Chương 2: Vượt ngục

Nguyễn Minh An mở mắt.

Một mùi hôi mốc, ẩm ướt, tanh nồng của nước tiểu và phân người xộc thẳng vào mũi, khiến hắn buồn nôn. Đầu hắn đau như búa bổ, toàn thân rã rời, không còn chút sức lực nào.

Dựa vào ánh trăng mờ mờ hắt qua khe cửa sổ nhỏ xíu trên cao, hắn nhìn ngắm xung quanh. Đây là một căn phòng giam bằng đá, ẩm ướt, lạnh lẽo. Tường rêu phong, nền đất lầy lội. Trên trần nhà, mạng nhện giăng đầy.

“Chết tiệt! Mình đang ở đâu thế này?” Minh An thầm chửi bậy. Hắn nhớ mình vừa bị sét đánh khi đang ngồi dưới gốc đa đình làng.

Hắn cố gắng gian nan đưa thân hình nhích dậy. Cơ thể này yếu ớt, gầy gò, không phải của hắn.

Bên cạnh, một người thấp nhỏ đang cuộn tròn như con mèo ướt, bỗng bừng tỉnh. Hắn ta lao tới, ôm chặt lấy Minh An, nước mắt nước mũi giàn giụa:

“Thiếu gia! Thiếu gia người đã tỉnh! Cảm ơn trời đất! Nô tài cứ tưởng…”

“Thiếu gia?” Minh An nhíu mày. Hắn định hỏi “Mày là ai?” nhưng một cơn đau đầu dữ dội ập đến, như có hàng ngàn mũi kim đâm vào não.

ẦM!

Một loạt kiến thức, ký ức, hình ảnh, âm thanh ùa vào đầu hắn như một cơn lũ. Ký ức của một người khác.

Tên hắn cũng là Nguyễn Minh An.

Là con trai độc nhất của Nguyễn Đại Đồng – một thương nhân có chút của cải ở Hà Nội.

Gia đình hắn từng sống an nhàn, buôn bán tơ lụa, gốm sứ.

Nhưng rồi, Nguyễn Đại Đồng trong một trận rượu, nghe lời của bạn bè, đã nóng máu, quyên góp 1.000 lượng bạc cho một cuộc khởi nghĩa nông dân nhằm yêu cầu triều đình mở thương cảng, buôn bán với Tây Phương.

Chân trước vừa đưa tiền, chân sau quân nhà Nguyễn đã ập vào bắt. Nguyễn Đại Đồng biết mình bị lừa, dù giải thích bao nhiêu cũng đều quá muộn.

Cuối cùng, Nguyễn Đại Đồng đành phải nộp ra toàn bộ gia sản cất giấu, chịu mất mạng trong ngục, thì Nguyễn Minh An (chủ nhân cũ của cơ thể này) mới được tha, nhưng vẫn bị tống giam trong tù.

Ba ngày từ khi tống giam, hắn đã không được ăn gì, chỉ chờ chết.

Người vừa lo lắng cho hắn là A Tài – thư đồng sống từ bé với hắn, người duy nhất chịu ở lại, khi gia đình gặp chuyện.

Minh An ôm đầu đau đớn. Hắn không biết mình là ai nữa. Hắn là Nguyễn Minh An của thế kỷ 21, hay là Nguyễn Minh An của thế kỷ 19? Hai dòng ký ức hòa trộn vào nhau, tạo nên một sự hỗn loạn khủng khiếp.

Hơi day day trán, nhìn nước mắt nước mũi A Tài đang chảy ròng ròng, Minh An hơi khẽ cau mày. Hắn cảm thấy ghê tởm cái mùi hôi thối và sự yếu đuối của cơ thể này.

“Ta không sao,” Minh An nói, giọng khàn đặc, cố gắng giữ vẻ bình tĩnh. “Ngươi giữ lấy sức. Chúng ta phải tìm cách trốn ra.”

“Trốn ra?” A Tài ngơ ngác. “Nhưng… nhưng chúng ta thân cô thế cô. Hay là chúng ta đưa nốt cho chúng gia sản còn lại ở Hà Nội để đổi lấy sự thoát tội? Chết rồi tiền bạc cũng không thể mang đi.”

Minh An thở dài. Hắn nhớ lại bài học của cha mình (trong ký ức mới): Nhét tiền vào động không đáy.

“Ngươi khờ thế. Chúng ta thân cô thế cô, mang tiền đưa cũng như nhét vào động không đáy. Bài học của cha ta còn đó. Chúng nó sẽ nuốt hết, rồi vẫn giết chúng ta.”

