Chương 11: Triều đình chấn động

Kinh thành Huế, Hậu hoa viên, Tự Đức đang mài mực ngắm cảnh viết thơ, đây cũng cách mà hắn thư giãn sau khi phê duyệt một đống tấu chương nhức não. Nhưng sự yên bình chẳng được bao lâu thì tên thái giám thân cận hấp tấp chạy vào:

“Bẩm Hoàng thượng, đại thần Cơ Mật Viện có việc khẩn, xin được vào bái kiến.”

Tự Đức đặt bút lông xuống, nhíu mày:

“Cho bọn chúng vào đi.”

Không bao lâu, các đại thần của Cơ Mật Viện bước vào, sau khi hành lễ, Thượng thư bộ Binh Trương Đăng Quế cung kính:

“Muôn tâu Hoàng Thượng, thần vừa nhận được tin hoả tốc từ phủ Tổng đốc Hà Ninh. Có chuyện đại sự chẳng lành?”

Tự Đức ngồi xuống long ỷ, trầm giọng:

“Chuyện gì mà phải hỏa tốc? Lại giặc giã hay dân nổi loạn?”

Trương Đăng Quế đáp:

“Còn đáng lo hơn thế.”

Xong rời xuống, để Thượng thư bộ Hình Trương Quốc Dụng trình bày:

“Tâu Hoàng thượng, đêm hôm trước, trời nổi cơn giông lớn, một tia sét đã đánh thẳng vào Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Tấm biển đá khắc chữ của tiền triều đã bị vỡ nát. Đáng sợ hơn, trên bức tường phía sau hiện ra dòng chữ như được khắc bằng than cháy: ‘Tự Đức không canh tân, quốc phá gia vong’.”

“Keng. “

Chén trà ngọc trên tay Tự Đức rơi xuống long án, vỡ tan. Sắc mặt từ trắng bệch chuyển sang tím tái. Hơi thở trở nên nặng nề, Tự Đức đập mạnh tay xuống bàn, gằn giọng:

“Láo xược. Láo xược. Trẫm vẫn đang tại vị mà chúng đã dám nguyền rủa vận mệnh quốc gia. Đây là thiên ý hay là tà tâm của lũ phản loạn?”

Xong bất giác siết chặt tay, trong đầu hiện lên hình ảnh những giáo sĩ phương Tây và những kẻ đòi thông thương ở Đà Nẵng, từng bị bản thân cho chém bêu đầu, hừ lạnh:

“Lại là cái giọng điệu canh tân, lại là ý đồ của lũ ngoại bang phương Tây giật dây.

Các đại thần vội quỳ rạp xuống, không ai dám lên tiếng. Một lúc sau, Trương Quốc Dụng mới rụt rè tâu:

“Bẩm Hoàng thượng, thần cho rằng đây không phải thiên ý, mà là do kẻ gian tà cố tình bày trò, mượn sấm sét để mê hoặc lòng dân. Rõ ràng có kẻ muốn làm phản, mượn cớ canh tân để gây rối Bắc Hà.”

Thượng thư bộ Lại Nguyễn Văn Nhân tiếp lời:

“Thần đồng tình. Dân Bắc Hà vốn còn nhiều kẻ hoài niệm nhà Lê. Nay lại thêm chuyện này, nếu không dập tắt từ trong trứng nước, e rằng sẽ thành đại họa. Xin Hoàng thượng cử một vị Khâm sai đại thần ra đó, tra xét cho ra nhẽ, bắt kẻ chủ mưu chém đầu thị chúng để răn đe.”

Tự Đức gõ gõ tay lên long án, ánh mắt lạnh như băng:

“Các khanh nói phải. Việc này không thể xem nhẹ. Ai có thể giúp trẫm phân ưu?”

Ánh mắt khẽ liếc qua bên phải, Trương Đăng Quế ho khù khụ bước ra:

“Muôn tâu Hoàng Thượng, năm ngoái thần vừa kinh lý Bắc Kỳ điều tra đê điều, hoàn cảnh quen thuộc nhất. Thần đi là hợp lý. Nhưng giờ tuổi cao, sức yếu, mấy nay trời trở lạnh nên đang ốm, sợ rằng khó có thể tuân thánh lệnh.”

Tự Đức nhớ lại hồi đầu năm Trương Đăng Quế cũng xin nghỉ ba tháng vì ốm, chính bản thân viết thơ tiễn, gật đầu:

“Ái khanh là rường cột đất nước. Làm việc cũng cần giữ sức khoẻ. Trẫm sẽ bảo Ngự Y mang tới Nhân Sâm trăm năm.”

Trương Đăng Quế khom người:

“Đội ơn thánh thượng.”

Tự Đức quét một vòng, rồi trầm giọng:

“Trương Quốc Dụng, trẫm giao cho khanh toàn quyền xử lý việc này. Hãy ra ngay Bắc Hà, lật tung cả Thăng Long lên cũng phải tìm ra kẻ đứng sau cho trẫm. Bất cứ kẻ nào có dấu hiệu khả nghi, cứ bắt hết, không cần hỏi.”

Trương Quốc Dụng cúi đầu nhận lệnh, trong lòng biết rằng chuyến đi này sẽ nhuốm đầy máu tanh:

“Thần tuân chỉ.”

*

Tại Hà Nội, dân chúng bàn tán về ‘lời sấm’. Một người lo lắng vuốt chòm râu bạc:

“Sét đánh vào nơi thờ tự bậc thánh hiền, là trời phạt rồi. Điềm gở, điềm gở cho triều đình.”

Người phu xe ngồi kế bên, sau khi uống cạn bát nước chè xanh, đáp lời:

“Biết đâu là mệnh trời đã đổi, dân đen chúng ta sắp hết khổ thì sao?”

