Chương 27: Lên Núi Đào Măng.

Trong mấy ngày liền, Hào chẳng nhắc lại gì đến chuyện nấu ăn. Dư âm từ món chả cá hình như vẫn còn khiến cậu ta ám ảnh, nghe đến cá là chỉ lắc đầu ngao ngán.

Quốc không có lý do ra bờ sông nhiều như trước. Một buổi duy nhất, cậu đi câu vài con cá để nấu với măng. Sau cơn mưa đầu mùa, măng trên núi mọc lên tua tủa, non tơ và giòn ngọt. Trong lần đi lấy củi, mẹ Quốc đã tranh thủ đào được mấy gốc mang về làm thức ăn. Măng đầu mùa vốn ngon, có thể nấu được đủ món: xào với thịt, nấu canh chua, kho cá… Đổi vị so với đám rau củ trong vườn.

Nhiều nhà trong xóm cũng tranh thủ dịp này lên núi đào măng, phơi khô hoặc muối chua. Ngoài ra, một số còn mang ra chợ bán thêm đồng ra đồng vào. Mẹ Quốc cũng nổi hứng:

“Cá nấu với măng ngon quá. Giờ đang vào mùa măng, Người ta thi nhau lên núi đào rồi đem bán. Phiên chợ tới, mẹ cũng mang đi bán thử cùng với bánh giò xem sao. Quốc có muốn đi hái măng với mẹ không?”

Quốc thoáng do dự. Cậu hiểu măng rừng không phải của hiếm, ở chợ quê muốn bán được cũng chẳng dễ. Nhưng mẹ đã nói, lại còn rủ đi cùng. Một điều khá kỳ lạ, vì trước đây bà luôn muốn cậu sống nhàn nhã không lao động chân tay, nay chủ động rủ cậu, cậu không tiện từ chối.

Sáng sớm, hai mẹ con gùi sọt, cầm dao quắm theo con đường mòn quen thuộc dẫn lên núi. nơi đó có một mảng rừng toàn là nứa. Chỉ cần chịu khó vạch lớp lá khô dưới gốc là thấy những măng non đội đất nhú lên, mập mạp vàng ươm.

Mẹ Quốc nhanh nhẹn cúi xuống, tay thoăn thoắt đào một gốc măng rồi đưa lên trước mặt, cười hớn hở:

“Tranh thủ buổi sáng đào mấy cây to, đến chiều người ta kéo đến đông lắm! Chọn cây nào to một chút nha.”

Quốc cũng không chịu kém, vạch một bụi tre bên cạnh, moi được cây măng tròn trịa dài gần nửa cánh tay, phủ đầy đất ẩm. Cậu giơ lên khoe:

“Mẹ coi, con cũng đào được cây này, chắc phải nặng hơn cây của mẹ.”

Mẹ liếc qua, giả vờ bĩu môi:

“Chưa chắc đâu. Cái này mẹ thấy cũng vừa thôi. So ra còn thua cây mẹ vừa đào.”

Hai mẹ con cười vang giữa rừng tre, rồi lại hì hục đào tiếp. Giữa buổi là có lác đác vài người tới đào. Hiển nhiên là cùng chung mục đích mang ra chợ bán.

Vốn dĩ Quốc định khuyên giữ lại làm thức ăn, hoặc muối chua, phơi khô cho gia đình. Nhưng mẹ cậu lại muốn thử một chuyến bán ngoài chợ. Bà bán bánh giò đang đắt khách nên sẽ dễ bán măng hơn.

Sáng hôm sau, mẹ cậu ngoài bán một thúng bánh giò còn mang theo một sọt măng ra chợ. Nhưng kết quả không như mong đợi. Cả buổi ngồi chợ, người hỏi thì nhiều nhưng kẻ mua chẳng bao nhiêu. Măng ở rừng vốn đầy, ai siêng thì tự đi đào, ít ai bỏ tiền ra mua. Cuối cùng bà chỉ bán được chưa đến nửa sọt, còn lại phải gùi về.

