Chương 43 : Đại xá thiên hạ

Trần Nhật Thanh cùng bá quan ăn xong cháo, bụng đã no chắc dạ, các cung nữ tiến lên dọn bát mang đi, chương trình triều hội chính thức bắt đầu. Đầu tiên là Thừa tướng Lê Quát cùng các Thượng thư lần lượt đứng lên báo cáo tình hình quốc sự được nội các xử lý trong 4 tháng này, đại khái cũng không có chuyện gì lớn đáng để Trần Nhật Thanh phải đích thân quyết định, có thể nói 4 tháng này là 4 tháng hiếm hoi Đại Việt thật sự có được yên bình. Trần Nhật Thanh nghe báo cáo xong thì gật đầu hài lòng. Nội các báo cáo công tác xong xuôi, là đến phần thứ hai, giải quyết các tấu chương khẩn cấp mà các quan dâng lên, hắn quét mắt nhìn một lượt bách quan hỏi :

-Các khanh ai có tấu chương khẩn cấp quan trọng thì có thể dâng lên.

Chờ đợi một hồi thấy thật sự không có sự tình gì khẩn cấp, Trần Nhật Thanh mới gật đầu nói:

-Nếu các khanh không ai có sự tình gì khẩn cấp thì nhân đây Trẫm muốn tuyên bố một số điều.

Hắn hướng về phía hoạn quan hạ lệnh:

-Tuyên đọc

Hoạn quan nhận được mệnh lệnh liền đi đến sau điện bưng ra một khay chiếu thư giải phong tờ chiếu đâu tiền hắn hắng giọng đọc

“Hạo thiên thành mệnh, hoàng đế chiếu rằng:

Trẫm từng nghe, luật pháp đặt ra là để răn mà không phải giết, cảm hóa hơn là diệt tuyệt. Nay trẫm nối nghiệp tổ tiện, kính thuận theo đạo, rộng thương muôn dân, thể lòng khoan hòa của Thánh đạo mà lập điều khoan dung, theo đức hiếu sinh mà cứu vớt những kẻ lầm đường biết hối cải.

Vậy nên nay ban bố Chiếu đại xá thiên hạ, định như sau:

Phàm các tội phạm từ án lưu đày cho đến tội chết, trừ hai tội trọng đại là giết người và mưu phản, đều được phép chuộc tội bằng cách:

Nộp tiền phạt theo bậc định tùy theo mức độ tội từ một quan tiền đến ba quan tiền hoặc phục dịch lao động công ích trong thời hạn định từ 1 tháng đến 3 tháng tùy mức, dưới sự giám sát của quan sở tại. Các tội nhẹ hơn như trượng hình, đồ hình, roi, giam ngắn hạn, đều được tha bổng hoàn toàn. Những kẻ đã bị đánh roi trước kỳ chiếu cũng được ghi ân xá vào hồ sơ, không để vướng tội tích về sau.

Tội dân vì đói khổ, ngu muội mà phạm pháp nhỏ, nếu có người bảo lãnh hoặc đã có thành ý sám hối, thì cho miễn xét, khai ra khỏi sổ tội đồ.

Các phạm nhân bị tù từ trước, trừ hai loại trọng tội như trên, nếu gia quyến có khả năng chuộc, và bản thân cam kết sửa mình, thì cho lập sổ cứu xét riêng, trình về Bộ Hình để cân nhắc từng trường hợp.

Từ sau kỳ chiếu này, mọi án phạt thuộc khung xá miễn đều phải kèm xét điều kiện hoàn lương, tránh để những kẻ gian trá lợi dụng lòng nhân mà nhờn pháp lệnh.

Trẫm không vì mềm lòng mà dung ác, cũng không vì nghiêm trị mà tuyệt lối quay đầu. Trẫm mong rằng, kể từ ngày ban chiếu này, muôn dân hiểu đạo trị quốc là vừa nghiêm vừa khoan, biết sợ mà lại biết ơn, biết lỡ thì còn có đường quay đầu, biết phục thiện mà làm lương dân.

Vậy ban chiếu này, sai quan Hình bộ cùng các nha môn sở tại niêm yết khắp nơi, thi hành nghiêm chỉnh, không được chậm trễ

Khâm thử ! “

Đại xá thiên hạ là hình thức hoàng đế các đời thể hiện lòng nhân từ cùng xoa dịu xã hội, thường được ban ra nhân dịp đại lễ mừng như lên ngôi, phong hậu, sinh hoàng tử,…. Trần Nhật Thanh đối với chính sách này là tán thành, chính sách này đời hiện đại vẫn còn tiếp tục không bỏ, các nguyên thủ quốc gia đời sau thi thoảng cũng vẫn ban vài đợt ân xá đủ thấy chính sách này có căn cứ hợp lý để duy trì. Bất quá hắn trải qua suy xét vẫn là không đồng ý với cách tiến hành đại xá truyền thống, theo suy nghĩ của hắn làm vậy quá sơ suất, tội nặng nhẹ đều tha bổng toàn bộ, người chỉ trót lầm lỗi nhở cũng thôi đi, kẻ cùng hung cực ác đều được tha bổng tự do trở về xã hội không phải cổ vũ hắn tiếp tục phạm tội hay sao. Thế nên hắn quyết định điều chỉnh tinh tế một chút.

