Chương 186:

Mỗi khi bước vào kỳ vun gốc cây trồng, đất vừa được xới tơi, gốc cây vừa được đắp cao thì cũng là lúc măng bắt đầu đội đất nhú lên khắp các sườn núi. Với người trong xóm Quốc, măng là lộc rừng, là thứ quà trời cho đúng vào lúc nông nhàn. Nhà nào chịu khó thì bữa cơm có thêm món ngon, nếu siêng năng hơn, biết luộc, thái, phơi nắng cho khéo thì măng còn có thể để dành, thậm chí mang bán kiếm thêm ít tiền trang trải trong lúc ruộng vườn chưa đến ngày thu hoạch.

Thế nhưng năm nay lại có một điều khá lạ. Đến mùa măng rồi mà trong xóm Quốc không thấy cảnh người người í ới rủ nhau lên núi đào măng, cũng chẳng nghe ai bàn tán chuyện phơi măng, hong măng nữa.

Nguyên do cũng chẳng khó hiểu. Năm ngoái, cả xóm từng có một phen rầm rộ làm măng khô. Nhà anh Lâm là điển hình nhất, măng phơi từ trong sân lan ra tận ngoài ruộng, nắng lên là mùi măng luộc bay khắp xóm.

Người ta xem nhà anh đi bán Măng ở thành phố thế nào để sang năm học tập.

Kết quả là bán được hơn phân nửa, chỗ măng khô lại chất đống trong nhà, bán chẳng xong, ăn vừa để ăn vừa cho không người trong xóm, nên người ta thấy cái món măng khô chẳng còn hấp dẫn chút nào.

Câu chuyện của anh Lâm trở thành bài học cho cả xóm. Người ta bắt đầu hiểu ra rằng làm măng thì không khó, nhưng bán măng mới là chuyện chẳng đơn giản chút nào. Công đào, công luộc, công phơi, công trông nắng mưa bỏ ra không hề ít, vậy mà bán không được thì coi như công cốc, không có tiền mua thịt thì xào măng không có ngon.

Năm nay, trong cả xóm chỉ có mỗi Quốc còn nhớ tới chuyện làm măng khô. Không phải vì cậu ham công tiếc việc hay cố chấp giữ thói quen cũ, mà đơn giản là trong nhà lúc này cần thêm một khoản xoay xở. Măng khô vừa để ăn dần, vừa có thể đem bán kiếm chút phí sinh hoạt trong lúc vụ mùa chưa tới ngày thu hoạch.

Tiền mua hạt giống, mua phân bón, dầu máy và đủ thứ chi phí lặt vặt đã ngốn gần hết 10 triệu mà cậu nhận từ vụ trước. Cầm sổ ghi chép trong tay, Quốc tính đi tính lại mấy lần, cuối cùng vẫn quyết định làm măng khô, chờ đợt tới ra thành phố sẽ mang theo bán, tiện thể đem số tỏi đã phơi khô đi bán bớt để thu hồi vốn.

Vụ tỏi vừa qua thu hoạch không tệ. Sau khi phơi khô, cắt rễ, tỉa lá và sàng sảy lại cho sạch, Quốc cân thử thì được hơn 300 ký có lẻ. Phần lẻ cũng tới cả chục ký, cậu để riêng trong nhà dùng dần. Bốn trăm ký tròn còn lại, Quốc cho vào 8 bao tải lớn, mỗi bao gần bốn mươi ký, nhồi căng đến mức miệng bao không buộc nổi dây, chỉ có thể gập lại rồi buộc tạm. Nếu bán được hết số tỏi này, cậu sẽ có một khoản tiền kha khá, đủ để nhẹ gánh chi tiêu trong một thời gian.

Một buổi chiều rảnh việc đồng áng, Quốc và mẹ cùng nhau lên rừng hái măng. Hai mẹ con men theo các lối quen, soi từng bụi tre gốc nứa đào từng gốc, loay hoay gần hết buổi mà chỉ được đúng mười búp măng. Đã ít lại còn nhỏ và lùn, thân măng gầy, đem về nấu ăn trong nhà thì vẫn được, chứ nếu làm măng khô đem bán thì nhìn không đẹp mắt như những năm trước.

