Chương 158: Tráng Tử Vô Dật.

Phật giáo ở Đại Việt đã qua thời đỉnh thịnh khi bị nho giáo, đạo giáo tranh giành tầm ảnh hưởng. Nhưng đấy chỉ là với tầng lớp thống trị, quan lại, quý tộc và học trò. Với những người dân đen mà nói thì phật giáo vẫn là nơi họ đặt trọn niềm tin. Tới mức Lê Quát từng bất lực mà cảm thán:

“Nhà Phật lấy chuyện họa phúc tác động tới lòng người, sao mà cảm phục được người ta sâu và bền vậy! Trên từ vương công, dưới đến thường dân, phàm là đóng góp cho việc nhà Phật, thì dù có dốc hết tiền của, cũng không tiếc. Giá như hôm nay có gửi gắm được gì vào tháp chùa thì hớn hở như thể cầm được khế khoản trong tay, để ngày mai được báo đáp. Cho nên từ trong Kinh thành cho đến ngoài châu phủ, kể cả những nơi thôn cùng ngõ hẻm, không bảo mà người ta cứ theo, không hẹn mà người ta cứ tin; hễ nơi nào có nhà ở, là ắt có chùa chiền, bỏ rồi lại dựng, hỏng rồi lại sửa, số chuông trống lâu đài chiếm gần một nửa dân cư….”

Tiếng Adi đà phật vừa cất lên, dân phu xung quanh đang nức nở cảm động trước lời bài hát xẩm thập ân của Trần Quốc Toản cũng liền ngẩng lên chắp tay vái:

– Adi đà phật.

Trần Quốc Toản ngẩng cổ ngồi dậy nhìn chủ nhân của tiếng nói, một Hòa thượng khoảng 40 tuổi quần áo cũ kỹ, da đen sạm vì phơi nắng nhưng mặt lại có chút hồng hào, dáng người gày gò nhưng không hề thấy yếu sức, người có chút lấm lem vì buôn ba nhưng không thấy vẻ lôi thôi bần tiện, trên lưng còn đeo theo một sọt tre đựng đầy cây cỏ. Nhìn lướt qua có vẻ là cây thuốc, Trần Quốc Toản nổi hứng hỏi hòa thượng:

– Ở đây không chùa không miếu, sao lại có hòa thượng lang thang chốn này? Liệu ta có nên kiểm tra độ điệp của ngươi không?

Hòa thượng trước thái độ nghi ngờ kèm theo một chút coi thường của Trần Quốc Toản vẫn không hề tỏ ra khó chịu mà điềm đạm đáp:

– Adi đà phật. Bần tăng vốn không phải sư ở chùa nào quanh đây cả. Những năm qua bần tăng chu du khắp nơi để nghiên cứu y dược, tìm hiểu về những loại cây thuốc của từng vùng miền. Nay tình cờ qua đây mới được nghe bài xẩm thập âm của vương gia thật là vinh hạnh.

Trần Quốc Toản hơi ngạc nhiên, ngồi thẳng dậy hỏi:

– Nghiên cứu y dược à? Nếu ngươi nói thật thì ngươi là hòa thượng đầu tiên ta thấy làm được việc có ích đấy? Mà ngươi biết ta là vương gia? Ngươi theo dõi ta hay là ngươi thần thông quảng đại vậy?

Hòa thượng vẫn bộ dạng không hỉ không nộ chỉ mỉm cười đáp:

– Vương gia quá lời, bần tăng chỉ là tình cờ nghe thấy người xung quanh gọi ngài là vương gia thôi. Không có gì là thần bí cả. Vương gia có vẻ không mấy thiện cảm với phật môn?

