Chương 184: Hát Lượn Slương (Lượn Thương).

Trăng dần lên cao, rượu đã ngà ngà, ai cũng say sưa trong niềm vui của bữa tiệc mang lại. Ba cây hương được Nông Mạnh thắp lên, những bộ nhạc cụ dần xuất hiện trên tay những người lớn tuổi, có Tính Tẩu, có Thanh La, có quả nhạc, có trống.

Những cô gái trẻ chỉnh trang lại y phục, chỉ tiếc là mấy người họ phải chia nhau dùng chiếc vòng bạc cuối cùng của bản. Những trai tráng trẻ vục đầu vào nước suối trong mát để lấy lại tỉnh táo trước khi bước vào phần hát Lượn Slương. Đám trẻ con lại bu lấy xung quanh Trần Hiếu tròn mắt chờ đợi điệu nhạc cất lên, vài đứa nhỏ còn lăn ra ngủ trong lòng người lớn.

Hát Lượn Slương có ba phần, phần đầu là lượn nai (lượn mời hát, lượn đi đường) lượn sử và lượn chúc mừng. Một buổi hát Lượn Slương cần chuẩn bị rất cầu kỳ, từ nhạc cụ, trang phục, số người tham gia, phân chia vai vế người chủ người khách,…

Nông Mạnh là trưởng bản, theo lệ sẽ là người mở đầu cho hát Lượn Slương, hắn cũng đã rất quen thuộc với những điệu dân ca này. Đối với vị khách quý, thân thiện như Trần Quốc Toản, người dân bản Giuốc rất vui vẻ và háo hức tổ chức buổi hát Lượn Slương long trọng nhất có thể.

Nhạc đã bắt đầu tấu lên, với Lượn Slương thường thì chỉ dùng mỗi Tính Tẩu làm nhạc cụ. Đây là loạn đàn thường có 2 hoặc 3 dây, có bầu vang hình tròn rộng khoảng 1 gang tay, gắn với cái cần dài ngắn khác nhau tùy vào cỡ nắm tay lớn nhỏ của người chơi đàn. Cần đàn dài bằng 9 nắm tay tương ứng với 8 quãng âm vực. Với đàn 2 dây thì sẽ có 2 quẵng 8 âm vực, đàn 3 dây là 3 quẵng 8 âm vực.

Xung quanh dần im bặt tiếng nói xì xầm, những âm điệu từ Tính Tẩu rất đặc biệt, chúng ngân nga dìu dắt, có sức hấp dẫn khó cưỡng, khiến tâm hồn người nghe bồng bềnh, phiêu du khó tả. Nông Mạnh định cất tiếng hát mở đầu cho điệu Lươn Slương thì nhìn Trần Quốc Toản đang nhắm mắt rất hưởng thụ điệu nhạc du dương, hắn nảy ra ý định khác:

– Người anh em, tới đây. Đệ là người mang bữa tiệc này tới bản Giuốc, chính là chủ nhân của bữa tiệc này. Đoạn Lượn nai này người anh em hát đi.

Trần Quốc Toản đang nhắm mắt hưởng thụ nghe thế thì giật mình, xua tay liên tục, ngại ngùng từ chối:

– Không không, khách sao có thể lấn chủ, điệu Lượn nai xưa nay chỉ chủ nhà hát, sao đệ hát được. Làm thế không đúng, làm thế không đúng đệ không hát đâu. Với lại đệ cũng không biết hát.

Nông Mạnh tiến lại gần kéo Trần Quốc Toản đứng dậy:

– Ôi dào, khách với chủ cái gì. Đệ thuộc làu làu truyền thống của chúng ta, trong mắt ta đệ còn giống người Tày hơn cả người Tày. Đệ chắc chắn biết về hát Lượn SLương, đệ hát đi cho người bản Giuốc được mở mang tầm mắt.