Nguyên do thì ai trong xóm cũng hiểu ngầm với nhau. Năm ngoái nhà anh Lâm đào măng nhiều quá, măng to, măng nhỏ đều lấy sạch, thành ra năm nay măng trên núi thưa hẳn đi. Người ta nói vui với nhau rằng “măng sợ rồi, không dám mọc nữa” nghe thì buồn cười nhưng cũng phản ánh đúng thực tế. Măng trên núi giờ chỉ đủ cho vài bữa ăn trong nhà, chứ còn đủ để làm hàng hóa đem bán.

Mấy hôm sau, người trong xóm cũng lác đác lên núi đào măng, nhưng ai cũng về tay không hoặc chỉ được vài búp lẻ tẻ. Gặp nhau dưới chân núi, người nào người nấy đều lắc đầu, nửa đùa nửa thật bảo rằng năm ngoái nhà anh Lâm đào hết măng rồi, năm nay chẳng còn gì mà ăn.

Nhắc lại chuyện cũ, chị Ngọc, vợ anh Lâm, vẫn còn hơi ngượng. Dạo này chị ở nhà chăm con nhỏ, ít khi ra ngoài, còn anh Lâm thì đi làm công trình suốt ngày, không nghe được mấy lời bàn tán trong xóm.

Tối về, vợ có kể lại, anh chỉ cười trừ rồi coi như đó là một kỷ niệm ngốc nghếch của mình. Dù sao thì đợt đó làm măng khô bán cũng kiếm được khá tiền, đủ để trang trải sinh hoạt trong nhà, nên anh không hối hận vì đã đào măng nhiều.

Anh chỉ bảo,

“Qua một hai năm để núi rừng hồi lại, rồi người trong xóm lại có măng tươi mà ăn như trước thôi.”

Trong cả đám bạn bè cùng trang lứa, người tỏ ra thất vọng nhất vì vụ măng năm nay lại chính là cái Mây. Hai năm liền trước đó, nhờ chăm chỉ lên núi đào măng, phơi măng khô rồi nhờ Quốc mang ra thành phố bán giúp, trong tay cô lúc nào cũng có thêm một khoản tiền lặt vặt để chi tiêu. Không nhiều nhưng đủ để mua sách vở, quần áo, đồ ăn vặt. Bởi vậy, năm nay măng ít hẳn đi, chuyện làm măng khô coi như bỏ dở, Mây buồn ra mặt.

Đúng hôm nhà trường tổ chức hội thể thao thường niên, Quốc rảnh việc nên ghé qua xem bạn bè thi đấu với tư cách là một khán giả bình thường như đại đa số học sinh trong trường. Thấy Quốc, cái Mây liền sà lại, chưa nói chuyện gì đã thở dài một tiếng rõ to.

“Chán quá Quốc ơi, năm nay xóm mình không có măng khô để bán rồi.”

Giọng cô vừa than vừa tiếc, ánh mắt lơ đãng nhìn về phía sân chạy nơi đám bạn đang hò hét cổ vũ. Quốc nghe vậy chỉ cười nhẹ

“Nếu muốn thì cậu ra chợ mua măng tươi về làm măng khô cũng được mà. Xóm mình ít măng chứ mấy xóm khác chắc vẫn còn nhiều.”

Mây quay sang nhìn Quốc, do dự một lúc rồi lắc đầu.

“Mình nói vậy thôi, chứ mua măng tươi về làm măng khô thì lời bao nhiêu đâu. Vài cân măng tươi mới được một cân măng khô, rồi còn công phơi, công đóng gói rồi đem đi bán nữa. Nghĩ tới là thấy mệt rồi, lại không nhiều tiền như tự đi đào măng.”

Cô nói liền một hơi, càng nói càng thấy nản. Quốc nghe mà cũng chợt trầm xuống. Năm nay không làm được măng khô, nhưng nếu muốn kiếm thêm chút tiền từ măng thì cũng không phải là không có đường. Măng không đều, không đẹp thì có thể thái nhỏ làm măng chua, bán lẻ vẫn có người mua. Trong nhà cậu lại còn nhiều tỏi phơi khô từ vụ trước, làm măng chua tỏi ớt cũng tiện, để ăn hay đem bán đều được.

