Chương 63: Dấu Hiệu Xâm Lược.

Xuyên Về Thời Tự Đức.

Tác giả: Lưu Huỳnh Phát.

Năm 1859, lục tỉnh Nam Kỳ chìm trong những ngày bình yên tưởng chừng như bất tận. Dòng sông Bến Nghé uốn lượn quanh các làng mạc, phố phường, nơi con người và thiên nhiên hòa quyện vào nhau, tạo nên một bức tranh thanh bình tuyệt vời. Mặt sông sáng long lanh dưới ánh nắng chiều, những chiếc thuyền buồm chậm rãi trôi đi, những chiếc ghe chở hàng rẽ sóng nhỏ nhẹ. Mọi thứ dường như đang sống trong một thế giới tĩnh lặng, bình yên đến mức có thể khiến người ta quên đi những biến động lớn đang âm thầm chực chờ. Tuy nhiên, dưới lớp vỏ yên ả ấy là những cơn sóng ngầm đang cuộn trào, một sự xâm nhập không mời mà đến từ những thế lực phương Tây, mà cụ thể là từ Pháp.

Bộ máy cai trị ở Huế đã nhận ra rằng Nam Kỳ không chỉ là một vùng đất phì nhiêu giàu có, mà còn là một mục tiêu quan trọng trong chiến lược mở rộng của các cường quốc phương Tây. Các tàu thuyền của Pháp ngày càng xuất hiện nhiều hơn, không chỉ là tàu buôn, mà còn là tàu quân sự. Những chuyến thăm dò của Pháp dường như ngày càng gia tăng. Mối lo ngại về sự hiện diện của người Pháp trong khu vực này khiến các quan lại ở triều đình Huế cảm thấy không thể ngồi yên.

Để đối phó với tình hình căng thẳng ấy, triều đình Huế quyết định cử một người có tài năng, có bản lĩnh và sự nhạy bén với tình hình để vào Nam Kỳ chỉ đạo công tác phòng thủ. Người đó không ai khác chính là Phạm Thế Hiển, một danh tướng nổi tiếng với tài thao lược và trí tuệ sắc bén. Ông là người không chỉ giỏi trong việc tổ chức quân đội, mà còn có tầm nhìn xa trông rộng, nhận ra những mối nguy hiểm đang rình rập dưới lớp vỏ yên bình của đất nước.

Vào một buổi chiều tháng hai, khi ánh mặt trời đang yếu dần và những làn gió nhẹ từ sông Bến Nghé thoảng qua, Phạm Thế Hiển bước xuống từ chiếc thuyền chiến lớn sau một chuyến hành trình dài. Mặt sông tấp nập tàu thuyền qua lại, nhưng chính trong khoảnh khắc ấy, ông đã cảm nhận được một sự bất an đang lẩn khuất đâu đó. Mọi thứ vẫn trông như vậy, bình yên, nhưng Phạm Thế Hiển biết rằng đây chỉ là bề ngoài của một cuộc chiến sắp nổ ra. Khi ông đặt chân đến Gia Định, đã có Nguyễn Duy và các chỉ huy địa phương đứng chờ sẵn để đón tiếp.

Ngay khi đặt chân lên đất Gia Định, không một chút nghỉ ngơi, Phạm Thế Hiển lập tức triệu tập cuộc họp. Trong một căn phòng nhỏ ấm cúng tại đồn Gia Định, Nguyễn Duy, chỉ huy địa phương, nhanh chóng báo cáo tình hình:

– Thưa đại nhân, gần đây tàu buôn ngoại quốc xuất hiện nhiều hơn hẳn. Chúng thường xuyên dò hỏi về các tuyến đường sông và các kho lương thực của ta. Chúng hạ quan đã bắt giữ vài người, nhưng không tìm được bằng chứng rõ ràng nào.

Phạm Thế Hiển ngồi lặng lẽ, đôi mắt chăm chú lắng nghe. Một lúc lâu sau, ông mới lên tiếng, giọng lạnh lùng nhưng sắc sảo:

– Nếu chúng không để lộ sơ hở, thì chúng ta phải chủ động kiểm tra. Tăng cường tuần tra trên các tuyến sông, đặc biệt là những nơi có vị trí chiến lược. Đừng để những con tàu lạ đó có thể ra vào một cách tự do. Mọi ngả đường sông đều có thể là cửa ngõ cho kẻ địch.