Vài già làng gần đấy lên tiếng ủng hộ:

– Nông mạnh nói đúng đấy. Người là quý nhân, là chủ nhân của bữa tiệc này. Điệu Lượn nai này người hát là hợp nhất.

– Hát đi, hát đi, hát đi.

Những người già đã cười vui vẻ gật đầu cho rằng phải, người dân bản Giuốc liền đồng điệu hô lên cổ vũ, những gia nô cũng hưởng ứng mong cậu chủ mình thể hiện. Tới khi Trần Quốc Toản ngại ngùng gật đầu đồng ý, Nông Mạnh mới để hắn lại rồi về chỗ ngồi, không khí xung quanh liền lắng xuống chỉ còn lại tiếng nhạc đàn Tính Tẩu. Trần Quốc Toản hơi hắng giọng, hắn không nhớ được nhiều khổ điệu Lươn Slương nên hắn cất giọng hát một đoạn ngắn mà mình thích:

“Nhị va phong sơn cảnh sắc đào

Bioóc phông mèng bửa hộn lao xao

Pia dú chang vằng mong nặm mâứ

Cần thẻ hăn căn đảy tuộng chào”

“Dịch:

Nhị Hoa gió núi cảnh sắc đào

Hoa nở ong bướm nhộn lao xao

Cá giữa vực sâu mong nước mới

Người thể gặp nhau được hỏi chào”.

Giọng hát da diết, chân tình của Trần Quốc Toản thể hiện được trọn ý nghĩ cảm thấy may mắn, vui mừng khôn xiết khi những người bạn lâu ngày có thể gặp lại nhau. Nông Mạnh cùng người dân bản Giuốc không giấu được sự bất ngờ trên khuôn mặt, họ phấn khích vỗ tay khen không ngớt.

– Hay, hay.

Hát Lượn Slương không phải một người đứng lên thể hiện toàn bộ điệu dân ca, mà là màn đối đáp giữa chủ và khách hoặc các cặp trai và gái. Trần Quốc Toản vào vai chủ nhà đã mở đầu đoạn Lượn nai thể hiện niềm vui mừng khi được gặp lại người quen, lời mời được đón tiếp khách quý. Thì tiếp theo đến lượt Nông Mạnh đóng vai khách hát lên đoạn dân ca nói lời cảm kích, chấp nhận lời mời chủ nhà. Chủ nhà lại hát lên nói lời cảm ơn. Hát qua hát lại, Trần Quốc Toản kéo Nông Mạnh về vị trí chủ nhà thay hắn đảm đương tiếp, cứ cuối mỗi đoạn dân ca người chủ nhà cần cất tiếng vè phụ họa cho điệu Lượn. Trần Quốc Toản quay về chỗ ngồi ngả người ra thưởng thức các cặp trai gái lên tiếp tục điệu Lượn.

Dân ca của những dân tộc miền núi luôn khiến Trần Quốc Toản thích thú. Đặc biệt là điệu Lượn Slương này, từ ngữ mộc mạc mà tinh tế lột tả được hết vẻ đẹp núi rừng, giai điệu khi nhẹ nhàng sâu lắng khi thì bay bổng kết hợp cùng với giọng hát êm ái thật khiến người ta nghe mãi không chán. Nhưng gia nô của vương phủ dù không hiểu ý nghĩa câu hát nhưng chỉ nghe giai điệu thôi đã khiến họ thẫn thờ, mê mẩn nghe từng điệu đàn ca.

Chiêu Giang bẽn lẽn bò tới ngồi cạnh Trần Quốc Toản nãy giờ, nhấp nhổm muốn nói nhưng lại thôi đã mấy bận. Trần Quốc Toản định mặc kệ nhưng lại không muốn trêu hắn nữa nên hỏi trước:

– Anh vợ, có chuyện gì thì cứ hỏi đi, sao phải bẽn lẽn như gái về nhà chồng thế?