Lê Quát dẫn đầu đứng dậy khỏi ghế quỳ xuống hô :

-Bệ hạ thánh minh.

Lê Giác cũng nối gót theo sau :

-Bệ hạ thánh minh

Đào Toàn Bân không chịu thua kém :

-Bệ hạ thánh minh.

Các quan đại thần thấy vậy cũng không chậm trễ nhanh chóng đứng ra xưng tụng :

-Bệ hạ thánh minh ! Bệ hạ thánh minh ! Bệ hạ thánh minh !….

Tiếng xưng tụng lặp đi lặp lại vang vọng trong điện. Trần Nhật Thanh gật đầu sắc mặt vui vẻ hài lòng phất tay:

-Các khanh miễn lễ !

Các đại thần thấy vẫn còn vài đầu chiếu chỉ, biết quan gia không chỉ công bố một chính sách liền đứng tại chỗ yên lặng chờ đợi. Hoạn quan tiếp tục rút ra chiếu thứ thứ hai tuyên đọc đều đều :

Hạo thiên thành mệnh, hoàng đế chiếu viết:

Trẫm tự nghĩ: Quốc gia hưng thịnh, vốn bởi hiền tài. Mà hiền tài xuất hiện, là nhờ giáo hóa được mở rộng, học hành được khuyến khích, khảo thí được nghiêm minh. Hễ triều đình chăm tìm người tài giỏi, thì lòng người cảm hóa theo; mà lòng người thuận, thì việc nước tự vững.

Trẫm nối nghiệp tổ tiên, kế mệnh giữ nước sớm hôm lòng không dám quên giữ nền giáo hóa, lấy nhân nghĩa làm gốc trị dân, lấy hiền tài làm rường mối dựng nước. Nay thiên hạ yên bình, quốc chính vững vàng, là lúc nên mở khoa thi để chọn kẻ sĩ, trao việc trị dân, giữ phép nước, rộng đường hiền lương bước lên chính đạo.

Vậy nay truyền lệnh :

Học bộ cẩn thận kê cứu thể lệ các khoa thi trước, đối chiếu lệ cũ cùng thực trạng nay, chọn ngày lành tháng tốt, định rõ quy mô khoa mục, phân chia các đạo trường, đặt đủ quan giám khảo, đề hình hình thức khảo hạch, sao cho kẻ học trò nơi thôn dã cũng có thể tiến, bậc sĩ tử nơi kinh đô cũng được xét công bình.

Phàm việc ban hành thể lệ, ấn định văn sách, xét hạnh, định cấm — đều phải rõ ràng minh bạch, tránh nạn cầu cạnh, ngăn thói gian lận, tuyệt đường lũ học phi nghĩa mà chuộng lợi riêng.

Học bộ hãy phối hợp với Lễ bộ chọn ngày tuyên bố chiếu mở khoa, trình trẫm chuẩn y. Kỳ thi năm nay, ngoài việc khảo văn kinh nghĩa, cũng thêm phần sách vấn về quốc pháp, dân sinh, để chọn kẻ biết việc đời, không chỉ giỏi chữ mà còn có tâm lo dân. ai cảm thấy mình đủ tài năng học thức, đều có thể tự ứng thí. Đế thi kinh nghĩa sẽ dùng Hán văn còn các đề sách vấn tính có thể chọn dùng cả Quốc ngữ và Hán văn song song. .

Quan lại các tỉnh cũng phải niêm yết chiếu chỉ nơi nha môn, dạy bảo dân chúng sớm liệu việc học hành, hăng hái tiến cử người hiền ra giúp nước.

Khâm thử !”

-Bệ hạ thánh minh ! Tiếng tán tụng liên tục vang lên.

Trần Nhật Thanh từ lúc sáng tạo chữ Quốc ngữ ở Thanh Hoa đến nay đã qua nhiều năm, trước đây hắn không có quyền lực can thiệp chính sự chỉ có thể tự mình bao tiêu đầu ra của nhân tài Quốc ngữ, giờ đã làm hoàng đế, trong tay có quyền, tự nhiên cũng phải thực hiện ưu đãi cho bọn họ, làm triều đình hỗ trợ gánh vác một phần giúp hắn. Bách quan cũng là người nhanh nhạy, biết rõ quan gia nhà mình chính sách này là mở lối tiến thân cho người Thanh Hoa nhưng cũng không để ý, dù sao chữ Hán cũng vẫn được sử dụng lại độc quyền trong môn kinh nghĩa, nhóm người đọc sách cũ vấn là chiếm ưu thế lớn. Đến nỗi lý công không có kinh nghĩa, ha hả vậy tuyệt đối không thể làm quan viên chủ quản thống lĩnh một phương chỉ có thể làm quan chuyên môn riêng biệt, vì chút chức vị này mà đứng ra phản đối chọc quan gia không vui thì mất nhiều hơn được, không kẻ nào ngu xuẩn như vậy.