Ông dừng lại, ánh mắt sắc như dao lướt qua những người có mặt trong phòng, và cuối cùng dừng lại ở Nguyễn Duy:

– Gia Định và Mỹ Tho phải được kiểm soát chặt chẽ. Đây không chỉ là cửa ngõ của Nam Kỳ, mà còn là tuyến đường huyết mạch để địch có thể xâm nhập vào sâu trong nội địa. Tất cả tàu thuyền ra vào phải khai báo rõ ràng về mục đích và hành trình. Những người lạ, đặc biệt là ngoại quốc, phải bị theo dõi sát sao.

Phạm Thế Hiển không chỉ ra lệnh một cách mơ hồ mà còn thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về tình hình. Ông biết rằng một hệ thống phòng thủ chỉ có thể thành công khi được xây dựng trên nền tảng sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự kết hợp chặt chẽ giữa quân đội và nhân dân. Sau cuộc họp, ông lập tức chỉ đạo việc củng cố các đồn bốt và công sự phòng thủ dọc sông Bến Nghé, sông Đồng Nai và các nhánh sông lớn khác. Phạm Thế Hiển không chỉ yêu cầu kiểm tra số lượng binh lính mà còn chú ý đến vũ khí, đạn dược, và tình trạng của những công sự, phòng tuyến.

Một trong những địa điểm mà ông ghé thăm là đồn Chí Hòa, nơi có một nhóm binh lính đang luyện tập với súng hỏa mai. Tuy nhiên, khi ông quan sát kỹ, một số khẩu súng đã quá cũ, rỉ sét và rõ ràng không thể sử dụng hiệu quả khi đối mặt với đại bác của kẻ địch. Phạm Thế Hiển không giấu được sự thất vọng, và ngay lập tức quay sang người chỉ huy:

– Ngươi định để binh lính dùng thứ này mà chống lại đại bác của kẻ địch sao? Ngay lập tức gửi báo cáo về Huế, yêu cầu bổ sung vũ khí mới. Nếu không có, ta sẽ cho rèn lại toàn bộ.

Lời nói của ông không chỉ sắc bén mà còn đầy sự khẩn trương. Mọi người trong đồn đều nhận ra tầm quan trọng của công tác chuẩn bị phòng thủ mà Phạm Thế Hiển yêu cầu. Ông yêu cầu kiểm tra tất cả các công sự, gia cố lại những điểm yếu và trang bị thêm đại bác. Hệ thống các trạm quan sát cũng phải được thiết lập tại các vị trí chiến lược để giám sát mọi hoạt động trên sông. Không chỉ dừng lại ở đó, ông còn yêu cầu xây dựng thêm các chướng ngại vật tự nhiên trên sông, như những rặng tre, bãi cát để hạn chế tàu thuyền của kẻ địch di chuyển tự do.

Nhưng Phạm Thế Hiển hiểu rằng một hệ thống phòng thủ chỉ thực sự vững mạnh khi có sự tham gia của người dân. Ông biết rằng nếu không có sự ủng hộ và giúp đỡ của nhân dân, mọi nỗ lực quân sự sẽ trở nên vô nghĩa. Chính vì vậy, ông đã triệu tập các trưởng làng, trưởng hội buôn và những người có ảnh hưởng trong cộng đồng để tuyên truyền về nguy cơ xâm lược từ Pháp. Ông kêu gọi họ đóng góp sức lực trong công tác phòng thủ, như xây dựng đồn bốt, vận chuyển lương thực, hay hỗ trợ quân đội khi cần thiết.

Một trong những cuộc họp quan trọng diễn ra tại một làng gần Mỹ Tho. Phạm Thế Hiển đã trực tiếp phát biểu trước người dân. Những lời của ông không chỉ là mệnh lệnh mà còn là lời kêu gọi hành động. Ông giải thích về tình hình căng thẳng hiện nay, về sự cần thiết phải bảo vệ quê hương khỏi sự xâm lược từ phương Tây:

– Đất nước đang đứng trước nguy cơ lớn, nhưng không chỉ có quân đội mới có thể bảo vệ được. Từng người dân trong các làng, các phố phường đều có thể góp sức. Chúng ta phải đoàn kết, mạnh mẽ chống lại kẻ thù. Dù không có súng, nhưng mỗi người dân đều có thể góp sức bảo vệ quê hương.