A Tài cúi đầu, không dám cãi.

Minh An nhìn ra song sắt cửa sổ. Hắn nhớ lại kiến thức vật lý và cơ khí của mình.

“Chúng ta vượt ngục. Ngươi mang bát nước lại cho ta.”

A Tài ngơ ngác cầm bát nước lại. Minh An cởi bộ áo trên người, quấn thành một cuộn chặt, đổ nước vào làm ướt đẫm, rồi quấn qua hai thanh song sắt cửa sổ. Hắn dùng hai thanh gỗ nhỏ (nhặt được trong góc phòng) làm đòn bẩy.

“Ta cùng ngươi thay phiên vặn cái này. Chỉ cần bẻ được một thanh là chúng ta thoát.”

Dứt lời, hắn bắt đầu làm mẫu. Hắn dùng hết sức bình sinh, vặn mạnh. Cơ thể yếu ớt của hắn run lên bần bật.

Do không có hơi sức, cả hai cứ một tuần trà (khoảng 15 phút) lại thay phiên nhau vặn. Mồ hôi chảy ròng ròng, tay phồng rộp, đau buốt.

Khi tiếng gà gáy đầu tiên vang lên từ xa, một tiếng “Cạch” khô khốc vang lên.

A Tài sung sướng: “Thiếu gia… thiếu gia… thành công rồi!”

Minh An ngồi bệt xuống đất, thở hổn hển, toàn thân rã rời. Hắn nhìn thanh song sắt đã bị bẻ cong một nửa.

“Một nửa thôi. Ngươi bẻ nốt thanh gỗ cho ta.”

A Tài gật đầu, dùng hết sức bình sinh bẻ gãy thanh gỗ. Một lỗ hổng vừa đủ một người chui lọt hiện ra.

Minh An dùng que tre, lôi bộ xương người khô quắt nằm trong góc phòng giam ra. Hắn nhắm mắt, bẻ lấy hai chiếc xương sườn dài nhất, sắc nhất.

“Chúng ta mai phục. Tiêu diệt tên cai ngục là được.”

A Tài gật đầu. Cả hai dìu nhau tới cửa phòng, yên lặng chờ đợi.

*

Giờ Thìn (khoảng từ 7-9 giờ sáng).

Một tên lính canh mới, bụng phệ, uể oải bước tới. Hắn cầm lấy cái bánh bao nóng hổi, cắn một miếng đầy ngán ngẩm. Hắn mở cửa phòng giam, định ném bát cơm nguội vào.

Đúng lúc đó, Minh An hơi khẽ đánh mắt.

A Tài, dù yếu ớt, nhưng nhanh như cắt, nhảy qua, ôm chặt lấy tên lính, đè hắn nằm xuống. Minh An nhanh chóng khép lại cửa ngục, lấy áo khô nhét vào mồm tên lính để hắn không kêu được.

“Đâm!” Minh An ra lệnh.

A Tài run rẩy cầm chiếc xương sườn sắc nhọn, đâm mạnh vào cổ họng tên lính.

Tên lính giãy giụa, đạp mạnh. Cả hai yếu đuối, chút nữa bị đánh bật ra. Không biết chịu bao nhiêu trận đòn roi, bị cắn, bị đá, thì mới chế ngự được.

Cuối cùng, tên lính nằm im. Máu tuôn ra từ cổ họng, nhuộm đỏ nền đất.

Minh An và A Tài nằm vật xuống, thở hổn hển, toàn thân đau nhức. Minh An tay dính đầy máu, bẻ đôi cái bánh bao nóng hổi, đưa qua cho A Tài.

“Ăn đi.”

A Tài đẩy: “Thiếu gia người vất vả, ăn hết đi ạ. Nô tài chịu được.”

Minh An nghiêm mặt: “Ta nói ngươi không nghe ư? Mà sau này không thiếu gia thiếu giếc nữa. Sau gọi ta là anh, ngươi tên Nguyễn Tài.”

A Tài xúc động, nước mắt lưng tròng: “Cảm ơn Thiếu… Anh.”

*

Đợi tiêu hóa xong, đã là đầu giờ Ngọ (11 giờ sáng).

Minh An quan sát qua khe cửa. Dòng người ra vào nhà giam đã vơi dần.

“Tầm Chính Ngọ (12 giờ) mặt trời thiên đỉnh, dân chúng không dám ra ngoài vì nắng nóng. Đó là lúc chúng ta rời đi.”

Nguyễn Tài rụt rè: “Trong phòng giam còn rất nhiều người. Chúng ta có thả bọn chúng đi không?”

