Chương 183: Lại bị lừa.
Dọc đường đi về bản Giuốc, Trần Quốc Toản bắt chuyện rất nhiều nhưng Nông Mạnh vẫn giữ khoảng cách, chỉ nói lại vài câu. Nhưng bằng đấy cũng đủ để thấy Nông Mạnh và người của mình đang bị dồn vào bước đường cùng.
Vốn dĩ bọn họ cũng chẳng cần dựa vào triều đình vẫn có thể sống tốt, đủ ăn đủ mặc không lo đói, chỉ là thiếu thốn hơn. Nhưng biến động thời cuộc ở phía bắc là thứ họ không thể kiểm soát cũng không thể nắm bắt được. Nông Mạnh sẽ không thể hiểu vì sao sơn tặc, giặc cướp hai năm qua tràn về vùng núi này nhiều tới vậy, đã thế sơn tặc còn có áo giáp, cung nỏ đủ cả. Hắn chỉ biết các bản làng của dân tộc mình liên tục bị cướp phá, rồi chúng lại bỏ đi sau khi biến cả bản thành đống hoang tàn. Điều cay đắng nhất là giữa lúc khó khăn này hắn lại bị triều đình quay lưng. Nếu nói giặc cướp là kẻ trực tiếp xuống tay dồn họ tới thảm cảnh thì quan lại triều đình nói không ngoa chính là những kẻ đã bồi thêm cho họ một đao.
Không được nhận trợ cấp vài năm qua, lại bị quan viên địa phương không cho xuống trấn buôn bán. Thiếu thốn lương thực họ có thể bù bằng thịt thú rừng, rau dại. Thiếu muối họ có thể dùng tạm tro bếp. Nhưng thiếu sắt là thứ tai hại, không đủ vũ khí để tự vệ, sơn dân cứ dần rơi vào thế yếu trước đám giặc cướp. Chẳng còn cách nào khác, những bản nhỏ lẻ buộc phải tụ tập về đây để nương tựa vào nhau mà chống cự.
Nhưng đông người về một chỗ lại phát sinh thêm nhiều chuyện, phức tạp nhất là vấn đề lương thực. Phạm vi săn bắn bị thu hẹp, trai tráng phải làm nhiệm vụ cảnh giới nhiều hơn, rừng không còn đủ khả năng nuôi sống được đông người như thế ở một chỗ. Thú rừng trong vài ngọn núi quanh đây gần như đã bị họ bắt sạch nhưng cũng chỉ đủ duy trì thêm một thời gian nữa. Nếu không có gì cải thiện, họ buộc phải cho trai tráng vào sâu hơn trong rừng săn bắn, dù như thế sẽ đặt bản vào tình trạng nguy hiểm vì giặc cướp có thể nhân lúc trai tráng rời đi mà tràn tới. Hoặc họ buộc phải đi cướp của kẻ khác, qua miệng lưỡi quan viên sẽ thành tạo phản.
Làng bản tiêu điều, những đứa trẻ ngơ ngác mệt lả vì đói không còn vẻ tinh nghịch như đúng lứa tuổi, vài người già vất vưởng đi lại như hồn ma không còn tý sức sống. Trần Quốc Toản thừ người mất mấy giây nói có chút buồn rầu rồi rất nhanh trở lại phấn khởi:
– Người anh em Nông Mạnh, khi nghe tin ta không ngờ mọi chuyện lại nghiêm trọng tới mức này. Ta xin lỗi vì không biết chuyện sớm hơn. Nhưng không cần lo lắng nữa, hôm nay ta đã lên đây rồi thì những chuyện này từ nay sẽ chấm dứt, ngày tháng đau khổ của buôn làng từ hôm nay sẽ chấm hết. Làng bản sẽ sớm lấy lai sức sống như xưa. Nào, người anh em Nông Mạnh, chúng ta cùng mời Nàng Hai xuống chơi với dân bản.
Dọc đường, Nông Mạnh đã dần quen với những hành xử thân quen, tự nhiên của Quốc Toản, cảm giác cứ như hắn là người con xa xứ trở về vậy, vì thế mà thiện cảm trong lòng cũng dần dần tăng lên. Chẳng cần hắn nói, Trần Quốc Toản đã ngửa cổ hướng về phía bản làng hú lớn:
– Húuuuuuuuuuuuuu, Trần Kính ta mang lương thực về cho buôn làng rồi đây.
