôi người

Cái búa( phủ): quyết đoán

Hoa văn chữ Phất: Phất” là hình hai chữ “dĩ” (已) đối ngược nhau hàm ý cân nhắc, so sánh cẩn trọng khi làm việc.

3, Trong các phim truyện cổ trang thường lạm dụng câu : Phụng thiên thừa vận, Hoàng đế chiếu viết làm khởi đầu chiếu thư bất kể triều đại nhưng thực tế cụm này đến tận thời Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương mới được đặt ra, các triều đại khác không có

Hạo thiên thành mệnh là câu khởi đầu chiếu thư hoàng đế ban ra của Đại Việt thời Trần theo giả thuyết từ ấn “ Hạo thiên thành mệnh chi bảo” của nhà Trần. Cụ thể theo Nguyên sử, khi Thoát Hoan vào Thăng Long năm 1285 có cướp được nhiều văn thư của nhà Trần. Trên các văn thư Trần Thánh Tông nhường ngôi cho Trần Nhân Tông, biểu chương Trần Thánh Tông dâng lên Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng thái hậu có sử dụng “Hạo thiên thành mệnh chi bảo”. Trung Hoa không sử dụng cụm “Hạo thiên thành mệnh” này, có thể coi đây là nét riêng thể hiện triều Trần không hoàn toàn tiếp thu y nguyên quy chế Trung Hoa