Chương 10: Phù Lê diệt Nguyễn

Tận hưởng tốt giây phút song hỉ lâm môn, nhưng Nguyễn Minh An cũng không quên nhiệm vụ. Dùng bữa xong, lập tức chong đèn, đọc toàn bộ sách vở. Không rõ bao lâu, chỉ thấy trên sàn tung toé. Nguyễn Minh An ngáp ngắn ngáp dài. Thấy vậy, từ bên ngoài Thanh Hà mới chậm rãi bưng chút trà và bánh tới, nhẹ giọng:

“ Chàng ăn thêm chút gì đi. Có chuyện thì mai đọc tiếp. Đêm khuya rồi.”

Nguyễn Minh An mỉm cười:

“ Không sao. Trước đây ta còn đọc nhiều hơn thế này cơ. Đây chỉ là chút việc vặt vãnh mà thôi.”

Dứt lời, véo véo má, tiếp:

“ Nàng mệt thì nghỉ đi.”

Thanh Hà không đáp, yên lặng ngồi cạnh, tựa vào vai. Nguyễn Minh An lắc đầu, tiếp tục lật giở và tô vẽ. Khi tiếng gà gáy canh năm, Nguyễn Minh An mới thổi tắt nến, khép lại sách. Quay sang mới giật mình nhớ đến Thanh Hà, khẽ cười:

“ Có ôn nhu hương bên cạnh, thảo nào đọc mãi không mệt.”

Dứt lời, hôn nhẹ lên trán, rồi bế nàng lên giường, đắp chăn.

*

Gần trưa, Thanh Hà mới tỉnh, chạy vội ra ngoài:

“ Anh An đâu rồi.”

Tiểu Yến cúi đầu:

“ Thưa phu nhân, Lão gia từ sớm đã ra ngoài. Bảo nô tỳ đứng chờ Phu nhân, nói là nhờ người sắp xếp thư phòng giúp.”

Thanh Hà gật đầu, giọng hơi thoải mái:

“ Tốt. Vậy ngươi theo phụ ta.”

Thanh Hà lập tức vào thư phòng. Nhìn đống giấy trắng xóa và vết mực khô còn vương trên sàn, nàng nhanh chóng cuốn gọn bản vẽ kỳ lạ của Nguyễn Minh An, cất giấu vào một ngăn bí mật. Nàng biết, những thứ ‘vặt vãnh’ này chính là thứ nguy hiểm nhất, không thể để lọt vào mắt kẻ khác, nhất là khi phu quân vừa kết nghĩa với cháu trai Tổng đốc.

*

Bên này, Nguyễn Minh An sớm tới phủ Nguyễn Đình Chương. Cả ba vài ba câu hàn huyên, rồi đi tới thư phòng. Một tấm bản đồ Đại Việt được treo ở trung tâm, Nguyễn Đình Chương trầm giọng:

“Nước ta, từ khi Gia Long thống nhất non sông, Minh Mạng đánh đông dẹp Bắc, cứ tưởng thịnh thế đã về. Nhưng Tự Đức có tài văn chương, nhưng lại yếu ớt về chính sự. Vừa lên ngôi, thay vì lo việc canh tân, chỉ chăm lo cho thơ phú và lăng tẩm. Dù biết rõ dân đói, thiên tai hoành hành, nhưng vẫn tăng sưu dịch, bóc lột đến tận xương tủy để xây dựng Vạn Niên Cơ (Khu lăng mộ). Chưa được mười năm mà đã xảy ra loạn lạc khắp nơi. Các cuộc khởi nghĩa nổ ra như nấm sau mưa. Pháp lại đang lăm le ngoài biển, dùng cớ cấm đạo mà uy hiếp. Dân chúng oán thán. Cha ta trước lúc lâm trung đã từng dặn đệ:

‘Nhà Nguyễn dù đã thống nhất, nhưng đã xa rời lòng dân, lại bế quan tỏa cảng. Tình thế này không khác gì cuối triều Lê Hiển Tông. Con phải tìm được người tài, giữ được hương hỏa cho dân tộc trước khi thảm họa ập đến.’

Đó cũng là lý do đệ điệu thấp. Trong khoảng thời gian này, ở vùng thực ấp, đã và đang đào tạo được 1000 binh. Nay mời hai huynh qua, cũng là nhờ hai người giúp việc này.”

Nguyễn Minh An gật đầu, hỏi:

“ Mà vùng thực ấp của đệ ở đâu?”

Nguyễn Đình Chương đáp:

“ Hiện đang đóng ở vùng biển Quất Lâm, Hải Hậu.”

Nghe xong, Nguyễn Minh An bật cười, phun thẳng nước trà ra, may không vào ai, cười ngượng:

“ Xin lỗi. Tại nghĩ tới chút chuyện vui.”

Hơi hắng giọng, tiếp:

“Mà việc đệ lo nghĩ là đúng, nhưng Pháp không đáng sợ bằng sự thối nát bên trong. Nhà Nguyễn rồi sẽ bại vong.”

Nguyễn Đình Chương giật mình:

“ Lời huynh nói là sao?”

Nguyễn Minh An đáp:

“Trước đây, ta từng nghiên cứu Kinh dịch và các lời sấm truyền. Trạng Trình từng có sấm về Hoàng triều (nhà Nguyễn):

‘Hoàng triều chính thống nhất thiên hạ, Nghìn năm tự trị, một đời tan. Bán Hà Tĩnh, mất Đà Nẵng, biển máu loang.’ (Tức là nếu triều đình không thay đổi, sẽ mất nước từ các cửa biển).