Tiếng Hú của Trần Quốc Toản vang vọng núi rừng, những thanh niên theo đoàn nãy giờ được gia nô vương phủ dúi vào tay bọc lớn bọc nhỏ toàn bánh nướng và thịt khô. Đám trai tráng vui sướng, nhanh chân chạy ùa về bản phân phát đồ ăn để tạm đẩy lui cái đói trước. Những sơn dân trong bản nghe tiếng hú hét thì cố rướn cổ ra nhìn, đập vào mắt họ là hàng xe dài chở đầy đồ ở đầu bản, cả bản như bừng tỉnh, người già òa khóc, người trẻ vui mừng chạy ra đón, những đứa trẻ nhao nhao nhận đồ ăn từ những trai tráng mang về. Nông Mạnh ở phía ngoài nhòe mắt, sụt sùi muốn khóc vì cảnh náo nhiệt lâu rồi không thấy. Trần Quốc Toản vỗ vỗ vai hắn thúc giục:
– Người anh em Nông Mạnh, huynh không định dẫn ta vào nhà chơi à?
Nông Mạnh vội vàng dùng ống tay áo quệt mắt, tới giờ hắn mặc kệ Trần Quốc Toản thực sự là ai, niềm vui của dân làng hiện giờ là do người này mang tới, thế thì sẽ là khách quý của hắn. Nông Mạnh lần đầu tiên vỗ vỗ lưng Quốc Toản hào hứng nói:
– Nào, người anh em, chúng ta cũng vào thôi.
Để lại Đinh Mãi lo chuyển đồ, làm những việc còn lại, Trần Quốc Toản cứ thế cùng Nông Mạnh đi vào trong. Trần Hiếu đối diện với những đứa trẻ như thấy bản thân mình ngày trước, được vương gia cho phép hắn chạy đi chia tất cả những gì mình có cho bọn chúng. Những con lợn con dê chưa gì đã chuẩn bị lên bàn mổ, Chiêu Giang chẳng xa lạ gì với sơn dân lại biết sẵn tiếng Tày, hắn rất tự nhiên chạy đi chạy lại chia đồ ăn rồi kiếm đồ làm cỗ. Những trai tráng trong bản trước sự tự nhiên của hắn cũng ra sức hỗ trợ. Nhờ thế mà chớp mắt cái, mọi người như đã quen biết với nhau từ lâu.
Nhà sàn của Nông Mạnh ở giữa bản, nhà không quá nhiều đồ đạc, đồ dùng cũng khá cũ nhưng được cái sạch sẽ. Chiếm vị trí trang trọng nhất giữa gian nhà là bàn thờ tổ tiên, phía dưới kê một cái sạp bằng tre, cũng là cái sạp duy nhất trong nhà.
Việc Nông Mạnh làm đầu tiên là thắp hương cho tổ tiên của mình báo chuyện vui của bản làng hôm nay, khi định quay lại mời Trần Quốc Toản tới sạp tre uống nước thì hắn đã thấy Quốc Toản ngồi khoanh chân dưới nền nhà cạnh cửa sổ có thể nhìn ra ngoài bản làng.
– Người anh em, mời người anh em lên sạp tre uống nước.
Trần Quốc Toản vẫn ngó nghiêng như nhìn chuyện gì vui vẻ dưới bản cười nói:
– Nông Mạnh, huynh lớn tuổi hơn đệ, chúng ta cứ gọi thế cho dễ đi. Đệ là khách, khách không thể ngồi trước bàn thờ gia tiên. Đấy là quy tắc. Đệ ngồi đây là được, vừa nói chuyện lại có thể ngắm cảnh buôn làng rất tiện. Huynh tới đây đi, chúng ta cùng nói chuyện.
Nông Mạnh vài lần tiếp quan viên tới đây, tên nào cũng đòi ngồi lên sạp tre khiến Nông Mạnh rất khó chịu khi thấy truyền thống của dân tộc mình không được tôn trọng. Trước một Quốc Toản biết tiếng nói, hiểu về văn hóa, tôn trọng truyền thống của họ hắn lại càng thiện cảm, xách theo ấm nước hắn vui vẻ ngồi xuống trước mặt Quốc Toản.
– Người anh em, vậy ta không khách khí nữa. Ta biết người anh em là người quyền quý, nhưng lại rất hiểu và tôn trọng văn hóa của bọn ta. Đúng là điều hiếm có.
– Haha không đâu, quyền quý gì chứ. Đều là dân tộc anh em, chúng ta nên hiểu về nhau thì tốt hơn. Đừng nhắc chuyện này nữa, nói chuyện của người anh em đi. Người nhà của huynh đâu, người gọi họ ra để đệ gặp mặt còn tặng quà cho người già trẻ nhỏ chứ.
Mặc không gian ồn ào bên ngoài, Trần Quốc Toản cùng Nông Mạnh nói chuyện tới tận tối, càng nói càng hăng say càng vui vẻ.
