Chương 176: Định Hướng.

Hai đứa không quay về ngay mà tiếp tục chạy xe xuống An Bình, men theo con đường lớn để nhìn qua mấy công trình đang xây dở dang. Những khung nhà bê tông trơ trọi dựng lên san sát, chỗ thì mới đổ móng, chỗ đã lên tầng nhưng còn bỏ không, sắt thép phơi ra nắng gió. Xe máy chạy chậm lại, Hào vừa lái vừa ngó nghiêng, còn Quốc thì đứng hẳn lại ở ven đường lớn, tháo mũ bảo hiểm ra, nheo mắt quan sát tổng thể khu vực xung quanh.

Cặp mắt của người từng va chạm với thực tế khiến cậu không nhìn cảnh vật theo kiểu tò mò đơn thuần. Trong đầu Quốc tự ghép nối từng chi tiết: đường xá, vị trí nhà cửa, luồng người qua lại, khoảng đất trống còn sót lại. Cậu hình dung cách khu này có thể được quy hoạch trong vài năm tới, chỗ nào có khả năng đông đúc hơn, chỗ nào rồi cũng sẽ vắng.

Ngoài đồn biên phòng gần cửa khẩu, cái ủy ban xã, trường học và trạm y tế nằm rải rác, An Bình hầu như không có thêm cơ quan hành chính nào khác. Những công trình ấy đứng riêng lẻ, đủ để duy trì sinh hoạt cơ bản cho dân trong vùng, nhưng không tạo ra sức hút đặc biệt. Quốc liếc nhìn quanh, thấy hàng quán lưa thưa, chủ yếu là mấy quán tạp hóa nhỏ và vài sạp ăn tạm phục vụ thợ xây.

Quê của Quốc vốn không có danh lam thắng cảnh để kéo khách du lịch, hoạt động tham quan gần như bằng không. Tài nguyên khoáng sản cũng chẳng có gì đáng kể, công nghiệp muốn bén rễ thì khó. Nghĩ tới nghĩ lui, cậu thấy con đường duy nhất để kinh tế địa phương nhích lên vẫn chỉ quanh quẩn ở nông nghiệp và mấy ngành ăn theo. Nếu không bám được vào đó, người trẻ chỉ còn cách rời quê, vào thành phố làm việc rồi gửi tiền về cho gia đình.

An Bình, trong mắt Quốc, nhiều lắm chỉ đóng vai trò như một trạm trung chuyển hàng hóa qua biên giới. Hiện giờ nhà cửa xây dựng ầm ầm, nhìn qua tưởng đâu vùng này đang phất lên, nhưng cậu hiểu rõ nguyên do nằm ở đâu.

Phần lớn tiền đổ vào xây nhà là tiền bồi thường khi chính quyền thu đất làm đường. Thêm vào đó là một số người có tiếng, có vốn, tranh thủ đầu cơ, dựng nhà giữ chỗ, coi như một dạng tài sản cố định. Đến lúc cần thì sang tay bán lại, chứ bản thân họ cũng chẳng có ý định về đây ở lâu dài. Nhà mới cứ mọc lên từng dãy, nhưng số người thực sự sinh sống thì không tăng bao nhiêu.

Quốc lại nghĩ xa hơn, đến viễn cảnh vài năm nữa khi làn sóng đi làm khu công nghiệp bùng nổ. Những người dưới bốn mươi lăm tuổi trong vùng sẽ lần lượt bỏ ruộng, rời quê ra phố làm thuê. Ban ngày làng xóm chỉ còn người già với trẻ nhỏ, đêm xuống ánh đèn thưa thớt. Khung cảnh trước mắt bