Chương 23: Viếng mộ Chu Văn An
Núi Phượng Hoàng huyện Chí Linh là một danh sơn của Đại Việt. Sở dĩ núi có tên gọi này vì theo truyền thuyết địa phương kể lại, dãy núi 72 ngọn nay là do đàn chim phượng hoàng 72 con từ trên trời bay xuống hóa thành, tạo nên cảnh sắc non xanh thủy tú, vô cùng tráng lệ. Hôm nay,dãy núi vốn thường ngày yên tĩnh bỗng trở nên xao động, một đám quân lính sắc mặt túc sát hộ tống 1 chiếc xe ngựa đến dưới chân núi Cả- đỉnh núi cao nhất trong 72 đỉnh núi Phượng Hoàng. Từ trên xe ngựa 3 người, một ông già tóc bạc, một trung niên tóc hoa râm và một thanh niên tóc đen bước xuống. Người trẻ tuổi phân phó binh lính :
-Các ngươi chờ ở đây, ta cùng hai sư huynh độc thân lên núi.
Sĩ quan chỉ huy chắp tay nói:
-Tuân mệnh tướng quân.
Binh lính nhận được mệnh lệnh của người trẻ tuôi thì cũng không đi theo, tỏa đi cảnh giới dưới chân núi, chỉ có 3 người đơn độc lên núi. Đường núi dốc thoai thoải làm ông già tóc bạc thể lực kém leo lên có chút mệt mỏi, trên trán lấm tấm mồ hôi. Tuy vậy ông ta vẫn không hề kêu ca một lời, kiên trì bám sát bước chân hai người còn lại. Trải qua hơn một tiếng đồng hồ, 3 người già trẻ đã leo lên đến đỉnh. Trên đỉnh núi cây cối xanh tốt, tỏa bóng râm mát, làm lòng người trở nên yên bình, tựa như thấy được thế ngoại đào nguyên. 3 người không hề đừng lại mà tiếp tục nhằm hương căn nhà tranh nhỏ hòa mình cùng rừng cây xanh tươi phía trước mắt mà đi tới.
Ngôi nhà tranh vô cùng đơn sơ, tọa lạc trên một khoảng đất bằng vừa đủ cho ba gian nhỏ, xung quanh là hàng trúc và những khóm cỏ lau lay nhẹ trong gió núi. Mái nhà lợp bằng cỏ tranh dày, đã úa vàng theo năm tháng, nhưng vẫn khéo xếp đều, chống đỡ được mưa gió vài chỗ mái được chằng thêm bằng dây mây, gỗ tre . Mưa nắng dãi dầu khiến màu mái nhuốm một lớp rêu mỏng xanh xám, hòa vào màu trời đất khiến căn nhà như thể đã mọc ra từ lòng núi. Phía trước căn nhà là một khoảng sân nhỏ, có một người trung niên tóc đã lấm tấm bạc đang cặm cụi quét dọn .Lưng ông đã hơi còng xuống, trên tay cầm cây chổi, lá rụng được ông quét lại thành từng đống đảm bảo không gian sân được sạch sẽ. Nghe được tiếng động dưới núi truyền tới, ông dừng tay, ngẩng đầu nhìn ra phía con đường mòn dẫn từ sườn núi lên, đôi nhòa đi vì tuổi tác khẽ mở, ba người già trẻ đều có đang sóng vai chầm chậm bước lên. Theo khoảng cách đến gần nhận ra người tới ông vội vàng chạy lên chắp tay hành lễ.
-Lão nô xin tham kiến Phạm đại nhân, Lê đại nhân.
Vừa nói xong ông ánh mắt hơi nghi hoặc, quay sang người trẻ tuổi, ngập ngừng dò hỏi:
-Vị công tử này chẳng hay tôn tính đại danh là gì ?
Trần Nhật Thanh cười cười nói:
-Chu Nhị thúc, cháu là Nhật Thanh, cháu nội của Thái úy, 4 tuổi bái sư theo thầy học chữ, thúc không nhớ cháu sao ?
Chu Nhị nghe vậy thì bừng tỉnh đại ngộ, nhìn kỹ hắn một lúc mới cười nói:
-Ra là Nhật Thanh công tử, lão nô tuổi cao đãng trí, không nhận ra công tử, xin công tử thứ tội.
Trần Nhật Thanh cười lắc đầu :
-Chu Nhị thúc không cần nói thế, từ khi thầy rời kinh quy ẩn đến nay cháu đều không có thời gian đến thăm, thúc không nhận ra cũng là chuyện thường.
Nói đến đây hắn trên sắc mặt biến đổi, khóe mắt khẽ run, thở dài giọng khàn khàn nói :
-Cháu lưu lạc tha phương, không kịp về quỳ dưới giường nghe thầy dạy bảo phút cuối. Nghe tin thầy về cõi tiên hôm nay cùng hai vị sư huynh đến bái tế mộ thầy, chỉ mong thắp một nén nhang tạ tội. Xin thúc dẫn đường.
Chu Nhị gật đầu :
-Xin công tử cùng hai vị đại nhân theo lão nô.
