Chương 5: Anh Không Chỉ Một Mình

Mực ký trên Hiệp định Hòa bình Kuala Lumpur còn chưa khô, niềm hy vọng về một nền hòa bình bền vững còn chưa kịp lan tỏa thì một đòn giáng mạnh đã được tung ra. Chỉ hai tuần sau, vào ngày 10 tháng 11, Thái Lan bất ngờ tuyên bố đình chỉ thỏa thuận hòa bình, một hành động gây chấn động cả khu vực. Lý do được Bangkok đưa ra là một cáo buộc cực kỳ nghiêm trọng: Campuchia đã vi phạm thỏa thuận khi gài mìn mới tại khu vực biên giới, khiến 4 binh sĩ Thái Lan bị thương nặng trong lúc tuần tra. Phnom Penh ngay lập tức và kiên quyết bác bỏ cáo buộc này, khẳng định đây là một sự vu khống trắng trợn và những quả mìn đó là di vật chết người còn sót lại từ các cuộc nội chiến trong quá khứ.

Nhưng đằng sau những tuyên bố chính thức và những cuộc tranh cãi ngoại giao nảy lửa, một sự thật tàn nhẫn hơn đang được che giấu. Vụ “mìn mới” chính là cái cớ được dàn dựng một cách hoàn hảo. Theo kế hoạch đã được vạch ra, một đội đặc nhiệm Thái Lan, dưới sự chỉ đạo của liên minh, đã cố tình đi vào một bãi mìn cũ đã được khoanh vùng từ trước và “kích hoạt” nó để tạo ra thương vong. Mọi thứ diễn ra đúng như kịch bản: những người lính bị thương được trực thăng sơ tán khẩn cấp, hình ảnh được truyền thông đăng tải rộng rãi, tạo nên một làn sóng phẫn nộ trong dư luận Thái Lan.

Vở kịch này phục vụ hai mục đích. Bề ngoài, nó cho Thái Lan một lý do chính đáng để nổi giận và đơn phương hủy bỏ thỏa thuận hòa bình mà không bị quốc tế lên án quá gay gắt. Nhưng sâu xa hơn, đây là tín hiệu để bắt đầu giai đoạn cuối của ván cờ. Đã đến lúc chơi bài ngửa với Campuchia.

Căng thẳng không còn nằm trong khuôn khổ ngoại giao nữa. Nó bùng phát thành bạo lực vào rạng sáng ngày 12 tháng 11, khi tiếng súng lại vang lên, xé toạc màn đêm yên tĩnh tại khu vực biên giới giữa tỉnh Banteay Meanchey của Campuchia và tỉnh Sa Kaeo của Thái Lan. Một cuộc đấu súng dữ dội nổ ra. Hậu quả thật bi thảm: một dân thường Campuchia đang ngủ trong nhà đã thiệt mạng vì đạn lạc, và ít nhất ba người khác bị thương. Như thường lệ, cả hai bên đều đổ lỗi cho nhau là bên nổ súng trước. Ngay sau sự cố đẫm máu này, Thủ tướng Thái Lan đã có một bài phát biểu cứng rắn trên truyền hình quốc gia, tuyên bố sẽ không bao giờ nối lại đàm phán hòa bình với một chính phủ “bội tín” như Campuchia.

Hành động tiếp theo diễn ra dồn dập, đẩy cuộc khủng hoảng lên một nấc thang mới:

Ngay trong ngày 13 tháng 11, chính quyền Campuchia đã phải khẩn cấp sơ tán hàng trăm gia đình khỏi ngôi làng biên giới Prey Chan để đảm bảo an toàn. Hình ảnh những đoàn người già trẻ, bồng bế nhau rời bỏ nhà cửa một lần nữa gây xúc động mạnh.

