Chương 69: Bảo hiểm
Phủ Thiên Trường, huyện Giao Thủy, xã Giao Lâm
“Thùng thùng thùng”
Trong đình làng Đông An ba hồi trống vang lên. Nghe được tiếng trống người dân làng Đông An đã xếp hàng sẵn ngoài đình dưới sự điều hành của lý trưởng tuần tự từ ngoài cổng tiến vào sân đinh, trong sân lúc này đã bày sẵn 3 dãy bàn ghế ở ba hướng, trên bàn là bút mực cùng chồng dày sổ sách, phía sau bàn là từng nhân viên thư lại ăn mặc sạch sẽ trang điểm văn sĩ thái độ nghiêm túc.
Từ bên ngoài cổng đình lý trưởng Nguyễn Văn Luân dẫn theo 7 người tiến vào, một người trung niên thân hình thô kệch tuổi ngoài 40, một phụ nhân khoảng ngoài 30, 3 thanh niên cùng 2 thiếu nữ. Đoàn 7 người này kéo theo một chiếc xe kéo lớn đi vào trong sân. Dưới sự hướng dẫn của Nguyễn Văn Luân 7 người đến gần dãy bàn thứ nhất, đặt người ngồi xuống. Đối diện các thư lại nhìn qua một lượt 7 người, xác định họ là một hộ gia đình thì chỉ ngắn gọn mà lần lượt hỏi thông tin.
-Họ tên ?
“Nguyễn Văn Chất Lê Thị Gái, Nguyễn Văn Như, Nguyễn Văn Lan, Nguyễn Văn Sửu, Nguyễn Thị Hoa, Nguyễn Thị Hến “ 7 người lần lượt trả lời.
– Ngày tháng năm sinh, bao nhiêu tuổi?
-8 tháng 9- 42 tuổi, 3 tháng 2- 37 tuổi, 9 tháng 1-22 tuổi, 15 tháng 12- 21 tuổi, 17 tháng 6- 19 tuổi, 4 tháng 1-17 tuổi, 17 tháng 11-16 tuổi
Thư lại đối chiếu với sổ sách niên hiệu trong tay bút suy luận ra năm sinh từng người viết vào trong sổ.
-Người làng à ?
-Vâng
-Họ tên cha ?
-Nguyễn Văn Đông, Lê Văn Thái, Nguyễn Văn Chất,…
Họ tên mẹ ?
Từng câu hỏi được đặt ra, thông tin đã thu thập đầy đủ ghi chép vào trong sổ sách. Thủ tục hoàn tất, các thư lại mặt không cảm xúc phân phó:
-Sang khu tiếp theo.
Nguyễn Văn Chất cùng cả nhà sang dãy bàn thứ hai, thư lại ở dãy bàn này hỏi một lượt các câu hỏi điều tra về tình hình tài sản gia đình
-Có ruộng không ? Công hay tư ? Có vườn ao không ? Rộng bao nhiêu ?
Gia đình Nguyễn Văn Chất khai xong thì đến câu hỏi cuối cùng:
-Có bán thóc không ?
Nguyễn Văn Chất vội vàng gật đầu:
-Có, nhà tôi có mang thóc đến
Thư lại mặt không cảm xúc phân phó họ đem thóc đến khu vực cân thóc, tại đây các nha dịch đem thóc đưa lên bàn cân đo đạc được. Nhân viên cân thóc quan sát kết quả dựa tỉ lệ quy đổi không biểu cảm báo giá:
-150 cân thóc vị chi là 560 đồng.
Nói xong dùng tay viết ra hóa đơn giao cho gia đình ông. Cả gia đình tiếp tục được chuyển đến khu cuối cùng, nhân viên ở đây tuổi trẻ hơn khác với những bàn khác thái độ hiền hòa niềm nở tiếp nhận hóa đơn bán thóc từ tay Nguyễn Văn Chất rồi cười nói:
-Lão bá, theo pháp lệnh mới của triều đình mỗi người làm thân phận đều được mở một tài khoản ở ngân hàng hoàng gia để gửi tiền, lão bá ngài có gửi tiền không, gửi tiền không chri an toàn không lo bị trộm cướp, hang năm triều đình còn trả lãi suất đều đặn.
Nguyễn Văn Chất thấy hắn thái độ ôn hòa thì cũng vui vẻ nói:
-Chính sách này nhà tôi cũng có được biết, hôm nay cũng có mang tiền đến đây để gửi.
-À ! Vậy mời nhà bác mang tiền sang chỗ đó để kiểm đếm
Nói xong ông ra hiệu các con trai vác tiền từ trên xe xuống, nhân viên kiểm đếm tiền tay cầm từng xâu tiền quan sát một loạt, tính toán trên giấy rồi báo lên:
-1000 đồng Đại Trị thông bảo, vị chi là 200 đồng mới.
Nhân viên nghe được báo cáo mới cười hỏi:
-Lão bá, lão bá tính gửi bao lâu, mỗi gửi thêm 1 năm thì ngoài lãi xuất năm đầu ra thì nhà bác lần này lại được phát thêm 10 đồng tiền.
Nguyễn Văn Chất suy nghĩ một hồi mới nói:
-Vậy cậu cho nhà tôi gửi 2 năm đi.