Trần Quốc Toản cho ngọn cây vào miệng buồn chán ngả người vào thành xe rung lắc nhìn đi chỗ khác nghêu ngao trả lời hòa thượng:

– Không phải ta ghét phật môn, mà ta ghét đám đệ tử phật môn lợi dụng lòng tin hướng phật để chuộc lợi thôi. Mở mồm ra là đạo lý, khép miệng lại là chân ngôn, luôn mồm muốn cứu vớt chúng sinh, mà chẳng làm gì ngoài ngồi tụng kinh gõ mõ. Hòa thượng nghiên cứu ý dược thì ngươi có tin rằng chỉ cần thành tâm vái lạy, phật tổ thực sự sẽ cứu người ta khỏi ốm đau bệnh tật? Ta thấy phật tử khiến người ta tin bùa chú có thể chữa bệnh còn hơn là thuốc thang thì nhiều lắm. Mà trên hết, chẳng phải chính ngươi cũng vừa nói đấy còn gì? Ta là người có hiếu hoặc đang cố gắng làm tròn chữ hiếu nên đối với đám sư sãi không có hiếu ta chả thể ưa nổi. Không ghét mới lạ.

“Ồ ồ ồ” Trần Quốc Toản vừa dứt lời, xung quanh liền ồ lên ngạc nhiên trước luận điệu mới, một bên là vương gia tốt bụng, một bên là hòa thượng mà họ tôn kính, những dân phu không biết lựa chọn ai trong cuộc đấu này, họ chỉ lặng lẽ vừa đẩy xe tiếp tục lên đường vừa nghe cuộc thảo luận của hai người. Hòa thượng vốn không chung đường nhưng trước những lời lẽ của Trần Quốc Toản, cũng liền đi theo để tiếp tục trao đổi rõ hơn:

– Bần tăng tin rằng Nam dược trị Nam nhân, con người và môi trường sống xung quanh chắc chắn có mối liên quan mật thiết, dùng bùa chữa bệnh chỉ là mê tín dị đoan cần bài trừ. Đây cũng là mục tiêu bần tăng phấn đấu trên con đường tu luyện. Còn về việc hòa thượng không có hiếu, bần tăng có thể hỏi vương gia vì sao lại nghĩ vậy?

Trần Quốc Toản liếc nhìn nhà sư đang đi theo mình nhún vai nói:

– Chả phải quá rõ ràng à? Ngươi, ngươi có muốn có cháu chắt đầy nhà không?

Trần Quốc Toản chỉ vào một lão dân phu bên cạnh hỏi. Lão dân phu dù bất ngờ nhưng đáp lại rất tự nhiên:

– Có chứ ạ? bậc cha mẹ nào lại không muốn mình con cháu đầy nhà? Về già cô quạnh không con không cháu thì chi bằng chết sớm thì hơn.

– Ừm, tốt. Thế còn ngươi, ngươi muốn sau này chết đi, gia tộc vẫn được truyền thừa, con cháu ghi vào gia phả đời đời hương khói không?

Trần Quốc Toản lại chỉ sang một dân phu trẻ bên cạnh hỏi?

– Có chứ ạ? ai lại muốn nhà mình tuyệt tự, nếu được người khác kể lại chuyện mình làm khi còn sống như vương gia kể mấy ngày qua thì hay biết mấy. hìhi

Tên dân phu trẻ hóm hỉnh trả lời làmTrần Quốc Toản rất hài lòng rồi hất hàm hướng về phía nhà sư hỏi:

– Hòa thượng, ngươi nghe thấy chưa? Hiếu không phải chỉ cần chăm sóc cha mẹ về già là đủ. Hiếu còn là sinh con đẻ cái, truyền thừa gia tộc, đời đời hương khói. Nhà sư các ngươi toàn thanh niên trẻ khỏe nhưng cứ muốn rũ bỏ hồng trần, quy y cửa phật. Mặc kệ mẹ già ốm đau không ai chăm sóc? Mặc kệ gia tộc truyền thừa đứt đoạn? Mặc kệ ban thờ lạnh lẽo cho nhện nhả tơ? Mồm nói hướng phật nhưng lời phật dạy “hiếu đạo đứng đầu muôn hạnh” mà phật tử các ngươi còn chẳng làm nổi, thế còn muốn giáo hóa vạn dân? Thế có đủ đáng ghét không?

