Chương 25 : Tết xưa

Tết xưa thì nhiều loại, Tết Thanh Minh đi thăm mộ, Tết Trung Thu… Trong đó Tết Nguyên Đán dĩ nhiên là lớn nhất, nhân dân xa hương đến mấy đều cố về quê – mặc cho sự khó khăn về đường xá, nhiều người vẫn quyết định về quê. Lần này có gia đình Quý Trạch về làng, nhưng Yến với người trong nhà hắn không ra tiếp, vì mấy cái xui mà Yến đem tới cho nhà ông bác.

Giữa giao thừa, hắn lò mò làm xong linh kiện của động cơ hơi nước cơ bản, thì đi ra gian chính đã thấy bàn ghế cất gần hết – chỉ chừa lại một cái bàn để đồ cúng. Nhà hắn mới làm lễ cúng xong, cúng thì có cả ông bà tổ tiên, còn cúng thêm một mâm ngoài trời để cúng cô hồn, người Chiêm Thành nữa để biểu rõ ý uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Có mấy nhà treo cây nêu – theo tích thì quỷ ép người trồng gì chúng cũng lấy tận ngọn, Phật cho người trồng khoai lang, quỷ đổi lại chỉ chừa thân thì Phật lại cho người trồng ngô… sau người đánh quỷ ra biển Đông, chúng hàng năm ngày Tết lại trở về đất liền lo mồ mả tổ tiên, người treo cây nêu có thêm dải lụa là gì đó để bóng chiếu tới đâu quỷ chịu tới nấy.

Nhà hắn thì chẳng theo đạo Phật, lại càng chẳng tin vào cây nêu, nhưng mà hắn nhìn vào mấy cây nêu mà nghĩ tới sự tích đó – lại thêm khoai lang với cây ngô lọt vào mắt hắn. Hắn trước khi rèn thì toàn đi chăn trâu, làm nông nẻn hiểu rõ đất đai Thuận Hoá cơ bản ra sao : hắn cho khoảng tháng 9 – 11 chung cả xứ thì không trồng được, những mùa còn lại không vấn đề.

Giao thừa mới điểm, hắn vào cúi chúc Thuần với Tuyết, rồi lại đi qua nhà thờ họ để chúc mấy cụ trưởng tộc trưởng họ – vì Trâu đã đi rồi nên hắn mới kiêm hộ việc này. Mấy cụ thắp đuốc với đèn lồng sáng cả cái đình với mấy cái nhà thờ, sắc đỏ vàng khắp nơi, cờ Ngũ Hành (hay Ngũ Sắc) với đối đỏ treo đầy nhà cửa. Mấy cụ ăn trầu, uống trà trên sập đợi con cháu thành hàng chúc, ai cũng cúi lạy nhưng tới Yến thì không – còn nhỏ nhưng tước hắn to nhất làng nên không cần quỳ lạy gì.

Xong rồi mấy cụ mới xuống sập mà dọn đi, làm lễ cho con cháu xa gần cúng khất tổ tiên, bài vị… Khắp nơi, nhà nào cũng treo chữ Phúc ngược – ý là Phúc trên trời ban xuống. Hắn nhận tiền của mấy cụ khoảng 3 đồng rồi về nhà lại lù xì trong nhà mỗi người 5 đồng – thời này có lẽ dân cư ở Thuận Hoá không trọng tiền bạc nên họ chỉ cho nhau qua lại cho có hên với nhau.

Hắn ra ngoài đường : khung cảnh ai ai cũng ra đường coi múa lân, coi diễn kịch, viết đối với hàng đàn ngọn đèn lồng soi sáng cả con đường làng. Như này mà ở Phú Xuân thì có khi chói cả mặt, lung linh tựa tiên cảnh. Ai ai cũng uống trà, nhậu nhẹt – nói cái hắn liền thấy Nhơn cùng đồng bọn đang nhậu chi chít với nhau.

Yến thở dài, hắn đi dọc con kênh trước làng, lại thấy mấy cây mía mọc um tùm – tím, trắng với bầu mong xen kẽ nhau. Chợt hắn thấy mình ngu : cứ tìm cách trồng cà phê để kiếm nước kích thích người dân đỡ mệt mỏi, mà hắn lại quên nước ta có sẵn mấy cây mía có đường tự nhiên để kích thích tỉnh táo trong người. Hắn nghĩ tới đó như được khai sáng, bỏ luôn vụ cà phê với lúa mỳ đi, ở Đại Việt ta có ngô, khoai lang, mía cơ mà!

