Chương 251. Văn hóa và dân trí

– Phải… nên như vậy. Ông bà ta có nói: Nhàn cư vi bất thiện. Nếu ai cũng có việc làm, có thu nhập thì xã hội quá phồn vinh quá phát triển rồi.

– Vậy chúng ta phải làm sao? Nếu ép người dân nghèo hoài cũng không được, mà dân giàu lên, kinh tế quá phát triển thì lại sợ sa đọa!

– Đúng vậy, chúng ta treo giải thưởng thơ, giải thưởng văn xuôi, giải thưởng tiểu thuyết, giải thưởng bài nhạc hay, giải thưởng ca múa giỏi… Thậm chí ra các tạp chí, nhật san, tuần san, nguyệt san… và trả thật cao tiền nhuận bút… Lập thật nhiều sân khấu để cho các ca sĩ, nhạc sĩ thể hiện bài hát mới, trả tiền biểu diễn cho họ thật nhiều… Tất cả phải làm sao để họ sống được với nghề, sau đó là có dư đối với những ai có tài, và phải giàu sang phú quý đối với những ai xuất sắc… Đến khi xuất hiện tình trạng trăm hoa đua nở thì quá tuyệt vời… Lúc đó chúng ta đã thành công xây dựng một nền văn hóa thuần S quốc, người dân cũng thấm nhuần giá trị cuộc sống, sẽ biết đâu là đẹp, đâu là xấu, đâu là cao thượng, đâu là hạ đẳng…

Chủ tịch Hà và Giang Bình An cho cá ăn, ông lại khen hắn đã nói đúng việc: để cho cán bộ và người dân giàu có.

– Ừm… nghe có vẻ có lý, biện pháp tuy thô bạo nhưng hiệu quả! Nhưng ta vẫn thấy thiếu thiếu sao ấy!

– Vấn đề này nằm ở hai chữ: kiểm duyệt.

(trích bài thơ Lang Thang của Hàn Mặc Tử)

Trời hỡi! Nhờ ai cho khỏi đói

– Được ah… Như vầy thì ta thấy chắc chắn hơn rồi. Vậy để ta bàn bạc với trung ương rồi ra chương trình hành động. Chuyến này đồng chí Nghi Vũ, bộ trưởng Thuế Vụ sẽ có chuyện để chi tiêu lớn rồi đây, sẽ không phải lẩm bẩm: Tiền nhiều để làm gì nữa… ha ha ha…

– Chiêu cũ?

Để trả thù duyên kiếp phũ phàng?

– Ý của ngài là đập thật nhiều tiền vào giống như thể thao và đá bóng?

– Giang thủ tướng nói đổ tiền thật nhiều vào để văn hóa hưng thịnh, bản ý là rất tốt. Nhưng văn hóa luôn là con dao hai lưỡi, sơ ý là bị kẻ xấu lợi dụng làm chúng ta thương tổn đầy mình, hoặc ít nhất thì sẽ tốt xấu lẫn lộn, minh châu long đong… Chúng ta phải làm sao để quản lý cho tốt đây?

Giang Bình An chỉ cười không đáp lời, hai người vào thư phòng làm việc của chủ tịch Hà, đây là lần đầu tiên Giang Bình An vào đây, trong này rất mộc mạc đơn sơ như những gì hắn nhìn thấy ở mấy đoạn clip ở kiếp trước.

– Chuyện nhân tài đỉnh tiêm thì chúng ta đã có trường “Trác Ngọc” có thể đào tạo ra các thiên tài cấp trạng nguyên. Riêng toàn dân thì chúng ta nên chỉ giữ giáo dục vỡ lòng, hết cấp 1 biết đọc, viết, tính toán sơ bộ, biết lịch sử, địa lý, biết kính già yêu trẻ, yêu đồng bào yêu tổ quốc… Vậy là rất ổn. Còn chuyện dân trí và văn hóa thì chúng ta có thể bắt đầu từ văn học, truyện tranh, tiểu thuyết, phim hoạt hình, phim điện ảnh, phim truyền hình nhiều tập… Tất cả chúng sẽ ảnh hưởng toàn dân từ nhỏ đến lớn, vô khổng bất nhập, tương lai lâu dài sẽ có kỳ hiệu.

