Chương 58: Đổ Bộ Đà Nẵng.
Xuyên Về Thời Tự Đức.
Tác giả: Lưu Huỳnh Phát.
Ngày 1 tháng 9 năm 1858, bầu trời Đà Nẵng bị xé toạc bởi những tiếng nổ dữ dội, như một cơn giông bão không ngừng đổ xuống thành phố. Âm thanh của những khẩu pháo, những tiếng động ầm ầm vang vọng khắp biển cả và thổi bay sự bình yên vốn có của vùng đất này. Dưới ánh nắng gay gắt của buổi trưa, khói thuốc súng mù mịt, che phủ cả không gian rộng lớn, khiến không khí trở nên nặng nề và ngột ngạt. Tiếng pháo nổ như những đợt sóng vũ bão, xé rách không gian, khuấy động lòng đất, khẳng định sự hiện diện của kẻ thù.
Dọc bờ biển, từ đồn Hải Châu cho đến những dãy núi xa xa, không khí trở nên rối loạn trong tiếng thét của pháo binh và tiếng hò hét từ những đội quân Pháp và Tây Ban Nha. Những cột khói đen đặc cuồn cuộn bốc lên từ các chiến hạm của liên quân, phản chiếu ánh sáng mặt trời, tạo ra một cảnh tượng như chốn địa ngục. Mặt biển bình yên trước đó giờ đây như một chiếc gương vỡ nát, phản chiếu sự tàn khốc của chiến tranh. Các chiến thuyền đổ pháo xuống các đồn lũy ven biển, tạo ra những vệt khói trắng mờ mịt. Không khí như tràn ngập sự khắc nghiệt của chiến tranh, từng tiếng nổ xé toạc không gian và thời gian.
Trên chiếc tàu chỉ huy của liên quân, Rigault de Genouilly đứng lặng lẽ, ánh mắt lạnh lùng và sắc bén quét qua vùng biển Đà Nẵng. Hắn không giấu được sự hài lòng khi nhìn thấy từng loạt đại bác của mình giáng xuống các đồn lũy của Đại Nam. Tiếng nổ liên tiếp như những lời khẳng định về sức mạnh của một đế quốc. Cả chiếc tàu, từ boong đến cột buồm, vang lên những lệnh chỉ huy dồn dập, chuẩn bị cho những đợt tấn công tiếp theo.
Giọng nói của Genouilly vang lên, trầm và đầy uy quyền. Hắn quay sang những sĩ quan đứng cạnh, ánh mắt không có lấy một chút sự thương hại.
– Đây là lúc ta cho chúng thấy sức mạnh thực sự của chúng ta.
Những sĩ quan Pháp cúi đầu, không dám nói gì thêm. Từng người đều hiểu rằng cuộc chiến này không thể nào tránh khỏi. Chỉ có chiến thắng mới đem lại vinh quang cho chính họ. Không khí trên chiếc tàu như căng lên, những mệnh lệnh được truyền đi nhanh chóng, những khẩu pháo được chuẩn bị cho đợt tấn công mới.
Trong khi đó, trên bờ biển, quân Đại Nam vẫn vững vàng đối mặt với kẻ thù. Mặc dù bị tấn công mạnh mẽ, họ vẫn kiên cường, không hề có dấu hiệu của sự lùi bước. Các khẩu đại bác từ đồn Điện Hải và An Hải tiếp tục bắn trả, những quả pháo nặng nề lao về phía các chiến hạm của quân địch. Tiếng nổ từ pháo binh Đại Nam vang lên, sắc lạnh và mạnh mẽ, nhưng không thể sánh bằng sức mạnh của kẻ thù. Mặc dù vậy, những người lính của Đại Nam vẫn đứng vững, không hề sợ hãi, không có một dấu hiệu nào của sự dao động.