Trong các hiệu sách ở phố Hàng Gai, đám sĩ tử tụm năm tụm ba, Một người quả quyết:

“Đây rõ là trò ma quỷ của kẻ gian tà, muốn mượn oai trời đất để làm loạn.”

Nhưng một người khác lại lắc đầu phản bác, giọng đầy ẩn ý:

“Xưa kia, trước cơn biến động của các triều đại, chẳng phải cũng thường xuất hiện sấm truyền, dị tượng đó sao? Nho sinh chúng ta không thể làm ngơ trước ý trời.”

Trái ngược hoàn toàn với không khí căng thẳng đó, bên trong phủ của Nguyễn Đình Chương, không khí lại hoàn toàn trái ngược. Cả ba huynh đệ đang ngồi uống rượu, cười nói vui vẻ.

Nguyễn Đình Chương nâng chén, khuôn mặt không còn vẻ ăn chơi trác táng, mà đầy hứng khởi:

“Nhị ca đúng là thần cơ diệu toán. Chỉ một màn kịch nhỏ mà khiến cả thành Thăng Long xôn xao.”

Cao Bá Quát phe phẩy cây quạt, ngâm nga:

“Một tia sét nhỏ động thành đô,

Danh sĩ, dân đen cùng ngẩn ngơ.

Chờ xem ai kẻ xoay thời thế,

Dựng lại càn khôn, dẹp mịt mờ.”

Nguyễn Minh An cười, uống một ngụm rượu rồi chậm rãi nói:

“Lửa ở Hà Nội cháy to là một chuyện, quan trọng là tin tức này phải đến được Huế một cách nhanh nhất và nguyên vẹn nhất.”

Nguyễn Đình Chương đáp:

“Nhị ca yên tâm, đệ đã cho thuộc hạ lan truyền tin đó trong phủ Tổng đốc, bác đệ hay tin, gương mặt xám lại, đồ đạc ném vỡ khắp nơi. Ngay hôm sau, một phó tướng cưỡi ngựa, đeo cờ trăm dặm cấp báo phi thẳng về Kinh Thành. Triều đình ở Huế giờ này chắc đang như ngồi trên đống lửa.”

Cao Bá Quát nói:

“Theo tính cách đa nghi và bảo thủ, nhà vua sẽ không coi đây là lòng dân mà sẽ quy cho tội phản nghịch. Chắc chắn một vị Khâm sai có bàn tay sắt sẽ được cử ra đây. Theo ta đoán, không phải lão cáo già Trương Đăng Quế thì cũng là Trương Quốc Dụng, một kẻ nổi tiếng tay sắt. Một cuộc thanh trừng đẫm máu sắp diễn ra.”

Nghe vậy, nụ cười trên mặt Nguyễn Đình Chương vụt tắt:

“Vậy chẳng phải kế hoạch của chúng ta sẽ gặp khó khăn sao? Nếu vị Khâm sai đó làm gắt, bắt bớ bừa bãi, dân chúng sẽ kinh sợ, không ai dám ủng hộ canh tân nữa.”

Nguyễn Minh An lắc đầu:

“Nguy chính là cơ. Tam đệ đừng lo. Ta không những không trốn tránh, mà còn phải nghênh đón vị Khâm sai này. Hắn muốn tìm thủ phạm, chúng ta sẽ cho hắn một thủ phạm.”

Cao Bá Quát và Nguyễn Đình Chương cùng ngơ ngác nhìn nhau. Cao Bá Quát hỏi:

“Ý của nhị đệ là…mượn dao giết người?”

Nguyễn Minh An nhếch mép cười:

“Hà Nội này chẳng phải có đám tham quan ô lại, ức hiếp dân lành sao? Lại thêm mấy băng đảng cướp bóc ở ngoại thành, quan phủ làm ngơ. Chúng ta sẽ ‘giúp’ quan Khâm sai phá án. Tung tin rằng chính đám người này vì bất mãn triều đình nên đã bày ra trò quỷ. Sau đó, chúng ta ra tay diệt trừ bọn chúng, vừa lập công với quan Khâm sai, vừa trừ hại cho dân. Một mũi tên trúng ba đích.”

Nghe xong diệu kế, Nguyễn Đình Chương vỗ đùi đánh đét một cái, reo lên:

“Tuyệt. Biến chuyện triều chính thành một vụ án hình sự. Vừa khiến quan Khâm sai hoàn thành nhiệm vụ, lại vừa thu phục được lòng dân, còn dọn dẹp được vài cái gai trong mắt. Nhị ca đúng là cao tay.”

Cao Bá Quát gật gù:

“Kế này hiểm, nhưng rất hiệu quả. Ta biết vài tên trong số đó, đặc biệt là tên Đề đốc Vĩnh Tường, hắn vừa tham lam vừa hèn nhát, lại có thù cũ với phủ Tổng đốc. Dùng hắn làm con dê tế thần là thích hợp nhất. Ta sẽ viết vài bài thơ vè, kể tội hắn ăn của đút, lót, để dân đói khổ, đảm bảo chỉ vài ngày là cả thành đều biết.”

Nguyễn Minh An đứng dậy, nhìn ra khoảng sân rộng, giọng nói trầm ổn:

“Việc đã đến nước này, không thể lùi bước. Tam đệ, đệ dùng mạng lưới của mình, điều tra và lập một danh sách chi tiết những tên quan lại bẩn thỉu và các băng đảng lớn nhất, đặc biệt chú ý đến tên Đề đốc kia. Cao huynh, huynh cứ dùng văn tài của mình, cứ để ngọn lửa này cháy lớn thêm một chút nữa. Khi quan Khâm sai đến, cũng là lúc chúng ta dâng cho hắn một món đại lễ thịnh soạn.”