Chương 45: Ván cờ tàn

Ba ngày sau, một nhóm người rách nát như ăn mày, lết được về đến ngoại vi Hà Nội. Đi đầu là Vĩnh Thắng, trong vai “Đề đốc Vĩnh Tường” một mình một ngựa, hiên ngang tiến về phía cổng thành. Phía đối diện là đoàn quân do Tổng đốc Nguyễn Đăng Giai cầm đầu. Nguyễn Đăng Giai cất giọng lạnh lùng:

“Vĩnh Tường, ngươi gây ra binh biến, tội đáng chém đầu.”

Xong chỉ tay vào Lê Duy Cự và Cao Bá Quát đang đứng bên cạnh:

“Nhưng triều đình khoan hồng. Hãy đến trước mặt Lê công tử, nhận tội. Mọi việc sẽ do quan Khâm sai phán xét.”

“Vĩnh Tường” (Vĩnh Thắng) nhìn Nguyễn Đăng Giai, rồi lại nhìn Lê Duy Cự, bật ra một tiếng cười man dại, một tiếng cười vừa có sự điên cuồng, vừa có sự khinh bỉ:

“Ha ha ha! Nguyễn Đăng Giai! Ông nghĩ ông là ai mà dám phán xét ta? Ông nghĩ ông là người chơi cờ sao? Nực cười! Ông cũng chỉ là một quân cờ trong tay kẻ khác mà thôi!”

Lời nói của hắn khiến Nguyễn Đăng Giai sững người. “Vĩnh Thắng” không dừng lại, hắn chỉ tay vào Lê Duy Cự:

“Còn ngươi, con cháu nhà Lê? Ngươi nghĩ ngươi đang dựng cờ chính nghĩa ư? Ngươi cũng chỉ là một quân cờ, một ngọn cờ rách được người ta lôi ra để làm bình phong! Ngươi có biết ai đã diệt cả làng quê của ta không? Chính là con cáo già đang đứng cạnh ngươi đấy!”

Lê Duy Cự và Cao Bá Quát kinh ngạc nhìn sang Nguyễn Đăng Giai. Sắc mặt vị Tổng đốc trở nên khó coi.

“Vĩnh Thắng” cười lớn, một nụ cười của kẻ đã không còn gì để mất. Hắn đã hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng: gieo rắc sự nghi kỵ, làm rạn nứt liên minh của kẻ thù. Hắn hét lên:

“Nhận tội? Ta, Vĩnh Tường, cả đời tung hoành, chỉ có trời mới có thể phán xét ta! Các ngươi muốn bắt ta sao? Nằm mơ đi!”

Xong bất ngờ quay ngựa, vung đao, nhưng không chém về phía kẻ thù, mà là chém về phía chính cổ họng của mình. Máu tươi phun ra. Con mãnh thú cùng đường đã chọn một cái chết “kiêu hãnh” cuối cùng, mang theo những bí mật và gieo lại những hạt mầm hoài nghi.

*

Ở một nơi khác, trong một con hẻm tối, Vĩnh Tường thật, trong bộ quần áo của một người nông dân, lặng lẽ quan sát tất cả từ xa. Khi thấy người em trai đã ngã xuống, hắn không rơi một giọt nước mắt nào. Sự đau đớn đã biến thành một sự căm hận lạnh lẽo.

Hắn đã dùng chính cái chết của em trai mình để tạo ra một màn kịch “kim thiền thoát xác” hoàn hảo. Từ giờ, “Đề đốc Vĩnh Tường” đã chết. Chỉ còn lại một bóng ma, một con rắn độc đã lột xác, ẩn mình trong bóng tối, chờ đợi ngày quay lại báo thù.

Hắn quay người, lặng lẽ hòa vào dòng người, biến mất không một dấu vết.

*

Trên chiến trường, Nguyễn Minh An, người cũng đang quan sát từ xa, không hề có vẻ vui mừng của kẻ chiến thắng. Hắn nghe rõ từng lời cuối cùng của “Vĩnh Tường”. Nguyễn Đình Chương vui vẻ nói:

“Nhị ca, chúng ta đã thắng rồi!”

Nguyễn Minh An chỉ lắc đầu, một nụ cười bí hiểm nở trên môi. Hắn nhìn cái xác của “Vĩnh Tường” rồi lại nhìn về phía Nguyễn Đăng Giai đang sững sờ:

“Thắng sao? Không. Ván cờ này vẫn chưa kết thúc. Nó chỉ vừa mới bắt đầu mà thôi.”

Xong biết, con mồi nguy hiểm nhất, không phải là con hổ gầm rú ngoài sáng, mà là con rắn độc đang ẩn mình trong bóng tối. Và con rắn đó, vừa mới lột xác, lại còn vừa để lại một lời nhắn chết người:

“Trong chúng ta, có kẻ phản bội.”

*

Trong thư phòng của Điện Cần Chánh, không khí tĩnh lặng đến ngột ngạt. Tự Đức ngồi sau án thư, tay cầm hai bản mật tấu vừa được gửi hỏa tốc từ Bắc Hà. Một bản của Tổng đốc Nguyễn Đăng Giai, báo tin Vĩnh Tường đã “biết tội tự vẫn” cuộc binh biến đã được “dẹp yên”. Một bản khác của Khâm sai Trương Quốc Dụng, kể lại chi tiết cuộc binh biến và đặc biệt nhấn mạnh vai trò “trung nghĩa, dũng cảm” của “con cháu tiền triều” Lê Duy Cự.

