Chương 150: Thay da đổi thịt.
Bí quyết cho người nơi khác hoặc cách chỉ đường cho người muốn tìm đường tới huyện Ngự Thiên là cứ ngửa mặt nhìn lên trời. Cứ chỗ nào thấy khói nghi ngút suốt ngày đêm thì đấy chính là huyện Ngự Thiên. Những lò gạch cao đốt không ngừng có thể thấy được từ rất xa. Nhu cầu về gạch của Ngự Thiên chưa bao giờ ngừng lại mà càng ngày càng tăng.
Bến thuyền mới đã đi vào hoạt động, sau hàng trăm năm phủ Long Hưng lần đầu tiên có bến tàu lớn được xây dựng. Dù phần bến bãi vẫn đang chờ đắp đất nhưng cầu tầu và đường dẫn lên con đê cũ đã được làm hoàn chỉnh, lượng hấp thụ vật tư khổng lồ của huyện Ngự Thiên mấy tháng qua đã kéo không ít thuyền bè vật tư khắp nơi đổ đến. Những xưởng thủ công, xưởng rèn, xưởng mộc trong huyện đã có những chuyến hàng xuất bến đầu tiên. Cơ hội làm ăn rất lớn đã dần thu hút cả các hộ, các xưởng nhỏ xung quanh chú ý tới huyện Ngự Thiên, bắt đầu có các thương lái mới nổi từ huyện Ngự Thiên tỏa ra xung quanh thu gom hàng hóa, mà các thương lái mới nổi này phần lớn đều là người trong huyện cả. Tất cả đều nhờ lão Lưu quản gia khuyến khích họ đi ra ngoài.
Còn đường đất bụi mùi khi nắng, lầy lội khi mưa trước kia thì bây giờ lại vang liên tiếng lạch cạch không ngừng của bánh xe lăn trên nền gạch. Trục chính đã xong, những con đường nhánh còn không ngừng mở rộng thêm ra 3 phía, chỉ trừ phía hướng về vương phủ.
Từ con đường chính rẽ sang, án ngữ nguyên một góc phố là huyện nha đã dần thành hình, dù vẫn đang xây dựng dở dang nhưng vài gian nhà nhỏ đã được dựng xong đủ để đảm bảo khả năng xử lý công việc của huyện nha. Lê Giác chủ bạ run run cầm cuốn sổ của thuế quan báo cáo:
– Tri huyện đại nhân, 3 tháng qua riêng thương thuế chúng ta thu về đã hơn 3 nghìn quan, bằng tổng thuế cả huyện thu được trong năm trước rồi.
Lê Đạo tri huyện từ ngày được trao trọng trách đã được thoải mái thể hiện tài năng của mình. Từ hàn môn leo lên thì tài năng đã không kém, qua hơn 10 năm làm tri huyện giúp hắn có kinh nghiệm phong phú, giờ lại được thoải mái vùng vẫy khi có một vương gia và một Hoàng Thái tử chống lưng. Tài năng, kinh nghiệm và thế lực đều hội tụ, Lê Đạo cảm giác như chẳng có việc gì mà hắn không thể giải quyết, chút thuế má tăng vọt không thể làm hắn bất ngờ. Lê Đạo vẫn ung dung xử lý công việc đang dồn tới ngày càng nhiều nói:
– Lê chủ bạ. Chưa là gì đâu, vương gia đặt mục tiêu cuối năm thương thuế phải đạt vạn quan cơ. Lê chủ bạ, gác thuế má qua một bên đi, giờ huyện đã đạt gần 7000 hộ rồi, nhân khẩu đã quá lớn, tạm thời chúng ta không thể tiếp nhận thêm người tới định cư nữa. Ngươi báo các bộ khoái tăng cường kiểm tra vệ sinh đề phòng dịch bệnh bùng phát vào mùa này, tăng cả người tuần đêm để phòng hỏa hoạn. Nếu thiếu thì cứ tới vương phủ xin hỗ trợ.
