Chương 688: Kinh thành thất thủ (1)
Quân thủ vệ trên mặt thành và Thiên Đức ở bờ đê cách nhau non tầm đạn Cự thạch pháo. Bên trong bắn pháo ra thì bên ngoài đáp trả và ngược lại. Thương vong tuy không nhiều song quyền chủ động nằm hoàn toàn trong tay Thiên Đức. Tinh thần ba quân La thành căng như dây đàn bởi Thiên Đức có thể tấn công bất cứ lúc nào, nhất là khi đêm xuống.
Bằng những đối sách Liễu Môn Nhân và văn sĩ kinh thành như Tống Suy đưa ra, Tô Trung Từ tạm thời vãn hồi trị an kinh sư. Kể từ ngày 8 tháng 5, lệnh từ triều đình ban xuống làng nào ở làng đó, phường nào ở yên phường ấy, dân trong thành bị cấm đi lại tự do. Các chợ lớn nhỏ trong thành đều bị đóng cửa. Quân triều đình dồn lưu dân ngoài thành ở tập trung tại các lán chợ hoặc phụ cận. Việc mua bán nhu yếu phẩm sẽ do người được chỉ định đảm trách, chủ yếu là quân sĩ, dân binh thổ địa. Tế tác Thiên Đức vì thế chẳng thể đi lại nắm tình hình mật báo ra ngoài, cũng không thể phao tin phá quấy nữa.
Mưu sĩ kinh sư dựa vào nguồn phát bệnh tập trung, khẳng định gian tế Thiên Đức trà trộn trong lưu dân trú ngụ gần các doanh lớn nhỏ ở mạn Đông và Nam. Song song việc cứu chữa binh sĩ, tướng trấn các doanh sai quân lấp giếng cũ, đào giếng mới, nhờ đó khống chế được dịch bệnh song hàng nghìn binh sĩ vẫn nằm bẹp trong lán trại.
Tuy vậy, việc đau đầu nhất đối với Tô Trung Từ lúc này là tư tưởng ba quân. Quân dân trong thành xì xầm bàn tán việc Trữ quân đã bỏ sĩ tốt tìm đường lui tự bao giờ. Và rằng họ đang giữ thành vì nhà họ Tô. Nguyên lão Tể tướng Tô Hiến Thành một thân một mình chống gậy đến trước cửa phủ Thái uý cật vấn, đề nghị Thái uý mau chóng tấu lên Trữ quân, mong Trữ quân lên mặt thành ra lời hiệu triệu, khích lệ tinh thần ba quân tướng sĩ. Tô Trung Từ nổi xung, sai quân bắt Tô Hiến Thành giam trong hậu viện. Và hạ lệnh kẻ nào còn lời ra tiếng vào cứ bêu đầu treo ngoài cổng chợ!
Muốn trấn an bách tính, Liễu Môn Nhân bèn mách với Tô Trung Từ chọn ra một người có dáng dấp, dung mạo hao hao Trữ quân lên Ngọ Môn (cổng chính phía Nam thành nội) vào giờ Ngọ ban thưởng cho một vài tướng sĩ có công chống Thiên Đức. Tô Trung Từ cho là phải vì xưa nay Trữ quân chẳng mấy khi xuất hiện. Vả lại đứng trên lâu Ngọ Môn vào giữa trưa, thêm mũ mão, hoàng bào thì tướng sĩ đứng bên dưới nào có thể trông rõ. Nhờ kế này, Tô Trung Từ dẹp được điều tiếng, trấn an lòng quân. Tuy nhiên nhiều văn nhân mưu sĩ La thành chẳng chịu tin vì bấy lâu họ cho rằng họ Tô một tay che trời, nay muốn trấn an quân dân đã dùng thế thân, phạm vào tội đại nghịch bất đạo, thao túng triều cương. Tô Trung Từ tức lắm, sai quân bắt lấy vài người xử trảm trước Ngọ Môn đem thủ cấp diễu phố làm gương hòng răn đe bách tính.