Chiều hôm đó, Quốc thấy mẹ ngồi ở hiên nhà, tay chậm rãi bóc vỏ măng, mặt thẫn thờ.

Quốc ngồi xuống cạnh, khẽ hỏi.

“Bán ế quá hả mẹ?”

Mẹ thở dài, đôi mắt vẫn nhìn vào đống măng trước mặt:

“Ừ… Tưởng giống bánh giò, ai ngờ chợ không ai thèm mua. Cứ đi vài bước là có người bán, như mẹ là còn may bán được vài gốc có người còn phải mang hết về. Đúng là kiếm tiền không có dễ a, Chỉ có lên tận thị trấn thì may ra…nhưng nghĩ lại có một xíu chẳng bõ công đi lại.”

Quốc gật đầu, ngồi phụ mẹ bóc từng bẹ măng non. Trong lúc làm, cậu suy nghĩ rất nhiều. Theo cậu, vấn đề không nằm ở măng có ngon hay không, mà ở cách bán. Người mua e ngại không phải vì măng dở, mà vì chúng còn nguyên lớp vỏ xù xì, nhìn vừa thô vừa tốn công chế biến. Nếu lột sẵn ra, thậm chí luộc sơ qua rồi bày bán, chắc chắn sẽ bắt mắt và dễ tiêu thụ hơn. Ở thời hiện đại, ngoài chợ hay cửa hàng đầy rẫy cách làm này. Nhưng ở nông thôn hiện giờ, mọi người vẫn quen bán theo kiểu hái sao để vậy, nguyên vẹn cả củ.

Ưu điểm của cách bán măng nguyên khối là giữ được độ tươi và để lâu. Người nào thích đồ sạch, chịu khó một chút thì sẽ chọn mua. Nhưng với đa số người lao động chân tay, bữa cơm trưa vội vàng đã mệt rồi, đâu ai rảnh ngồi bóc cả đống măng? Chính sự bất tiện ấy mới khiến họ ngại mua.

Tuy vậy, Quốc hiểu rõ: sơ chế sẵn cũng đồng nghĩa với rủi ro. Một khi không bán hết thì số măng bóc ra rất dễ hỏng, coi như mất trắng. Vì thế, cậu không khuyên mẹ làm theo cách này. Tốt nhất vẫn là chế biến thành măng chua, măng khô để vừa bảo quản lâu vừa dễ tìm đầu ra hơn.

Ngồi một lát, Quốc giả vờ kể chuyện:

“Mẹ biết không, hôm trước thằng bạn con đi du lịch cùng gia đình, về khoe là măng khô với măng chua ở trên thành phố bán được lắm. Giá còn cao hơn măng tươi nhiều ấy.”

Mẹ Quốc nghe xong thì cau mày, bán tín bán nghi:

“Không có chuyện đó đâu con. Măng thì nhà nào chẳng có, cứ vài bước ra chợ là thấy người bán. Mẹ nghĩ, cho dù có mang tận ra thị trấn còn chẳng ăn thua, chỉ bán được vài gốc, không bõ công. Thôi thì mình giữ lại làm măng khô mà ăn quanh năm, chứ bán buôn gì.”

Quốc không chịu bỏ qua, thử thuyết phục:

“Ở quê thì khó thật, nhưng phải ra tận thành phố mới khác chứ mẹ. Ở đó ít người có điều kiện lên núi hái, họ toàn mua lại thôi. Ví dụ, một hũ măng chua bán được năm chục, còn măng khô có thể lên tới một trăm, một trăm rưỡi một ký. Nếu mình chịu khó làm nhiều, như mười hũ măng chua với mười ký măng khô, tính ra cũng được triệu rưỡi, hai triệu. Trừ chi phí đi lại thì cũng có thể kiếm lời một chút.”

