Chương 126: Giáo sư Snape

– Bây giờ, hầu hết các băng đảng xã hội đen và tư sản Hoa Kiều đều âm thầm mong ngóng người lãnh đạo họ Đặng chiếm được ngôi báu.

– Họ Đặng?

– Đúng vậy, ông Đặng là người có xuất thân địa chủ, gia đình giàu có, từng đi du học ở Pháp, hiện đang nắm quyền lực thực tế cao nhất sau khi giành được “chiến thắng” ở Biển Đông.

Lý Thân nói với vẻ dè chừng vì có liên quan đến Hoàng Sa.

– Nói tóm lại là ông Đặng đang được lòng của những người tham gia vào đường dây buôn lậu và tư sản Hoa Kiều đúng không?

Đạt giả vờ không quan tâm, tiếp tục dò hỏi:

– Đúng vậy, thực ra báo chí bên ngoài không chú ý chứ ông Đặng đã từng mon men ủng hộ buôn bán với Hồng Kông từ trước rồi.

– Trong những năm 1960-1965, ông ấy đã tham gia vào điều chỉnh kinh tế, cắt giảm hỗ trợ cho các vùng nghèo khó và ưu tiên đầu tư kinh tế vùng biển xung quanh Quảng Đông, Phúc Kiến để thuận lợi buôn bán với hồng Kông.

– Ông ấy tiến hành nhập khẩu ồ ạt hàng hóa của phương tây thông qua Hồng Kông và bán tài nguyên giá rẻ như quặng thô, dầu thô, khoáng sản để đổi lấy ngoại tệ phục vụ nhập khẩu.

– Châm ngôn của giai đoạn này là: “Mua tốt hơn tự sản xuất, và đi thuê tốt hơn so với đi mua”.

– Thời kỳ đó, việc buôn lậu với Hồng Kông cực kỳ thuận lợi, kinh tế của Hồng Kông tăng trưởng mạnh mẽ, ai ai cũng kiếm được tiền đầy túi nhờ có thị trường của Trung Quốc để trung chuyển xuất khẩu cho Nhật, Mỹ, Tây Âu, số doanh nghiệp mới tăng lên gấp 10 lần.

– Nhưng đến khi cách mạng văn hóa vô sản được phát động, ông Đặng bị kỷ luật thì mọi thứ chấm dứt, con đường buôn lậu bị chặn lại, mà chính phủ Trung Quốc thì chỉ nhập khẩu chính ngạch máy móc, thiết bị chứ không mua hàng tiêu dùng nhiều nên buôn bán đi xuống, chẳng kiếm được nhiều tiền.

– Nói đến cũng may mắn, phái đoàn ngoại giao của Hoa Kỳ vừa đến thăm Trung Quốc cái là đột nhiên thủ tướng rồi lãnh đạo Trung Quốc thi nhau đổ bệnh và Đặng Tiểu Bình nghiễm nhiên cầm quyền.

– Nhờ ông ấy cầm quyền, chúng tôi mới dám quay trở lại buôn lậu rầm rộ chứ không thì…

– Giống như có bàn tay vô hình nào đó giúp đỡ vậy.

Đạt dừng lại một chút rồi nhắc nhở:

– Ông biết hơi nhiều rồi đấy!

Lý Thân im bặt đi.

Đạt đã hiểu sơ bộ vấn đề.

Ở trong mắt các trùm băng đảng và tư sản Hoa Kiều, ông Đặng giống như thần tài vậy, đã từng có tiền lệ mở cửa cho bọn họ thoải mái buôn lậu vào Trung Quốc nên cực lực ủng hộ cũng là điều dễ hiểu.

Thực ra mô hình kinh tế của ông Đặng rất dễ hiểu, hạn chế sản xuất nội địa vừa khó khăn vừa dễ sai lầm để tránh tai tiếng, thay vào đó là dùng chính phủ vay nợ, xuất khẩu tài nguyên thô lấy ngoại tệ nhập khẩu hàng tiêu dùng cải thiện đời sống người dân.

Người dân vừa không phải làm việc nhiều, vừa có hàng tiêu dùng âu mỹ để dùng, chắc chắn là thoải mái hơn, còn người cầm quyền thì yên tâm được ủng hộ cả trong nước lẫn ngoại giao mà không sợ phạm sai lầm.

Nhưng Đạt ngay lập tức nhận ra khuyết điểm của mô hình này nhờ vào con mắt thương nghiệp thiên tài.

Đó chính là “ngày đòi nợ”.

Có vay phải có trả, mô hình kinh tế này sẽ liên tục nhập siêu gây gánh nặng nợ chính phủ, hoặc phải đẩy mạnh xuất khẩu tài nguyên thô để trả nợ, hoặc món nợ sẽ ngày càng phình to ra như trái bom nổ chậm.

Một khi Hoa Kỳ thao túng thị trường nguyên liệu thô thì chính phủ Trung Quốc sẽ phá sản giống Liên Xô, buộc phải giao lại chính phủ cho nước ngoài tái cơ cấu nợ, hậu quả không thể đong đếm được bằng tiền.

Phải biết rằng nợ quốc tế không phải kiểu vay nợ tư nhân, muốn xù nợ đâu có dễ.

Còn nếu muốn tránh khỏi phá sản chính phủ, buộc phải phá giá tiền nội địa, tăng cường xuất khẩu để trả nợ nhưng sẽ gây làn sóng phản đối của người dân khó sống hơn vì tiền mất giá, lạm phát phi mã hai chữ số là chuyện thường ở huyện.