Chiêu Giang gãi tai xấu hổ rồi ghé vào gần Trần Quốc Toản nói nhỏ. Trần Quốc Toản bất ngờ phụt hết hớp nước vừa uống trợn mắt quay lại nhìn hắn:

– Không được, Chiêu Dương giết đệ đấy. Sao muội ấy kể nhắm cho huynh một cô ở làng Hoài rồi?

Chiêu Giang mặt mày nhăn nhó cầu xin:

– Em rể, hộ anh đi. Con gái ở làng Hoài anh chơi với chúng từ lúc cởi chuồng rồi, quen quá rồi, bọn chúng như chị gái em gái của anh vậy. Bảo sao anh cưới được. Giúp anh đi, xin em đấy.

Trần Quốc Toản khó xử, nhưng nhìn đại hán lực lưỡng đang nhăn nhó cầu khẩn làm hắn cũng mủi lòng. Đành ghé vào hỏi:

– Đâu, anh thích ai?

Chiêu Giang rón rén chỉ về phía cô gái đang chờ tới lượt lên hát một cái rồi nhanh chóng thụt tay lại cúi gằm mặt xuống đất như sợ người khác biết. Trần Quốc Toản tò mò nhìn cô gái Chiêu Giang vừa chỉ, dáng người nhỏ nhắn, ưa nhìn, có thể nói là xinh đẹp. Nghe Nông Mạnh từng nói qua cha mẹ cô gái đều đã mất từ năm ngoái vì giặc cướp, giờ chỉ còn một thân một mình. Gãi má nghĩ ngợi một lúc Trần Quốc Toản thấy cũng không vấn đề gì nên ghé vào tai thì thầm với Chiêu Giang vài lượt để hắn nhớ cho kỹ bài hát.

Chiêu Giang nhẩm đi nhẩm lại tới trôi chảy rồi, mắt thì cứ nhìn chằm chằm vào cô gái chờ tới lượt của mình. Dù không hiểu nhiều văn thơ, ý từ nhưng hắn tin tưởng vào tài năng của Quốc Toản.

Cả sân ồ lên ngỡ ngàng khi thấy Chiêu Giang hùng hổ bước lên sân khấu để hát, cả bản không ai tin hắn biết hát cả. Nhưng họ vẫn cổ vũ hắn rất nhiều tình. Cả chiều hắn hăng hái chuẩn bị cho buổi tiệc, không nề hà việc gì, có chút thô kệch nhưng rất dễ gần nên ai cũng quý mến Chiêu Giang. Cô gái phía đối diện có chút đỏ mặt khi thấy hắn lên hát đối với mình. Chiêu Giang cố hít một hơi sâu dùng cái giọng ồm ồm cất lên nỗi lòng của mình:

“Tự vằn pây lỉn chổn vụ hè

Đin nhả, tu rườn vẻng tả sle

Xiêu bản, tốc mường pền lưu lạc

Oóc pền thất đức đạo pỏ mẻ”.

“Dịch:

Từ ngày dạo chơi giữa vụ hè

Ruộng vườn, nhà cửa bỏ qua đi

Hết bản, lại mường thành lưu lạc

Nên thành thất đức với mẹ cha.”

Cái giọng ồm ồm phá hết giai điệu của bài Lượn nhưng không ai chê trách hắn, vài người bản Giuốc dơ ngón cái lên ngưỡng mộ là khác. Trần Hiếu không chịu được tò mò, hắn bò tới chỗ Trần Quốc Toản gặng hỏi:

– Cậu chủ, cậu Chiêu Giang vừa đọc gì thế? Cậu nói cho con nghe với.

Trần Quốc Toản hóm hỉnh vừa chỉ tay vừa nói ngắn gọn:

– Đại ý là chàng trai kia lâu ngày không gặp cô gái, quá mức thương nhớ tới thẫn thờ, quên hết cả việc làm, quên cả đạo hiếu với mẹ cha.