Trong trung tâm chỉ huy gần đồn Hải Châu, Nguyễn Tri Phương đứng lặng trong màn khói bụi, tay siết chặt chiếc quạt gỗ. Dưới ánh nắng oi ả, những nếp nhăn sâu trên khuôn mặt ông càng rõ rệt, nhưng đôi mắt của ông vẫn sáng rực, thể hiện vẻ quyết tâm và điềm tĩnh. Mặc dù đã ở tuổi xế chiều, nhưng ánh mắt ấy không bao giờ nguôi tỏ rõ sự sắc sảo và khả năng đánh giá tình hình. Ông không vội vàng, không hề có sự hoảng loạn trong hành động, mà mỗi quyết định của ông đều thể hiện sự tính toán tỉ mỉ và hiểu rõ từng giây phút quan trọng.
Bên cạnh ông là Phạm Thế Hiển, một người đầy kinh nghiệm và dạn dày trận mạc. Dù có vẻ ngoài lão luyện, nhưng có thể thấy rõ trong đôi mắt của ông sự lo lắng và căng thẳng. Cả hai người đàn ông, một già nua với đầy đủ sự chín chắn, một trẻ tuổi hơn nhưng cũng không thiếu bản lĩnh, đều chung một mối quan tâm lớn lao là làm sao để bảo vệ được Đà Nẵng, làm sao để đẩy lùi quân địch đang tấn công mãnh liệt.
Nguyễn Tri Phương quay sang Phạm Thế Hiển, đôi mắt sáng ngời nhưng trầm tĩnh như không hề bị xao động. Ông không nói nhiều, chỉ ra lệnh một cách nhẹ nhàng nhưng đầy quyết đoán:
– Tạm thời để chúng bắn phá. Đừng phí đạn pháo. Ta chờ chúng bước chân lên đất liền trước đã.
Phạm Thế Hiển nghe vậy, không nói gì thêm, chỉ gật đầu, thể hiện sự tôn trọng và hiểu rõ chiến lược của người chỉ huy. Quân Đại Nam không thể so với quân Pháp về số lượng và sức mạnh của pháo binh, nhưng họ có một lợi thế to lớn là được chiến đấu ngay trên mảnh đất quê hương của mình. Nếu quân địch không tiến vào bờ, thì họ sẽ không thể chiến thắng được. Cả hai người đàn ông, dù có lo lắng trong lòng, nhưng đều giữ được sự điềm tĩnh, sự vững vàng của những người chỉ huy kiên định.
Phạm Thế Hiển truyền lệnh xuống các vị trí phòng thủ, không một chút chần chừ. Các binh sĩ, dù biết mình đang đối mặt với quân địch mạnh hơn rất nhiều, vẫn không một ai tỏ ra lo sợ. Họ đứng vững dưới sức ép của đạn pháo, tay cầm chặt súng, ánh mắt không rời hướng chiến đấu. Mồ hôi ướt đẫm, thân thể lấm lem bùn đất, nhưng họ vẫn không tỏ ra mệt mỏi, không có dấu hiệu của sự nản lòng. Đối với họ, bảo vệ tổ quốc không phải là một công việc mà là một nghĩa vụ thiêng liêng. Họ đứng đó, sẵn sàng đương đầu với mọi thử thách.
Giữa không gian ngột ngạt và căng thẳng, thời gian dường như trôi chậm lại. Mọi thứ xung quanh như chìm vào tĩnh lặng, chỉ còn tiếng sóng vỗ vào bờ, tiếng nổ vang dội từ những khẩu pháo. Những người lính Đại Nam đứng vững, không một ai lùi bước. Đôi mắt họ như những cột mốc, kiên định và đầy quyết tâm, không bao giờ lùi bước trước sự tấn công mãnh liệt của quân thù.
Nguyễn Tri Phương và Phạm Thế Hiển đứng bên nhau, ánh mắt của họ nhìn về phía trước, nơi mà cuộc chiến đang diễn ra với cường độ ngày càng mạnh mẽ. Trong lòng họ, sự lo lắng vẫn không thể phủ nhận, nhưng không thiếu niềm tin vào quân đội của mình. Họ biết rằng dù có khó khăn đến đâu, quân Đại Nam vẫn sẽ đứng vững và chiến đấu đến cùng để bảo vệ Đà Nẵng, bảo vệ mảnh đất thiêng liêng này.
