Chương 696: Chí nhân thay cường bạo

Trăng treo cao, bầu trời trải rộng bên ngoài lũy tre làng Chày. Hàng chục đống lửa được đốt lên từ chập tối. Ba quân tướng sĩ cùng tráng đinh làng Chày ngồi quây quanh những đống lửa, họ chuyền tay nhau vò rượu thơm lừng, mặt mày ai nấy đều đỏ hồng, quàng vai bá cổ nói cười hỉ hả. Xa xa, đom đóm lập loè bay quanh bờ ruộng khô cằn, giống những đốm sao nhỏ sa xuống trần gian. Tiếng côn trùng rỉ rả khiến cánh đồng mênh mông đượm hơi thở của đêm.

Chương ngồi trên một chiếc ghế tre nhỏ, ngồi đối diện anh, hơi chếch sang bên trái là lão tướng Nguyễn Từ Minh. Bọn Phạm Ngũ Lão, Phạm Kính Ân cùng vài bộ tướng khác ngồi bó gối quây quanh.

Tóc tai Nguyễn Từ Minh rối bời, râu ria lởm chởm, gương mặt sạm đen vì nắng gió, chiến bào vá chằng vá đụp, trong rõ bộ dáng tiều tuỵ, duy có đôi mắt vị lão tướng luôn lộ vẻ tinh anh. Chương chăm chú lắng nghe Nguyễn Từ Minh trình bày mọi chuyện. Ánh mắt anh đăm đăm nhìn ngọn lửa cháy bập bùng. Thảng hoặc Nguyễn Từ Minh dừng lời, Chương lại nhìn sang, khẽ cười động viên nhằm khích lệ vị lão tướng tiếp tục câu chuyện đang hồi dang dở.

Nguyễn Từ Minh trình bày xong, chúng tướng hướng sự chú ý, chờ đợi Chương đưa ra chủ ý. Chương hít một hơi thật sâu chống gối đứng dậy, ngoảnh trông về phía xa, nơi rừng núi bạt ngàn. Chúng tướng đứng cả dậy, đầu hơi cúi, hai tay đan trước bụng chờ đợi.

– Ô! Ngồi xuống cả đi, ngồi xuống cả đi!

Chương xoay người lại, đổi nét mặt. Anh chỉ vào con thú rừng trên đống lửa:

– Cậu Ân như chủ nhà, cậu không cắt ra mời khách thì ai dám ăn. Ta đói rồi. Vừa ăn vừa nói chuyện, mọi người đừng câu nệ như vậy.

Phạm Kính Ân vâng dạ. Mấy bộ tướng vội cùng nhau ngửa thú rừng đang nướng xuống đống tàu lá chuối. Nhoáng một cái trước mặt Chương đã có mấy đĩa thịt nướng nóng hổi. Chương nhón tay lấy vài miếng rồi khen. Bấy giờ chúng tướng ngồi quanh mới bắt đầu thưởng thức bữa tối muộn.

– Ổn định trật tự, lo cho bách tính đủ ăn đủ mặc là ưu tiên hàng đầu! – Chương nói. – Các ông tận tâm tận lực như vậy thật đáng khen nhưng phải thay đổi cách tiếp cận vấn đề.

Nguyễn Từ Minh chắp hai tay lại:

– Xin Đại vương chỉ cách cho bọn mạt tướng.

Chương phẩy tay, ra hiệu cho cả bọn cứ tiếp tục ăn uống no nê.

– Chặn đường đám thổ binh quy tụ về Trường Châu chẳng phải cách hay vì rừng già rậm rạp, âm u nào có đường có lối. Bọn chúng ta đều dân xứ đồng bằng. Vài anh lính người thượng thạo đi rừng cũng chẳng thể bằng dân bản địa. Như ông… – Chương chỉ vào Nguyễn Từ Minh, cười mà rằng. – Ông thạo nghề sông nước, bày thuỷ trận.

– Mạt tướng bất tài!