Cuộc thi thể thao của trường diễn ra gọn trong buổi sáng, từ lúc mặt trời còn chưa lên cao cho tới khi sân trường bắt đầu nóng dần lên bởi tiếng hò reo và bước chân chạy dồn dập. Quốc đứng ở rìa sân, không tham gia thi đấu nhưng tham gia hội thể thao với một tâm thế của người quan sát bên ngoài, ánh mắt cậu chủ yếu dõi theo mấy người trong xóm xem kết quả ra sao.

Chi Linh vẫn đăng ký môn nhảy xa như mọi năm. Chị thay bộ quần áo thể thao, buộc gọn tóc phía sau, đứng xếp hàng chờ đến lượt thi với dáng vẻ quen thuộc. Khi bước đà và bật nhảy, động tác của chị gọn gàng, dứt khoát, tiếp đất chắc chân. Thành tích đo được không chênh lệch nhiều so với năm ngoái, nhưng vẫn đủ cao để đứng trong nhóm đầu. Với giáo viên phụ trách, chuyện này đã không còn gì bất ngờ, bởi Chi Linh là một trong số ít học sinh nữ của trường nhiều năm liền đạt thành tích ổn định, đủ điều kiện được chọn đi thi huyện.

Ở phía đường chạy, Hào chỉ đăng ký đúng một nội dung là chạy 200 mét. Trước giờ xuất phát, cậu ta còn cười cười nói nói, nhưng khi trọng tài thổi còi thì sắc mặt lập tức nghiêm lại, cả người lao đi như tên bắn, đây có thể là lần hiếm hoi mà Quốc thấy Hào nghiêm túc làm việc gì đó. Kết thúc lượt chạy, Hào về đích thứ hai, thở hổn hển nhưng mặt mày rạng rỡ. Giải nhì cấp trường là đủ để ghi tên đi thi tiếp ở cấp huyện, không uổng công luyện tập ở ngoài bãi cỏ.

Thằng Toàn, học lớp 10, tham gia cả hai nội dung là đẩy tạ và chạy 800 mét. Thân hình nó cao lớn hơn hẳn so với đám bạn cùng khối, lực tay khỏe nên khi đẩy tạ, quả tạ bay đi khá xa. Đến lượt chạy 800 mét, dù về cuối có chậm lại đôi chút nhưng vẫn giữ được thứ hạng trong nhóm đầu. Kết quả công bố, Toàn có một giải nhì và một giải ba, thành tích khiến không ít người phải trầm trồ, bởi Toàn mới chỉ là học sinh lớp 10, sang năm còn nhiều cơ hội để được bồi dưỡng thêm.

Cuối buổi, khi sân trường bắt đầu thưa người, Quốc đi xuống khu tập trung của vận động viên để chúc mừng Hào và mấy đứa trong xóm. Hào thấy Quốc thì vỗ vai cậu một cái rõ mạnh, miệng cười không khép lại được.

“Năm ngoái tao chưa bung hết sức tôi, chứ năm nay nghiêm túc một chút là khác liền. Mày thấy chưa? được hạng nhì đó nhé.”

Toàn đứng bên cạnh, tay còn cầm hai phong bì, cậu ta có được 2 giải ngay lần đầu tiên tham gia, đúng là ngoài mong đợi luôn. Thể trạng của Toàn đã tốt sẵn rồi chỉ cần giáo viên chỉ điểm kỹ thuật một chút là dễ dàng thắng giải.

“Nghe anh Hào nói năm ngoái anh Quốc thi được hai giải mà, sao năm nay lại không thi nữa?”

“Năm ngoái anh chạy lòi kèn ra mới được giải nhất em ơi. còn giải kia chỉ là may mắn thôi. Hai người được giải, kiểu gì cũng được thi huyện. Sướng nhé, cố gắng mang phần thưởng về nhà.”

