Chương 10 : Chuẩn bị vài điều
Càng sống thì Yến – từ giờ gọi vậy đi, càng cảm thấy đời sống nhân dân tuy đủ sống nhưng thuế khoá chập chằng, tham nhũng tràn lan.
Bỗng nghĩ tới vậy là do đám ông Dung lòi đâu ra kiệu thép đỏ xa hoa, lại mang thêm hòm đầy vàng mở đặt giữa sân – là đoàn viếng của Trương Phúc Loan.
Trương Phúc Loan… là kẻ sau này phế Thế tử Luân mà lập Thuần lên ngôi Vương. Tham nhũng vô số kể, vàng chất đầy sân. Nhưng mà đó là sau này. Còn giờ thì hắn chưa dám khoe khoang như thế khi Vũ Vương còn tại thế.
– Ha ha… bổn quan hôm ni mới rảnh rỗi, ghé thăm, xin gia đình thứ lỗi cho – Loan nói –
– Ngài đương cảnh quan trường, khôn (không) dám đặt lỗi ngài, ha ha. – Trạch đáp lại –
– Thôi nay có chút lễ~ mọn. Mong mấy anh mần (lấy) cho.
“Thì ra cha nội Dung ni cũng quen biết phường tham quan như Loan…” Thầm nghĩ vậy, Yến nhìn qua Loan : Một kẻ béo tốt, cao to chứ không hề nhỏ con, râu tóc cắt đàng hoàng, vàng đeo khắp người. Những kẻ theo hầu ăn mặc vải lụa, kiếm đính vàng các kiểu… Chán ngán tên này thật, hạng lính quèn của lão còn hơn cả lính ở các phủ huyện.
Nói rồi hắn thở dài, đi ra ngoài cổng ngắm nhìn phố xá một tí. Thanh Hà nằm bên con sông Hương, gió thổi mát rười rượi toả thêm hương thơm trứ danh của Hương giang.
Ở lại đây gần tháng, Yến thấy may mắn vì chưa sinh ra ở nơi khác : Thuận Hoá là nơi được thuế khoá đỡ nhất, dân cư đông đúc nhất đàng Trong. Không có cảnh ăn cướp trắng trợn của quan binh như các xứ khác.
Hóng gió một chút, hắn lại vào phòng riêng. Suy tính về tương lai, rõ là hắn không thể nào mà không bị cuốn vào cuộc nội chiến trước mắt, nhưng cũng phải nghĩ ra một số lối đi nhằm thay đổi lịch sử chứ? Hắn nghĩ thế bèn toan tính thế cục.
Mấy ngày nay phụ tang nhưng hắn vẫn luôn đau đáu trong lòng. Giờ hắn muốn tìm cách gặp Thế tử Nguyễn Phúc Luân để bàn cách trừ khử đi Trương Phúc Loan, triệt để ngăn chặn sự nổi dậy của Tây Sơn, nhưng nếu vậy lỡ Đại Việt mấy trăm năm không thống nhất sao? Vậy thì làm sao mà được. Vì Luân là người năm nay cũng phải hơn 30, kinh nghiệm đầy mình, cứng cỏi. Có khi giúp ông ta xong, đàng Trong được củng cố thì khó mà thống nhất Đại Việt – đây là cái tư duy dân tộc chủ nghĩa mà người hiện đại như hắn mới có.
“À mà… có thể giúp Luân đánh ra Bắc mà nhỉ?” Nghĩ đến thế, Yến vẫn thấy khó vì dân số đàng Ngoài phải hơn đàng Trong 2-3 lần. Chưa kể xưa nay dùng Nam chinh Bắc chỉ có Chu Thái Tổ nhà Minh, Quang Trung của Tây Sơn và Nguyễn Thế Tổ Phúc Ánh làm được. Nhưng cũng vô cùng khó khăn, sở dĩ sau Gia Long đánh ra Bắc được là do chiến tranh lâu dài phá huỷ Bắc Hà, lòng dân không hướng theo Tây Sơn nữa mới dễ đánh.
Cái lý do bỗng hắn suy nghĩ như vậy, là do trước đây hắn cũng đã luôn lo về tương lai chiến loạn, nhưng gặp Loan thì hắn càng lo sợ hơn. Hắn nghĩ rằng tốt nhất bây giờ vẫn là nên gặp Luân để tìm cách chặn Loan rồi Tây Sơn – dù có tỉ lệ chia cắt đất nước lâu dài thì đỡ hơn loạn chiến 30 năm liên miên.
