Chương 30: Bàn Cờ Bắc Hà

Viên thái giám sứ giả vừa rời khỏi trị sở Nam Định, nụ cười trên môi Trương Quốc Dụng lập tức tắt ngấm. Vẻ mệt mỏi, đau đớn biến mất, thay vào đó là một ánh nhìn sắc lạnh, khẽ gọi:

“Người đâu.”

Viên phó tướng thân tín lập tức xuất hiện từ sau tấm bình phong:

“Thế nào rồi?”

“Bẩm đại nhân, Vĩnh Tường đã cho quân bao vây toàn bộ trị sở. Mọi thư từ ra vào đều bị kiểm duyệt. Chúng ta thực chất đang bị giam lỏng.”

Trương Quốc Dụng cười lạnh:

“Giam lỏng ta sao? Hắn không biết rằng, một con hổ bị nhốt trong lồng mới là con hổ nguy hiểm nhất, vì nó có thời gian để mài sắc móng vuốt của mình.”

Xong chỉ vào bàn cờ tướng được đặt sẵn bên cạnh giường:

“Ngươi xem. Vĩnh Tường nghĩ rằng hắn đã thí con Tốt (đám Huyết Ưng) để ăn được con Xe (binh quyền ba tỉnh) của ta. Hắn đang đắc thắng, cho rằng ván cờ đã ngã ngũ.”

Viên phó tướng nhìn vào bàn cờ, vẫn chưa hiểu. Trương Quốc Dụng chậm rãi di chuyển một quân Mã, đặt vào một vị trí khuất sau hàng Tốt:

“Nhưng hắn đã quên, trên bàn cờ này, vẫn còn một con Mã đang ẩn mình. Ta bị thương, không thể tự mình hành động, nhưng ta có thể ra lệnh. Cho người của ta bí mật đi hai hướng.

Hướng thứ nhất, đến Hà Nội. Không cần gặp trực tiếp. Chỉ cần để lại một thông điệp cho Nguyễn Đăng Giai: ‘Chó săn đã cắn chủ, hổ đói sắp xuống núi’. Ta muốn xem, con cáo già đó sẽ phản ứng ra sao khi biết con mồi của hắn sắp bị kẻ khác cướp mất.”

Xong dừng lại, rồi đi một nước cờ khác, di chuyển một quân Pháo, chiếu thẳng vào hàng Tốt của đối phương:

“Hướng thứ hai, về phía Quất Lâm. Không cần tiếp cận, chỉ cần rải tin: ‘Khâm sai đại thần bị gian thần Vĩnh Tường giam lỏng, tính mạng nguy cấp’. Ta muốn xem, con rồng non họ Lê kia, khi được trao cho một danh nghĩa chính đáng, có dám vẫy vùng hay không.”

Viên phó tướng nghe xong, toàn thân toát mồ hôi lạnh. Hắn không ngờ, vị Khâm sai đại thần đang bị thương này, lại đang chơi một ván cờ “một tên bắn ba đích” vô cùng hiểm độc. Nhưng Trương Quốc Dụng vẫn chưa dừng lại, cầm lấy một quân Tốt, chậm rãi đi một nước qua sông:

“Và việc cuối cùng, hãy viết một bản mật tấu bằng chính nét chữ của ta, dùng ám hiệu mà ta đã quy ước với Nội các. Nội dung: ‘Bắc Hà có biến. Cọp dữ tranh mồi. Thần đang dưỡng thương, tọa sơn quan hổ đấu. Xin Hoàng thượng an lòng’. Ta muốn cho Đức kim thượng biết, bàn cờ này, vẫn nằm trong lòng bàn tay của trẫm.”

Viên phó tướng lúc này mới thực sự kinh hãi. Đây không phải là “một tên bắn ba đích” mà là bốn. Vừa mượn tay Nguyễn Đăng Giai để trị Vĩnh Tường, vừa mượn danh nghĩa của chính mình để thử lòng Lê Duy Cự, lại vừa có thể báo cáo công trạng, thể hiện sự trung thành và tài trí của mình với nhà vua. Trương Quốc Dụng từ một quân cờ, biến thành một người chơi cờ, với tham vọng trở thành người định đoạt cả ván cờ này.

*

Trong khi Trương Quốc Dụng đang giăng lưới từ trong phòng bệnh, thì một vị khách không mời cũng đã tìm đến đại bản doanh tạm thời của Lê Duy Cự ở Quất Lâm.

Không phải là một đoàn sứ giả cờ rong trống mở, mà chỉ có một cỗ xe ngựa đơn sơ, được hộ tống bởi vài thị vệ cải trang thành thường dân. Người bước ra khỏi xe là một viên thái giám trung niên, gương mặt trắng trẻo nhưng ánh mắt lại sắc như dao, chính là một trong những người thân tín của Tự Đức.

Cuộc tiếp chỉ diễn ra trong một ngôi đình làng cũ kỹ, nhưng không kém phần trang nghiêm. Lê Duy Cự, trong bộ y phục vải thô, một mình đứng giữa sân đình. Phía sau những cánh cửa khép hờ, Nguyễn Minh An, Cao Bá Quát và Nguyễn Đình Chương đang im lặng quan sát.