– Giang thủ tướng cứ nói đừng ngại, dù sao có còn hơn không. Đôi khi phương hướng mà ngài đưa ra lại là phần cốt lõi quan trọng nhất thì sao!

– Đa tạ chủ tịch thông cảm cho ta. Ta nghĩ nếu sau này có các thành phần xã hội sa đọa thì chắc chỉ gói gọn trong 2 vấn đề: việc làm và văn hóa. Về việc làm, nếu chúng ta luôn đảm bảo 0% thất nghiệp, nghĩa là ai cũng có đủ việc làm để có thu nhập cao, trang trải cuộc sống thì những người bí quá hóa liều, vì tiền, vì mưu sinh mà làm tất cả sẽ không còn nữa.

Nói đến đây, Giang Bình An bất giác nhớ đến ở kiếp trước các thanh niên nam nữ có thể khoe tất tần tật, làm tất tần tật những gì được khán giả yêu cầu để có mức thu nhập cao, sống xa hoa phè phỡn, không cần phải lao động vất vả… Rồi còn có cả một đất nước châu Á mà đàn bà con gái rất yêu thích sự nghiệp đóng phim người lớn, xem đó là đương nhiên, vinh dự… Tiền thì công nhận kiếm được nhiều đó… nhưng hệ lụy của nó rất kinh khủng, rất rắc rối.

Chủ tịch Hà không nói gì, ông hút thuốc lá phì phèo liên tục để suy nghĩ, hết tận hai điếu thuốc sau đó ông mới cất tiếng hỏi:

– Vấn đề có người giàu xuất hiện, kinh tế phát triển là chuyện tốt. Nhưng sau này khi cuộc sống vật chất ngày càng cao, chúng ta cũng cần phải ngăn cản lối suy nghĩ “tiền là tất cả”. Nếu chúng ta không ngăn chặn được lối sống “kim tiền” thì mọi sự phát triển về kinh tế đều là vô nghĩa. Cho nên lúc trước ngài sợ sự sa đọa xuất hiện là có thật. Sau này rất có thể sẽ xuất hiện những tư tưởng “không làm mà hưởng” các thanh niên nam nữ có thể vì đồng tiền mà làm tất cả, không biết gì là lễ nghĩa liêm sỉ gì nữa…

Gió trăng có sẵn làm sao ăn?

Làm sao giết được người trong mộng

– Tuyệt vời. Nhưng cụ thể chúng ta làm sao đây?

– Khó nhưng chúng ta vẫn phải làm. Sau này khi có thiên tài cấp trạng nguyên có lẽ sẽ có biện pháp dễ dàng hơn, còn ta thì vẫn dùng chiêu cũ để làm.

Vừa uống trà nóng thơm, Giang Bình An lựa lời góp ý:

– Phải, chiêu cũ: Không có việc gì khó, chỉ sợ tiền không nhiều! Chúng ta dùng thật nhiều tiền thuê mướn càng nhiều người kiểm duyệt gắt gao từng tác phẩm, như vậy sẽ gạn đục khơi trong, tách thóc tẻ ra riêng biệt. Giống như trong truyện cổ tích Tấm Cám, bà dì ghẻ trộn lẫn gạo, nếp, đậu … gì gì đó, chúng ta bỏ tiền mướn cả đàn chim sẻ lựa chọn ra thế là xong. Chẳng những phân biệt tốt xấu mà còn tạo ra rất nhiều việc làm cho nhóm người kiểm duyệt nữa đó thôi!

– Giang thủ tướng, đi con đường giáo dục cao toàn dân nếu không thông thì chúng ta đi đường gì?

Chủ tịch Hà lắng nghe và suy ngẫm, ông biết tầm mắt của Giang thủ tướng rất xa, giờ lại nói một cách nghiêm túc như thế này, chắc chắn là cảnh báo không sai. Ông hỏi thăm:

– Đúng vậy, nhưng rất khó!