Chương lại phẩy tay:

– Dân vùng này lành nhưng chưa thuần phục Thiên Đức hoàn toàn. Ngoài mặt họ giúp, họ nghe nhưng tâm tư họ thế nào hãy còn cần thì giờ. Các ông bố phòng khắp nơi chính là yếu khắp nơi. Người giỏi dụng binh là người dẫn dắt kẻ địch, nguỵ trang để kẻ địch làm theo ý của mình.

Nhoài người vớ lấy que củi nhỏ, Chương vạch nhiều nét lên khoảng đất bên cạnh đống lửa. Vạch đến đâu anh giải thích cặn kẽ đến đó, đảm bảo chúng tướng đều có thể hiểu.

– Nếu không đủ khả năng đón lõng chặn bắt, lại chẳng thể truy đến tận bản làng của thổ binh thì tốt nhất cứ mở toang tất cả ra. Các người đừng đóng quân ở lẫn với dân, cứ phao tin thu quân, kéo nhau ra hướng sông rồi quay trở lại vào ban đêm mai phục. Hãy để cá nổi hết một lượt rồi quăng một mẻ. Chính sách an dân, vỗ về dân chúng vùng mới chiếm chẳng sai. Song cần phải vận dụng linh hoạt. Phải cho dân vùng này thấy rõ chúng ra mưu trí thế nào, mạnh ra sao và… cũng nhân từ nữa.

– Bọn mạt tướng vẫn ém binh trong rừng…

Chương giơ tay ngắt lời Nguyễn Từ Minh:

– Nhưng thông tin bị lộ! Các ông tốn tâm sức chỉ bắt được đám tôm tép dò la. Các ông bắt chỗ nào đồng nghĩa chỗ ấy có động, chúng sẽ theo lối khác hoặc tập trung thổ binh quấy phá. Cứ giằng co mãi như vậy sẽ hao binh tổn tướng, phần thiệt ắt về ta. Dưới trướng Trường Châu vương chẳng thiếu nhân sĩ, tuyệt không thể coi thường. Bọn họ liên thủ Đỗ Động Giang quấy hậu phương của ta. Nhất định phải túm được một mẻ, gậy ông đập lưng ông.

Nguyễn Từ Minh quỳ gối chắp tay. Đám Phạm Kính Ân vội quỳ theo. Cả bọn đồng thanh:

– Cúi xin Đại Vương dạy cho bọn mạt tướng.

Chương nhăn mặt cười khổ:

– Nếu tay Trần Thiện không vì ngã nước lâm trọng bệnh phải đưa về tuyến sau thì các ông đã chẳng phải dùng sức, chẳng khổ cực đến mức này.

Đoạn Chương ngoảnh lại, bảo Vi Thọ Kỳ khoanh tay đứng hầu như pho tượng gỗ:

– Anh đem giúp ta giấy mực đến đây.

Rồi nói chúng tướng ngồi xếp bằng.

– Cũng do chiến sự liên miên, nhiều ông còn chưa theo học trường lớp bài bản, đánh trận bằng cái dũng, cái trí của bản thân. Ta lúc nào cũng đánh giá cao và trân trọng tài năng của các ông. Ai cũng có sở trường của mình cả, vậy đêm nay ta sẽ chỉ dạy các ông vài điều ta biết. Các ông có muốn hỏi gì cứ hỏi, đừng ngại ngần. Chúng ta nhất định phải tát nước bắt cá, thu phục nhân tâm.

Qua ngày hôm sau, khi mặt trời lên cao bằng ngọn tre, Chương rời làng Chày sau khi đảo một vòng quanh làng. Bọn Nguyễn Từ Minh theo chân Chương ra tận bờ sông. Chương tranh thủ dặn Nguyễn Từ Minh ngày sau trấn thủ nơi này cần lưu ý đê điều.