Một người dân tại Mỹ Tho, một người đàn ông trung niên với ánh mắt kiên quyết, đã đứng lên và nói:

– Chúng tiểu dân không có súng, nhưng chúng tiểu dân có giáo, mác, gậy, gộc. Nếu giặc đến, chúng tiểu dân sẽ cùng các vị đại nhân chống lại chúng.

Lời nói ấy khiến không khí trong căn phòng bỗng nhiên trở nên nặng trĩu. Mọi người đều cảm nhận được sức mạnh từ lòng yêu nước và quyết tâm của người dân, những người tuy không có vũ khí nhưng đầy sự kiên cường và sức mạnh tinh thần. Phạm Thế Hiển nhìn họ, lòng ông cũng thêm phần quyết tâm. Lời nói của người dân không chỉ là sự động viên cho quân đội mà còn là lời cam kết rằng đất nước này sẽ không dễ dàng khuất phục.

Với sự kết hợp giữa quân đội và nhân dân, Phạm Thế Hiển bắt đầu thiết lập một hệ thống liên lạc nhanh chóng giữa các tỉnh. Các đội kỵ binh và thuyền nhẹ được tổ chức, luôn trong trạng thái sẵn sàng mang tin tức đến mọi nơi khi có biến. Ông dặn dò các chỉ huy:

– Thông tin chính là vũ khí quan trọng nhất. Nếu chúng ta không biết địch ở đâu, làm sao mà đánh? Hãy đảm bảo rằng mỗi tỉnh đều có thể nhận tin trong vòng một ngày.

Dần dần, tình hình tại Nam Kỳ trở nên ổn định hơn. Những biện pháp mạnh mẽ của Phạm Thế Hiển giúp củng cố tinh thần chiến đấu, đồng thời khiến kẻ thù phải e dè. Tuy nhiên, ông cũng hiểu rằng đây chỉ mới là sự chuẩn bị. Nguy cơ từ Pháp vẫn còn đó, và những tàu chiến của kẻ địch vẫn lảng vảng ngoài cửa biển. Nhưng ít nhất, Nam Kỳ lúc này đã sẵn sàng đối phó với mọi tình huống, với một hệ thống phòng thủ vững chắc, một tinh thần đoàn kết và một lòng quyết tâm bảo vệ đất nước.

Dù những biện pháp phòng ngự đã được triển khai một cách quyết liệt và toàn diện, Phạm Thế Hiển vẫn không thể thoải mái. Ông biết rõ rằng kẻ địch không phải là những đối thủ dễ dàng đối phó. Pháp với đội ngũ tình báo tinh vi không bao giờ hành động một cách mù quáng. Chúng đã triển khai những sĩ quan dưới vỏ bọc của những thương nhân, đánh giá các tuyến đường sông, kho lương thực và đặc biệt là những điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của Đại Nam. Lặng lẽ từng bước, chúng tiến hành thu thập thông tin quan trọng để gửi về cho các tướng lĩnh ở Pháp. Những cuộc gặp gỡ bí mật, những trao đổi qua những tấm vải, hay thậm chí những lời thì thầm trong những khu chợ đông đúc đều trở thành những mảnh ghép quan trọng trong kế hoạch của chúng.

Chúng xuất hiện ngày càng nhiều tại các chợ lớn, bến cảng, những nơi mà sự trao đổi thông tin diễn ra tự nhiên, không mấy ai để ý. Những tên lính Pháp ngụy trang dưới thân phận của những thương nhân, đứng nép mình trong những cuộc buôn bán, tìm cách thu thập từng chút thông tin một. Và cứ thế, những thông tin quý giá từ các tờ giấy mã hóa hoặc từ những cuộc trò chuyện ngẫu nhiên ở nơi sầm uất ấy nhanh chóng được gửi về tận Paris.

Một ngày đầu tháng Giêng, trong khu chợ sầm uất của Gia Định, Léonard Rivière, một sĩ quan Pháp cải trang thành thương nhân, tình cờ gặp Tân, một nhà buôn nổi tiếng của vùng này. Tân không chỉ là người giàu có, mà còn nổi bật bởi sự tham lam bộc lộ rõ rệt. Nghe đến đây, Rivière không khó để nhận ra, đây là một đối tượng có thể khai thác. Cảm nhận cơ hội đang đến gần, Rivière quyết định tiếp cận.