Lời nói của Trần Quốc Toản có phần gay gắt nhưng đạo lý không phải không có. Những người xung quanh đang cúi mặt đẩy xe cũng không giấu được sự ngạc nhiên. Trước giờ với họ những điều nhà chùa dạy luôn đúng, là đỉnh cao của đạo đức, họ luôn nhất nhất làm theo không dám sai nửa lời. Không ngờ hôm nay vị vương gia trẻ tuổi mà họ tôn kính mấy ngày qua lại cho họ nghe những đạo lý mới mà họ chưa bao giờ ngờ tới. Đơn giản vì chăm sóc cha mẹ già yếu, sinh con đẻ cái, lo việc thờ tự là điều đương nhiên ai cũng phải làm rồi, đâu có gì cao xa. Hòa thượng kia vẫn không tỏ ra chút bất ngờ, vẫn bình đạm đáp:

– Vương gia, phật môn không dạy con người ta làm điều đó. Phật môn dậy người khác muốn xuất gia phải rũ bỏ hồng trần trước nghĩa là lòng không còn vương vấn. Cha mẹ già không ai chăm sóc là một loại vương vấn. Lo cha mẹ về già cô quạnh thì có thể đợi cha mẹ khuất núi, lo người hương khói có thể gửi vào chùa thờ tự, ngày ngày được tụng kinh niệm phật, lo người truyền thừa có thể đợi con cái lớn khôn dựng vợ gả chồng, khi mọi thứ yên ổn, mọi vướng bận tan biến mới có thể xuất gia.

Trần Quốc Toản lớn tướng bằng này mà mẹ vẫn chưa từng một giây thôi quan tâm tới hắn, hắn có thể quậy tưng bừng trên triều cũng là nhờ có mẹ chống lưng. Rũ bỏ hồng trần? Trần Quốc Toản nhổ vào, bất giác giọng càng trở lên gay gắt còn có chút khinh thường:

– Trong hàng vạn đám sư cọ các ngươi được mấy người làm được như thế? Con dù lớn mấy vẫn là con của mẹ, mẹ dù cuối đời vẫn dõi theo con. Rũ bỏ hồng trần? Với ta đấy chỉ là lời biện minh cho việc làm của những kẻ vô trách nhiệm. Hương khói gửi vào chùa? rồi tới ngày giỗ chùa có nhớ họ? Chùa có kể lại, lưu giữ những kỷ niệm, câu chuyện của họ khi còn sống? có nhắc nhở con cháu về truyền thống gia đình? Mở mồm là phổ độ chúng sinh, vậy thì chùa có bao nhiêu dạng ma quỷ được các ngươi dẫn lẫn vào? Những đứa trẻ bị cha mẹ bỏ lại để xuất gia liệu mấy đứa hiểu được tình cảm phụ tử, mẫu tử? Những đứa bé đấy lớn lên liệu có mấy đứa biết nuôi dạy con cái? Những khó khăn trong cuộc sống lấy ai chỉ đường dẫn bước cho chúng vượt qua? Mỗi người già trong nhà là một kho báu. Ta lớn bằng từng này, có người hầu kẻ hạ mà con mong được ngày ngày nghe mẹ dạy bảo? Trẻ con bao nhiêu là đủ lớn, bao nhiêu là đủ khôn? Hàng vạn đứa trẻ mồ côi lang thang phải vật lộn kiếm sống từng ngày ngoài kia có bao nhiêu đứa là của đám sư sãi làm ra?

Lời của Trần Quốc Toản đanh thép, đầy cảm xúc và nhiệt huyết. Trần Hiếu không nhịn được nghiến răng nghiến lợi, cổ nổi đầy gân xanh hắn gằn giọng nói tùng chữ có vẻ rất thù hằn nhưng lại không giấu nổi nỗi buồn:

– Vương gia nói rất đúng. Trần Hiếu xuất thân là cô nhi, sống cùng với hàng trăm cô nhi khác. Nô tài hiểu rõ hơn ai hết nhiều đứa trẻ mồ côi không phải vì cha mẹ gặp nạn mà bị cha mẹ bỏ rơi. Người lớn nhiều khi trốn binh dịch, trốn nợ thậm chí cả trốn truy nã đơn giản nhất là bằng cách cắt tóc xuất gia mặc kệ con thơ đỏ hỏn, gia đình khốn khó đằng sau. Để cuối cùng khổ nhất chính là những đứa con của họ.