– Suy cho cùng, dân ấm no tự nhiên không sinh lòng phản trắc. Dẫu phản tặc có đơm đặt điều không đúng, kích động bách tính tự nhiên sẽ bị lộ mặt. – Chương vừa gật gù vừa nói. – Kiểm soát tốt vùng này, cắt đứt hoàn toàn liên minh lỏng lẻo giữa Đỗ Động Giang với Trường Châu thì sắp tới đây việc chinh phạt bớt cực nhọc được vài phần. Đánh tan đại quân của bọn họ chẳng khó, khó là ở bình định, an dân.

Vừa lúc ấy phía hạ du thấp thoáng bóng tinh kỳ. Lúc sau Liêu Gia Trinh hấp tấp chạy đến bẩm báo:

– Là 3 chiến thuyền của quân ta.

Ngẫm nghĩ trong giây lát, Chương bèn lệnh:

– Bắn pháo hiệu gọi họ vào trình diện.

Liêu Gia Trinh đi rồi, Chương bảo với Nguyễn Từ Minh:

– Thân làm thủy tướng lại bắt ông lên rừng, thuồng luồng lên cạn cũng khó cho ông. Vậy ta giao cho ông thêm mấy chiến thuyền đặng thuận tiện cho công việc sắp tới đây. Hạn cho ông và các người…

Chương dừng lời, nhìn chúng tướng một lượt:

– Nửa tuần trăng phải đến quân doanh báo cho ta tin vui.

Ba chiến thuyền lớn tiến chậm rãi vào gần bờ rồi neo lại. Nhận ra kì hiệu Vạn Thắng vương vừa mới kéo lên, tung bay phấp phới dưới nắng chói chang, sĩ tốt trong 3 thuyền vội lên khoang đứng nghiêm hết lượt. Vài chiếc thuyền nhỏ được hạ xuống bên mạn, khua nước chở chúng tướng vào diện kiến. Chương phân phó nhiệm vụ, lại sai Liêu Gia Trinh cắt bớt 3 chiến thuyền trong đoàn xuôi phương Nam cùng vài mươi tay súng, dăm khẩn thần công cỡ nhỏ giao cho Nguyễn Từ Minh.

Kỳ hiệu Vạn Thắng vương thu lại, đoàn chiến thuyền của Chương lần lượt rời bến. Tinh kỳ dài mấy trăm mét dọc bờ sông bay phần phật, sĩ tốt quỳ gối bái tạ đến khi đoàn thuyền chỉ còn là chấm đen nhỏ trên mặt nước mênh mông.

Theo kế sách bàn định, đầu giờ chiều hôm ấy Nguyễn Từ Minh lệnh ba quân nhổ trại. Các toán binh mai phục trong rừng được gọi về. Hơn một nghìn quân thủy bộ tập trung ven bờ, lần lượt lên 6 chiến thuyền, gióng trống mở cờ ngược dòng Hát Giang về hướng kinh thành vào mỗi chập tối. Việc chuyển quân rề rà 3 ngày mới xong xuôi. Nguyễn Từ Minh dựng trại dã chiến bên bờ tả ngạn, cách làng Chày hơn hai chục dặm về hướng Tây Bắc. Nguyễn Từ Minh khéo léo cho một số tráng đinh và thôn nữ phụ giúp việc chuyển quân, dựng trại ở nơi mới. Vì vậy, tin tức La thành thuộc về Thiên Đức, vương triều sắp đổi chủ và rằng khói lửa đao binh dần đến hồi kết. Đỗ Động Giang quân cũng như Trường Châu ngày tàn sắp đến, Thiên Đức không cần phải động binh.

Trại quân dã chiến lộn xộn, tướng sĩ bỏ bê cảnh giới, mở tiệc khao La thành thắng trận suốt mấy ngày. Thuyền bè ngược xuôi trên dòng Hát Giang đều bị gọi vào, nhưng thay vì bị quan binh xét hỏi thì họ phải uống rượu mừng. Vài chủ thuyền còn bị bọn Phạm Kính Ân giữ lại chén tạc chén thù chuốc say bí tỉ mới trả về thuyền cho đi.