Cao Bá Quát thở dài:

“Không lẽ thiên hạ lại tiếp tục trong cuộc hỗn độn, chém giết ư? Thịnh thế cứu dân ơi, ở đâu?”

Nguyễn Đình Chương trầm ngâm:

“Họ nào nắm quyền, đệ không quan trọng, nhưng chúng ta cần làm gì để thống nhất chế độ và canh tân đất nước. Tránh tình trạng cát cứ giống thời Hậu Ngô Vương ( Ngô Quyền). Khổ mãi mãi là dân chúng.”

Cao Bá Quát phân vân:

“Lòng dân với họ Lê còn, hay mở cuộc canh tân Phò Lê diệt Nguyễn. Chỉ cần Diệt Nguyễn thối nát rồi lập nên một triều đại mới trong sạch.”

Xong ngân nga:

“Cơm thì chẳng có

Rau cháo cũng không

Đất trắng ngoài đồng

Nhà giàu niêm kín cổng

Còn một bộ xương sống

Vơ vất đi ăn mày

Ngồi xó chợ lùm cây

Quạ kêu vang bốn phía

Xác đầy nghĩa địa

Thây thối bên cầu

Trời ảm đạm u sầu

Cảnh hoang tàn đói rét

Dân nghèo cùng kiệt

Kẻ lưu lạc tha phương

Người chết chợ chết đường…

…Là cái thời Tự Đức.”

Nguyễn Đình Chương đồng ý:

“Cao huynh nói phải.”

Nhìn hai người kẻ xướng người họa, Nguyễn Minh An biết, nếu không có bản thân thì khởi nghĩa Mỹ Lương sẽ bắt đầu từ đây, đành lên tiếng:

“Diệt Nguyễn lúc này chỉ làm đất nước suy yếu, Pháp sẽ thừa cơ hội. Ta phải phò (hỗ trợ) một người đủ uy tín và khả năng để sửa đổi, canh tân, nhưng vẫn giữ được thể diện cho Triều Nguyễn. Nếu lật đổ ngay, chẳng khác nào dâng Bắc Kỳ cho Pháp. Theo ta lựa chọn một vị Hoàng thân quốc thích có chí khí, hoặc một vị quan lại có uy tín để phò, dùng họ làm đòn bẩy thúc đẩy Canh tân đất nước từ bên trong, thay vì lật đổ.”

Cao Bá Quát và Nguyễn Đình Chương gật đầu. Có phương hướng, những việc khác vô cùng thông thuận. Một kế hoạch được triển khai.

*

Sáng ngày hôm sau, Nguyễn Minh An nhìn trời, vẽ vẽ một dạng thanh thẳng, đầu được vuốt nhọn, đưa cho Nguyễn Tài:

“Ngươi đi nhờ người chế tạo thứ này giúp ta. Đồng thời mua giấy gió và thanh mây để làm diều.”

Thanh Hà thắc mắc:

“ Trời sắp mưa, sao chàng lại đi làm diều.”

Dứt lời, đưa tay lên xoa trán, lẩm bẩm:

“ Không ấm.”

Nguyễn Minh An cười. Cốc nhẹ lại, nói:

“ Nghĩ nhiều, ta làm Thiên ý. Nàng chờ xem. Mà việc ta nhờ nàng làm đến đâu rồi.”

Thanh Hà vui vẻ, kéo tay Nguyễn Minh An tới gian bếp. Nơi đây vốn chất đầy thay chậu, Thanh Hà đắc ý:

“ Đây đây. Mấy ngày nay, ta cùng Tiểu Ý làm được rất nhiều. Chàng xem có vừa ý không.”

Nguyễn Minh An ngồi xuống, hơi chút thí nghiệm, dù chưa ưng, nhưng cũng khá hài lòng, hôn nhẹ lên má, nói:

“ Cảm ơn. Đợi xong việc này, ta giúp nàng chế tạo thứ này.”

Thanh Hà mặt đỏ bừng, đứng chôn chân, giọng nhỏ li ti đáp:

“ Vâng.”

Dần dần mảnh giấy nhỏ viết viết hai mặt được tẩm qua lớp sáp mỏng, đảm bảo không bị nhoè và ướt bởi nước.

*

Ban đêm, quả nhiên, trời dần nổi gió, Nguyễn Minh An gọi Nguyễn Tài đang ngáp ngủ dậy, nhẹ giọng:

“ Đi.”

Nguyễn Tài hơi thắc mắc, nhưng cũng mặc lấy thân áo đen, có mặt trước Văn Miếu Quốc Tử giám. Nơi đây, trước có thể là nơi sáng đèn khắp ngày đêm, nhưng từ khi chiến tranh, thưa thớt. Nguyễn Minh An cẩn thận dùng sáp chậm rãi viết lại dòng chữ:

“Tự Đức không canh tân, quốc phá gia vong.”

Xong xuôi, cắm cột thu lôi hơi chếch, sau cùng là thả diều và buộc dây vào. Toàn bộ làm tốt, cả hai chạy bán sống bán chết trở lại phủ. Thay quần áo và đắp chăn, tận hưởng giấc ngủ ngon lành. Nhưng khi cả hai vừa rời, tia sét dưới sự dẫn của diều cùng cột thu lôi, đánh thẳng vào biển Văn Miếu

“ Đoàng. Đoàng.”

Vốn làm bằng đá vững chắc bị nứt toác, mặt khác, diều kéo theo cột sắt bay đi, cuối cùng bị đánh tơi tả, khiến các tờ giấy bay loạn xạ. Cả Hà Nội ngày hôm sau, đã vang lên tiếng lẩm bẩm bàn tán.