Chẳng biết thông tin lộ lọt từ đâu, dân trong thành chĩa mũi dùi vào Liễu Môn Nhân, kẻ đầu têu mọi chuyện và rằng chính Liễu Môn Nhân kề cận bên Thái uý nói nặng nhẹ mới khiến quân dân kinh sư chịu cảnh khổ cực, bị vây hãm tứ phía.
Liễu Môn Nhân nghe kẻ dưới bẩm báo sự tình thì cười nửa miệng tỏ vẻ khinh bỉ, đồ rằng đám mưu sĩ như Tống Suy tung tin chứ chẳng ai khác.
Trung tuần tháng 5 Chương đích thân lên đê, tận mắt trông tường thành kiên cố, cao hơn mặt đê gần 1 trượng. Tướng sĩ thủ thành không hề biết Chương thị sát trận tiền. Từ trên lâu cao cửa Đông, tướng trấn môn trông thấy mấy người đứng trên thang dòm sang chỉ trỏ bèn lệnh quân pháo bắn ra. Mấy người đó trèo xuống bắc thang đứng chỗ khác chỉ trỏ. Lúc sau dưới cánh đồng ngoài đê phấp phới đại kỳ màu vàng, trấn môn tướng quân mới đoán Vạn Thắng vương là một trong số những người ban nãy.
Hoàng Hựu vội vã lên mặt thành trông ra, khi ấy lá đại kì đã về gần tới chân Loa Sơn.
– Cấp báo toàn quân cảnh giác. Mạc tặc thị sát tiền tuyến, cửa Đông ắt là trọng điểm đột phá.
Cùng thời điểm Chương thị sát thì Thiên Bình xuất hiện ngoài cửa Nam La thành bắc loa chiêu hàng.
Tô Trung Từ cùng mưu sĩ nhận tin tức, nhất thời chưa thể đoán biết Thiên Đức sẽ dồn quân đánh vào cửa nào.
– Yết Kiêu nắm quân thủy tuy đông hơn 1 vạn nhưng phân nửa quân mới. – Liễu Môn Nhân nhận định. – Muốn công thành phải vượt qua bãi trống, đánh từ thấp lên cao thất lợi. Ta chỉ cần hai nghìn tinh binh hợp với phu phen thủ chắc thì Yết Kiêu chẳng thể làm được gì.
Tống Suy đứng ra bày tỏ ý kiến:
– Lời Liễu tiên sinh vừa nói thực ai cũng tỏ! Cần kíp lúc này phải đoán xem giặc công mặt nào hay cả hai.
Liễu Môn Nhân từ tốn đáp lời:
– Tống tiên sinh có cao kiến gì xin tỏ bày để mọi người cùng bàn định thiệt hơn.
– Tại hạ tin chắc mặt Đông sẽ là trọng yếu vì hai lẽ. – Tống Suy tràn đầy tự tin. – Mạc Thiên Chương chính tay điều binh khiển tướng. Tuy nói lực lượng nòng cốt trong tay Mạc Thiên Chương là quân Sơn Tây, sau nữa có đám người thượng nhưng chúng thiện chiến chẳng kém quân Thiên Đức gốc trong tay Bàn Phù Sếnh là lẽ thứ nhất. Lẽ thứ hai, Mạc Thiên Chương giữ quân Thần Sấm bên mình, đạo này có hoả khí mạnh. Theo cách “tiền pháo hậu binh” chúng hay dùng, thật chẳng khó nhận ra ý đồ.
Mưu sĩ họ Đổng gốc phương Bắc lại đưa ra nhận định mặt Nam mới là trọng yếu. Tuy Bàn Phù Sếnh không có quân Thần Sấm nhưng vẫn có thần công. Và nếu không phải như vậy làm sao lí giải việc Lý Thiên Bình đang ở Loa Sơn lại sang mặt Nam?
Đổng mưu sĩ đưa ra kết luận:
– Thiên Bình đó tuy phận nữ nhân, ít cầm quân, chỉ lo hậu phương nhưng các ông phải lưu tâm thân phận của ả! Ả có mặt ngoài cửa Nam theo phân phó của Mạc Thiên Chương nhằm uý lạo binh sĩ Thiên Đức.