Buôn làng có cỗ, lợn dê được mổ, đám trẻ con thích thú được Trần Hiếu cầm đầu chạy nhảy tung tăng, tiếng cười khanh khách vang khắp xóm làng. Chiêu Giang cùng trai tráng trong bản sau khi thịt xong đám lợn, dê mang theo thì đã hò nhau khiêng về đống củi lớn dựng giữa sân. Những gia nô và phụ nữ trong bản dưới sự chỉ huy của Đinh Mãi cặm cụi xào nấu trong bếp chuẩn bị cỗ bàn. Người già cẩn thận lau từng phiến lá để chuẩn bị bày cơm, vài người khác đang chỉ huy con cháu quét dọn khoảng sân lớn cho thật sạch sẽ, kê thêm phản cho khách quý ngồi. Vài cô gái trẻ nghe nói quý nhân muốn mời Nàng Hai xuống thì hì hụi ra suối tắm gội, kiếm những bộ quần áo truyền thống lành lặn nhất để chuẩn bị cho Nàng Hai nhập vào.
Sơn dân tính tình mộc mạc, chỉ mới hai canh giờ không ai còn nghĩ đây là buôn làng mới sáng nay còn đang phải vật lộn với cuộc sống.
Màn đêm buông xuống, ánh trăng bàng bạc dần xuất hiện, những mâm lá đầy thức ăn và cơm trắng được trải vòng kín khoảng sân lớn. Trần Quốc Toản được mời ngồi lên cái sạp tre duy nhất nhưng hắn từ chối, hắn nói bản thân tới đây là để chung vui với những người anh em chứ không phải để khẳng định địa vị bản thân.
Những gia nô theo Trần Quốc Toản tới đây sau một chiều lao động đã quen với người trong buôn làng, họ chia ra ngồi xen kẽ với những sơn dân, dù không hiểu được mấy từ nhưng chỉ qua vài hành động múa máy chân tay họ đã nắm bắt được ý của đối phương. Chiêu Giang thì cùng đám thanh niên hau háu nhìn mấy cô gái trẻ đẹp đang xúng xính trong vài bộ quần áo lành lặn cuối cùng của làng. Trần Hiếu được đám trẻ con ngồi quây xung quanh tôn làm đại ca. Đinh Mãi được bà con xúm vào kéo lại tới chỗ mình ngồi, ngoài Trần Quốc Toản thì hắn là người hiểu văn hóa của họ nhất. Quang cảnh rất hòa hợp, mùi thức ăn thơm phức lan đi khắp bản, mọi người đã tề tựu nhưng chưa ai dám ăn dù bụng lại đói meo.
Nông Mạnh bê ra một vò rượu có mấy cái ống sậy dài, đây là vò rượu cuối cùng của hắn đã cất mấy năm nay, giờ mới đem ra dùng. Đám thanh niên thèm rỏ dãi nhưng bản làng mấy năm nay đủ ăn đã là may lấy đâu ra rượu cho họ. Nhưng Đinh Mãi không làm họ thất vọng, những vò rượu dưới xuôi được bê ra thơm nức mũi khiến không khí liền trở lên sôi động.
Một già làng gầy còm, lưng có chút còng, tóc bạc phơ, chống gậy đứng lên ra hiệu, xung quanh trở lên im ắng chờ đợi, lão hắng giọng nói:
– Hôm nay, bản Giuốc chúng ta được đón quý nhân. Người mang tới lượng thực giúp chúng ta vượt qua cái đói, mang vải vóc tới giúp chúng ta chống lại cái rét, mang tới đồ sắt giúp chúng ta có thể tự bảo vệ mình, bảo vệ đất đai của tổ tiên. Người tới đây giữa lúc chúng ta khó khăn, đói khổ nhất. Đây chính là tình cảm chân thành nhất trời đất. Ngài ấy là ân nhân của bản Giuốc và của cả tộc Tày. Một lạy này lão thay bà con cảm tạ ngài.
Lão già làng liền muốn quỳ xuống vái, người dân trong làng đều đã hướng về phía Quốc Toản vái theo cả. Quốc Toản vội tiến lên đỡ lấy tay già làng nâng lão dậy. Không muốn dài dòng thêm nữa, cũng không muốn thức ăn bị nguội hay mọi người phải chờ đợi thêm với cái bụng đói. Hắn cười tươi xoa bụng ra vẻ nhăn nhó nói:
– Thưa già, chúng ta là dân tộc anh em, những lúc khó khăn nên nương tựa vào nhau mà sống. Con đói lắm rồi. Chúng ta ăn thôi còn mời Nàng Hai xuống.
Lão già làng cười tươi híp mắt để lộ hàm răng còn mấy cái, lòng lão vui sướng vì quý nhân là đứa trẻ ngoan. Lão cố sức gân cổ hô lớn:
– Quý nhân nói: Chúng ta mở tiệc.