Viên thái giám không đọc to thánh chỉ, mà chỉ đưa cho Lê Duy Cự một cuộn giấy nhỏ được niêm phong cẩn thận:

“Lê công tử, Hoàng thượng có chỉ dụ.”

Lê Duy Cự trịnh trọng mở ra xem, bên trong là những lời “công nhận sự trung nghĩa” và “khuyên răn hãy hết lòng vì dân diệt gian”. Sau khi đọc xong, Lê Duy Cự nhìn thẳng vào viên thái giám, hỏi một câu đầy ẩn ý:

“Công công, tại hạ chỉ là một kẻ thất thế, dựng cờ vì bất bình, sao dám kinh động đến tai thiên tử?”

Viên thái giám mỉm cười:

“Hoàng thượng anh minh, soi xét khắp nơi. Ai trung ai gian, trong lòng ngài đã rõ. Công tử vì dân diệt trừ gian thần Vĩnh Tường, lại có danh nghĩa cứu giá Khâm sai, đó là đại công với xã tắc. Hoàng thượng biết, nên mới có chỉ dụ này để công tử yên tâm hành sự.”

Lê Duy Cự hỏi tiếp:

“Vậy… triều đình sẽ có viện binh cho tại hạ?”

Viên thái giám đáp:

“Hoàng thượng đã trao cho Đề đốc Vĩnh Tường binh quyền ba tỉnh. Nay lại công nhận ngọn cờ của công tử. Cả hai đều là bề tôi của triều đình, đang ‘phụng mệnh’ dẹp loạn. Cần gì phải có viện binh nữa?”

Một câu nói đã nói rõ tất cả. Lê Duy Cự hiểu ra. Triều đình sẽ không giúp ai cả, chỉ ngồi nhìn họ tự tàn sát lẫn nhau. Lê Duy Cự không nói thêm, chỉ cúi đầu:

“Xin công công về bẩm với Hoàng thượng, Lê Duy Cự này xin khắc cốt ghi tâm thánh ân. Nhất định sẽ không phụ lòng mong mỏi của Người.”

*

Sau khi viên sứ giả, cũng nhận một “chút quà mọn” rồi hài lòng rời đi, cuộc họp kín mới thực sự bắt đầu. Cao Bá Quát bật cười, giọng đầy vẻ châm biếm:

“Ha ha! Hay cho một nước cờ ‘tọa sơn quan hổ đấu’! Nhà vua vừa ban gươm cho Vĩnh Tường, lại vừa trao cờ cho chúng ta. Ngài muốn chúng ta phải tự tàn sát lẫn nhau đây mà.”

Nguyễn Đình Chương lo lắng:

“Vậy là chúng ta đã bị đặt vào thế khó. Nếu không đánh, sẽ trái ý dân. Nếu đánh, sẽ làm đúng ý của triều đình là tự làm suy yếu mình.”

Lê Duy Cự vẫn còn đang cầm tờ chiếu chỉ, ánh mắt đầy quyết đoán:

“Không. Đây không phải là thế khó, đây là cơ hội lớn nhất của chúng ta. Nhà vua đã ban cho chúng ta thứ quý giá nhất: danh chính ngôn thuận! Với tờ chiếu chỉ này trong tay, ngọn cờ của chúng ta không còn là ‘phản loạn’ mà là ‘phụng mệnh triều đình diệt trừ gian thần’. Chúng ta có thể công khai hiệu triệu thiên hạ.”

Nguyễn Minh An, người nãy giờ vẫn im lặng phân tích, lúc này mới gật đầu, bổ sung:

“Tứ đệ nói phải. Nhưng chúng ta không thể lao vào một cuộc chiến toàn diện. Đó là tự sát. Kế hoạch của chúng ta phải thay đổi. Thay vì ‘vây thành’ chúng ta sẽ thực hiện kế ‘vây điểm, diệt viện’.”

Xong trải tấm bản đồ ra:

“Vĩnh Tường đang ở thành Nam Định. Hắn có quân tinh nhuệ, thành cao hào sâu, chúng ta không thể công phá. Nhưng quân của hắn cần có lương thảo. Các đoàn xe lương của hắn phải đi từ các tỉnh khác đến. Đây chính là tử huyệt của hắn. Chúng ta sẽ không đánh thành. Chúng ta sẽ dùng các đội du kích, phục kích và tiêu diệt toàn bộ các đoàn quân tiếp viện và xe lương của Vĩnh Tường. Biến thành Nam Định thành một cái lồng không có thức ăn.”

Cao Bá Quát mắt sáng lên:

“Lấy nông thôn bao vây thành thị. Hay! Rất hay!”

Nguyễn Minh An nói tiếp:

“Đồng thời, Tứ đệ, huynh sẽ mang theo chiếu chỉ, đích thân đến các phủ huyện xung quanh để ‘truyền thánh chỉ’ yêu cầu họ ‘cung cấp lương thảo’ cho đội quân ‘vì dân diệt gian’ của chúng ta. Ai theo, ta có thêm bạn. Ai không theo, kẻ đó chính là đồng đảng của Vận Tường, chúng ta sẽ có cớ để tiêu diệt.”

Một kế hoạch vừa có tính chính danh, vừa có tính thực tiễn, vừa công khai lại vừa bí mật đã được vạch ra. Hai tờ chiếu chỉ của nhà vua, bàn cờ Bắc Hà đã chính thức khai cuộc.