Vậy nên sớm muộn gì cũng phải trả giá cho ngày đòi nợ ấy.

Tất nhiên, Đạt không quan tâm đến chuyện chính trị, cậu chỉ cần biết ông Đặng có lợi cho việc xuất khẩu phá giá vào Trung Quốc là được rồi.

– Vậy tương lai thế nào, ông ấy sẽ trở thành “hoàng đế” tiếp theo của Trung Quốc ư?

Nếu ông Đặng lên ngôi, Đạt sẽ cho đẩy mạnh xuất khẩu hàng loạt vào Trung quốc lên mức chưa từng có nhờ chính sách khuyến khích nhập khẩu của ông ta.

Nhưng Lý Thân ngớ người, sau đó cười khổ:

– Ngài xem trọng tôi quá.

– Tôi chỉ là người bình thường, nào biết về chính trị cao siêu ấy.

– Tôi chỉ có thể nói là các ông trùm băng đảng xã hội đen và tư sản Hoa Kiều sẽ ủng hộ ông ấy thôi.

Đạt gật đầu.

Bản thân cậu cũng không hiểu nhiều về chính trị, Lý Thân còn tệ hơn, làm sao mà phán đoán được việc lớn như thế.

– Được rồi, ông về Hồng Kông lo việc của ông đi, tiếp tục tích cực cài cắm chân rết.

– Đừng sợ thiếu tiền, cần thì tôi sẽ tài trợ vốn và công nghệ để họ trở thành thiên tài kinh doanh trong mắt người thường, thu hút sự ủng hộ của giới chức cầm quyền.

Đạt để cho Lý Thân rời đi trước và âm thầm nhớ kỹ vấn đề này, khi nào tìm người hiểu về chính trị mà tin tưởng được sẽ tham vấn một chút liên quan đến tương lai thị trường Trung Quốc.

Thị trường tỷ dân của Trung Quốc rất rộng lớn, nếu có thể tự do phá giá thì nhà xưởng ở Nhật Bản, Hàn Quốc sẽ phát triển thần tốc, hốt về hàng tỷ USD mỗi năm là ít.

Chưa dừng lại ở đó, nhờ có thị trường phá giá, các doanh nghiệp ở Nhật Hàn sẽ dư dả tiền bạc đầu tư đổi mới công nghệ, càng kéo dài thêm khoảng cách với những nước khác, sau này lấy về Việt Nam thì tuyệt con bà vời.

Lợi ích như vậy là quá lớn nên Đạt không thể bỏ qua.

Đối tượng đầu tiên mà Đạt nghĩ tới để hỏi thăm là các giáo sư có kiến thức uyên thâm về quan hệ quốc tế tại Harvard.

Không sai, Đạt hiện tại đã là một sinh viên tại Đại Học Harvard, chuyên ngành gì thì đến cả bản thân cậu cũng không thèm nhìn, chủ yếu được vào học tại đây là được.

Với địa vị của mình, thứ Đạt cần không phải là tấm bằng ở đại học Harvard mà là kho tàng kiến thức khổng lồ bên trong trung tâm tụ hội nhân tài hàng đầu thế giới.

– Chiều nay hình như Tiffany có tiết thì phải, ghé qua một chút tiện thể hỏi thăm.

Đạt nghĩ thầm, liếc nhìn lên đồng hồ sau đó lên xe tới trường.

Bởi vì còn sớm, Đạt ghé qua xem thử các tiết học về quan hệ quốc tế của Snape, một giáo sư già quái gở và ít bạn bè.

Mặc dù mọi người công nhận ông ta có tri thức uyên bác nhưng bởi vì sợ đau đầu nên rất ít người tới gần ông ấy.

– Quan điểm vị lợi (utilitarianism) nói rằng công lý đúng đắn trong luật pháp và trong đạo đức cá nhân là làm bất cứ điều gì sẽ tối đa hóa phúc lợi cho con người, bất cứ điều gì sẽ thúc đẩy hạnh phúc lớn nhất cho số đông.

– Nhưng cũng có người nói, không, công lý không chỉ là việc cộng dồn các sở thích của mọi người, cố gắng tối đa hóa sự cân bằng giữa hạnh phúc và đau khổ, công lý cần phải tôn trọng các quyền cá nhân, tôn trọng tự do, phẩm giá của con người.

– Quan điểm thách thức chủ nghĩa vị lợi ấy nói rằng công lý phải hơn cả những con số, hơn cả việc cộng dồn hạnh phúc và sở thích, nó phải liên quan đến các nguyên tắc cơ bản của sự tôn trọng quyền và tự do cá nhân, khả năng lựa chọn theo ý muốn bản thân.

– Đó mới chính là thứ chúng ta gọi là chủ nghĩa tự do.

– …

Đây là bài giảng của giáo sư Snape.

Đối với người chưa tới Mỹ, bởi vì hay bị ám ảnh đến cụm từ “dân chủ” mà Mỹ ban phát cho những quốc gia khác nên họ có thể hay bị nhầm lẫn là ở Mỹ cũng theo đuổi học thuyết chính trị gì đó liên quan.

Nhưng thực tế khác, người Mỹ tự gọi học thuyết chính trị mình theo đuổi là “chủ nghĩa tự do” câu cửa miệng của tổng thống Mỹ là lãnh đạo của Free World (thế giới tự do).

Mỹ chỉ ban phát dân chủ cho nước khác chứ bản thân họ không theo đuổi dân chủ, còn tại sao thì chỉ có bản thân họ mới hiểu, Đạt không có hứng thú đi sâu làm gì.