Minh An lắc đầu: “Ta không phải thánh nhân. Ta không có sức để cứu tất cả. Kệ bọn họ tự sinh tự diệt đi. Chúng ta phải sống để báo thù cho cha.”

Rồi tiếp: “Ngươi canh chừng. Ta đi thay bộ đồ của tên này.”

Nguyễn Tài đáp: “Vâng.”

Minh An lột bộ đồ lính canh ra. Mùi mồ hôi và máu tanh nồng nặc. Hắn cố gắng mặc vào. Bộ đồ rộng thùng thình, nhưng ít nhất nó sạch sẽ hơn bộ đồ tù nhân.

Hắn lấy chiếc chìa khóa từ thắt lưng tên lính, mở cửa phòng giam.

“Đi thôi.”

*

Mặt trời chói chang, thiêu đốt cả con đường đất đỏ. Dòng người trên phố gần như biến mất.

Nguyễn Minh An, trong bộ đồ lính canh rộng thùng thình, tay cầm gậy, bước đi hiên ngang. Nguyễn Tài, đóng vai một tên tù nhân vừa được thả, đi theo sau, đầu cúi gằm.

Khi tới một ngã ba đường, có một nhóm người đang tụ tập đánh bài.

“Bọn bay dám tụ tập chơi bài bạc giữa ban ngày sao? Không vào sòng ư, các ngươi chán sống à?” Minh An quát lớn, giọng cố tình làm ra vẻ hống hách của một tên lính canh.

Cả đám đang máu đỏ đen, giật mình quay lại. Khi nhìn thấy Minh An trong trang phục lính giam, mùi máu còn nồng nặc (từ bộ đồ) cùng cây gậy nhăm nhăm trên tay, chúng sợ hãi bỏ chạy tán loạn.

Minh An nhìn vậy, vội cúi xuống, vơ lấy đám bạc trên sàn, kéo tay Nguyễn Tài đi.

“Nhanh lên! Bọn ăn mày sẽ quay lại ngay!”

Quả nhiên, không lâu sau, đám ăn mày trở lại. Một tên hung tợn, mặt mày bặm trợn, quát:

“Đuổi theo! Dám tới nơi của ta cướp tiền! Quan phủ cũng chết!”

Minh An và Nguyễn Tài chạy một hồi, lẩn vào một con hẻm nhỏ, cắt đuôi được đám ăn mày.

*

Chạy một hồi, Minh An tới một căn nhà cũ kỹ, tường vôi bong tróc. Đây là căn nhà mà Nguyễn Đại Đồng (cha của chủ nhân cũ) đã mua để làm kho chứa hàng.

Lúc này, căn nhà đã bị tên bạn thân của Nguyễn Đại Đồng (kẻ đã lừa cha hắn) chiếm dụng.

Minh An nhìn qua khe cửa. Hắn thấy những kẻ người hầu cũ, vốn gọi hắn một câu “Thiếu gia” hai câu “Thiếu gia” giờ lại tươi cười phụng sự kẻ hãm hại cha mình. Hai mắt hắn sôi trào.

Nguyễn Tài vội kéo tay: “Anh đừng kích động. Quân tử trả thù mười năm chưa muộn.”

Minh An gật đầu, biết sự tức giận tới từ linh hồn chủ nhân cũ. Hắn lẩm bẩm: “Yên tâm, ta sẽ trả thù cho ngươi. Bằng cách của ta.”

“Lấy lại được món đồ kia, chúng ta rời đi luôn.”

Sau đó cả hai chui qua lỗ chó quen thuộc vào một căn phòng nhỏ dưới đất. Nơi đây vốn Nguyễn Đại Đồng đào sẵn để trốn, nhưng do quá vội, mà không dùng.

Minh An cầm lấy một hộp gỗ mun nhỏ, được giấu kỹ dưới nền đất. Bên trong là giấy tờ gia sản ở Hà Nội, một ít vàng thoi và một bộ y phục nho nhã.

Hắn thay bộ đồ lính canh dính máu bằng bộ áo dài the đen, đầu đội khăn đóng. Nguyễn Tài cũng thay bộ đồ rách rưới bằng bộ áo vải xanh.

*

Dùng số tiền ít ỏi vừa cướp được, cả hai ăn uống no nê, và thuê một khách sạn tồi tàn để tắm rửa, nghỉ ngơi.

Giữa đêm, Minh An đánh thức Nguyễn Tài dậy: “Đi thôi.”

Cả hai theo đường cửa sổ trốn ra. Minh An dùng chìa khóa đánh cắp từ tên lính canh, mở cửa ngục. Hắn chậm rãi mở từng cửa phòng giam, nói:

“Ta giúp các ngươi đến đây thôi. Chạy được thì chạy. Sống hay chết là do số phận.”

