Chương 80: Kinh Nghiệm Sau Trận Chiến.
Xuyên Về Thời Tự Đức.
Tác giả: Lưu Huỳnh Phát.
Dù chiến thắng tại Nam Vang mang lại niềm tự hào lớn lao, nhưng cậu biết rằng đó chỉ là khởi đầu của một cuộc chiến lâu dài và đầy gian khó. Cảm giác vui mừng sau trận thắng nhanh chóng bị bao phủ bởi suy tư. Cậu đứng một mình trên sân điện Kiến Trung, đôi mắt nhìn xa xăm về phía những dãy núi xa tít, nơi đường biên giới mờ mịt, nơi mỗi bước tiến của quân địch có thể là một mối nguy lớn hơn cả chiến thắng nhỏ bé vừa qua. Cảm giác tự hào giờ đây trộn lẫn với nỗi lo âu. Dù thắng lợi, cậu hiểu rằng không thể chủ quan, bởi cuộc chiến vẫn còn quá dài.
Bức tranh toàn cảnh của cuộc chiến sắp tới hiện lên trong đầu cậu với đầy thử thách. Chiến thắng Nam Vang chỉ là bước đi đầu tiên, không thể đảm bảo điều gì trong một cuộc đấu tranh lâu dài với thực dân Pháp. Những suy tư đó không dễ dàng dứt ra khỏi đầu cậu, bởi mỗi lần nghĩ về tương lai, cậu lại thấy mờ mịt trước sức mạnh không ngừng gia tăng của kẻ thù. Trong lòng cậu, từng ký ức về Nam Vang vẫn văng vẳng, tiếng sóng vỗ bờ, tiếng pháo đài bùng nổ, tiếng gầm thét của chiến binh anh dũng hy sinh vì đất nước. Những hình ảnh ấy như là hồi chuông cảnh tỉnh, nhắc cậu rằng chiến thắng hôm nay chỉ là bước đi đầu tiên trong hành trình gian nan sắp tới.
Tại kinh đô Huế, không khí căng thẳng bao trùm khi Nguyễn Hải triệu tập một hội nghị quan trọng. Đó không phải là cuộc họp đơn giản, mà là cuộc đối diện với sự thật. Các tướng lĩnh, quan lại, cố vấn trong triều đã có mặt đầy đủ, trong đó có những nhân vật quan trọng như Nguyễn Tri Phương, Võ Duy Ninh và Lê Từ. Mỗi người trong hội nghị đều biết rằng nếu không có những thay đổi kịp thời và quyết liệt, chiến thắng hôm nay có thể chỉ là một khoảnh khắc ngắn ngủi trong lịch sử.
Nguyễn Tri Phương, sau khi nghe Nguyễn Hải chia sẻ về chiến thắng tại Nam Vang, lập tức đứng dậy, vẻ mặt nghiêm nghị, trình bày về những khó khăn còn tồn tại:
– Dù chiến thắng, nhưng quân ta vẫn còn phụ thuộc nhiều vào lối đánh phòng thủ. Quân đội chúng ta thiếu những chiến thuật tấn công linh hoạt và còn yếu về trang bị vũ khí. Sức mạnh của quân Pháp, đặc biệt là những vũ khí hiện đại, vẫn là mối đe dọa rất lớn. Để bảo vệ đất nước, chúng ta cần phải củng cố lực lượng, đổi mới trang bị và xây dựng chiến lược để đối phó với những cuộc tấn công sau.
Nguyễn Hải gật đầu, ánh mắt trầm tư, rồi trả lời:
– Chiến thắng này nhờ vào sự đồng lòng của quân dân. Nhưng nếu chỉ dựa vào lòng dũng cảm mà thiếu chuẩn bị, chiến thắng này sẽ chẳng thể lâu dài. Để bảo vệ độc lập, chúng ta không thể chỉ sống trong niềm tự hào của chiến thắng vừa qua. Từ hôm nay, chúng ta phải bắt tay ngay vào cải tổ toàn diện, không chần chừ.
