Chương 46: Ván cờ Thăng Long

Bảy ngày sau cái chết của “Vĩnh Tường” một pháp trường lớn được dựng lên tạm thời ở ngoại vi Hà Nội, ngay trên con đường quan lộ dẫn về phía Nam. Lựa chọn này không phải là ngẫu nhiên, nó như một lời răn đe cho bất cứ kẻ nào ở Bắc Hà còn có ý định làm loạn.

Lính tráng từ cả phủ Tổng đốc lẫn quân Kinh thành hộ tống Khâm sai, gươm giáo sáng loè, đứng thành hai hàng uy nghiêm, tạo thành một con đường dẫn đến đài xét xử. Hàng vạn dân chúng từ khắp nơi kéo về vây xem, chen lấn xô đẩy. Không khí vừa căng thẳng, uy nghiêm, lại vừa có chút hả hê, tò mò của một đám đông sắp được xem một vở tuồng lớn.

Đúng giờ Ngọ, ba hồi trống vang lên dồn dập. Khâm sai đại thần Trương Quốc Dụng, dù vết thương vẫn chưa lành hẳn, sắc mặt còn xanh xao, được người dìu ra ngồi ở ghế chủ tọa. Phía trên ông ta, là một tấm biển lớn có hai chữ “Thiên Uy” được thếp vàng. Bên cạnh ông ta, là Tổng đốc Nguyễn Đăng Giai, nét mặt trang nghiêm. Sự hiện diện của hai vị quan lớn nhất lúc này ở Bắc Hà cho thấy tầm quan trọng của buổi xét xử này.

Một viên quan Lại, tay cầm một cuộn giấy vàng, bước lên phía trước, cất giọng lanh lảnh đọc to bản cáo trạng, mỗi một chữ đều được tính toán kỹ lưỡng:

“Kẻ tội đồ Vĩnh Tường, nguyên là Đề đốc Hà Ninh, thân mang trọng trách của triều đình, nhưng lòng lang dạ sói, mưu đồ bất chính. Tội thứ nhất: dung túng cho giặc cướp, làm hại dân lành, gây ra đại án Vọng Nguyệt Lâu, tội không thể tha! Tội thứ hai: tự ý điều động binh lính, gây ra binh biến ở Nam Định, tội không thể tha! Tội thứ ba: mưu hại quan Khâm sai, chống lại mệnh lệnh triều đình, tội không thể tha! Tội thứ tư: lạm sát kẻ sĩ, tàn hại trăm họ, đi ngược lại đạo trời, tội không thể tha!”

Mỗi một lần cụm từ “tội không thể tha” được xướng lên, đám đông dân chúng lại xì xào một tiếng.

“Đúng vậy! Phải xử tội hắn!”

“Tên ác ôn đó chết như vậy là còn quá nhẹ!”

Khi bản cáo trạng kết thúc, Trương Quốc Dụng, dù giọng nói còn yếu, nhưng lại đầy uy quyền, cất tiếng tuyên án:

“Vĩnh Tường, tội ác tày trời, bằng chứng xác thực, đáng phải tru di cửu tộc. Nhưng, Hoàng thượng nhân từ, đức hiếu sinh bao trùm vạn vật, xét đến công lao trước kia và việc hắn đã biết tội tự vẫn, quyết định khoan hồng. Nay chỉ tịch thu toàn bộ gia sản, sung vào công quỹ để bồi thường cho những gia đình nạn nhân. Những kẻ đồng đảng cốt cán, đầu sỏ, mang ra chém đầu thị chúng để răn đe!”

“Chém! Chém! Chém!” Đám đông dân chúng, những người đã phải chịu đựng sự tàn bạo của Vĩnh Tường và bè lũ, đồng loạt hô vang, tiếng hô như sấm dậy. Mấy chục tên thuộc hạ thân tín của Vĩnh Tường bị giải ra, mặt mày tái mét, nhanh chóng bị hành quyết. Máu đổ, lòng dân hả hê.

*

Khi pháp trường đã được dọn dẹp, Trương Quốc Dụng lại cho người mang ra một cuộn chỉ dụ khác, được bọc trong gấm vàng. Lần này, ông ta đích thân đứng dậy, trịnh trọng tuyên đọc:

“Phụng thiên thừa vận, Hoàng đế chiếu viết. Lê Duy Cự, con cháu tiền triều, có lòng trung nghĩa, không quản hiểm nguy, vì dân diệt trừ gian thần, công lao to lớn, đáng được nêu gương. Nay đặc cách phong làm An Bắc Tướng quân, cho phép chiêu mộ ba ngàn quân, thay mặt triều đình an định các phủ huyện còn rối ren ở Bắc Hà. Lương thảo và khí giới sẽ do phủ Tổng đốc Hà Ninh cấp phát theo định kỳ. Khâm thử!”

Cả pháp trường im phăng phắc, rồi vỡ òa.

Lê Duy Cự, trong bộ áo giáp bạc đã được lau chùi sáng bóng, từ trong hàng quân bước ra. Chàng không tỏ vẻ kiêu ngạo, mà chỉ tiến đến, quỳ một gối nhận chỉ.

“Thần, Lê Duy Cự, xin tạ ơn Hoàng thượng!”

Đám đông dân chúng, sau giây phút sững sờ, lại vỡ òa trong tiếng hoan hô, còn lớn hơn cả lúc trước.