Trần Quốc Toản vỗ vỗ vai Trần Hiếu làm như an ủi rồi tiếp tục nói:

– Tham sân si là bản tính con người, hòa thượng các ngươi cũng không ngoại lệ. Nếu hòa thượng các ngươi thật sự rũ bỏ hồng trần, gạt đi tham sân si thì tại sao phải xây chùa sau to hơn chùa trước, chùa sau nguy nga lộng lẫy hơn chùa trước? Vì sao Lương Vũ đế phải chết đói? Hòa thượng, qua rồi cái thời gọi là một lòng hướng phật, chẳng thế mà đã mấy chục năm từ khi các vị tổ phật qua đời, phật môn chẳng có nổi một môn đệ xuất chúng, cũng chẳng cho thêm được giáo lý nào. Kinh dịch chỉ được đọc nguyên văn chẳng được diễn giải là mấy. Các người chỉ là sống theo hào quang các vị tổ phật đời trước mà thôi, nếu không thay đổi, phật môn lụi bại là điều sớm muộn.

Chuyến đi này Trần Quốc Toản đã định làm một vương gia lười, vô dụng, vô kỷ luật nhưng chẳng hiểu sao hắn lại gay gắt và nói nhiều thế với một Hòa thượng mới gặp. Ngăn hòa thượng đối diện vẫn muốn phân trần, Trần Quốc Toản nói thêm:

– Ngươi có thể là hòa thượng khá nhất mà đời này ta từng gặp, ít nhất mục đích của ngươi thật sự có ích. Nhưng ngươi một lòng hướng phật hay muốn cứu nhân độ thế thì không có nghĩa phần còn lại của phật môn cũng thế. Hòa thượng, ngươi không cần nói thêm với ta nữa, những điều này là ta nói không phải là để tranh giành hơn thua, cũng không phải để bao biện cho bản thân. Mà biết đâu, những lời này có thể vô tình giúp ngươi chiêm nghiệm trên con đường tu tập. Rừng thiêng nước độc, hòa thượng, phật tổ có nói với ngươi khi nào thì có nguy hiểm không? Nếu muốn ngươi có thể đồng hành cùng bọn ta, sẽ an toàn hơn cho ngươi.

Lời của Trần Quốc Toản thực sự đánh động vào tâm trí của vị hòa thượng, những sa đọa trong phật môn hắn cũng biết ít nhiều. Đúng là hắn cũng cần suy nghĩ thêm về những điều này. Lời lẽ dù đay nghiệt nhưng hòa thượng nhận ra Trần Quốc Toản như có ý tốt muốn giúp hắn tránh khỏi nguy hiểm. Hòa thượng mỉm cười vẫn điềm đạm nói:

– Cảm ơn ý tốt của vương gia. Nhưng con người sinh ra có số mệnh, nếu gặp nguy hiểm thì cũng là thử thách ông trời sắp xếp cho bần tăng trên con đường tu tập. Bần tăng không cần né tránh. Vương gia, chúc người thượng lộ bình an. Adi đà phật.

Giúp thì cũng chỉ có thể tới thế, Trần Quốc Toản mỉm cười đành tiễn hoàn thượng lên đường.

– Vậy chúc ngươi vạn dặm bình an. Mong rằng phật tổ sẽ phù hộ cho ngươi. Mà khoan, ta có thể gọi ngươi thế nào?

– Bần tăng, Tuệ Tĩnh. Vương gia, hữu duyên ắt tương phùng.

Trần Quốc Toản nhìn theo bóng lưng Tuệ Tĩnh dần rời đi về phía trước miệng hơi lẩm bẩm.

– Hô, thì ra là Tráng Tử Vô Dật. Thú vị lắm, hữu duyên ắt tương phùng.

Đợi Tuệ Tĩnh khuất bóng, Trần Quốc Toản nhìn xuống mới thấy hàng trăm con mắt ngưỡng mộ đang nhìn hắn. Đáp lại thì trong chớp mắt, Trần Quốc Toản lại quay về với hình ảnh vương gia lười biếng quen thuộc mấy ngày qua. Hắn rướn cổ lên ra lệnh:

– Toàn quân, hạ trại nghỉ ngơi, nổi lửa nấu cơm. Ta đói rồi.