Cả căn phòng im lặng trong giây lát, mỗi người đều hiểu rõ trọng trách nặng nề mà đất nước đang gánh vác. Nguyễn Hải tiếp tục:
– Trước hết, quân đội cần phải đổi mới. Hải quân sẽ là trọng tâm của sự thay đổi này. Chúng ta không thể để mình bị động trước sức mạnh vượt trội của quân hải Pháp. Những chiến thuyền hiện tại quá cũ kỹ, không đủ khả năng đối đầu với tàu chiến của chúng. Trẫm sẽ chỉ đạo mở rộng các xưởng đóng tàu tại Huế, Quảng Nam và Gia Định. Đồng thời, chúng ta sẽ mời các kỹ sư, thợ đóng tàu từ các quốc gia tiên tiến để học hỏi công nghệ, cải tiến những chiến thuyền của chúng ta, xây dựng một hạm đội đủ mạnh để đối phó với bất kỳ kẻ thù nào.
Nguyễn Tri Phương, sau khi lắng nghe, liền đưa ra ý tưởng để củng cố thêm cho hải quân:
– Thưa bệ hạ, thần xin đề xuất việc xây dựng các căn cứ hải quân tại những vị trí chiến lược như Quảng Yên, Đà Nẵng, Phú Quốc và Vũng Tàu. Những vị trí này sẽ giúp chúng ta kiểm soát được các tuyến đường biển, đặc biệt là để đối phó với tàu chiến Pháp, vốn rất mạnh và có thể xâm nhập sâu vào đất liền.
Nguyễn Hải chỉ gật đầu, không nói gì, nhưng trong lòng cậu hiểu rằng việc triển khai các căn cứ hải quân tại những điểm chiến lược này sẽ là bước đi quan trọng để kiểm soát biên giới biển, đồng thời chuẩn bị cho mọi tình huống có thể xảy ra.
Tiếp theo, cậu chuyển sang vấn đề tăng cường lục quân, nơi mà sức mạnh quân sự của ta vẫn còn rất yếu. Cậu tiếp tục:
– Về lục quân, chúng ta cần thành lập thêm các trung tâm huấn luyện tại các tỉnh. Binh sĩ sẽ được huấn luyện một cách bài bản về các chiến thuật quân sự hiện đại và trang bị các vũ khí mới như súng hỏa mai, đại bác, và các loại vũ khí khác.
Võ Duy Ninh, người đứng đầu các chiến dịch quân sự, ngay lập tức đề xuất một kế hoạch nhằm tổ chức lực lượng du kích, lợi dụng địa hình hiểm trở của các vùng núi để tiêu diệt những toán quân xâm lược Pháp khi chúng tiến sâu vào nội địa:
– Thưa bệ hạ, chúng ta có thể tận dụng địa hình rừng núi hiểm trở của đất nước để tổ chức các lực lượng du kích linh hoạt. Khi quân Pháp tiến sâu vào nội địa, họ sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc duy trì lực lượng, nhất là khi chúng ta có thể tấn công bất ngờ, tiêu diệt từng toán quân một.
Nguyễn Hải không nói gì ngay, ánh mắt sắc lạnh và đầy quyết đoán hướng về phía Võ Duy Ninh, rồi cậu lên tiếng:
– Điều đó là cần thiết. Khanh hãy lên kế hoạch chi tiết và triển khai ngay. Không thể để kẻ thù dễ dàng tiến vào sâu trong đất liền mà không gặp phải những rào cản đáng sợ.
Cậu cũng không quên nhắc nhở các quan lại và tướng lĩnh trong cuộc họp rằng sự tham gia của toàn thể nhân dân là yếu tố quyết định trong cuộc chiến này:
– Triều đình sẽ mở rộng nghĩa vụ quân sự và kêu gọi tất cả thanh niên trong cả nước tham gia bảo vệ đất nước. Đảm bảo rằng mọi gia đình binh sĩ đều được triều đình hỗ trợ, không ai bị bỏ lại phía sau khi người thân ra trận. Đây là lúc mà mỗi người dân đều phải vì đất nước, vì tương lai của con cháu mai sau.
Các quan lại và tướng lĩnh trong phòng đều lắng nghe với sự nghiêm túc. Một không khí cam kết, đầy quyết tâm lan tỏa trong căn phòng.