Chị Linh tuy được giải cấp trường và được đi thi huyện, nhưng chị không vui lắm, bởi chị biết rõ khả năng của mình tới đâu và có thể đạt thành tích gì khi thi huyện. Chị không còn hào hứng và phấn khích như hồi năm ngoái. Giống như biết trước một bức tường không thể vượt qua nhưng vẫn phải cố để nhảy lên vậy.

Đợi Hào và Toàn ra cổng trường lấy tiền giải đi ăn mừng, chị Linh mới hỏi Quốc.

“Năm ngoái Quốc được giải cấp huyện mà, sao không đăng ký thi tiếp, được chút tiền đó nha.”

Quốc khiêm tốn đáp.

“Năm ngoái em may mắn đồng hạng ba cấp huyện, chứ cho em thi lại chắc không được như vậy. Nghĩ lại chạy 1500 mét, giờ em vẫn không hiểu sao năm ngoái mình dám đăng ký thi mà còn được giải nữa.”

“Lúc trước em cố gắng nhiều trước khi thi, nên có giải thì cũng xứng đáng. Còn chị chẳng chăm được như em đâu. Con gái sức lực có hạn, chị có cố thế nào thì thành tích đủ để đạt giải còn xa lắm. Nói chung là biết mình biết ta, không kỳ vọng quá nhiều. Chủ yếu đi lấy chút tiền bồi dưỡng thôi, he he.”

Chị Linh nở nụ cười có vẻ hơi gượng gạo, kiểu như bản thân mình đi thi chỉ vì tiền chứ không phải vì đem vinh quang về cho nhà trường. Điều đó khiến chị cảm thấy bản thân mình tầm thường quá.

“Chị Linh đừng nhắc đến tiền bồi dưỡng nữa, em lại thấy tiếc vì mình không tham gia đấy.”

“Được rồi, không nhắc chuyện thi thể thao nữa. Năm nay không làm được măng khô tiếc thật đấy, vậy mà cách đây không lâu chị còn tính làm nhiều măng rồi thử đi theo em bán hàng cơ, xem ra lại phải chờ sang năm rồi.”

“Không làm măng khô thì còn làm được măng chua mà, em đang tính đi qua chợ xem người ta có bán măng tươi không, nếu có thì em mua về nhà để làm măng chua. Chiều rảnh thì qua nhà em phụ một tay.”

Cuộc thi thể thao kết thúc, sân trường dần thưa người, Quốc dắt xe ra cổng rồi rẽ thẳng xuống chợ. Trong đầu cậu vẫn còn nhớ chuyện măng, nhưng trước mắt phải mua thêm mấy lạng ớt mang về. Ớt ở vườn nhà có trồng thật, nhưng đợt này cây mới lên tán, còn non, chưa ra hoa đậu quả, muốn dùng thì chỉ còn cách mua ngoài.

Chợ địa phương buổi trưa đã vãn hơn nhiều so với lúc sáng sớm. Lối đi giữa các sạp thưa người, mặt đất loang lổ vết nước và lá rơi. Một vài sạp đã thu bớt hàng, người bán ngồi quạt tay, mắt nhìn lơ đãng. Có người gom rổ, có người buộc lại bao tải, chuẩn bị dọn về.

Như Quốc quan sát thì ngoài chợ,không nhiều người bán ớt. Loại gia vị này, Mỗi sạp chỉ bày một túi nilon nhỏ cỡ 1-2 lạng là cùng. Ớt sừng gần như không thấy, chủ yếu là ớt chỉ thiên hái từ vườn hoặc mọc dại, trái nhỏ, màu đỏ đậm, lẫn vài trái còn xanh. Quốc dừng xe, cúi người lựa kỹ, nhặt bỏ mấy trái dập rồi cân vừa đủ. Người bán bốc ớt bỏ vào túi nilon mỏng, buộc miệng túi lại. Quốc bỏ túi ớt vào giỏ xe, dựng lại chân chống rồi đẩy xe đi tiếp.

Đi thêm một vòng, cậu để ý đến măng tươi. Măng vẫn được bán như mọi năm,. Mỗi bó được buộc gọn bằng dây lạt, thân măng thẳng, vỏ đã được tước bớt lớp già. Người bán đã lựa trước, măng đều và đẹp thì mang ra chợ, những cây cong, sứt vỏ hay quá già chắc đã để lại nhà.