Các kênh liên lạc nóng được kích hoạt. Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đã có cuộc điện đàm khẩn cấp nhưng không mang lại kết quả. Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, với tư cách là người bảo trợ cho Hiệp định Kuala Lumpur, cũng đã điện đàm với lãnh đạo cả hai nước, kêu gọi kiềm chế tối đa và tìm kiếm giải pháp hòa bình phù hợp với tinh thần của hiệp định. Nhưng mọi nỗ lực đều như muối bỏ bể.

Vụ đấu súng này chính là giọt nước tràn ly. Nó không chỉ là một cuộc xung đột quân sự mà đã tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo thực sự ngay trước mắt cộng đồng quốc tế. Bị dồn vào chân tường, đối mặt với áp lực quân sự từ Thái Lan và sự thờ ơ của phương Tây, Campuchia chỉ còn một con đường duy nhất: cầu viện Trung Quốc.

Lần này, khi Phnom Penh tìm đến, Bắc Kinh không còn giữ thái độ hòa giải ôn hòa, hay đóng vai người anh lớn bao dung nữa. Cánh cửa ở Trung Nam Hải đã mở ra, nhưng không khí bên trong lạnh lẽo và đầy tính toán. Phái đoàn Campuchia, được cử đi trong một chuyến công du bí mật và tuyệt vọng, đã được đón tiếp không phải bằng những cái bắt tay nồng ấm của tình hữu nghị, mà bằng những ánh mắt sắc lạnh và một điều kiện phũ phàng được đặt thẳng lên bàn đàm phán.

Trung Quốc không nói về biên giới, không nói về Thái Lan, cũng không nhắc đến hiệp định Kuala Lumpur. Họ nói về một vấn đề khác, một vấn đề tưởng chừng không liên quan nhưng lại là tử huyệt của Campuchia: các tổ chức lừa đảo trực tuyến.

Một quan chức cấp cao của Bắc Kinh, với giọng điệu không chút cảm xúc, đã trình bày một bức tranh toàn cảnh mà phía Campuchia không thể chối cãi. Hàng tỷ đô la đã bị rút khỏi nền kinh tế Trung Quốc mỗi năm. Hàng triệu công dân Trung Quốc, từ người già về hưu đến thanh niên ôm mộng khởi nghiệp, đã tan cửa nát nhà. Các vụ tự tử liên quan đến những cú lừa xuyên biên giới này đã trở thành một vấn đề nhức nhối, gây bất ổn xã hội và làm xói mòn lòng tin của người dân vào khả năng bảo vệ của chính phủ. Tất cả những đường dây tội phạm này, theo bản báo cáo chi tiết đến từng địa chỉ của tình báo Trung Quốc, đều có máy chủ và tổng hành dinh đặt tại các đặc khu kinh tế dọc biên giới Campuchia.

Thông điệp được đưa ra một cách tàn nhẫn và rõ ràng: “Các ngài không thể chìa một tay ra xin chúng tôi giúp đỡ, trong khi tay kia lại đang dung túng cho tội phạm móc túi công dân của chúng tôi.”

Bắc Kinh gây một sức ép khủng khiếp, buộc Campuchia phải “hy sinh” các tổ chức này. Đây không phải là một yêu cầu đơn giản. Các “tập đoàn” lừa đảo này không chỉ là những băng nhóm tội phạm thông thường; chúng là một phần của hệ sinh thái kinh tế ngầm, một nguồn thu bất chính khổng lồ chống lưng cho một số phe nhóm quyền lực trong chính trường Campuchia. Việc xóa sổ chúng đồng nghĩa với việc tự chặt đi một cánh tay tài chính, gây ra những xáo trộn và xung đột nội bộ cực lớn.