Hắn lúi ha lúi húi đi cầm rựa chặt mấy cây mía đi – mấy thanh đao kiếm đợt trước hắn chưa lấy lại. Trồng mía đơn giản : gần nước có phù sa thì tốt, cần một đoạn hom mía (thân mía) khoảng 2 – 3 mầm, ngâm nước vôi 10 phút, để ráo rồi xới sẵn đất mà vùi vào khoảng 35cm – hắn tự tính chứ chưa rõ lắm.

Khoảng chuyển ngày quá 2 tiếng rồi hắn mới vô nhà ăn bữa cơm tất niên : xôi ngũ sắc, gà, heo, hoa quả trái cây, nem… hắn từ nhỏ tới lớn chỉ luôn mong có mấy cái này mà ăn dịp Tết, vì nhà trung lưu nhưng bữa ăn thời này vẫn thiếu thốn chứ chẳng đa dạng như hiện đại.

Hắn ngủ tới sáng, dậy cái liền ngồi chế cháo hai cái bánh ép mía để thử làm nước mía. Thực ra làm rất dễ, nguyên liệu không cần gì nhiều, khuôn làm cũng khá đơn giản với trình độ rèn của hắn nên hắn làm ra cũng nhanh – tầm nửa ngày, còn làm sẵn cái phễu dưới để hứng nước mía cho nhà uống thử mà hình như hắn làm không có tắc nên vị hơi bị ngọt, nhưng thế đối với hắn cũng đủ.

Lại việc nghề rèn mà có khuôn làm gì? Sao giống nghề đúc thế? Thì thật ra nghề rèn là bố của nghề đúc và nghề kim hoàn – hai nghề này có thể không biết rèn nhưng người rèn thì chắc chắn biết ít nhất một trong hai nghề phụ này. Hắn xưa rèn mấy thứ tròn tròn làm xô, chảo thì được còn muốn dày như cái ép mía thì hắn phải rèn ra cái khuôn rồi mới ép khuôn tạo hình được.

Tiện đường sáng mồng một, mồng hai ai cũng ngồi uống trà, chơi cờ người, bài chòi… Hắn cũng chơi góp vui, thực cái cảnh Tết mà mọi người cùng nhau chơi bời, nô đùa chứ không dí mắt vào mấy cái điện thoại mới chuẩn ngày Tết, thất thoảng hương thơm mùa Xuân trên mảnh đất chuẩn bị có chiến loạn này… Yến còn đi qua thăm Linh Thiều với mẹ của hắn, chúc tết mừng thọ các kiểu – đây có thể sẽ là khoảng nghỉ tạm của hắn để tịnh tâm lại, chuẩn bị cho những khó khăn sắp tới…

…

– Yến! Yến! – mẹ hắn tự dưng kêu to lên – Mi ra làng nhờ giúp đón khách quý tề (kìa)! Nghe mô khách quý lắm!

– Chi…? Đang mệt, mạ nói để anh Trạch lo được, lo chi cho mệt mình? (Yến)

– Họ đòi gặp mi đó chơ?!

Yến đang nằm nghe mẹ nói thì lại thấy mệt, cả nửa năm làm là làm không được vài nằm nghỉ cả buổi thì lại bị làm phiền. Mà khách quý ở đây chính là Phúc Luân với tuỳ tùng đi theo hộ giá. Mới chiều mùng 2 đã có người đi thăm mà còn là người có tước vị to thứ hai cái xứ sở này.

Yến bật dậy, vừa rồi hắn thức hôm thức đêm làm thử động cơ hơi nước, lấy mía, chế mấy cái xay mía nên giờ khá mệt mỏi, nhưng hắn vẫn mặc đủ bộ đồ đối khâm bữa hắn mua lố ở Phú Xuân cho phải lẽ mà tiếp xúc với Thế tử.

Thế tử lại chọn dừng chân ngay trong nhà hắn, hắn phải ra tận cửa đón tiếp người mà hắn chưa bao giờ thực sự gặp mắt này.

– Đức Thế tử đến nhà chơi, bổn hạ lấy làm niềm vui ạ, xin mời người vào trong chơi – Yến vừa nói vừa chấp tay cúi đầu –

– Ừ. (Luân)

Lần này Luân có mang theo Trần Công Chinh, mục đích chính là coi thực sự tài năng của Yến – bữa Luân chỉ được coi tài năng võ thuật của hắn, Luân muốn thực sự coi Yến có phải loại văn võ song toàn không. Tiện đường mới đi từ dinh thờ chúa Tiên ở Ái Tử mà đem Công Chinh đi thử Yến một phen.

Yến thì vào bếp, lấy sẵn mấy gia vị mang theo mà làm cho hai tên hai tô cơm hến, lại mời thêm nước mía – cốt là để thử coi cảm nhận của giới quý tộc với món ăn mới.