Ngày 2 tháng 9, khi những tia sáng yếu ớt của bình minh chưa thể xuyên qua lớp khói mù mịt của chiến tranh, trận chiến đã bắt đầu. Liên quân Pháp – Tây Ban Nha, với sức mạnh quân sự vượt trội, đã bắt đầu triển khai lực lượng của mình. Dưới sự che chắn của các pháo hạm, khoảng 1.000 lính đổ bộ lên bán đảo Sơn Trà. Tiếng động cơ của những chiếc tàu chiến vang lên không ngớt, hòa vào tiếng bước chân đều đặn của các binh sĩ. Một cuộc tấn công quy mô đã bắt đầu.
Rigault de Genouilly, chỉ huy của liên quân, đứng trên boong tàu chỉ huy, mắt hắn lạnh lùng quét qua bờ biển, nơi những đội quân của hắn bắt đầu hành quân vào đất liền. Hắn tự tin, với niềm tin rằng quân đội mình sẽ dễ dàng chiến thắng. Cảm nhận được sự chắc chắn từ những chiến lợi phẩm đã chuẩn bị từ lâu, hắn ra lệnh cho binh sĩ đẩy nhanh bước tiến, chiếm lấy các vị trí trọng yếu của Đà Nẵng càng sớm càng tốt. Hắn biết rằng một khi quân địch đã đặt chân lên đất liền, cơ hội chiến thắng sẽ gần như nằm trong tay mình. Mặt biển lúc này như bị vây kín bởi bóng dáng của những chiếc tàu chiến, như một con quái vật sẵn sàng nuốt chửng bất cứ thứ gì nằm trong tầm mắt.
Trong khi đó, Nguyễn Tri Phương, người chỉ huy tối cao của quân đội Đại Nam, lại không vội vàng. Dù trước mặt là một đội quân mạnh mẽ của kẻ thù, ông đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Mọi động thái, mọi đường đi nước bước của quân địch đã được tính toán tỉ mỉ. Đô thống Lê Đình Lý và Chưởng vệ Đào Trí, dưới sự chỉ đạo của ông, đã bí mật bố trí lực lượng mai phục tại những vùng đất xung quanh. Ông không nóng vội tấn công, mà chờ đợi quân địch tiến sâu vào đất liền. Sau đó, ông sẽ chỉ huy quân đội của mình đánh bất ngờ, gây thiệt hại lớn cho quân địch và làm rối loạn đội hình của chúng.
Nguyễn Tri Phương đứng trong trung tâm chỉ huy, nơi các binh lính đang hối hả chuẩn bị. Cả khu vực như ngừng thở, mỗi người đều nhận thức được tầm quan trọng của trận chiến này. Nhưng dù không có vẻ gì là vội vã, những hành động của ông đều toát lên sự quyết đoán. Mỗi bước đi của ông đều mang một sự tính toán kỹ càng. Ông đưa tay vẽ một đường chéo trên bản đồ, rồi chỉ tay vào những điểm quan trọng mà quân địch sẽ đi qua.
Nguyễn Tri Phương nói nhẹ nhàng, nhưng trong từng lời nói ấy đều chất chứa một quyết tâm sắt đá:
– Chúng ta sẽ giữ vững từng tấc đất này. Đợi chúng tiến sâu vào rồi mới đánh.
Phạm Thế Hiển, người luôn bên cạnh ông trong những tình huống căng thẳng, gật đầu, ánh mắt rắn rỏi nhưng vẫn giữ được sự tĩnh lặng của một chiến binh lão luyện. Cả hai người đàn ông, tuy có cách tiếp cận khác nhau, nhưng đều hiểu rằng chiến thắng nằm ở khả năng kiên trì và sự chuẩn bị chu đáo. Không phải lúc nào chiến trường cũng là nơi thể hiện sức mạnh, mà đôi khi chiến thắng lại đến từ sự thông minh trong chiến thuật.