Giọng nói của hắn nhẹ nhàng, thân thiện, không một chút vẻ lạ lẫm hay căng thẳng:

– Cậu buôn bán lớn thế này, chắc cũng biết rõ các tuyến đường sông ở đây chứ? Nếu tôi muốn chở hàng xuống Mỹ Tho, cậu nghĩ tôi nên đi qua con sông nào thì nhanh nhất?

Mắt hắn sáng lên khi nghe thấy lời mời chào hấp dẫn, không chút ngần ngại trả lời ngay:

– Cậu cứ đi qua sông Bến Nghé, rồi theo nhánh lớn về phía nam. Đoạn đường này dễ đi, ít có quân lính kiểm tra. Cậu cứ yên tâm mà đi.

Rivière mỉm cười hài lòng, đôi mắt sáng ngời như thể vừa tìm thấy một mảnh đất màu mỡ. Những thông tin mà Tân cung cấp rất có giá trị, nhưng hắn biết rằng, điều này mới chỉ là bước khởi đầu trong một chuỗi các cuộc thu thập thông tin. Mục đích của hắn không phải chỉ dừng lại ở đây, mà phải khai thác thêm càng nhiều càng tốt.

Rời khỏi Tân, Rivière tiếp tục hành trình của mình, nhưng trong đầu hắn, mọi thứ đã được sắp xếp gọn gàng. Dù Tân không nhận thức được rằng mình vừa tham gia vào một giao dịch nguy hiểm, hắn vẫn chỉ mải mê với niềm hy vọng về những lợi ích mà một đối tác ngoại quốc có thể mang lại.

Còn tại các trạm quan sát trên sông Bến Nghé, sự cảnh giác của các binh lính đã bắt đầu nhen nhóm. Những con tàu buôn mang cờ nước ngoài xuất hiện ngày càng nhiều, nhưng điều kỳ lạ là chúng không cập bến mà chỉ lượn lờ quanh các đồn bốt rồi nhanh chóng biến mất. Những chiếc tàu này giống như những bóng ma, chẳng để lại dấu vết nào ngoài sự nghi ngờ trong lòng các lính gác.

Những báo cáo về các hoạt động lạ đã nhanh chóng được gửi về cho Phạm Thế Hiển. Trong một cuộc họp khẩn tại đồn Gia Định, không khí căng thẳng bao trùm. Phạm Thế Hiển ngồi yên lặng, mắt khép lại, trầm tư suy nghĩ về những gì đã được báo cáo. Mỗi báo cáo được trình lên lại càng làm ông cảm thấy lo ngại hơn. Tình hình chưa rõ ràng, nhưng có một điều ông chắc chắn là kẻ địch không phải chỉ đến để dò xét, chúng có ý đồ khác.

Các chỉ huy và lính gác đều lần lượt trình bày tình hình. Tuy nhiên, tất cả đều chưa thể xác định mục đích rõ ràng của những tàu lạ. Phạm Thế Hiển im lặng, suy nghĩ kỹ càng rồi mới lên tiếng. Giọng ông bình thản nhưng không ai có thể làm ngơ:

– Ngươi nghĩ vì sao chúng lại lượn lờ như thế?

Nguyễn Duy, một chỉ huy dày dạn kinh nghiệm, nhíu mày rồi trả lời:

– Tiểu nhân nghĩ chúng đang dò xét, muốn xem chúng ta có phản ứng thế nào. Có thể chúng đang thử tìm ra điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của ta.

Phạm Thế Hiển gật đầu, ánh mắt vẫn không rời khỏi Nguyễn Duy. Ông suy nghĩ thêm một lúc, rồi tiếp tục ra lệnh:

– Tăng cường tuần tra trên các tuyến sông, nhưng đừng để lộ lực lượng. Chúng ta phải làm chúng nghĩ rằng ta không biết gì, để chúng tự bộc lộ thêm. Đừng vội hành động, nhưng cũng không được bỏ qua những dấu hiệu nhỏ nhất.

Phạm Thế Hiển biết rằng kẻ địch đã bắt đầu thử nghiệm chiến thuật của chúng. Nếu chúng cảm nhận được sự nghi ngờ từ phía Đại Nam, chúng sẽ không ngần ngại ra tay mạnh mẽ. Còn nếu không, chúng sẽ tiếp tục lẩn khuất, thu thập thông tin và tìm kiếm cơ hội tốt nhất để tiến hành những động thái lớn hơn.