Nói xong liền xoay người rời đi. Trần Nhật Thanh Lê Quát cùng Phạm Sư Mạnh ba người đi theo sau, đi một đoạn ngắn thì thấy được mộ phần của Chu Văn An. Ngôi mộ nằm phía sau nhà tranh, lưng tựa vào vách núi, mặt quay ra thung lũng, trước mặt có cây thông già rủ bóng. Mộ mới đắp, đất còn tươi màu đỏ nâu, cỏ chưa kịp mọc, chỉ có mấy hòn đá nhỏ xếp viền quanh theo hình bán nguyệt để giữ đất, phia trên có một chiếc đĩa nhỏ để bày đồ cúng.
Bia mộ bằng đá xanh, chưa mài nhẵn kỹ, nét khắc còn thô nhưng chắc tay. Chữ được khắc theo lối chân phương, giản dị nhưng trang trọng. Bia cao chừng một thước hai, cắm sâu vào đất, bên dưới có chân đế bằng đá kê vững.
Trên bia ghi :
-Phượng Hoàng sơn, Tiều Ẩn cư sĩ, Chu Linh Triệt tiên sinh chi mộ
Trần Nhật Thanh từ trong tay nải lấy ra hoa quả bày lên đĩa từ trong bầu rượu rót đầy một ly rượu nếp. Đồ lễ chuẩn bị xong 3 người quỳ dập đầu, thay phiên nhau đọc văn tế cùng dâng hương. Hơn một tiếng đồng hồ sau, lễ tế hoàn tất, 3 người đứng lặng người trước mộ một hồi lâu mới cáo từ Chu Nhị ra về.
Trên đường xuống núi, Phạm Sư Mạnh đột nhiên hướng Trần Nhật Thanh nói:
-Sư đệ ! Ta làm quan đã mấy chục năm, đến nay cũng đã đến cái tuổi thất thập cổ lai hy, thân thể không còn được như trước, ta muốn từ đây thoái ẩn trí sĩ nghỉ ngơi cũng tiện thường xuyên thăm nom thầy, thầy cả đời một mình không con, học trò như ta cũng nên thay tận đạo hiếu.
Nếu đối chiếu với thủ tục Phạm Sư Mạnh xin trí sĩ cũng không hợp quy củ, theo thông lệ quan lại từ quan trí sĩ phải dâng tấu cho triều đình cùng hoàng đế phê chuẩn bất quá cái thông lệ này hiện tại hiển nhiên không thể áp dụng. Hoàng đế cùng tướng quốc đều biến thành phản tặc chờ xét xử, các đại thần không ít đều bị giam lỏng trong nhà tự nhiên cũng không có cái gì hoàng đế cùng triều đình, quyền quyết định chính sự tự nhiên rơi vào tay Trần Nhật Thanh. Nghe Phạm Sư Mạnh nói vậy hắn suy nghĩ một lúc mới nói :
-Cũng được ! Nếu sư huynh thật sự cảm thấy mỏi mệt muốn trí sĩ, đệ thấy triều đình cũng không có lý do ngăn cản. Bất quá đệ thấy huynh không cần vội vã như vậy, trước nên nghỉ tạm trong kinh một thời gian chờ triều đình lập được tân đế, quốc sự được ổn định lại lúc đó trí sĩ cũng không muộn.
Phạm Sư Mạnh biết cái người sư đệ này là muốn mình lưu lại dự lễ đăng cơ của hắn, liền gật đầu nói:
-Sư đệ nói cũng phải, ta trước chờ vậy.
Nói đến đây hắn có chút tò mò nhìn Trần Nhật Thanh, dò hỏi:
-Sư đệ, nước không thể một ngày không có vua, sao triều đình vẫn chậm chạp chưa quyết định nghị lập tân đế ?
Hắn có trong lòng hiếu kì tại sao Trần Nhật Thanh chiếm lấy kinh thành không lập tức đăng cơ, theo thân phận hoàng thất của hắn đây cũng là không có vấn đề.
Trần Nhật Thanh nhẹ nhàng lắc đầu nói :
-Bệ hạ bị gian tặc làm hại, anh linh chưa được an nghỉ, di hài vẫn bị vùi dập nơi hoang sơn dã lĩnh, lúc này vội vàng lập tân đế là không nên. Hơn nưa lập đế là việc hệ trọng cần cân nhắc kĩ càng mới được.
Trần Nhật Thanh đối với truyền thống trình tự đổi ngôi tối giản cấp tốc của Đại Việt vẫn là không coi trọng. Có mỗi một tờ chiếu thậm chí đôi khi ngay cả cái trình tự gì cũng không có đơn giản mặc áo miện leo lên ngai ngồi là xong tất cả, đây lộ ra ngươi rất là ham hố, rất là mất thể diện có biết không. Tốt xấu cũng phải có chút dư luận tạo thế làm có cho có ấn tượng một chút đi, kịch bản tuy là giả vờ giả vịt nhưng nó có tác dụng mị dân, đem quá trình trở nên thuận mắt, ngươi cái gì cũng không để ý làm sự tình trở nên khó coi như vậy hậu quả nhãn tiền sẽ là khuyến khích kẻ dưới sau này cũng hành động bất chấp mặt mũi thể diện, xây dựng nên một môi trường chính trị rất là độc hại, đây là hắn tuyệt không muốn phạm phải. Thong thả chậm rãi một chút, chuẩn bị cho hợp lý hợp tình không phải tốt hơn sao, cái này hắn đối với cách làm của Lê Quý Ly trong lịch sử vẫn là đánh giá cao, không nói chuyện khác hắn biết diễn 3 lần từ chối so với nhiều người khác ấn tượng cũng là dễ nhìn hơn khá nhiều rồi.