Lê Giác nghe căn dặn thì khum tay thưa:
– Vâng, hạ quan đi làm ngay. Nhân tiện, tri huyện đại nhân, Tế sinh đường và Bình dân viện đều đang xây dựng nhưng hiện chúng ta đang thiếu nhân lực ở bến tàu và huyện nha quá. Có thể cắt bớt người về để đẩy nhanh tốc độ xây huyện nha được không ạ?
Cạnh huyện nha vốn có một mảnh của Lê Đạo, Lê Giác và Trần Thạc huyện úy. Dù đã chuyển về đây làm việc nhưng tới giờ này, nhà của họ vẫn mới chỉ được dựng tạm, nhìn cảnh vợ con đang phải sống tạm bợ, Lê Giác mấy bận muốn tìm người về xây nhà cửa cho Lê Đạo và mình nhưng đều chưa được nên muốn dò hỏi. Lê Đạo đặt văn thư xuống cảnh cáo:
– Lê chủ bạ, đây là lần cuối ta nói với ngài chuyện này. Chuyện này tuyệt đối không thể nhắc lại. Phủ của chúng ta có thể xây muộn vài năm nhưng Tế sinh đường và Bình dân viện là hai nơi không thể chậm trễ. Vương gia đã căn dặn, cuối năm sẽ bắt đầu tuyển sinh dạy học cho trẻ con trong huyện, đây là công đức ngàn đời, ngươi đừng vì tham bát mà bỏ mâm. Làm chậm kế hoạch của vương gia ngươi không gánh được hậu quả đâu, nếu làm tốt vương gia sẽ không để ngươi thiệt. Được rồi, ta ra ngoài một chút.
Làm việc quần quật cả ngày, Lê Đạo bỏ lại Lê Giác hối lỗi phía sau đi ra ngoài đi dạo. Lê Đạo biết Lê Giác cũng chỉ vì thương cho vợ con gia quyến của quan viên trong huyện nha nên mới đại diện đứng ra thăm dò. Lê Đạo trả lời hắn cũng chính là trả lời cho các quan viên khác của huyện nha.
Dọc đường đi, xe hàng tấp nập chạy trên phố, người lao động hăng say, tiếng chào hỏi của người đi đường khiến Lê Đạo phải mỉm cười gật đầu không ngớt. Hắn rất hài lòng với công việc hiện tại, mới mấy tháng ngắn ngủi Lê Đạo cảm giác rất rõ huyện Ngự Thiên đã hoàn toàn thay da đổi thịt, còn đang không ngừng biến đổi từng ngày. Đến bản thân Lê Đạo cũng thế, hắn chưa bao giờ thấy bản thân được thôi thúc và luôn có động lực làm việc lớn như hiện tại. Dù vợ con hắn đang có chút chật vật thích nghi với cuộc sống mới nhưng mọi thứ đang dần tốt lên rất nhanh, ánh mắt của người dân nhìn hắn cũng ngày càng thân thiện, đấy là điều hắn thích nhất.
– Bà Tám, cho con cốc nước.
Lê Đạo tới quán nước quen thuộc đầu làng, hắn kéo chiếc ghế dài ngồi xuống ven đường chứ không vào quán nước mới toanh 2 tầng bên cạnh. Bà Tám thấy hắn thì vui vẻ nói chuyện rất tự nhiên:
– Lê tri huyện, nay sao ngài đến muộn thế. Bận lắm hả?
Bà Tám có quán nước mới xây to đoành bên cạnh, khách khứa ra vào không ngớt nhưng bà vẫn giữ lại quán nước chỉ có cái bàn với vài cái ghế dài dưới hàng cây này. Bà Tám thích cảm giác ngồi đây bán nước, tán gẫu với người trong trang như trước kia. Khách tới quán bà cũng vậy, người mới tới huyện, thương lái rất thích vào quán mới xây, nhưng trang hộ cũ thì dù lưng dắt đầy tiền vẫn muốn la cà quán của bà Tám. Lê Đạo gãi gãi mái tóc hoa râm của mình nói:
– Đúng ạ. Vương ra đặt ra rất nhiều mục tiêu, nếu không cố thì cuối năm nay không đạt mất.