Tô Trung Từ ngồi khoanh tay lặng im, cặp mắt lim dim nghe tả hữu bàn định. Lời người nào cũng có lí, khó phân thật giả. Hé mắt trái nhìn Liễu Môn Nhân đang ngồi xếp bằng bên tả, Tô Trung Từ hỏi:
– Hình như Liễu tiên sinh còn điều muốn nói?
Liễu Môn Nhân đứng dậy vòng tay thi lễ, chậm rãi nói:
– Mấy ngày nay bỉ nhân theo dõi sát diễn biến ngoài thành, nghiền ngẫm trước sau thấy rằng Thiên Đức không thừa cơ công thành ngay trong đêm chiếm đê mà lại dừng chân củng cố ngót nửa tuần trăng. Dẫu biết xưa nay công thành trì chẳng phải ngày một ngày hai là được. Quân binh Thiên Đức vây chặt ba mặt tính vo chừng 4 vạn song thực chiến đấu án chừng phân nửa. Quân không đông ắt phải dồn sức công phá một điểm. Mặt Đông hay mặt Nam đều khả dĩ. Mạc Thiên Chương muốn tung hoả mù nên điều vợ y sang mặt Nam. Mặt Nam có ai? Bàn Phù Sếnh tuy mang chiến tướng nhưng mưu mẹo chẳng đáng ngại, thuận tay nhặt trong tướng của ta chẳng thiếu người như hắn. Thiên Bình Công chúa chẳng tính thâm sâu, nàng ta quản chồng thì tốt chứ quản quân sao được.
Tô Trung Từ gật gù, hai mắt vẫn lim dim:
– Liễu tiên sinh muốn nhắc mọi người lưu tâm Lý An phải không?
– Chính là như vậy ạ! Lão tướng Lý An có kinh nghiệm thống lĩnh vài vạn quân, vốn mưu lược hơn người. Nhiều tướng sĩ trẻ của Thiên Đức là học trò của ông ta. Bỉ nhân chủ quan nhận định cửa Nam hoặc mặt Nam là trọng điểm và… Mạc tặc thực ra chỉ đóng vai trò thu hút sự chú ý của ta mà thôi. Tài cầm quân, một tướng lĩnh ngũ tuần hẳn nhiều thủ đoạn hơn Vạn Thắng vương, kẻ chỉ mới ba mươi. Ta hãy nghĩ xem trong tay Mạc tặc hiện có hảo tướng nào?
Liễu Môn Nhân đặt hai tay trước bụng đi qua đi lại trước mặt Tô Trung Từ, giọng lúc trầm lúc bổng:
– Văn Giáp, Lê Phụng Hiểu, Phùng Hiền và…
Đổng mưu sĩ bổ sung:
– Kiều sơn man, Vương sơn tặc. Kiều sơn man trẻ ranh. Vương sơn tặc không mấy tài cán.
Ai đó tiếp lời:
– Trưởng tử của Thủy sư đô đốc hết thời Cao Mộc Viễn và phản tặc họ Cao.
– Phạm Bạch Hổ chỉ yêu thích hoả khí, mưu lược chẳng có bao nhiêu. – Liễu Môn Nhân nhấn mạnh. – Phụng Hiểu nắm hơn nghìn quân kị, vừa sức với ông ta. Phùng Hiền chưa thể hiện được nhiều còn mỗi Nguyễn Văn Giáp tính là tướng văn võ toàn tài nhưng bị cái bóng nhà họ Phùng che khuất. Kê ra cả loạt như vậy để thấy Vạn Thắng vương vừa đánh vừa rèn quân chứ hắn chẳng tốt đẹp như người đời đồn thổi. Chẳng phải hắn muốn giảm thương vong cho binh sĩ… có khi hắn đang dùng binh sĩ để học cách cầm quân.
Liễu Môn Nhân vừa dứt lời, văn nhân mưu sĩ có mặt trong phòng cùng phá lên cười.
– Nói vậy Liễu tiên sinh đoán định mặt Đông thứ yếu.
Tô Trung Từ đứng dậy khi tiếng ồn ào đã vãn. Gian phòng lớn im phăng phắc dõi theo từng bước chân Tô Trung Từ ra đến cửa lớn.