– Hoan hô. hoan hô.
Ánh lửa được đốt lên chiếu sáng rực cả khoảng sân lớn, bị cơn đói hành hạ không ai cần để ý gì, tay bộc được là bốc, mồm nhai được là nhai, nhét được vào mồm cứ nhét. Không khí ăn uống trở lên náo nhiệt.
Trần Quốc Toản trở về mâm lá dưới đất, chẳng cần nghĩ ngợi hắn bỏ qua bộ bát đũa để riêng cho mình, hắn dùng tay bốc miếng thịt béo ngậy nhất cho người già xung quanh, rồi cũng bốc một miếng cho mình. Hắn không ăn chưa ai dám ăn vì sợ sẽ làm hắn khó chịu khi ăn bốc, nhưng hắn cũng ăn bốc khiến mọi người cười phá lên vui vẻ. Xưa nay ăn hắn luôn ăn như rồng cuốn hổ ngoặm, chẳng kiêng kỵ điều gì.
– Người anh em, mời dùng rượu. Đây là bình rượu cuối cùng của bản Giuốc, người anh em là ân nhân của bản, mời người anh em dùng trước.
Trong ánh mắt mong đợi của người xung quanh, Trần Quốc Toản cười ha hả ra vẻ thèm thuồng, hắn rất khẳng khái nhận lấy vinh dự này.
Vì buổi tối hôm nay hắn đã luyện tập vô số lần, cắm ống sậy vào mũi hắn ra sức hít lấy hít để. Rượu từ ống sậy xộc vào mũi hắn cay xè rồi mới chảy xuống cổ họng, hắn nuốt ừng ừng mấy hơi tới khi mặt đỏ bừng vì phổi đã căng phồng không hít thêm được nữa. Hắn ngửa mặt lên trời để ngăn rượu chảy ra, ngăn nước mắt chảy xuồng, còn làm giảm cảm giác cay xè ở mũi rồi hô lên:
– Rượu ngon, đã lắm.
Trong ánh mắt kinh ngạc của những người xung quanh, những người già cười thích thú vỗ đùi khen hay, Nông Mạnh hồ hởi hỏi:
– Người anh em, đệ cũng biết uống rượu bằng mũi ư?
Trần Quốc Toản gật đầu tự tin đáp:
– Đương nhiên, trong lễ hội, truyền thống của tổ tiên không thể bỏ qua.
Nông Mạnh cầm lấy ống sậy có chút ngại ngùng định cho lên miệng nói:
– Đúng là thế, nhưng mấy năm gầy đây bọn ta không có rượu nên cũng không còn giữ phong tục này nữa.
Những người già xung quanh lắc đầu có chút thất vọng, Trần Quốc Toản mồm há ra muốn rơi luôn hàm, tự nhiên hắn nhớ tới điệu cười âm hiểm của Đặng Văn Thiết khi thấy hắn luyện tập hút nước ở sân thư phòng. “Bị lừa, chắc chắn bị lừa rồi” Trần Quốc Toản lẩm bẩm nhận ra Đặng Văn Thiết có vẻ đã biết trước nhưng không nói ra, để hắn phải chịu bao nhiêu khổ cực.
Tính hắn phóng khoáng nhưng cũng rất nhỏ nhen, thù vặt. Đặng Văn Thiết đã quá già, hắn không thể làm gì được, nhưng Nông Mạnh phía trước còn rất trạng kiện. Quốc Toản đứng bật dậy nói lớn:
– Không được, không được, Nông Mạnh, người anh em phải hút, nhất định phải hút, đây là truyền thống tổ tiên con cháu phải duy trì.
Nói rồi, Trần Quốc Toản liền nhào tới cầm ống sậy muốn nhét vào mũi Nông Mạnh. Người già xung quanh thấy thế chỉ trỏ cười vui vẻ cổ vũ, xung quanh thấy ồn ào náo nhiệt lại càng hứng thú xem. Nông Mạnh bất đắc dĩ phải nhận lời:
– Được rồi, ta hút, ta hút.
Nông Mạnh gập người ho khù khụ đã bị xử lý xong, Trần Quốc Toản chỉ tay quét một vòng lớn hô lên:
– Tất cả, tất cả đều phải hút. Truyền thống tổ tiên không ai được bỏ.
Gia nô vương phủ sợ xanh mắt mèo, đám trai tráng không ai dám từ chối. Chiêu Giang, Trần Hiếu hí hửng xung phong lên thử. Ai nấy ho sặc sụa, những già làng nhìn con cháu nối lại truyền thống tổ tiên thì càng cười vui vẻ thích thú. Tất cả tạo lên không khí có chút hỗn loạn, lộn xộn nhưng rất vui vẻ.