Khi quân Pháp bắt đầu tiến vào đất liền, những tiếng pháo của quân Đại Nam bất ngờ vang lên từ các vị trí ẩn nấp. Đạn pháo xé không gian, nổ tung giữa đội hình quân địch, những khối bụi mù mịt bay lên. Tiếng nổ rền vang, khiến không khí chiến trường như bị xé toạc. Đào Trí, người chỉ huy đội quân nhỏ, không chút do dự lao ra từ những bụi cây rậm rạp. Ông hét lớn, ra lệnh cho quân sĩ lao vào trận chiến. Những tiếng súng hỏa mai vang lên, nổ như tiếng sấm trên bầu trời. Các lính Pháp, Tây Ban Nha, vốn tưởng chừng không có gì có thể cản bước, giờ đây lại bị bất ngờ. Họ ngã xuống dưới những loạt đạn chính xác của quân Đại Nam.
Chỉ trong giây phút, trận chiến đã trở nên hỗn loạn. Quân Đại Nam, dù số lượng ít ỏi nhưng lại nhanh nhẹn và thông thạo địa hình, đã tạo ra sự bối rối cho đội hình liên quân. Những người lính của Đại Nam, mỗi người một hướng, nhanh chóng xâm nhập vào những khe hở mà quân địch không thể ngờ tới. Chúng làm cho quân địch không thể triển khai hỏa lực một cách hiệu quả, khiến họ phải đối mặt với nguy cơ lớn. Không khí chiến trường lúc này tràn ngập sự căng thẳng và sự hoang mang.
Trước tình thế bất ngờ, Đại tá Reynaud, chỉ huy quân Tây Ban Nha, hét lớn, cố gắng lấy lại trật tự cho đội hình. Hắn ra lệnh cho binh sĩ củng cố lại đội ngũ và chuẩn bị phản công. Tuy nhiên, địa hình rừng rậm và sự thông thạo địa bàn của quân Đại Nam khiến các nỗ lực của Reynaud không thể đạt được hiệu quả. Những trận pháo bắn lên trời, nhưng không thể định vị chính xác mục tiêu. Những đội quân của liên quân bị tấn công từ những nơi mà họ không thể ngờ tới. Chúng không thể kiểm soát được tình hình.
Phạm Thế Hiển từ một vị trí quan sát xa nhìn thấy cảnh tượng ấy. Ánh mắt ông không hề dao động mà vẫn đầy sự tự tin. Không có chút lo lắng nào trong cái nhìn của ông. Ông nhẹ nhàng nói với một sĩ quan bên cạnh:
– Chúng ta không cần phải đánh tan chúng ngay. Chỉ cần giữ cho chúng không thể tiến sâu hơn. Đừng vội vã mà làm hỏng đại sự.
Lời của ông như một mệnh lệnh tinh tế, chứa đựng trong đó sự tĩnh tâm của người chiến lược gia. Nguyễn Tri Phương đứng bên cạnh, đôi mắt nhìn ra ngoài xa, khẳng định chiến thuật của Phạm Thế Hiển. Ông gật đầu và nói:
– Đúng thế. Chúng ta không cần phải hấp tấp. Để chúng tự vướng vào những cạm bẫy mà chúng ta đã giăng sẵn.
Cả hai người đều hiểu rằng trong chiến tranh, đôi khi chiến thắng không đến từ những trận đánh trực diện mà từ khả năng làm suy yếu đối phương, ép họ vào thế khó. Đó mới chính là chiến thắng thật sự.
Khi mặt trời lặn, bóng tối dần bao phủ lên những chiến hào. Tiếng nổ của chiến tranh trở nên thưa dần, chỉ còn lại những âm thanh lẻ tẻ. Dưới sự chỉ đạo của Nguyễn Tri Phương, các binh sĩ Đại Nam bắt đầu rút về các đồn lũy chính. Họ tạo thành một phòng tuyến vững chắc dọc theo cửa sông Hàn. Mỗi bước di chuyển của họ đều được tính toán kỹ lưỡng, một thế trận vững chắc đang được xây dựng từng chút một.