Những kế hoạch mà Nguyễn Hải đưa ra không phải chuyện đơn giản. Cậu biết rằng nó sẽ cần rất nhiều thời gian, công sức và đôi khi là cả máu xương. Nhưng cậu cũng hiểu rằng chỉ có một con đường duy nhất để bảo vệ nền độc lập, đó là không ngừng chiến đấu, chuẩn bị mọi mặt, từ vũ khí, chiến thuật, đến tinh thần của toàn dân. Và từ đây, cậu quyết tâm không ngừng tìm tòi, học hỏi, cải tổ để đất nước có thể sẵn sàng đối phó với bất kỳ kẻ thù nào, dù có mạnh mẽ đến đâu.
Nhận thức rõ ràng rằng sức mạnh quân sự không thể tồn tại lâu dài nếu không có nền tảng kinh tế vững chắc, Nguyễn Hải bắt tay ngay vào việc khôi phục và phát triển nền kinh tế sau chiến tranh. Cậu hiểu rằng chiến tranh không chỉ tàn phá đất nước mà còn làm gián đoạn mọi hoạt động kinh tế. Những năm tháng chiến tranh đã để lại vết thương sâu sắc trên đất nước, khiến cho mọi thứ đều trở nên hỗn loạn. Từ nền nông nghiệp cho đến các cơ sở hạ tầng, tất cả đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Việc khôi phục nhanh chóng những vùng đất bị ảnh hưởng, đặc biệt là các khu vực Nam Kỳ, không chỉ là một nhiệm vụ cấp bách mà còn là một phần trong chiến lược lâu dài nhằm bảo đảm sự bền vững của đất nước trong những năm tháng sắp tới. Nguyễn Hải biết rằng, nếu không thể đứng dậy từ đống đổ nát này, thì đất nước sẽ không có cơ hội chống chọi với những thử thách sắp đến.
Với quyết tâm cao, cậu đã ngay lập tức ra lệnh khôi phục các vùng đất bị tàn phá, đặc biệt là những cánh đồng hoang vu từng bị bỏ hoang suốt một thời gian dài. Những thửa ruộng trống trải, những mảnh đất cằn cỗi, giờ đây đang dần hồi sinh dưới bàn tay cần mẫn của người dân. Chương trình khai hoang và tái canh tác được triển khai rộng khắp, không chỉ nhằm tăng trưởng sản lượng nông nghiệp mà còn là một cách để khôi phục lại niềm tin của người dân vào tương lai tươi sáng. Đất nước giờ không chỉ cần lúa gạo, mà còn cần những vùng đất màu mỡ để tạo ra sự ổn định lâu dài. Các thôn xóm được khôi phục, những nông dân quay trở lại cánh đồng, chăm sóc những cây lúa, mía, ngô. Nguyễn Hải ra lệnh mở rộng kho lúa gạo ở Nam Kỳ, không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn tạo dựng một hệ thống dự trữ lớn để hỗ trợ quân đội và phòng ngừa các cuộc chiến tranh có thể kéo dài. Cậu biết rằng trong cuộc chiến sắp tới, lương thực sẽ là yếu tố quyết định sống còn, không chỉ đối với người dân mà còn đối với lực lượng quân đội.
Một buổi sáng sớm, khi ánh bình minh rọi xuống những cánh đồng lúa xanh mướt tại Nam Kỳ, Nguyễn Hải đứng yên lặng, đôi mắt dõi theo những đợt sóng lúa bắt đầu trổ bông. Tuy nhiên, trong tâm trí cậu, vẫn có một điều gì đó lo lắng, một mối nguy tiềm ẩn mà không dễ dàng xua tan. Đứng gần đó, Nguyễn Tri Phương thấy cậu đang chìm đắm trong suy tư, bèn tiến lại gần, ánh mắt của ông vẫn nghiêm nghị nhưng cũng đầy quan tâm. Nguyễn Tri Phương hỏi:
– Bệ hạ, đang lo lắng điều gì chăng?