Nguyễn Tài nhìn vậy, mặt ngấn lệ. Quả nhiên, đám tù nhân khi chạy hết, bắt đầu phóng hỏa các phòng giam để xóa dấu vết. Ngọn lửa bùng lên dữ dội, sự việc kinh động cả thành. Binh lính giới nghiêm, phong tỏa các cửa ô.

Nhưng cả hai đã biến hóa khác. Nguyễn Minh An lại mang một cỗ thư sinh nho nhã, nên lính canh vô cùng khách khí mời qua.

“Mời công tử. Đêm khuya đi đâu vậy ạ?”

“Dạ, tại hạ là học trò ở xa về, nghe tin thành có biến nên vội vã ra khỏi thành để tránh loạn.”

Cả hai thuận lợi trốn thoát. Ra khỏi thành, Minh An nhìn thấy một đoàn thương thuyền đang neo đậu ở bến sông.

Minh An tiến tới bắt chuyện với tên cầm đầu đoàn thương thuyền.

“Các ngài đây là đi tới Hà Nội ư? Tại hạ là học trò nghèo, muốn ra Bắc ứng thí. Xin được đi ké một chuyến, xin trả công bằng sức lực.”

Tên cầm đầu nhìn Minh An, thấy hắn ăn mặc nho nhã, khí chất bất phàm, lại nói năng lễ độ, liền khách khí:

“Vâng. Nếu công tử đi, chúng tôi luôn miễn phí. Có được công tử bầu bạn trên đường, chúng tôi rất vinh hạnh.”

Minh An gật đầu cảm tạ. Hắn biết cái thời mà “Sĩ” được coi trọng hơn “Thương”.

Trên con thuyền xuôi dòng về Bắc, Minh An đứng ở mũi tàu, nhìn dòng sông cuộn chảy. Hắn khẽ ngâm nga bài thơ “Chí Nam Nhi” của Nguyễn Công Trứ:

“Vòng trời đất dọc ngang ngang dọc

Nợ tang bồng vay trả trả vay

Chí làm trai nam bắc đông tây

Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể

Nhân sinh thế thượng thuỳ vô nghệ

Lưu đắc đan tâm chiếu hãn thanh

Đã chắc ai rằng nhục rằng vinh

Mấy kẻ biết anh hùng thời vị ngộ

Cũng có lúc mây tuôn sóng vỗ

Quyết ra tay lèo lái trận cuồng phong.

Chí những toan xẻ núi lấp sông

Làm nên tiếng anh hùng đâu đấy tỏ

Đuờng mây rộng thênh thênh cử bộ

Nợ tang bồng trang trắng vỗ tay reo

Thảnh thơi thơ túi ruợu bầu…”

Nguyễn Tài ngồi bên cạnh, lắng nghe. Hắn không hiểu hết ý thơ, nhưng hắn cảm nhận được khí phách ngút trời của người anh kết nghĩa.

*

Trên cuộc hành trình dài ngày về Bắc, với tài ăn nói của mình, Minh An cũng biết được nhiều thông tin quan trọng về tình hình đất nước.

Thời Tự Đức vừa lên ngôi thì gặp ngay nạn đói, dịch bệnh, thiên tai liên miên. Triều đình tăng thuế, bắt phu phen tạp dịch nặng nề để xây dựng lăng tẩm (Vạn Niên Cơ – sau này là Khiêm Lăng). Lòng dân ở Bắc Kỳ (vốn còn nhiều người hoài niệm nhà Lê) vô cùng oán thán.

Đặc biệt, phong trào Thái Bình Thiên Quốc do Hồng Tú Toàn lãnh đạo ở Trung Quốc đang dành thắng lợi, gây ra sự bất ổn lớn ở biên giới phía Bắc.

Minh An, dù là kẻ không quá yêu sử, nhưng hắn cũng biết đây là giai đoạn trước khi Pháp nổ súng xâm lược nước ta. Hắn có thể làm chệch hướng lịch sử, nhưng muốn làm được điều đó, hắn phải có thực lực.

Hắn khẽ thở dài. Con đường phía trước còn dài và đầy chông gai. Nhưng trong lòng hắn, ngọn lửa của sự báo thù và khát vọng thay đổi vận mệnh dân tộc đã bùng cháy mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Hắn không còn là một kỹ sư thất nghiệp của thế kỷ 21. Hắn đã là Nguyễn Minh An của thế kỷ 19, mang trong mình sứ mệnh của một kẻ kiến tạo lịch sử.