Chương 152: Thuận lợi và đột biến

– Không nghĩ tới đúng không?

– Vậy mới bảo cậu không có khiếu làm chính trị, chính trị rất phức tạp, không phải chuyện đúng và sai.

– Lãnh đạo của bên Việt Nam thực sự rất tỉnh táo, cố gắng tìm ra biện pháp trung dung nhất để tránh mâu thuẫn, xung đột cả ở trong và ngoài nước, để người Việt được sống hòa bình sau hàng chục năm trường kỳ kháng chiến.

Đạt bây giờ đã hiểu, nhưng vẫn không cam lòng.

– Nhưng đây chỉ là mong muốn được sống sung túc, giàu có chính đáng của người dân Việt thôi mà, chẳng lẽ lại bỏ qua?

– Ai nói bỏ qua?

Giáo sư Snape lại được dịp khinh bỉ Đạt:

– May cho cậu là đời này không đi làm chính trị, nếu không gặp đám cáo già chưa chắc đã chịu nổi.

– Cậu phải hiểu rằng nghị quyết cuối cùng cũng chỉ là nghị quyết, khi cần người ta có thể đánh giá lại tình hình và sửa đổi trong lần họp sau.

– Thực tế làm như nào còn phải xem con người, con người mới là nhân tố chủ đạo của thế giới này.

– Tổng bí thư vẫn là Lê Duẩn, bí thư thành ủy thành phố Hồ Chí Minh là Võ Văn Kiệt, trưởng ban cải tạo xã hội chủ nghĩa là Nguyễn Văn Linh, tất cả vị trí chủ chốt ấy không khiến cậu thấy quen tai sao?

Võ Văn Kiệt và Nguyễn Văn Linh đều là những lãnh đạo mà Đạt đã gặp hồi đầu tháng sáu.

Khi đó, chủ tịch thành phố Sài Gòn là Võ Văn Kiệt, bí thư thành ủy là Nguyễn Văn Linh, bây giờ đều được thăng chức cao hơn, giữ vị trí quan trọng trong cải tạo kinh tế ở miền nam.

Đạt đã từng gặp họ, cả Võ Văn Kiệt và Nguyễn Văn Linh đều là những người tài năng, có tư tưởng tiến bộ trong kinh tế và đổi mới.

– Sắp xếp như thế này là để quá trình áp dụng kinh tế kế hoạch hóa tập trung tại miền nam được kiểm soát, không quá vồ vập, mọi người sẽ có thời gian quan sát từ thực tế để từ từ rút ra ưu khuyết.

– Không có bất cập thì thôi, cả làng đều vui.

– Còn nếu thật sự có bất cập trong mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung thì sẽ khiến mọi người dần dần thay đổi cái nhìn về đổi mới.

– Tới lúc thời cơ chín muồi, nhân dân một lòng thì các cán bộ chủ chốt như Võ Văn Kiệt, Nguyễn Văn Linh vốn có tư tưởng tiến bộ sẽ tiến hành đổi mới theo ý nguyện của toàn dân.

Lúc này, Đạt mới hiểu tính toán sâu xa của những lãnh đạo, đường tiến đường lùi đều đã có lối đi hết mà lại không làm ảnh hưởng đoàn kết nội bộ.

Nhìn bề ngoài cứ tưởng bảo thủ nhưng thực ra là ông ấy đã âm thầm sắp xếp, trải đường cho người tiếp sau hết rồi.

Cũng không thể trách Đạt không nhìn ra vì bình thường ai mà biết được đằng sau lại ẩn chứa nhiều lắt léo đan xen, phức tạp quá cỡ như thế.

– Vậy tức là vẫn sẽ đổi mới khi mà mọi người đã nhận rõ sự cần thiết của đổi mới.

– Kết quả không thay đổi mà chỉ bị dời về phía sau một chút để người dân có thể chấp nhận sự biến đổi này.

Ánh mắt của Đạt sáng lên.

Đối với cậu, đây là kết quả không quá tệ.

Trên thực tế, việc đổi mới quá nhanh sẽ dễ khiến nền kinh tế trong nước rơi vào tay tài phiệt nước ngoài vì bị “sốc kinh tế”.

Thay vào đó, âm thầm nuôi tư sản trong nước lớn lên trước, từ từ mở cửa từng chút một mới có thể bảo vệ phần nào chủ quyền kinh tế, tránh tình trạng giống nhiều quốc gia bị nước ngoài thống trị toàn bộ.

Sau đó, Đạt bắt đầu thoải mái hơn, không còn quá lo lắng hay căng thẳng vì đã biết mục đích thật sự đằng sau.

Ngày 20 tháng 1 năm 1977, Jimmy Carter ban hành sắc lệnh tuyên bố ân xá cho những thanh niên trốn nghĩa vụ quân sự trong Chiến tranh Việt Nam.

Tháng 2, Hoa Kỳ chính thức đề nghị đàm phán về bình thường hóa ngoại giao với Việt Nam.

Cũng tháng 2, Trung Quốc với một bộ máy chính quyền mới sau khi Mao Trạch Đông qua đời do Hoa Quốc Phong lãnh đạo đề nghị tiếp tục viện trợ cho Việt Nam để lôi kéo.

Đến tháng 3, Hoa Kỳ đề nghị bình thường hóa quan hệ trước và chi trả tiền “tái thiết” sau, đồng thời bỏ phiếu chấp thuận Việt Nam gia nhập Liên Hợp Quốc để tỏ thiện chí.