“Vạn tuế! Vạn tuế!”

“An Bắc Tướng quân oai phong!”

Giữa tiếng hoan hô đó, Lê Duy Cự và Nguyễn Đăng Giai liếc nhìn nhau. Một người là “Tướng quân” mới được sắc phong, một người là “quan trên” nắm giữ yết hầu. Một nụ cười xã giao, nhưng ẩn chứa vô vàn toan tính.

Buổi xét xử kết thúc. Bề ngoài, đó là một chiến thắng trọn vẹn của chính nghĩa. Nhưng đối với những người trong cuộc đang đứng đó – Lê Duy Cự, Cao Bá Quát, và cả Nguyễn Đình Chương đang lẩn trong đám đông, họ biết rằng, đây không phải là kết thúc. Ván cờ Nam Định đã tàn, nhưng nó chỉ vừa mới hạ màn để chuẩn bị cho một ván cờ mới, lớn hơn, phức tạp hơn: ván cờ Thăng Long. Và trên bàn cờ đó, họ vừa có thêm một đối thủ đáng gờm, chính là triều đình Huế.

*

Tối hôm đó, Nguyễn Đình Chương được triệu tập đến thư phòng của phủ Tổng đốc. Không phải với tư cách một người cháu, mà là một thuộc cấp.

Nguyễn Đăng Giai đang ngồi đối diện với Nguyễn Văn Siêu bên bàn cờ, không khí trang nghiêm. Nguyễn Đăng Giai hỏi, mắt không rời bàn cờ:

“Cháu đã xem buổi xét xử hôm nay rồi chứ?”

“Dạ, thưa bác, cháu đã xem.”

“Cháu thấy thế nào?”

Nguyễn Đình Chương đáp, lời lẽ đầy vẻ khách sáo:

“Uy nghiêm, công chính. Kẻ ác bị trừng trị, người có công được ban thưởng. Lòng dân Bắc Hà đã có thể yên ổn rồi ạ.”

Nguyễn Đăng Giai lúc này mới ngẩng lên, nhìn thẳng vào mắt đứa cháu của mình, một cái nhìn sắc lẻm:

“Yên ổn? Cháu thực sự nghĩ vậy sao?”

Xong cười lạnh, một nụ cười không hề vui vẻ:

“Một con hổ Vĩnh Tường vừa ngã xuống, lại có một con rồng non Lê Duy Cự nổi lên. Kẻ đứng sau giật dây con rồng đó, vẫn còn chưa lộ diện. Cháu gọi đó là yên ổn ư?”

Nguyễn Đình Chương im lặng. Nguyễn Đăng Giai đứng dậy, bước tới bên cửa sổ, ánh mắt xa xăm:

“Chương à, ta hỏi cháu một câu cuối cùng. Bây giờ, trong lòng cháu, cháu là cháu của Tổng đốc Nguyễn Đăng Giai, hay là ‘tam đệ’ của An Bắc Tướng quân Lê Duy Cự?”

Đây là một câu hỏi chí mạng. Nguyễn Đình Chương biết, chỉ cần trả lời sai một ly, tính mạng của bản thân và cả những người huynh đệ sẽ gặp nguy hiểm. Nhưng hắn không hề tỏ ra sợ hãi. Sau những gì đã trải qua, hắn đã không còn là một công tử chỉ biết diễn kịch nữa. Hắn đáp, giọng nói vững vàng:

“Thưa bác, cháu là con cháu của dòng họ Nguyễn. Nhưng cháu cũng là một người dân ở đất Bắc Hà này. Cháu chỉ đi theo con đường mà cháu cho là đúng, con đường có thể mang lại sự thay đổi thực sự cho mảnh đất này, chứ không phải là sự cân bằng quyền lực tạm bợ.”

Hai quan điểm, hai thế hệ, va chạm chan chát. Nguyễn Đăng Giai sững người, không ngờ đứa cháu mà bản thân luôn cho là bồng bột, lại có thể nói ra những lời như vậy. Sự tức giận dâng lên, nhưng rồi lại bị thay thế bởi một cảm giác phức tạp, có cả sự thất vọng và một chút… thán phục. Nguyễn Đăng Giai nói, giọng nói đã trở lại vẻ lạnh lùng:

“Được, Đã vậy, cháu cứ đi con đường của cháu. Nhưng hãy nhớ lấy, con đường đó đầy chông gai. Đừng để một ngày nào đó, chính tay ta phải dọn dẹp những gì cháu để lại.”

“Cháu xin ghi nhớ lời dạy của bác.”

Nguyễn Đình Chương cúi đầu chào rồi lui ra. Khi trong phòng chỉ còn lại hai người, Nguyễn Văn Siêu mới chậm rãi lên tiếng:

“Quan lớn, cậu ấy… đã thực sự trưởng thành rồi.”

Nguyễn Đăng Giai ngồi phịch xuống ghế, thở dài một tiếng, cầm lấy quân Xe, không ăn quân địch, mà chỉ di chuyển một bước ngang, lặng lẽ củng cố phòng tuyến của mình. Nguyễn Đăng Giai biết, thời gian tới, không phải là lúc để tấn công, không chỉ có một đối thủ bên ngoài, mà còn có cả một “kẻ địch” ở ngay trong chính gia đình mình. Ván cờ này, xem ra còn nhiều biến số hơn bản thân tưởng.