Đêm xuống, từ trại dã chiến ven bờ sông, nhiều toán binh cỡ trung đội lặng lẽ dùng thuyền nhỏ bơi qua sông rồi mất hút vào bóng đêm, trực chỉ hướng núi tiến quân, tránh xa thôn làng. Vài hôm sau tiệc tàn, trại quân chỉ còn chưa đến ba trăm binh sĩ cùng mấy chiến thuyền neo đậu.

Quả như dự liệu, Nguyễn Từ Minh kéo quân đi chưa được mươi ngày thì làng Chày và những thôn xóm trong vùng bắt đầu sinh biến. Ban đầu các toán thổ binh còn dè chừng, lẩn khuất trong rừng, chờ đến tối mới kéo nhau vào thôn xóm chè chén. Sau biết quân Thiên Đức ở xa, lại cũng đang tiệc tùng say sưa thì thổ binh ăn xong ở lại luôn trong làng. Làng Chày không lớn nhưng gần trăm thổ binh do chính người làng dẫn về ăn ở. Thóc gạo mới gặt xong phải đem ra cống nộp cho chủ mới, đàn bà con gái trong làng phải hầu rượu sớm tối.

Một đêm hạ tuần sau cơn mưa nhỏ, trời không trăng sao, những bóng đen miệng ngậm tăm, lom khom nối đuôi nhau nhắm hướng lũy tre làng, bây giờ là các khối đen nổi bật trên nền trời đêm. Các toán binh nằm phục ngoài đồng mãi đến gà gáy mới dùng thần công cỡ nhỏ khai hoả, mục tiêu là lũy tre, cây cao… với chủ đích đánh động các thổ binh.

Âm thanh đanh gọn vang xa, đứng cách vài dặm vẫn nghe rõ.

Thổ binh nhớn nhác, tay cung tay đao từ trong các thôn xóm nhỏ tràn ra ngoài cánh đồng như ong vỡ tổ cắm đầu chạy về hướng núi dù chẳng trông thấy quân Thiên Đức ở đâu. Các toán binh mai phục của Nguyễn Từ Minh chọn mục tiêu có trọng điểm, ấy là những kẻ cưỡi ngựa hoặc ăn vận có phần chỉnh tề. Súng cầm tay nổ đì đùng không dứt từ tinh mơ mãi đến khi mặt trời lên cao. Thảng hoặc lại có tiếng súng thần công nổ từ trong rừng vọng ra. Hàng trăm thổ binh bị bắt giữ, trọng thương hoặc bị bắn hạ. Các cuộc truy lùng sau đó diễn ra trong rừng, bắt thêm được cả trăm người, hàng chục con ngựa và mấy thớt voi.

Tù binh bị tra khảo tại chỗ, một số chưa đánh đã khai, vội dẫn đường cho quân Thiên Đức đến nơi cất giấu lương thực, nơi ẩu náu trước đó… Tù binh ở trần đóng khố bị trói bằng dây chão, kẻ trước người sau thành hàng dài đến hai, ba dặm. Tất cả bị dẫn ra bến sông gần làng Chày. Các cuộc bắt bớ gian tế diễn ra trong các thôn xóm do Nguyễn Từ Minh đích thân chỉ huy, giám sát. Dân các làng vừa mừng vừa sợ. Nhà nào có con em hay người thân dẫn đường cho thổ binh dù chưa bị hạch đến song chẳng biết ai rỉ tai, người nọ xúi người kia, lũ lượt kéo nhau ra bờ sông quỳ gối chờ định tội. Chả biết từ đâu, người nọ kháo người kia, tội làm gian tế sẽ bị bêu đầu, và rằng các thôn làng ăn ở hai mang, tiếp tay cho địch nhân chống lại Vạn Thắng vương sẽ bị diệt trừ tận gốc. Bách tính đâm ra sợ, già trẻ lớn bé chạy không được, chỉ còn cách bồng bế nhau ra bến sông, bái vọng về La thành khẩn xin Vạn Thắng vương tha tội.