Còn Campuchia? Campuchia dưới quyền Pol Pot đã tự cắt đứt tất cả quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ từ lâu rồi, chưa bao giờ có ý định đối thoại với Hoa Kỳ.

Jimmy Carter quyết định sẽ không thiết lập ngoại giao với Campuchia, cũng không cho vào Liên Hợp Quốc.

Vậy nên Đạt mới nói lãnh đạo của Campuchia có tư duy rất… đặc biệt, tự mình cắt đứt quan hệ ngoại giao với hai siêu cường mạnh nhất thế giới.

Tuy nhiên, khi định áp đặt lệnh cấm vận lên Pol Pot thì đã bị các quan chức Hoa Kỳ có khuynh hướng thân Trung Quốc như Henry Kissinger ngăn cản vì ông Đặng là người thân thiết với họ nhất ở Trung Quốc.

Mặc dù hơi khó chịu nhưng Đạt dự tính sẽ âm thầm làm những việc khác như cấm hoặc làm phá sản những doanh nghiệp ở đông nam á dám hỗ trợ cho Pol Pot để trả đũa riêng.

Cuộc đàm phán tiếp tục tiến triển thuận lợi, việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ của Việt Nam và hội nhập quốc tế đang tới rất gần, cậu không muốn làm phức tạp thêm.

Nhưng đúng lúc này, thái thượng hoàng của Trung Quốc bắt đầu lên tiếng.

Cuối tháng bốn, đầu tháng năm, tập đoàn Pol Pot bất ngờ tập kích tỉnh An Giang ngay thời điểm Việt Nam và Hoa Kỳ dễ dàng đạt được đồng thuận nhaát.

Tất nhiên, sư đoàn 330 và lực lượng vũ trang địa phương của Việt Nam dễ dàng đánh bại quân Pol Pot xâm lược.

Về mặt uy hiếp quân sự thì gần như không có, nhưng mặt chính trị, Pol Pot đã giúp ông Đặng trong việc ngăn cản Việt Nam bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ.

Quốc hội Mỹ đã có lý do từ chối bình thường hóa quan hệ ngoại giao với một quốc gia đang trong “thời chiến” như Việt Nam.

Một sự phối hợp nhịp nhàng cực kỳ ăn ý.

Lẽ dĩ nhiên, Việt Nam đã đưa vụ việc Pol Pot xâm lược Việt Nam ra Liên Hợp Quốc nhưng bởi vì Trung Quốc ngăn cản và Pol Pot tự cắt đứt ngoại giao với thế giới để phụ thuộc Trung Quốc nên rất khó để có biện pháp hòa bình khả thi.

Còn đàm phán đối thoại hòa bình trực tiếp với tập đoàn Pol Pot cũng không mang lại kết quả vì Pol Pot chỉ muốn giết người.

Với thiện chí hòa bình, tổng bí thư Lê Duẩn đã đích thân sang Trung Quốc đề nghị lãnh đạo trên danh nghĩa, Hoa Quốc Phong làm trung gian hòa giải, nhằm giải quyết vấn đề trong hòa bình.

– Đáng tiếc, Hoa Quốc Phong bây giờ đã là bù nhìn của ông Đặng.

Đạt thở dài nhìn tờ báo đăng tin mà cảm xúc phức tạp dâng trào.

Không ai ngờ rằng ông Đặng có thể sử dụng xương máu của người Việt và người Cam để ngăn cản Việt Nam bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ và hội nhập quốc tế đơn giản như vậy.

Tình hình hiện tại đã vượt quá mọi tính toán ban đầu của Đạt, phải công nhận ông Đặng rất hiểu thủ thuật ngoại giao.

– Vấn đề cốt lõi là ông ta đang có một con tốt thí sẵn sàng nướng dân của mình vì lợi ích của thiên triều thượng quốc.

Giáo sư Snape ở bên cạnh chỉ ra chỗ yếu hại.

– Ai cũng hiểu rằng Khơ Me Đỏ không thể chiếm được một tấc đất của Việt Nam cũng chẳng được lợi lộc gì từ việc này.

– Nhưng chúng vẫn sẵn sàng lao lên như con thiêu thân đâm đầu vào lửa chỉ để ngăn cản Việt Nam bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ.

– Ông Đặng sẽ giả vờ không nghe, không thấy gì cả và bơm tiền, bơm vũ khí cho Pol Pot dùng máu thịt người dân để ngăn cản Việt Nam hội nhập thế giới.

– Mục đích của ông Đặng rất rõ ràng, muốn ép Việt Nam cắt đứt quan hệ ngoại giao với Liên Xô, Hoa Kỳ giống Campuchia.

Đây mới thực sự là nguyên nhân của cuộc chiến.

– Giáo sư Snape, chỉ đơn giản như vậy thôi sao?

– Chỉ đơn giản vậy thôi!

Giáo sư Snape trả lời nhẹ nhàng.

– Chính trị phức tạp, nhưng chính trị cũng đơn giản.

– Việt Nam có vị trí địa lý quá quan trọng, là chốt chặn cổng ra vào với toàn bộ Đông Nam Á màu mỡ và án ngữ ngay tại biển đông.

Vấn đề này Đạt đã nghe nói qua, Việt Nam giống như dính vào “lời nguyền địa lý” vì trị trí quá đẹp.