Nhưng điều kiện của Trung Quốc không chỉ dừng lại ở đó. Họ đưa ra một “viên thuốc độc bọc đường” còn cay đắng hơn. Để đảm bảo “hiệu quả” và “triệt để” Bắc Kinh yêu cầu được thành lập một “Tổ công tác chung đặc biệt” để “hỗ trợ” Campuchia truy quét tội phạm ngay trên lãnh thổ của mình. Đây là một cách nói hoa mỹ, một uyển ngữ ngoại giao để hợp pháp hóa sự hiện diện của lực lượng an ninh và đặc vụ Trung Quốc trên đất Campuchia. Họ không chỉ muốn Campuchia hành động; họ muốn tự tay mình hành động để đảm bảo các mục tiêu bị tiêu diệt triệt để, các mạng lưới bị bứng tận gốc, và quan trọng nhất, để thiết lập một tiền lệ về quyền can thiệp của Trung Quốc khi lợi ích quốc gia của họ bị đe dọa.

Trở về Phnom Penh, giới lãnh đạo Campuchia đứng trước một lựa chọn không thể nghiệt ngã hơn. Một bên là nguy cơ chiến tranh toàn diện với Thái Lan, một cuộc chiến mà họ không có cơ hội thắng. Một bên là chấp nhận cái giá của sự giúp đỡ từ Trung Quốc: từ bỏ một phần chủ quyền an ninh quốc gia và chấp nhận để Bắc Kinh đặt chân vào sân sau của mình. Mọi hy vọng cuối cùng về một sự can thiệp từ phương Tây đã tan biến. Washington chỉ đưa ra những tuyên bố ngoại giao chiếu lệ, kêu gọi “các bên kiềm chế” nhưng không có một hành động cụ thể nào cho thấy họ sẵn sàng đối đầu với liên minh Thái-Trung để bảo vệ Campuchia. Cái giá của sự im lặng từ Mỹ đã được định đoạt.

Sau những ngày đắn đo, tranh cãi nội bộ nảy lửa và những đêm dài mặc cả trong tuyệt vọng, quyết định cuối cùng đã được đưa ra. Trước họng súng của Thái Lan ở phía Tây và cái bóng khổng lồ của Trung Quốc ở phía Bắc, Campuchia đã phải cúi đầu. Trong một cuộc điện đàm bí mật, Phnom Penh đã chấp nhận tất cả các điều kiện của Bắc Kinh. Đó không phải là một thỏa thuận, đó là một sự đầu hàng. Một cái bắt tay với quỷ dữ đã được thực hiện để thoát khỏi lưỡi hái của tử thần.

Ngay lập tức, bộ máy quyền lực ở Bắc Kinh chuyển động với một tốc độ đáng kinh ngạc. Trung Quốc ra tuyên bố khẩn cấp, bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về an toàn của hàng ngàn công dân Trung Quốc đang làm việc và sinh sống tại khu vực biên giới, những người đang bị kẹt giữa hai làn đạn.

Trên các kênh truyền thông quốc tế, Đại sứ Trung Quốc tại Phnom Penh tổ chức một cuộc họp báo, đưa ra một yêu cầu khẩn cấp với chính phủ Campuchia, với giọng điệu vừa khẩn thiết vừa đanh thép: “Hiệp định đã sụp đổ. Tình hình đang vượt ngoài tầm kiểm soát của các bên. Vì lý do nhân đạo và trách nhiệm bảo hộ công dân, chúng tôi yêu cầu chính phủ Campuchia hãy cho phép chúng tôi mở một hành lang an toàn và đưa các nhân viên y tế cùng đội ngũ hỗ trợ vào để sơ tán công dân của chúng tôi ngay lập tức. Đây là cách duy nhất để tránh một thảm kịch nhân đạo.”

Campuchia, bị kẹp giữa áp lực quân sự từ Thái Lan và cái bẫy nhân đạo hoàn hảo của Trung Quốc, không còn lựa chọn ngoại giao nào khác. Trong một tuyên bố ngắn gọn và đầy cay đắng, Phnom Penh buộc phải đồng ý. Cánh cửa vào Campuchia đã chính thức mở ra cho “những người bạn” phương Bắc.

Bên trong một căn phòng họp kín đáo ở Trung Nam Hải, không khí đặc quánh mùi thuốc lá hảo hạng và hương trà Long Tỉnh đắt tiền. Trên bức tường là tấm bản đồ Đông Nam Á khổ lớn, với một vòng tròn đỏ rực được khoanh đậm vào khu vực biên giới Campuchia-Thái Lan. Các lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc ngồi quanh một chiếc bàn gỗ tử đàn nặng trịch, vẻ mặt vừa trầm tư vừa ánh lên sự tính toán.

Một ủy viên Bộ Chính trị, mái tóc đã điểm bạc nhưng ánh mắt vẫn sắc như dao cạo, gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn, phá vỡ sự im lặng.

“Phnom Penh đã cắn câu,” ông ta nói, giọng trầm và đầy quyền lực. “Họ không còn lựa chọn nào khác. Đây không chỉ là cơ hội để chúng ta giải quyết dứt điểm vấn nạn lừa đảo viễn thông, bảo vệ lợi ích kinh tế và an ninh xã hội của chúng ta. Quan trọng hơn, đây là một sân khấu.”

Ông ta đưa mắt nhìn khắp phòng, dừng lại ở vị tướng đứng tuổi bên cạnh. “Đây là cơ hội vàng để các ‘sĩ quan đặc biệt’ của chúng ta tích lũy công đức.”

Một quan chức ngoại giao trẻ tuổi hơn lên tiếng, có phần dè dặt: “Thưa các đồng chí, còn phía Việt Nam thì sao? Họ đã bày tỏ mong muốn hợp tác trong vấn đề này từ lâu.”

Vị ủy viên cười khẩy, một nụ cười không hề có chút vui vẻ. “Việt Nam? Vai trò của họ trong ván cờ này quá mờ nhạt. Họ có thể giúp được gì mà chúng ta không thể tự làm, thậm chí làm tốt hơn? Chúng ta đã có sự cho phép chính thức từ chính phủ Campuchia. Lực lượng của chúng ta sẽ danh chính ngôn thuận tiến vào. Gã hàng xóm phiền phức đó nên ngồi yên thì hơn. Không cần phải nhường cho họ bất cứ công trạng nào. Đã đến lúc đá họ ra khỏi bàn cờ này.”

Vài ngày sau, tại một nhà khách chính phủ ở Bắc Kinh, phái đoàn Việt Nam do Thiếu tướng Vịnh dẫn đầu ngồi đối diện với phái đoàn Trung Quốc, đứng đầu là Trương cục trưởng, một nhân vật sừng sỏ của Bộ An ninh Quốc gia.

Trương cục trưởng không vòng vo. Sau những lời chào hỏi xã giao lạnh nhạt, ông ta đi thẳng vào vấn đề, giọng điệu kẻ cả và đầy tự mãn.

“Thiếu tướng Vịnh, chúng tôi đánh giá cao thiện chí của các ngài. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi,” Trương cục trưởng nói, hai tay đan vào nhau đặt trên bàn. “Cho tới thời điểm hiện tại, khi quân sự Trung Quốc đã được chính phủ Campuchia cho phép hiện diện, chúng tôi hoàn toàn có đủ khả năng để bao vây và quét trọn các ổ lừa đảo tại những đặc khu đó. Sự tham gia của phía Việt Nam, chúng tôi e rằng, không còn cần thiết nữa. Tự chúng tôi có thể làm được. Các ngài chỉ cần ngồi một bên hóng gió là được rồi.”

Thiếu tướng Vịnh vẫn giữ vẻ mặt bình thản, không một chút nao núng trước thái độ ngạo mạn của đối phương. Ông điềm tĩnh đáp: “Cảm ơn nhã ý của Trương cục trưởng. Tuy nhiên, Việt Nam có những thế mạnh riêng của mình, đặc biệt là kinh nghiệm hoạt động và mạng lưới tình báo tại địa bàn. Chúng tôi tin rằng Trung Quốc có thể cân nhắc sự hợp tác này để đảm bảo chiến dịch thành công một cách trọn vẹn nhất.”