Dẫu mặt mày nhọ nhem, quân phục đầy bùn đất, Quách Cư Dĩ chống nạnh đứng cạnh Nguyễn Từ Minh cười hềnh hệch:

– Đại Vương tài thật, kế sách đơn giản như vậy đã túm được mẻ cá lớn. Dân vùng này tội chết treo trên đầu, Vạn Thắng vương ban ơn tha chết thì tôi đồ họ bái ngài ấy làm tiên tổ hết lượt.

Nguyễn Từ Minh rít một hơi thuốc lào thật kêu, hai mắt lim dim nhả khói.

– Bởi mới nói một người lo bằng kho người làm. Dạo trước ta nắm cả vạn thủy binh, mỗi lần muốn giao chiến với quân của vương thì như đánh vào không khí, muốn thắng chẳng được vì có đánh đâu mà thắng với thua. Ngài luôn tính trước một bước.

– Thưa đại nhân, vậy… giờ có cần phao thêm tin nữa không?

Nguyễn Từ Minh mỉm cười, khẽ lắc đầu mà rằng:

– Chẳng cần! Cứ để bách tính sợ hãi thêm một đêm rồi tuyên đọc ý chỉ của Vạn Thắng vương. Giao lại cho các cậu chỗ này, ta phải xuôi dòng hầu Đại Vương.

– Đại Vương thật sự giao cho tôi mấy chiến thuyền ngoài sông kia ư? – Quách Cữ Dĩ hồ nghi. – Thực tôi chỉ là tay quăng chài đánh cá.

Nguyễn Từ Minh vỗ vai Quách Cư Dĩ động viên:

– Đại Vương chả dạy rồi sao? Ai cũng phải lớn. Ta biết gì về thủy chiến đều đã dạy cho cậu hết rồi. Bộ quân có Kính Ân, thủy quân có cậu trấn nơi này luyện binh. Nay mai Trần Thiện tiên sinh hết bệnh, ông ta làm mưu sĩ. Lúc tiến đánh Đỗ Động Giang là lúc các cậu lập đại công. Kinh sư ổn định, thủy quân sẽ đến mau thôi.

– Còn như việc đắp đê, đại nhân liệu thế nào?

Nguyễn Từ Minh tủm tỉm, huých nhẹ Quách Cư Dĩ:

– Đại Vương không ra lệnh nhưng… hầy… miễn tội cho dân vùng này, bảo họ đắp đê, đào kênh dẫn nước có là gì. Lời Đại Vương nói, một khi nghe phải ngẫm cho kĩ. Ngài dặn quân dân đùm bọc nhau, giúp nhau làm ăn, cấy cày, trồng trọt chính là ý đó.

Quách Cư Dĩ vỗ trán:

– Thâm sâu đến vậy ư? Tôi còn phải học hỏi nhiều. Nhưng… đám gian tế kia… chẳng lẽ cũng tha bổng?

Nguyễn Từ Minh nheo mắt nhìn xa một chốc:

– Đại Vương không trách tội họ, ngài muốn chỉ cho họ con đường sáng. Nay mai quân phương Bắc có xâm phạm bờ cõi đều phải dựa vào bách tính. Đám thổ binh bắt được cũng phải đắp đê, cơm ăn ba bữa, đắp đê xong thì thả chúng về như lời dặn.

– Lấy chí nhân thay cường bạo! – Quách Cư Dĩ lẩm nhẩm.

Nguyễn Từ Minh gật gù, chỉ về phía trước mặt:

– Cuối năm nay đồng hoang đầy cỏ dại này phải thành đồng lúa. Đại Vương về thành sẽ qua lối này, đừng để ngài ấy trách tội.

Quách Cư Dĩ cười lớn, vỗ bụng:

– Đúng! No bụng chẳng ai muốn đánh nhau nữa.