Đêm đến, trên tàu chỉ huy của liên quân, Rigault de Genouilly tổ chức một cuộc họp khẩn cấp. Các sĩ quan đứng xung quanh, khuôn mặt họ đầy lo lắng. Reynaud, sau khi quan sát tình hình chiến sự, tỏ ra không hài lòng, giọng hắn đầy sự giận dữ:
– Quân của chúng ta đã bị phục kích quá dễ dàng. Chúng ta không lường trước được sự kiên cường và chiến thuật khôn ngoan của chúng. Đám lính này không đơn giản như chúng ta nghĩ.
De Genouilly giữ vẻ điềm tĩnh, nhưng trong lòng hắn không khỏi bối rối. Hắn biết quân đội của mình mạnh về hỏa lực, mạnh về quân số, nhưng quân Đại Nam lại biết tận dụng địa hình và làm cho kẻ thù vướng vào những cạm bẫy mà họ không thể ngờ tới:
– Chúng đã chuẩn bị kỹ hơn ta tưởng. Nhưng chúng ta vẫn còn ưu thế. Ngày mai, ta sẽ tấn công mạnh hơn nữa. Tất cả hãy chuẩn bị sẵn sàng.
Dưới ánh đèn dầu mờ mịt, các sĩ quan của liên quân không khỏi lo lắng. Chúng hiểu rằng quân Đại Nam tuy yếu về chất lượng nhưng mạnh mẽ trong chiến thuật. Nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, cuộc chiến này sẽ không dễ dàng.
Còn bên phía quân Đại Nam, dưới bóng tối, các vị trí phòng thủ vẫn sáng lên ánh đèn dầu mờ mịt. Nguyễn Tri Phương đi dọc hàng ngũ binh sĩ, ánh mắt của ông không rời khỏi họ. Cả một đêm tĩnh lặng trôi qua, chỉ còn tiếng gió biển rì rào và âm vang của những đợt sóng vỗ. Ông không nói gì nhiều, nhưng đôi mắt ông toát lên một sức mạnh tiềm tàng, một sự kiên cường vững chắc. Ông quay sang những người lính, giọng ông trầm và đầy nghị lực:
– Các ngươi hãy nhớ, đất nước này là nhà của chúng ta. Dù kẻ thù có mạnh đến đâu, chỉ cần chúng ta đoàn kết, kiên cường, nhất định sẽ giữ được Đà Nẵng.
Lời nói của ông như truyền thêm sức mạnh cho những người lính. Dù họ biết rằng ngày mai sẽ còn nhiều thử thách cam go, nhưng trong lòng mỗi người, những lời ấy như một ngọn lửa bùng lên, tiếp thêm sức mạnh để đối mặt với khó khăn. Cả Đại Nam và liên quân, mỗi bên đều âm thầm chuẩn bị cho trận chiến quyết liệt hơn, và khi trời sáng, trận đánh lớn sẽ lại tiếp tục.
Ngay khi màn đêm buông xuống, chiến trường tạm thời yên tĩnh, nhưng trong lòng mỗi người lính Đại Nam, sự căng thẳng vẫn chưa buông lơi. Những người lính không ngủ, thay vào đó, họ duy trì sự cảnh giác cao độ, mắt luôn dõi theo những động tĩnh trên bờ biển. Mỗi tiếng sóng vỗ vào bờ như là lời nhắc nhở, chiến tranh chưa kết thúc, và họ vẫn phải kiên cường bảo vệ mảnh đất thiêng liêng của tổ quốc.
Nguyễn Tri Phương và Phạm Thế Hiển không thể ngừng suy nghĩ về những chiến thuật sắp tới. Họ biết rằng kẻ thù mạnh mẽ và đông đảo, nhưng quân đội Đại Nam lại có lợi thế về sự kiên trì, tình yêu đất nước và khả năng tận dụng địa hình. Cả hai người đàn ông, dù trong lòng còn nhiều lo âu, nhưng vẫn giữ vững niềm tin vào chiến lược đã đề ra. Tối nay sẽ là một đêm dài, nhưng sáng mai, khi trận đánh chính thức bắt đầu, quân Đại Nam sẽ không lùi bước.