Bà Tám nhìn Lê tri huyện đầy yêu thích, vị quan huyện này rất thân thiện không hề có kiểu quan cách, bề trên như tri huyện nơi khác.
– Haha vất vả cho Lê tri huyện rồi, cũng nhờ có ngài vất vả ngày đêm thì huyện Ngự Thiên mới tốt nên được thế này chứ.
Lão Nguyên không biết từ đâu đi tới giọng ồm ồm nói chen vào, Bà Tám và lão Nguyên đều là trang hộ của vương phủ nên biết rõ nhau. Bà Tám đặt chén nước chè xuống trước mặt cho lão Nguyên hỏi:
– Lão Nguyên? Hiếm có nha, ta có mấy khi thấy ông rời lò rèn đâu sao nay ông lại lượn lờ ngoài này.
Lê tri huyện hạ chén nước nói bồi vào:
– Phải đấy lão Nguyên, ta tới đây mấy tháng nhưng đây là lần đầu tiên được gặp lão bên ngoài lò rèn của vương gia đấy?
Lão Nguyên nhận chén nước chè lên làm một hơi hết chén nước, đưa chén không cho bà Tám ra ý thêm chén nữa rồi mới nói:
– Haizzz, cứ nhắc tới lại bực. Cái đám xưởng rèn ngoài bến kia đúng là chả ra sao. Vương gia đã cho chúng đơn hàng rèn vảy sắt đơn giản nhất rồi, kích cỡ cũng có, mẫu mã cũng có, mà chúng nó rèn cái to cái nhỏ, cái mỏng cái dày. Chẳng cái nào giống cái nào. Nãy ta phải đem hàng ra trả bắt chúng nó rèn lại hết, còn phải cho chúng nó một cái thước đo chuẩn của vương phủ nữa. Mẹ cái đám ăn hại đấy, 1 xưởng có vài chục thợ mà dùng tới bốn, năm cái thước, mỗi cái lại dài ngắn khác nhau. Đúng là ngu hết cỡ.
Lê Đạo biết việc lão Nguyên nói tới là chuyện rèn áo giáp của vương phủ, trước kia vương phủ thử nghiệm chia những chi tiết nhỏ ra đặt các xưởng khác làm để đẩy nhanh tốc độ công việc. Tới nay đã được hai tháng, xem ra đã có kết quả. Đây là chuyện rất quan trọng nên Lê Đạo dò hỏi:
– Lão Nguyên, chuyện đó thử nghiệm thế nào rồi? Hiệu quả tới đâu.
Bà Tám nghe Lê Đạo nói thì biết chuyện quan trọng nên giả lơ quay ra hướng khác, canh chừng để ý xem có ai đang nghe trộm không, chỉ cần có tên nào mon men lại gần liền bị bà đem cốc bã trà hất đuổi đi. Lão Nguyên gãi gãi đầu nhẩm nhẩm nói:
– Trước mắt thì tốc độ công việc tăng lên 2-3 lần. Xưởng của ta giờ chỉ cần rèn những chi tiết quan trọng nhất, còn toàn bộ những việc khác đều để người khác làm. Cái vấn đề kích cỡ không đều thì hôm qua ta nói chuyện với Lưu quản gia, sáng kiến đem thước chuẩn của vương phủ cho các xưởng phụ trợ là ý của lão ấy đấy. Lão Lưu bảo thử nghiệm thế thôi, sắp tới sẽ áp dụng sang các ngành nghề khác. Cũng vì thế thằng con út của ta nghe lời lão Lưu đi thu mua kén tằm về bán lại cho các xưởng dệt của vương phủ đấy. Mẹ nó, nhà ta ba đời làm nghề rèn, đến đời ta không hiểu sao lại lòi ra đứa muốn đi làm con buôn. Hahaha.