Trần Hiếu giật mình hô lên:

– Cậu chủ, thế là bất hiếu à? Ai lại muốn lấy người bất hiếu, cậu hại cậu Giang rồi.

Trần Quốc Toản bực mình trừng mắt, gõ cho Trần Hiếu một cái khinh bỉ nói:

– Ngươi thì biết cái gì. Cứ chờ mà xem, kinh nghiệm của ta không sai đâu.

Trần Hiếu biết thừa cậu chủ làm qué gì có kinh nghiệm, hôn cô Chiêu Dương đã là kinh nghiệm lớn nhất của cậu chủ rồi. Hắn muốn chê bai nhưng diễn biến trên sân không ngờ khiến hắn ôm đầu không tin vào mắt mình.

Cô gái đối diện kia không ngờ lại đang cấu tay, cúi gằm mặt ngại ngùng, còn có chút bẽn lẽn, miệng còn tủm tỉm mới chết. Cuối cùng cô gái cũng chịu cất giọng hát, nếu so với giọng của Chiêu Giang chẳng khác gì tiên âm:

“Slắng căn cừn nghị kỉ càm phuối

Sloong rà giao kết lẹo pền tuôi

Phong kỉn kỉ cằm sle đâư toọng

Dá khay phuối oóc hẩu pậu ngòi.”

“Dịch:

Đêm thanh canh cánh dặn đôi lời

Hai ta giao kết đã thành đôi

Cất kỹ mấy lời để trong dạ

Chớ nói lộ ra với người đời.”

Chẳng cần hiểu ý nghĩa đoạn dân ca cũng biết, Chiêu Giang thành công rồi, nếu không hắn đã không bế bổng cô gái lên quay vòng vòng trên sân cười oang oác vui sướng. Trần Hiếu ngồi bệt xuống đất nuốt nước bọt nhìn Chiêu Giang hạnh phúc vì có người đẹp đang gục mặt vào ngực hắn ngại ngùng. Trần Quốc Toản nhìn hắn nói thách:

– Sao? Muốn không? Ta làm cho một bài. Ngươi cưới vợ sinh con ở đây cũng được, không cần phải theo ta nữa.

Trần Hiếu lắc đầu ùng ục cho tỉnh táo nói:

– Không, con đã hứa sẽ theo hầu cậu chủ rồi. Con không ở lại đây đâu.

– Để xem.

Trăng lên tới đỉnh đầu, bữa tiệc còn tiếp tục, những điệu Lượn SLương nhẹ nhàng sâu lắng kết thúc là lại tới màn người người nắm tay nhau nhảy múa hò hét cuồng nhiệt quanh đống lửa đã dần tàn. Tính Tẩu nhường chỗ cho trống, thanh la, quả nhạc để tạo lên những âm thanh rộn ràng và dồn dập. Những âm thanh mạnh dội vào ngực khiến người ta càng sôi sục phấn khích.

Chiêu Giang bình thường sẽ là người cuống nhiệt nhất nhưng giờ hắn không nhảy mà ngồi cạnh người thương thì thụt chuyện không ai biết.

Trần Hiếu bị đám trẻ con kéo chạy quanh đống lửa bằng chết.

Trần Quốc Toản rất vui, hoàn toàn thả mình vào bữa tiệc, hắn uống rượu cũng rất hăng. Nông Mạnh muốn kéo hắn về nghỉ thì lại bị hắn kéo xuống uống rượu, rồi kéo đi nhảy múa tới nhễ nhại mồ hôi.

Những cô gái, chàng trai cứ dần tản đi lúc nào không ai biết. Cả Chiêu Giang cũng mất hút. Tiệc tới tận canh 3 cuối cùng cũng kết thúc. Mặt đất người nằm la liệt cùng tiếng ngáy như sấm rền, nhưng trên miệng mỗi người đều có thể thấy rõ dấu vết của nụ cười rất tươi.