…
Hôm sau, Yến đi ra chợ Thanh Hà mua đồ. Nhà có tang thường kiêng việc đi ra khỏi nhà, Trạch nhờ hắn đi chợ dùm sẵn cũng cho hắn vài quan tiền để mua đồ mới cho hắn, “Ở nhà tau (tao) mà mang đồ rách như mi thì không được mô!” – hắn nhớ lại lời của Trạch. Mà hắn cũng nhầm chợ thời này như chợ thời trước là mấy cái tòa nhà với cả mấy quán bán tràn làn xung quanh. Nhưng mà thực tế chợ ở đây là chợ nổi như miền Tây vậy.
Mua vài đồ xong, hắn tìm gặp một vài thương gia đang nhập cảng để bán vũ khí với quân phủ chúa. Hắn tiện tới hỏi một ông Tây Dương đang hút thuốc, thường thì thương nhân tới Đại Việt thời này chỉ có người Bồ, Hà Lan chủ yếu là chính. Hắn đâu đó mong muốn họ hiểu tiếng Anh một chút – thời này tiếng Pháp mới là tiếng quý tộc ở châu Âu cơ mà.
-Excuse me? (Xin lỗi?)
-Oh! Oui (Ô! Vâng?)
– Do you know what year it is? (Bạn biết năm nay năm bao nhiêu không?)
-Tu parles Anglais? Ergh… year? Year mille sept cent soixante-trois… argh… One seven six three. (1763)
-Ah ah! Merci beaucoup, tu es bienvenue (Cảm ơn, chào mừng bạn tới đây)
Nói xong cái lính phủ chúa đuổi hắn đi, hắn cũng nhanh cái cẳng chân chạy thẳng cẳng. Đi đoạn lại tìm quán mấy cha người Tàu, hắn nghĩ tới lời nãy cha Tây nói : “Là năm 1763, 2 năm trước khi Vũ Vương mất và Trương Phúc Loan đạt đỉnh cao quyền lực, phải nhanh chóng hành động mới được.”. Nghĩ suy một hồi hắn vào quán của một cha Tàu tên Ngô Bệ Kiên, mua đại một cái kính để mang.
Thực ra kính có từ thời Tống, kết cấu khá đơn giản : chỉ có một gọng để gắn lên sống mũi. Đâu ra giờ có mấy phim xuyên không về tặng cặp kính cho mấy bà lão để lấy lòng, đâu ra lạc hậu như vậy? Tới ngang thời Minh thì hắn không biết, nhưng nhìn tên Tàu đem kính ra thì đã có gọng kính đàng hoàng rồi.
-Nị muốn cái ni chơ chi? He he… để ngộ đo cho nị cái cái nhãn tình (mắt) của nhơn nị muốn đã chơ, đi kêu ôn hay mệ chi của nị ra ngộ đo cho.
-Không, ta đo của ta.
– Nị đùa hoài, trẻ như nị răng mô mờ mờ nhãn được…? Không mua thì thôi ra ngộ còn làm việc.
Yến ngồi xuống, trước mặt hắn là một bảng đầy chữ Hán – đặt khá xa với chỗ ngồi.
– Ta nói ngươi cứ làm, đừng lằng nhằng. – nói rồi hắn ném cho Kiên 3 quan tiền –
Thấy tiền thì mắt Kiên sáng ra, liền tới đứng nơi cái bảng, hắn chỉ vào từng chữ rồi chỉ để cho Yến đọc. Yến đọc ngang hàng thứ 3 thì tịt, gã mới hớn hở đi tìm kính vào mà lắp vào gọng cho hắn. Mấy cái gọng chỉ đơn giản là tròn hết, tháo kính ra vào khá dễ, đưa Yến mang thử. Mang vào thì thấy rõ hơn phần nào, được cái nhìn xa hơn thường, chắc độ lệch cũng không cao quá, cũng không rõ sao hắn biết phù hợp mà đưa cho Yến dùng. Hỏi ra thì té ra thời này cũng đã biết về bệnh cận thị với lão thị rồi, tuy kỹ thuật làm kính chưa chính xác nhưng cũng là đủ dùng.
Hắn muốn mua kính là để cải thiện tầm nhìn, mấy cái này về Hoa Lang không thể nào có, chỉ may có ở chốn đô thành Phú Xuân và Hải Phố may ra. Về tới nhà, lúc này Trạch đang rèn vũ khí cho quân phủ chúa, trong khi bà Minh đang được kẻ bưng bê nước hầu hạ ở chính gian. Muốn qua khu kho thì phải đi vòng qua chính gian, vì cớ ấy mà Minh để ý được cái kính mới của Yến.