Nguyễn Hải quay lại, đôi mắt trầm tư của cậu hướng về phía xa xăm, rồi khẽ nói, giọng trầm bổng:
– Quân đội đã chuẩn bị sẵn sàng, nhưng nếu như nền kinh tế không vững vàng, liệu chúng ta có thể duy trì được sự bền vững của chiến tranh không? Lương thực cho quân đội, vũ khí, đạn dược, tất cả đều cần một nền tảng kinh tế ổn định. Nếu chúng ta không khôi phục nhanh chóng nền kinh tế, thì sức mạnh quân sự dù có hùng mạnh đến đâu cũng sẽ dễ dàng sụp đổ.
Nguyễn Tri Phương hiểu được nỗi lo của cậu, vỗ vai an ủi:
– Đất nước đã qua nhiều thử thách, nhưng sức mạnh của chúng ta không chỉ nằm ở quân đội. Chúng ta đã vượt qua những khó khăn trước kia, và lần này cũng không ngoại lệ. Dù sao, sự chuẩn bị này là cần thiết để bảo vệ đất nước.
Nguyễn Hải gật đầu, cảm ơn người tướng già. Dù sao, cậu biết rằng không chỉ có sự chuẩn bị về quân sự mà nền kinh tế chính là yếu tố giúp đất nước duy trì được sức mạnh lâu dài.
Không chỉ tập trung vào việc khôi phục nền kinh tế nông nghiệp, Nguyễn Hải còn quyết tâm phát triển công nghiệp quốc phòng, một yếu tố sống còn để bảo vệ đất nước trong thời kỳ đầy biến động này. Những xưởng sản xuất vũ khí tại Huế và Quảng Nam được yêu cầu hoạt động hết công suất để chế tạo súng hỏa mai, đạn dược và đại bác. Công nghệ sản xuất vũ khí dù chưa thể so sánh với các cường quốc phương Tây, nhưng Nguyễn Hải vẫn không ngừng thúc đẩy việc học hỏi kỹ thuật từ nước ngoài. Cậu hiểu rằng, nếu tận dụng được những thành tựu kỹ thuật của thế giới, Đại Nam hoàn toàn có thể tạo ra được một lực lượng quân đội mạnh mẽ hơn.
Cậu cử các quan lại và thợ thủ công đi học hỏi kỹ thuật, không chỉ qua sách vở mà còn thực tế từ những chuyến đi tới các nước lân cận. Những chuyến đi này không chỉ đơn thuần để học hỏi công nghệ, mà còn để mở rộng mối quan hệ ngoại giao, giúp Đại Nam xây dựng những mối quan hệ vững chắc với các nước châu Á, đồng thời học hỏi được những kinh nghiệm về phát triển công nghiệp quốc phòng. Cậu biết rằng chỉ có sự kết hợp giữa công nghiệp, khoa học kỹ thuật và quân sự mới giúp Đại Nam đứng vững trong thế giới đầy biến động này.
Một lần, trong một cuộc họp với các quan lại, Nguyễn Hải nói:
– Chúng ta cần phát triển công nghiệp quốc phòng ngay từ bây giờ. Từ súng ống, đạn dược cho đến các phương tiện chiến tranh. Nếu không tự mình sản xuất, chúng ta sẽ luôn phụ thuộc vào những quốc gia khác và như thế sẽ rất dễ bị tổn thương. Chúng ta phải xây dựng một ngành công nghiệp quốc phòng mạnh mẽ để không chỉ bảo vệ đất nước mà còn có thể đối phó với mọi tình huống.
Lê Từ đứng lên góp ý:
– Thưa bệ hạ, điều này là đúng. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thận trọng. Việc phát triển công nghiệp quốc phòng không phải chỉ đơn thuần là chế tạo vũ khí. Nó cần có sự kết hợp chặt chẽ với nền kinh tế nông nghiệp, để đảm bảo rằng mọi thứ đều có thể tự cung tự cấp. Một khi nền kinh tế không ổn định, thì mọi cố gắng trong việc phát triển công nghiệp cũng sẽ chỉ vô ích.
Nguyễn Hải gật đầu, ánh mắt sáng lên, nhìn về phía trước đầy kiên định:
– Chính vì vậy mà chúng ta phải phát triển một cách toàn diện, không chỉ riêng quân sự mà còn phải kết hợp với nền kinh tế. Chúng ta không thể để mình rơi vào tình trạng bị cô lập, hoặc phụ thuộc vào một quốc gia nào. Đại Nam phải mạnh mẽ và tự cường.