Măng Ế đến cuối chợ hẳn là xấu lắm, nhưng so với mấy cây măng mà Quốc và mẹ hái mấy hôm trước thì măng ngoài chợ vẫn còn to và thẳng hơn rõ rệt. Quốc để ý đến Một ông cụ đã có tuổi ngồi ở đó, dáng người gầy gò, mặc bộ quần áo vải thô sờn cũ, giống như người từ trên núi lâu ngày mới xuống chợ. Ông ngồi yên một chỗ, không rao hàng, chỉ lặng lẽ nhìn dòng người đi qua, ánh mắt như chờ ai đó dừng lại. Măng của ông xếp ngay ngắn nhưng không đều, so với những bó bên cạnh thì kém bắt mắt hơn hẳn.

Quốc dừng xe, cúi xuống hỏi giá. Ông cụ không có trả lời, mà chỉ giơ bàn tay lên, xòe đủ năm ngón. Quốc hiểu ý, năm chục nghìn cho cả bó măng còn lại. Cậu gật đầu, rút tiền đưa cho ông rồi nhận măng. Ông cụ như trút được gánh nặng, đứng dậy, tự tay đặt bó măng lên sau xe đạp của Quốc, động tác có phần vội vã.

Thấy cảnh đó, người phụ nữ ngồi bán măng ngồi kế bên liếc sang, nhìn Quốc với ánh mắt tiếc nuối, kiểu như chỉ cần Quốc bước thêm vài bước nữa là đã mua măng của mình. Không cần mua hết chỉ cần mua bớt vài cây để lúc mang về nhẹ gánh hơn đôi chút. Giờ người ta mua cả bó măng to như vậy, ăn cả tuần không hết nào có ý muốn mua thêm.

Quốc đang cố định bó măng vào đuôi xe đạp thấy người phụ nữ kia cứ nhìn mình mãi, cậu bèn cất tiếng hỏi.

“Chỗ măng của cô bán thế nào vậy?”

Người kia sốt sắng đáp.

“Mua măng hả, chỗ này 40 nghìn thôi. Tan chợ rồi mua giúp cô vài cây.”

Dù số lượng và chất lượng không kém măng mà Quốc mới mua vừa nãy ở chỗ ông cụ, nhưng giá lại thấp hơn 10 ngàn đủ để thấy người ta đang vã lắm, thà bán rẻ chứ không mang về nhà. Quốc gật đầu.

“Vậy chỗ kia bán lại cho cháu đi.”

Người phụ nữ mìm cười vội vàng đứng dậy, xác bó măng lại chỗ của Quốc phụ cậu buộc lên đuôi xe cùng với bó măng lúc nãy mới mua. Lúc này cũng đã rất nhiều, người kia cho Quốc cái bao tải cũ dùng để lót khi bán măng. Hai người cho tất cả măng vào trong đó.

“Nhà cháu nấu cỗ hay sao mà mua nhiều măng thế.”

Quốc không trả lời thẳng mà đáp lại một cách mơ hồ.

“Dạ nhà cháu có việc thôi, Chỗ của cô còn nhiều măng không? nếu còn nhiều thì chợ tới có đem bán thì để lại cho cháu.”

Người phụ nữ dè dặt đáp.

“Đang vào mùa măng nên còn nhiều lắm, nhưng mà chợ tới còn gặp cháu không?”

“Cô cứ mang tới quán bán bánh giò, mẹ cháu bán hàng ở đấy. Cứ một bó như hôm nay là được cô ạ.”

Người phụ nữ kia gật đầu nhưng không có hứa hẹn gì, chuyện này cũng không có gì đáng ngạc nhiên, hai người đều là người xa lạ. Lời hứa nói ra không có đáng tin, người phụ nữ lo sợ mình mang hàng đến rồi người ta không mua, hoặc mang đến nhưng người khác mua trước. Hoặc là nhà cửa bận rộn không đi chợ được…Có rất nhiều lý do để bà không hứa với Quốc. Bà ấy nói thật chứ không hứa suông để lấy lòng. Xem ra là mẫu người nông thôn, không quen chuyện bán buôn.