– Cháu, mày mua đâu cái đó thế?
“Ồ? Người Bắc Hà à? Vậy thì dễ nói chuyện một tí, dù sao mình vẫn bị ảnh hưởng từ giọng phổ thông nói với người thời này khá khó” Yến nghĩ thầm rồi mới đáp :
– Cháu mua ở chợ ạ, dì có gì dặn không ạ?
-Mày mua mấy quan?
– Nãy trả tên chủ kia 2 quan tổng ạ.
– Khiếp! Mày bị lừa rồi, mua chỗ bọn Tàu chứ gì!? Tiếc đứt tiền tao cho mày!
– Ơ, dì biết luôn ạ?
– Mẹ mày! Lũ như lão Kiên ở gần cảng tổ bố mua của mấy thằng Tây Dương xong bán lại gấp 2 gấp 3, mày mua lỗ chết mẹ nhà mày! Mà quái gì mày chưa già mà mua mấy cái đó?
– À dạ lỗi cháu không nói, từ nhỏ mắt cháu phần nào mù lòa nên nghe danh mấy cái này mua thử dẫu sao tiền cháu nên dì khỏi lo ạ.
– Thôi mày đem đồ vào kho đi rồi hồi phụ thằng cả.
Lần này là kiến thức lịch sử của hắn sai, đúng thực là Trung Quốc cũng có kính mắt nhưng mà là phải tận thời nhà Minh. Mấy văn thời Tống thời Hán có thể là do bọn Hán nô du nhập vào dạy sai chặp người ta tin Trung chế ra kính mắt. Chứ thật ra là do người châu Âu chế vào những năm giữa thế kỷ 14 – 15 lận cơ. Mấy thương nhân Tàu chỉ mua lại rồi bán giá cao lên do đa số người Việt ngại gặp Tây Dương vì không thể nào giao tiếp rành mạch được.
Minh nạt hắn là nạt theo kiểu người Bắc, trước khi còn là Hưng, hắn không thích nghe mẹ hắn dùng kiểu ấy với hắn vì nghe không hợp phong tục Huế. Mà lần này cũng là lần đầu hắn tiếp xúc với Minh, Minh đúng thật là người phụ nữ quyền quý – tỏ rõ cái chất quý tộc, học thức chứ không hào sảng và phóng túng như vài người con gái vùng quê. Mà Yến sống cảnh quê quen mà mất cảnh giác vào bọn gian thương, tự tin thái quá vào cái tri thức của mình, nói chung là quá chán!
Tối đó, giúp Trạch xong, hắn mới vào phòng của mình mà nằm nghỉ. Nghĩ lại về cái chuyện hắn đương tính hôm qua, lại nghĩ về chuyện bị lừa đau hôm nay – mà thực ra không đau lắm vì kính còn dùng được. Trằn trọc mãi, hắn đã quyết muốn giúp Phúc Luân rồi, nhưng không thể nào nghĩ ra cách tiếp cận. Chợt nhìn vào góc thấy thanh đao mà Trần Văn Độ tặng cho, hắn lò mò ngồi dậy mở ra kiểm đao.
“Thực Nguyệt đao – đao trăng sáng, rõ”
Cái tên kiêu căng để thể hiện toàn thể cái kiếm khi đút vào vỏ – một cục sắt chính hiệu, tỏa ra ánh sáng chói dưới ánh trăng và trời. “Ai tặng? À Trần Văn Độ, Độ à… Độ làm tri phủ Triệu Phong?!” nghĩ tới đó hắn mới nhận ra là phủ tri phủ Triệu Phong – thành Hóa Châu nằm ngay phía Bắc Thanh Hà, cũng rất gần! Sẵn có gặp và quen tri phủ Triệu Phong thì có thể nhờ xin xem sao? Tri phủ phủ khác thì không biết, chứ tri phủ Triệu Phong thì chắc chắn là cực kỳ lớn và có sức lực hơn mấy phủ huyện khác rồi.
“HA HA HA…!” hắn cười lên vì nghĩ ra cách tiếp cận Phúc Luân. To tới mức thằng Trạch phải tỉnh dậy qua đạp bay cả cánh cửa rồi đánh hắn vài đòn rồi bắt ngủ, đôi lúc mình vui thì không nên làm phiền người khác.