– Ấy chết… văn hóa và dân trí khác với học thức và bằng cấp. Người làm văn hóa chưa chắc là người có văn hóa, tiến sĩ cũng chưa chắc là người minh tri lý lẽ… Chúng ta càng đặt nặng vấn đề giáo dục, bằng cấp thì xã hội càng nhiễu nhương rối loạn. Khi đó xã hội sẽ chỉ xem trọng ai học cao, ai bằng cấp cao… mà quên đi vấn đề bản chất về giá trị thực sự của bản thân, về hành vi chuẩn mực… Ví dụ như có một vị tiến sĩ lái xe ra đường, bị một cậu bé va quẹt vào xe, thế là vị tiến sĩ này xuống xe mắng té tát:

Giang Bình An cũng đau đầu, hắn chỉ là một người tài trí bình thường, đâu có hơn gì ai. Nhưng vấn đề này phải xử lý càng sớm càng tốt, cuối cùng Giang Bình An đưa ra vài giải pháp tạm thời:

– Đây là thơ của Hàn Mặc Tử, ý của Giang thủ tướng là gì?

Giang Bình An hoảng hồn lập tức xua tay ngăn cản:

Chủ tịch Hà vỗ đùi cái “Đét” ông khen ngay:

– Đúng vậy, đó là cái giá của việc chạy theo giáo dục bằng cấp. Dù cho việc kiểm tra gắt gao, nhưng khi ép buộc toàn dân phải học tập, phải học cao thì chắc chắn sẽ xảy ra tệ đoan.

– Vấn đề thứ hai là về văn hóa. Đây là một vấn đề cốt lõi nhưng cần phải xây dựng lâu dài, không thể nào một sớm một chiều như đi sơn chữ, dán băng rôn… là nâng cao văn hóa, nâng cao dân trí được. Khi dân trí nâng cao, người dân sẽ biết cái gì là đúng cái gì là sai, như vậy sẽ không có người bị sa đọa.

– Vậy chúng ta có thể tăng mạnh vấn đề giáo dục, cho các em học bắt buộc lên cấp 2, 3, thậm chí đại học…

– Aiiii… Khi xưa Hàn Mặc Tử đã than thở làm sao cho khỏi đói. Cái đói này chắc vừa là ảo giác của riêng nhà thơ nhưng cũng vừa là hiện thực của tất cả các người đang sáng tác văn học, nghệ thuật. Chủ tịch cũng biết tài năng của ta chẳng tới đâu, chỉ được cái mạnh vì gạo, bạo vì tiền. Nay dùng cái sở trường của ta để bù đắp cái sở đoản của giới sáng tác văn học, hoạt động nghệ thuật vậy. Biện pháp này tuy thô bỉ, nhưng ta nghĩ tác dụng sẽ tốt hơn rất nhiều nếu chỉ khen ngợi chung chung, cấp các bằng khen chung chung, có tiếng không có miếng.

– Ôi thế thì khác gì Tiến sĩ giấy của cụ Tam Nguyên Yên Đỗ – Nguyễn Khuyến đâu!

“Ngươi biết ta là ai không? Ta là tiến sĩ đấy, ngươi là ai, học bao cao mà dám va chạm ta, có tin ta kiện cáo cho cha mẹ của ngươi đền tiền phá sản hay không? Không có tiền đền là đi tù mọt gông đấy con ạ!”

– Ha ha ha… nếu chủ tịch Hà vẫn lo lắng, ta sẽ thiết lập một tổng bộ chuyên lưu trữ, kiểm duyệt tất cả tác phẩm, trong đó sẽ có rất nhiều người máy làm việc, kiểm tra ngày đêm. Tổng bộ này sẽ là bức tường lửa cuối cùng để kiểm duyệt, như vậy sẽ hạn chế tối đa sai sót. Đặc biệt tổng bộ sẽ tổng hợp số liệu theo dõi sát sao các thành phần chuyên phá rối, từ đó chúng ta có thể tóm được lũ phá hoại.

Giang Bình An thật lòng cũng chẳng biết phải làm sao, nói hay chứ làm đâu có dễ. Hắn nhìn trên kệ sách của chủ tịch Hà thấy sách báo văn thơ rất nhiều, hắn nghĩ đến nhà báo, nhà văn, nhà thơ đa phần nghèo khó, bất chợt hắn ngâm nga:

– Chủ tịch, ngài cũng biết ta chỉ có tài chí bình thường. Giờ ta sẽ cố đưa ra vài ý kiến, mọi người cần chăm chước thảo luận thêm, đặc biệt là sắp tới có các nhân tài cấp trạng nguyên, có lẽ họ sẽ đủ sức giúp nước ta tránh được điều này.