Nhân viên viết thời hạn vào sổ sách rồi lại mời chào:
-Lão bá, có muốn mua bảo hiểm không ?
Nguyễn Văn Chất thần sắc hơi nghi hoặc hỏi:
-Bảo hiểm là gì vậy cậu ?
Nhân viên ôn tồn giải đáp:
– Bảo hiểm là chính sách của quan gia đề ra, theo quy định mỗi người gửi từ 100 đồng tiền trở lên có thể trích hai phần trăm lãi suất hàng năm để mua bảo hiểm cho mình. Lão bá cứ hiểu bảo hiểm như một khoản tích trữ phòng khi nguy cấp vậy, theo quy định của ngân hàng một khi bác mua bảo hiểm nếu bác có bị ốm đau hay tai nạn gì cần chữa bệnh, ngân hàng sẽ đứng ra thanh toán toàn bộ cho bác.
Trần Nhật Thanh biết rõ ở thời đại này hầu hết dân chúng đối với kỹ năng quản lý tài chính đều không hiểu nhiều, kinh tế lại là hộ gia đình nông nghiệp cá thể nên sứ kháng nguy hiểm rất thấp không có bao nhiêu tích tụ, một khi thiên tai dịch bệnh xảy ra, chuyện bán ruộng đất, gán vợ con làm nô tì là thường xuyên xảy ra, nó cũng là 1 phần nguyên nhân dẫn đến đẩy nhanh quá trình tập trung ruộng đất, rốt cuộc đối với người nông dân thì nguồn tiền lớn duy nhất cua họ để đối phó với tai nạn chỉ có duy nhất là ruộng đất đang canh tác, khi rơi vào đường cùng vì sinh tồn chuyện họ bán ruộng đất cho nhà giàu để kiếm tiền trang trải là tất yếu xảy ra, thâu tóm ruộng đất công biến thành tư cũng là từ đó mà đến. Có triều đại như triều Lê vì giữ vững nguồn thu nhập chủ yếu là thuế ruộng công đã chế định chính sách cấm buôn bán vô cùng nghiêm khắc, hình phạt vô cùng nặng nhưng trên thực tế vẫn không thể nào ngăn cấm được nhu cầu chính đáng của xã hội, đơn giản vì người nghèo khi gặp nếu không bán đất thì họ sẽ chết đói, dưới áp lực sinh tồn, luật pháp nào cũng là vô dụng nhất là với điều kiện quản lý không được sát sao như thời đại này. Thế nên hắn cũng tự nhiên mà đem cơ chế bảo hiểm triển khai, thay vì từng gia đình đơn lẻ phải đơn độc đối mặt rủi ro thì quỹ bảo hiểm do nhiều người đóng góp gánh vác sẽ an toàn hơn nhiều.
Nguyễn Văn Chất nghe được có thể miễn phí chữa bệnh thì hưng phấn nói:
-Thật ư ! Vậy cậu cho tôi mua bảo hiểm.
-Lão bá muốn mua mấy phần ?
Nguyễn Văn Chất quay đầu lại ánh mắt lướt qua người nhà, suy nghĩ một lúc mới nói:
-Cậu cho tôi 7 phần đi, nhà tôi mỗi người một phần
Nhân viên ghi chép tính toán một lúc mới nói:
-Lão bá, nhà bác có 7 người, hiện có 760 đồng mua cho 7 người thì trong tài khoản mỗi người phải có ít nhất 100 đồng vị chi là bác còn 60 đồng cùng lãi và thưởng tiền gửi 2 năm 26 đồng là 82 đồng. Cộng thêm nhà bác có 7 người đi khai báo mỗi người theo luật được phát 10 đồng tiền vị chi là 152 đồng tiền
Gia đình Nguyễn Văn Chất nhận tiền trong lòng vui mừng khấp khởi về nhà chờ đợi nhận lệnh bài thân phận, tuy dùng hơn 1000 đồng tiền cùng 150 cân thóc mới mà chỉ nhận lại được 152 đồng tiền nhưng họ cũng không để ý, 152 đồng tiền này là không giống nhau, nó là tiền Thánh Nguyên mới được triều đình phát hành, có lời đồn nó là tiền làm từ bạc, quý giá vô cùng, hiện tại trong dân gian tỉ lệ quy đổi nó với tiền Đại Trị đã tăng vọt đến 1 ăn 20 gấp 4 lần tỉ giá triều đình quy đổi là 1 ăn 5, chỉ cần qua tay bán lại cũng đủ nhà họ kiếm lợi lớn.
Trần Nhật Thanh vì khuyến khích đã thiết lập ưu đãi miễn phí phát 5 đồng tiền một người cho dân không có tài sản, 10 đồng tiền một người với người có tài sản định danh làm lệnh bài thân phận khiến dân chúng Đại Việt vô cùng hăng hái, từ kinh đô đến làng xã ai nấy đều nô nức đi làm thủ tục định danh thân phận, khai báo ruộng vườn, gửi tiền ngân hàng, rồi lại vui vẻ hưng phấn nhận tiền ra về. rốt cuộc theo suy nghĩ mộc mạc của dân Đại Việt thì thủ tục cũng không phức tạp, đi làm lại còn có tiền, chỉ có kẻ ngốc mới có thể bỏ qua, tiến trình làm lệnh bài thân phận cũng vì vậy mà triển khai vô cùng thuận lợi