Trương cục trưởng bật ra một cái cười lạnh lẽo như một nhát dao. “Thế mạnh? Thiếu tướng, có lẽ ngài chưa hiểu rõ chúng tôi.”

Ông ta búng tay một cái. Cánh cửa gỗ nặng nề phía sau lưng phái đoàn Trung Quốc được mở ra. Khoảng mười người mặc đồ tác chiến màu đen, trang bị tận răng, im lặng bước vào và đứng thành hàng ngang. Gương mặt họ lạnh như tiền, không biểu lộ cảm xúc, chỉ có sát khí vô hình tỏa ra khiến nhiệt độ căn phòng như giảm xuống vài độ.

“Chúng tôi đã có kế hoạch của riêng mình,” Trương cục trưởng nói, giọng đầy vẻ tự tin. “Đây là một số thành viên của đội hành động đặc biệt. Để đảm bảo bí mật quân sự tuyệt đối cho chiến dịch, chúng tôi yêu cầu phía Việt Nam vui lòng ở tại quê nhà chờ đợi kết quả. Như vậy sẽ tốt cho tất cả mọi người.”

Đó là một lời đe dọa không hề che giấu.

Thế nhưng, đáp lại màn phô diễn sức mạnh đó, Thiếu tướng Vịnh chỉ cười nhẹ, một nụ cười khiến Trương cục trưởng cảm thấy khó chịu.

“Trương cục trưởng nói phải,” Tướng Vịnh gật gù. “Bí mật quân sự là tối quan trọng. Phía Việt Nam chúng tôi cũng có một đội ngũ được chuẩn bị kỹ càng, và chúng tôi tin rằng họ có thể giúp đỡ mà không làm ảnh hưởng đến tính bảo mật của chiến dịch.”

Nói rồi, ông cũng đưa tay lên, ra hiệu.

Cánh cửa phòng họp phía sau lưng phái đoàn Việt Nam, vốn im lìm từ đầu đến giờ, một lần nữa được mở ra.

________________

Vài ngày trước đó, tại một căn cứ bí mật ở Việt Nam

Minh đứng nghiêm trước mặt Đại tá Tùng, trong một căn phòng họp tối giản chỉ có một chiếc bàn, hai cái ghế và một màn hình lớn đang tắt. Lệnh tập hợp đến với anh một cách đột ngột.

“Báo cáo Đại tá, đã rõ nhiệm vụ. Chuẩn bị sẵn sàng cho nhiệm vụ giải cứu công dân Việt Nam đang bị giam giữ tại các đặc khu ở Campuchia,” Minh dõng dạc. Nhưng rồi anh ngập ngừng, nói tiếp với một chút thắc mắc, “Thưa Đại tá, tôi có một câu hỏi. Tôi đồng ý là mình có siêu năng lực, nhưng địa bàn lần này cực kỳ phức tạp. Với sức của một mình tôi, e là khó hoàn thành nhiệm vụ một cách trọn vẹn.”

Đại tá Tùng nhìn anh, một nụ cười hiếm hoi và đầy ẩn ý hiện trên gương mặt vốn luôn nghiêm nghị của ông.

“Đồng chí Minh, cậu suy nghĩ như vậy là đúng. Nhưng có một vài điều cậu chưa được biết,” Đại tá Tùng chậm rãi nói. “Đồng chí đã ‘giậm chân tại chỗ’ từ cuối tháng 5. Giờ đã là giữa tháng 11. Trong sáu tháng đó, đã có rất nhiều điều xảy ra.”

Đại tá Tùng đứng dậy, bước về phía cánh cửa sau lưng mình.

“Và trong sáu tháng đó,” ông nói tiếp, giọng đầy tự hào, “chúng ta đã có thêm một số đồng đội nữa… giống như đồng chí.”

Ông đặt tay lên nắm cửa.

“Minh, cậu không còn đơn độc nữa.”

Cánh cửa phòng họp giữa Minh và Đại tá Tùng lần nữa mở ra.