Tự Đức không đọc ngay, mà chậm rãi đặt hai bản mật tấu xuống, rồi nhìn vào bàn cờ ngọc đang bày sẵn. Đó là một thế cờ tàn phức tạp mà bản thân đang nghiên cứu.

Các vị đại thần của Cơ mật viện đứng im như tượng, không ai dám thở mạnh. Họ biết, sau cơn bão ở Bắc Hà, một cơn bão khác sắp nổi lên ngay tại triều đình này. Tự Đức đột nhiên lên tiếng, giọng nói trầm tĩnh, không một chút cảm xúc, chỉ vào bàn cờ:

“Các khanh xem, con Xe đen này (ám chỉ Vĩnh Tường) vốn là một quân cờ mạnh, nhưng đã tự mình lao vào chỗ chết. Giờ đây, con Tốt đỏ bên này (ám chỉ Lê Duy Cự) đã qua sông, khí thế đang hừng hực. Theo các khanh, trẫm nên đi nước cờ tiếp theo như thế nào?”

Thượng thư bộ Binh Trương Đăng Quế lập tức bước ra:

“Muôn tâu Hoàng thượng, con Tốt dù qua sông cũng chỉ là Tốt. Lê Duy Cự tuy có công, nhưng thân phận của y quá nhạy cảm, lại được dân chúng Bắc Hà ủng hộ. Dưỡng hổ gây họa. Thần cho rằng nên triệu y về kinh, ban cho chức tước, vàng bạc, nhưng phải tước bỏ binh quyền, để tránh hậu họa về sau.”

Phan Thanh Giản lại lắc đầu:

“Hoàng thượng anh minh. Bắc Hà vừa trải qua đại loạn, lòng dân chưa yên. Lê Duy Cự đang là người được lòng dân nhất. Nếu ta tước binh quyền của y lúc này, e rằng sẽ gây ra một cuộc nổi loạn còn lớn hơn nữa. Thần cho rằng nên thuận nước đẩy thuyền, tạm thời công nhận y, dùng y để an định Bắc Hà. Đó mới là thượng sách.”

Cuộc tranh luận lại nổ ra. Tự Đức im lặng lắng nghe, ngón tay gõ nhẹ lên mặt bàn. Tự Đức biết, cả hai đều có lý của mình. Nhưng họ chỉ nhìn thấy bàn cờ trước mắt. Còn hắn, hắn đang nhìn cả một ván cờ lớn hơn.

Lê Duy Cự là một con Tốt nguy hiểm, nhưng một con Tốt đang ở xa, vẫn còn dễ kiểm soát hơn một con Sĩ, Tượng (ám chỉ các quan lại Bắc Hà) đang ở ngay cạnh ta mà lòng dạ khó lường.

Tự Đức nhìn sang Nguyễn Đăng Giai, con Xe mạnh nhất của ngài ở Bắc Hà, đã bị một con Tốt khác (Nguyễn Minh An) khống chế, không thể tự do di chuyển. Tự Đức lại nhìn sang Trương Quốc Dụng, con Mã đang bị thương. Bàn cờ Bắc Hà đã mất cân bằng, cần một quân cờ mới để tạo ra một thế cân bằng mới. Tự Đức trầm giọng:

“Các khanh không cần tranh cãi nữa, truyền mật chỉ cho Trương Quốc Dụng.”

Xong không nói ra sách lược của mình, mà chỉ đọc từng chữ cho viên Nội các ghi lại:

“Một, tội của Vĩnh Tường là tội phản nghịch, không thể dung thứ. Cứ y luật mà xử. Nhưng hãy ‘nhấn mạnh’ việc y đã ‘biết tội tự vẫn’ để cho thiên hạ thấy sự khoan hồng của triều đình.

Hai, công lao của Lê Duy Cự là có thật. Cứ y theo đề nghị của khanh, phong cho y làm An Bắc Tướng quân, cho phép chiêu mộ ba ngàn quân, thay mặt trẫm ‘an định’ Bắc Hà. Hãy tổ chức một buổi lễ sắc phong thật long trọng, để dân chúng Bắc Hà thấy được sự công minh của trẫm.

Và ba, hãy ‘nhắc nhở’ Lê Duy Cự rằng, ba ngàn quân đó, lương thảo và khí giới, sẽ do chính phủ Tổng đốc Hà Ninh cấp phát theo định kỳ.”

Các đại thần nghe xong, toàn thân toát mồ hôi lạnh, hiểu ra rồi. Nhà vua không chỉ công nhận Lê Duy Cự, vừa ban cho y vinh quang, lại vừa tròng vào cổ y một sợi dây xích. Cho binh quyền, nhưng lại khống chế yết hầu là lương thảo. Buộc Lê Duy Cự, con Tốt vừa qua sông, phải phụ thuộc vào Nguyễn Đăng Giai, con Xe đang bị kẹt. Tự Đức đang dùng chính hai quân cờ mạnh nhất ở Bắc Hà để kiềm chế lẫn nhau.

Tự Đức không quan tâm ai đúng ai sai, ai trung ai gian. Với ngôi vua tất cả đều chỉ là những quân cờ. Và một người chơi cờ giỏi, là người biết cách dùng chính những quân cờ của mình để tiêu diệt lẫn nhau, giữ cho bàn cờ luôn ở thế cân bằng mà mình mong muốn.