Ngày hôm sau, trong khi mọi thứ có vẻ vẫn bình lặng như bao ngày, một bức thư khẩn từ Huế đã được gửi đến Phạm Thế Hiển. Người gửi là Nguyễn Hải, bức thư này nhanh chóng được ông mở ra, trong đó, Nguyễn Hải nhấn mạnh Nam Kỳ là cửa ngõ của Đại Nam, mất Nam Kỳ là mất tất cả. Pháp không chỉ muốn dò xét, mà chúng đã sẵn sàng tấn công. Hãy chuẩn bị mọi thứ cho trận chiến. Giữ được Nam Kỳ, Đại Nam mới có hy vọng giữ được giang sơn.

Những dòng chữ này như một hồi chuông cảnh tỉnh, khiến trái tim Phạm Thế Hiển bỗng trở nên nặng trĩu. Dù đã chuẩn bị kỹ lưỡng, nhưng ông hiểu rằng trận chiến này sẽ không dễ dàng. Kẻ địch quá mạnh, quá tinh vi, và mọi thứ đã đến rất gần. Cảm giác về một trận chiến sắp tới không còn là những suy nghĩ mơ hồ nữa, mà là một thực tế đang đến rất gần.

Không để thời gian trôi qua vô ích, Phạm Thế Hiển ngay lập tức triệu tập một cuộc họp khẩn cấp với các chỉ huy quân đội, các dân binh và trưởng làng. Ông yêu cầu tất cả phải chuẩn bị cho một cuộc huấn luyện đặc biệt, để rèn luyện các chiến thuật phòng thủ trong trường hợp kẻ địch tấn công bất ngờ. Các chiến thuyền sẽ được điều động ra sông, sẵn sàng chiến đấu. Binh lính và dân quân sẽ phải tập luyện cùng nhau, không chỉ để bảo vệ các đồn bốt mà còn để có thể phối hợp trong các tình huống khẩn cấp.

Một cuộc diễn tập lớn được tổ chức dọc các trạm quân sự trên sông. Các chiến thuyền được đưa ra sông Bến Nghé, nơi các binh lính luyện tập cách đối phó với tàu chiến của kẻ địch. Những cuộc giao tranh giả định diễn ra liên tục, với tiếng súng vang vọng trên sông, những chiếc thuyền chiến lướt nhanh trên mặt nước, và các lính gác phải tập trung cao độ. Phạm Thế Hiển quan sát từ bờ, ánh mắt ông không rời khỏi từng chi tiết nhỏ, chăm chú đến mức có thể nhận ra ngay cả những sai sót nhỏ.

Lúc này, ông không còn chỉ là người chỉ huy, mà còn là người động viên, truyền ngọn lửa quyết tâm cho quân đội:

– Mọi người phải hiểu rằng chiến đấu không phải chỉ dựa vào sức mạnh của vũ khí, mà còn là sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị. Chúng ta không chỉ phòng thủ, mà còn phải tấn công khi có cơ hội. Nếu chúng ta không thể giữ được tinh thần đoàn kết, thì mọi nỗ lực sẽ trở nên vô nghĩa.

Những cuộc diễn tập diễn ra trôi chảy, nhưng trong lòng Phạm Thế Hiển vẫn vướng lại một mối lo lớn. Ông biết rằng dù Đại Nam đã chuẩn bị kỹ lưỡng, nhưng kẻ địch của họ không chỉ là những tên lính thông thường mà là một đế quốc mạnh mẽ với những chiến thuật cực kỳ tinh vi. Trận chiến sắp tới sẽ vô cùng khốc liệt, và ông cần phải chuẩn bị tinh thần vững vàng cho toàn bộ quân đội, dân binh và tất cả người dân trong vùng.

Phạm Thế Hiển đứng trên bờ sông, nhìn dòng nước chảy lặng lẽ. Trong lòng ông, một cảm giác nặng trĩu bao trùm, nhưng đôi mắt của ông vẫn sáng ngời quyết tâm. Ông hiểu rằng cuộc chiến này không chỉ là cuộc đấu tranh của riêng mình, mà là cuộc đấu tranh của cả một dân tộc. Nhìn vào những khuôn mặt đầy quyết tâm của các binh lính, ông thầm hứa rằng sẽ làm mọi thứ để bảo vệ Nam Kỳ, không để đất nước rơi vào tay kẻ xâm lược.