– Dẫu ta chưa biết Thiên Đức đánh mạnh mặt nào song ta khẳng định thời điểm chúng tấn công là đêm trăng đầy.
Tô Trung Từ chắp tay sau lưng bước trở lại chỗ cũ.
– Các ông đừng huyễn hoặc bản thân, đừng đánh giá thấp địch nhân nhất là Mạc Thiên Chương. Tuổi hắn còn trẻ nhưng thâm sâu khó lường. Các ông đều đã nắm được tướng lĩnh Thiên Đức phân bổ quanh thành cũng phải nhìn cho thông. Mạc Thiên Chương bố trí lực lượng cân bằng, hắn coi bản thân mưu lược chẳng kém Lý An. Hắn tài hơn Lý An hay không? Các ông phải ngẫm cho kĩ càng mọi lẽ. Tuyệt không thể đánh giá hắn qua tuổi tác. Kẻ bất tài vô mưu sao ngồi đó được. Chả lẽ gần đây uý lạo ba quân, chửi hắn quen miệng thành ra các ông mặc nhiên coi là thực ư?
Gian phòng lặng im như tờ.
– Thưa đại nhân! – Liễu Môn Nhân đứng ra hỏi. – Chẳng hay căn cứ vào đâu đại nhân đoán Thiên Đức công thành đêm trăng đầy ạ?
– Hẳn các ông đã đọc tin tức do quân canh các cổng thành báo cáo. Chả phải các khóm tre trong tầm mắt ngoài thành đều đã bị đốn hạ ư?
Văn nhân mưu sĩ vội lật những xấp giấy trên bàn đọc kĩ. Tô Trung Từ điềm nhiên ngồi vuốt râu chờ đợi.
– Vãn sinh đã ngộ! – Tống Suy bật dậy. – Thiên Đức đốn sạch tre ngoài thành phải chăng làm thang, đan phên bắc qua hộ thành hào, leo tường thành. Nhưng… cũng không cần nhiều đến vậy.
Tô Trung Từ chậm rãi:
– Bấy lâu nay ai cũng biết Thiên Đức chẳng mấy khi dùng đến tre. Thật chẳng hiểu chúng định làm gì. Ta ngẫm mãi chỉ nghĩ được ngoài làm thang qua hào thì chúng che đầu chống chọi tiễn, đá trên thành ném xuống mà thôi. Còn như vì sao Thiên Đức chọn đêm trăng đầy thì có gì lạ? Công ban ngày dễ lộ binh lực, công đêm trăng tỏ ít nhiều giấu được binh lực. Và chúng cũng mượn trăng để nắm rõ biến động quân canh trong thành. Dẫu chúng chặt tre làm gì thì cũng đã chặt xong, chuẩn bị xong xuôi cả. Chả có nhẽ đợi trăng hạ tuần lên muộn lại tối? Càng tối thì quân thủ vệ càng có lợi.
Tống Suy hiến kế:
– Bỉ nhân chợt nghĩ… ta làm gấp lấy nghìn bù nhìn dụng lúc trăng lên. Bù nhìn nối dây với nhau, giật dây sẽ lắc lư qua lại lừa chúng.
– Cũng chẳng hại gì! – Tô Trung Từ khẽ gật. – Ta nghiêng khả năng Thiên Đức đánh mặt Nam vì còn dè chừng Đỗ Động Giang động binh giúp ta. Dẫu chúng công mặt nào, chỗ nào cũng phải đảm bảo hoả liệu đủ giữ thành. Mấy năm nay ta tích đủ dầu mỡ phòng lúc này đó.
Chẳng ai đoán được vì sao Thiên Đức đốn sạch hàng trăm bụi tre. Ngay đến quân sĩ cầm dao dựa đốn tre còn chẳng rõ việc đang làm nhằm phục vụ mục đích gì. Cấp trên lệnh xuống thì họ làm theo, chỉ đơn giản vậy thôi.