– Mời hai vị ăn thử món ta nấu! (Yến)

– Ngươi là nam nhơn mà nấu núc cái chi? Rứa nhà ngươi lên tướng quận công rồi mà làm trái đạo nghĩa thường rứa? (Chinh)

– Ngài ắt là Ái Tử quận công, đường xa không biết rõ, ta vốn tự thuở nhỏ đã hay tật bếp núc, nên mới xưng tên tự là Nữ Như, đàn ông con trai việc chi cũng nên biết, không nên tự gò bó mình vô! Đó là quan điểm của ta. (Yến)

– Thanh Hà quận công đây cũng có ý, bổn Thế tử thấy ăn uống chi ngươi làm đều tốt, chỉ là toàn món mô ra lạ miệng… (Luân)

– Thế tử ngài nói đúng, ta không chấp việc một quận công mô nấu ăn, nhưng món này ăn cũng lạ miệng chứ chẳng nỗi tệ. (Chinh)

Yến quan sát : Công Chinh nói giọng đặc Cựu Dinh, tư tưởng không thoáng lắm, cao thì ngang tầm Yến, râu ria sạch sẽ, nhưng nước da có phần ngâm đen như người Thượng – do cháy nắng lâu ngày ở Cựu Dinh chăng? Mà giọng Luân cương nghị và trung trực hơn Chinh, Chinh giọng có phần lỗ mãng nhưng biết kiềm chế hơn Nhơn.

– Nay ta tới đây, là để coi tài cán nhà ngươi thực như răng? Mà thấy nhà ngươi có phần làm mất mặt quân triều đình ta cũng buồn… – Luân nói với giọng khá đá xoáy – Nước này là nước chi? Vàng vàng uống mô còn ngọt nữa? Còn lâu lâu có cặn chi như cây mía? (Luân)

– Thực là nước mía thưa ngài. (Yến)

– Ăn không ăn ép ra nước làm cái chi? (Luân)

– Nước mía bù nước, nhanh tiện, cung cấp đường cho người thêm tỉnh táo… quân ta tối nào uống bổ sung thì có sức mà luyện xuyên đêm một tí. (Yến)

– Ngươi tánh như vậy lâu hay chưa…? Hay có ý dụng quyền lập quân phản chúa? – Luân vừa nói vừa trừng mắt một tí –

– Hà… chắc Ngọc Cơ công nữ cũng nói với ngài rồi… ta chỉ lo sau này Thuận Hoá chết đói vì thiếu lương nên muốn chế cháo thêm nhiều món hơn để phòng trước hợp đó, cơm hến ngài đàn ăn có thể nhưng chưa khả thi lắm, quan trọng vẫn là mở rộng canh tác, chứ binh lính chi? Bổn hạ mới chỉ có tầm chục tên lính quèn… (Yến)

Chinh định nói gì đó nhưng bị Luân cản lại.

– Ngươi dám tới chặn tên Loan đầu độc ta, lại còn biết Loan có ý hãm hại ta, chứng tỏ là loại có học thức, xứng đáng cái danh đệ nhất học thức Hoa Lang người đồn… Chơ… ta tin thì 10 tin cả 10 ta mới dám nhận người…

– À – Yến đột nhiên nhớ ra gì đó – ngài Ái Tử công đây có quen cụ Chân không?

– Chi? Ngươi biết cha ta làm chi? (Chinh)

– Nhờ cụ bảo anh rể Trâu đừng nhờ người trồng lúa mỳ với cà phê nữa, ta không nhận nữa. (Yến)

– Cái chi? Mi nói chi ta khôn (không) hiểu? (Chinh)

– Cứ nói thằng Yến không nhận cây nữa, trả tiền cho họ rồi thôi là được. (Yến)

– Mà ta đã cấp ngươi mấy cân bạch kim rồi, ngoài tê (kia) còn trả ngươi mấy thanh đao với kiếm cho ngươi… với còn chuyện khác nữa. (Luân)

– Trong đám ấy có thanh Thái A kiếm ta tặng ngài, còn bạch kim thì cảm ơn ngài ban cho! (Yến)

– Trong cái đám đó mình thanh kiếm đó có giá trị cao, lý chi ngươi cho ta? Bổn Thế tử không nhận đồ hối lộ, ngươi có ý thì nên rút! (Luân)

– Thái A kiếm may mắn được chúa Tiên ban cho, trộm nghĩ là nhờ đưa cho ngài, không dám có ý đó ạ – Yến vừa nói vừa chấp tay cúi người –

– Hầy… rứa thì bổn Thế tử tạm nhận… Ngươi dẫn ta tham quan Hoa Lang, ta đây muốn thăm dò địa thế, chiêu mộ hiền tài quanh vùng, đi!