Ngoài việc khôi phục và phát triển nền kinh tế nông nghiệp, công nghiệp quốc phòng, Nguyễn Hải cũng đặc biệt chú trọng đến việc cải thiện hệ thống giao thông nội địa. Những con đường chằng chịt, lầy lội, không thể đáp ứng được yêu cầu vận chuyển vũ khí, lương thực hay quân lính trong chiến tranh. Nguyễn Hải ra lệnh cho xây dựng thêm nhiều con đường lớn, nối liền các tỉnh thành từ Bắc vào Nam. Những con đường này không chỉ phục vụ cho việc di chuyển của quân đội mà còn hỗ trợ việc vận chuyển hàng hóa, lương thực từ các tỉnh xa về kinh đô.
Vào một buổi chiều, khi đứng trên một trong những con đường mới được xây dựng, Nguyễn Hải gọi Nguyễn Tri Phương tới và chỉ vào những công nhân đang làm việc:
– Khanh thấy không? Đây là tương lai của Đại Nam. Nếu chúng ta có thể kết nối các tỉnh thành bằng những con đường này, mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Vũ khí, lương thực, quân lính đều có thể di chuyển nhanh chóng, giúp chúng ta ứng phó kịp thời với bất kỳ tình huống nào.
Nguyễn Tri Phương nhìn theo hướng cậu chỉ và thầm nghĩ, đây là những điều mà đất nước rất cần. Cậu biết rằng, dù có mạnh về quân sự, nhưng nếu không có hệ thống hậu cần vững mạnh, tất cả những chiến thắng trước mắt đều sẽ trở thành vô nghĩa.
Nguyễn Hải không chỉ tập trung vào quân sự và kinh tế, cậu còn nhận ra rằng trong bối cảnh chính trị phức tạp này, ngoại giao chính là yếu tố không thể thiếu. Sau chiến thắng tại Nam Vang, cậu quyết định cử sứ thần tới Nam Vang để củng cố mối quan hệ với vua Ang Duong, một người đồng minh quan trọng, đồng thời tìm cách xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với Xiêm La và các nước láng giềng khác.
Cậu cũng không quên gửi thư cho các quốc gia châu Âu, như Anh và Hà Lan, nhằm bày tỏ mong muốn duy trì hòa bình và phát triển thương mại. Cậu hy vọng rằng, với sự can thiệp của những quốc gia này, Pháp sẽ bị kiềm chế, hoặc ít nhất không nhận được sự hỗ trợ nào trong các chiến dịch xâm lược.
Một ngày nọ, khi cậu ngồi trong phòng làm việc, bức thư từ các quốc gia châu Âu đã được đem tới. Nguyễn Hải mở thư ra, ánh mắt kiên định:
– Nếu chúng ta không thể giữ vững hòa bình với các quốc gia phương Tây, ít nhất chúng ta cũng phải làm cho họ hiểu rằng Đại Nam không phải là một mảnh đất dễ xâm chiếm.
Ở tuổi 32, xậu hiểu rằng bảo vệ đất nước không chỉ là đánh bại quân thù mà còn là xây dựng một nền tảng vững mạnh cho tương lai. Cậu đặt nền móng cho một Đại Nam không chỉ mạnh về quân sự mà còn thịnh vượng, hiện đại, nơi mà mọi người đều được sống trong hòa bình và ổn định. Những nỗ lực của cậu trong việc xây dựng nền kinh tế vững chắc, phát triển công nghiệp quốc phòng, cải cách giao thông, và củng cố ngoại giao sẽ là những yếu tố quyết định cho tương lai của Đại Nam.
Tất cả các tướng lĩnh, quan lại và nhân dân đều cảm nhận được sự quyết tâm của cậu. Họ không chỉ nhìn thấy một người lãnh đạo trẻ tuổi nhưng đầy bản lĩnh, mà còn là người có tầm nhìn và chiến lược rõ ràng cho tương lai đất nước. Cậu đã mở ra một con đường mới cho Đại Nam, con đường của sự thịnh vượng, độc lập và tự cường, một con đường mà tất cả mọi người đều tin tưởng vào khả năng của cậu, một người lãnh đạo có thể vượt qua mọi thử thách.