Lão Nguyên mồm thì chửi đứa con út không ra gì nhưng mặt thì không giấu nổi niềm vui. Đầu óc Lê Đạo vận chuyển liên tục không còn nghe thấy lời lão Nguyên bên cạnh chỉ còn nghĩ tới hiệu quả khủng khiếp mà phương pháp kia mang lại. Nếu áp dụng thành công, nền thủ công nghiệp manh mún mang tính cá thể của Đại Việt sẽ có bước đại nhảy vọt. Lê Đạo mất một lúc mới kinh ngạc hô lên:
– Đúng thế, làm việc theo dây chuyền và thống nhất dụng cụ đo. Haha sao ta không sớm nghĩ ra chứ. Ta phải đi thỉnh công với triều đình cho vương gia, à không, cho lão Nguyên mới được. Bà Tám, con đi đây. À phải rồi, 2 người đợi 1 chút, chắc sắp có tin vui từ kinh thành tới đấy.
Lão Nguyên còn ngơ ngác không hiểu thỉnh công chuyện gì thì Lê Đạo đã chạy mất bóng, lão ngơ ngác hỏi bà Tám:
– Bà Tám, bà hiểu Lê tri huyện nói gì không?
Bà Tám rửa chén xong thì phẩy tay:
– Ui dào, ai biết. Hắn bảo chúng ta đợi tý, nếu ông không bận gì thì cứ ngồi đây đợi đi.
– Ừ. Thì đợi vậy. Ta cũng đang rảnh.
Lão Nguyên ù ờ gật đầu lại tiếp tục nhấp nháp uống nước chè ngắm đường phố nhộn nhịp. Cả huyện Ngự Thiên khắp nơi là công trường đang xây dựng, đào mương đắp đường khắp nơi. Những cánh đồng lúa bạt ngàn nhờ những kênh dẫn nước này mà phát triển rất tốt, người dân cũng đỡ rất nhiều công tát nước.
Lão Nguyên bỗng đặt chén chè xuống bước thẳng về phía vài tù binh người Chiêm đang cầm cái xẻng hoa chân múa tay nói gì đó với tên giám công mà như cãi nhau bên kia đường.
– Có chuyện gì thế?
Tên giám công trẻ biết lão Nguyên là gia thần của vương gia, được hỏi tới hắn lễ phép thưa lại:
– Chú Nguyên, mấy tên này cứ nói leng leng gì đó, con không hiểu?
Lão Nguyên quay lại chỉ vào thanh niên người Chiêm to mồm nhất hỏi:
– Có chuyện gì? Ngươi nói lại ta xem?
Dạo này người Chiêm đã dần dần hiểu được vài từ tiếng Đại Việt nên hắn bập bẹ chỉ vào cái xẻng nói:
– Cái leng, khùn, hó nàm.
Nhìn vào cái xẻng lưỡi bị mòn hết lưỡi, còn bị cong lên một chút cho đào phải đá. Lão Nguyên liền hiểu vấn đề, lão cười lớn vui vẻ vỗ vỗ vai tù binh quân Chiêm cố nói chậm khen ngợi dù chẳng biết họ có hiểu không:
– Cái này quê ngươi gọi là leng hả? ở đây gọi là Xẻng. Cái xẻng. Khá quá nhỉ? dạo này biết tự giác làm việc còn biết đòi nông cụ tốt để làm nhanh hơn rồi cơ à? Đây, thưởng cho tinh thần các ngươi đó.
Lão Nguyên móc từ ngực ra một túi quả khô đưa cho thanh niên người Chiêm để chia nhau ăn ăn vui vẻ, tay thì lấy cái xẻng chỉ cho tên giám công xem:
– Ngu, có thế cũng không hiểu. Chúng nói cái xẻng này cùn rồi, khó làm việc. Đổi cho họ xẻng khác đi. Bảo các giám công kiểm tra nông cụ, cái nào cùn hỏng thì đem tới xưởng rèn, nói là lão Nguyên bảo họ sửa.