Toàn bôn tre đốn hạ ở mé Đông La thành được quân Thiên Đức đem về nền làng Cái, ngôi làng chỉ còn tro tàn sau cuộc tấn công đầu tiên của Thiên Đức quân. Tre đốn ở mé Nam La thành, Bàn Phù Sếnh cho tập kết ở khu rừng mai ngoài đê. Làng Cái hay rừng mai giờ đây đều trở thành nơi đóng quân kiêm công xưởng. Chẳng ai biết binh sĩ đằng sau những tấm liếp quây kín đang làm gì, chỉ nghe tiếng lọc cọc suốt ngày đêm.
Lý An lần nữa đến Loa Sơn bàn bạc cùng cánh Bố Giáp, Lê Phụng Hiểu… trước khi trình kế hoạch lên cho Chương. Chương không góp ý nhiều, chỉ nhắc mọi người tính đến các khả năng có thể xảy đến nhằm giảm thương vong xuống mức tối thiểu cho binh sĩ. Thời gian tấn công được ấn định vào nửa đêm ngày 14 tháng 5 bất kể thời tiết.
Vừa tan họp Liêu Gia Trinh báo cáo, một toán thủy quân Yết Kiêu trinh sát quanh khu vực phía Tây Bắc đầm Xác Cáo bắt giữ gần hai mươi người. Họ nhận là gia quyến của Đặng Lương Xá và các thuộc tướng mới trốn ra từ đại lao cấm thành. Và rằng ba người Từ Quý Châu, Sùng Hoán, Khúc Hồng Châu tổ chức cuộc đào thoát. Họ cũng khai quá trình bàn định có tính đến việc giải thoát Lý Nhân Nghĩa nhưng không biết sự thành hay bại.
– Báo với Sùng quân là chủ tướng của họ đã đào thoát. – Chương hồ hởi. – Trả những người bị giữ bên thủy quân đến chỗ Đặng doanh. Mau vời Đặng Lương Xá đến đây, tự ta thông báo tin vui cho bọn họ.
Chiều ngày 14 lúc thủy triều lên cao, Yết Kiêu lệnh chiến thuyền pháo kích gần nửa canh giờ dọc theo bờ đê yểm hộ thủy quân đổ bộ. Quân thủ vệ dùng pháo đá đáp trả, đồng thời cử hàng chục toán binh từ trên đê tiến xuống ngăn chặn, báo động từ xa. Các cuộc đụng độ nhỏ diễn ra từ giữa giờ Hợi đến đầu giờ Tý mới ngưng. Thủy quân Yết Kiêu rút xuống về điểm xuất phát, quân thủ vệ đóng rải rác dưới chân đê. Bãi cát có bề ngang dài mấy dặm ngổn ngang rào cự mã và những đống lửa tạm thời ngăn cách hai bên. Cự thạch pháo trên đê cao bắn cầm chừng vào những vị trí nghi ngờ thủy quân Thiên Đức có thể theo lối đó tiếp cận.
Yết Kiêu không đánh mạnh, La thành cũng chẳng điều thêm quân ở các mặt khác đến chống giữ. Nhiệm vụ nghi binh của Yết Kiêu khiến tướng lĩnh La thành thêm tin vào nhận định của Tô Trung Từ. Quân sĩ nhận lệnh lên hết mặt thành từ tối. Trước đó Tô Trung Từ đã điều lực lượng tinh nhuệ gồm hơn 2000 cấm quân và quân bản bộ phủ Thái uý ra đóng ở cánh đồng tổng Vĩnh Xương, phía Nam thành nội, nhằm dễ dàng chi viện cho Lý Mẫn giữ mặt Nam hoặc Hoàng Hựu trấn thủ mặt Đông.
Giữa giờ Tý gần như cùng lúc, các loạt thần công, sơn pháo, Cự thạch pháo Thiên Đức ở hai mặt Đông và Nam cùng khai hoả báo hiệu một đêm dài đầy chết chóc.
Quân thủ vệ trên thành đáp trả, hàng trăm quả đạn đá, hoả đạn, tiễn cứng trút xuống con đê ngoài thành. Chẳng mấy chốc bức tường lửa dựng ngay chân đê, dài đến ba dặm.