Nghe con nói, mẹ Quốc mở to mắt, giọng đầy ngạc nhiên:

“Thật không? Ai nói với con mấy chuyện đó vậy?”

Quốc khựng lại một chút, rồi ấp úng tìm lý do:

“Ờ… thì thằng bạn cùng lớp con bảo. Nhà nó giàu, hay đi đây đi đó, mỗi lần về lại mua quà quê các kiểu. Con nghe nó kể nên mới biết.”

Mẹ Quốc im lặng, tay vẫn thoăn thoắt bóc măng, nhưng nét mặt lộ rõ vẻ đắn đo. Là phụ nữ quen buôn bán, bà hiểu rõ mỗi quyết định đều cần cân nhắc kỹ. Trong lòng có chút hứng khởi trước lời con nói, nhưng đồng thời cũng sợ lỡ tay thì mất công, mất cả vốn.

Quốc vừa lom khom bóc từng bẹ vừa thao thao bất tuyệt, như thể trong đầu đã vẽ sẵn kế hoạch:

“Mẹ biết không, măng chua không chỉ có măng thôi đâu, phải có thêm tỏi với ớt thì mới dậy mùi. Bỏ vào bình trong suốt nhìn mới đẹp mắt. Mình làm khoảng mười hũ măng trước. Mỗi hũ cần một đến 2 gốc măng. Măng khô thì tốn kém hơn, chắc vài ký măng tươi mới cho ra một ký măng khô… như vậy phải chuẩn bị thêm mới đủ.”

Nghe con nói như thể mọi thứ đã rồi, mẹ Quốc thoáng khựng lại, nhưng rồi nhìn đống măng chất thành ụ, bà chép miệng một cái, ánh mắt sáng lên đôi chút.

“Chà con tính toán ghê quá nhỉ? tính thế này rồi mẹ không làm thì chắc con lại tự làm một mình chứ gì? Rồi ra thành phố bán, bán cho ai? Mình có quen ai ngoài đấy đâu.”

Quốc trấn an.

“Mẹ khéo lo, thành phố đông người, dễ bán lắm.”

Trong lòng mẹ Quốc vẫn còn tính toán. Làm măng chua thì dễ hơn, chỉ cần rửa sạch, thái nhỏ, trộn với gia vị rồi bỏ hũ. Giá bán thấp hơn, lại cồng kềnh khó vận chuyển. Măng khô thì khác, phải tốn công luộc chín, đem phơi nhiều nắng, hao đi không ít, vài gốc mới được một ký. Được cái nhẹ, gọn, để được lâu và bán giá cao.

Quốc nhanh nhảu chen vào, giọng như người đã tính kỹ từ trước:

“Măng thẳng, đẹp thì nên chọn để làm măng khô, giữ nguyên cả khối nhìn bắt mắt hơn là thái vụn. Còn mấy gốc ngắn, xấu thì thái nhỏ để muối măng chua. Như vậy vừa tận dụng hết, vừa có đủ hai loại để bán.”

Nghe con sắp xếp rành rọt, mẹ Quốc chỉ biết gật đầu, trong lòng thầm nghĩ con trai mình dạo này khéo tính toán lạ thường.

“Ừ, cứ quyết định vậy đi, ngày mai mẹ ra chợ mua mấy cái bình nhựa, không biết người ta có bán hay không? lọ nhỏ đựng mắm muối thì có chứ lọ to thì chưa thấy bao giờ.”

Quốc lập tức xung phong:

“Chuyện đó để con. Ngày mai sau giờ học con đi mua cho, mẹ cứ ở nhà sơ chế măng thôi.”

Cậu đưa tay xin tiền. Người mẹ thoáng lắc đầu cười, vừa mừng vừa lo. Con trai nói chuyện như đúng rồi nên sự chần chừ trong lòng của bà tan biến. Bà đã quyết định “chơi lớn” một lần, xem cái sự tính toán của con trai mình sẽ đưa về kết quả ra sao.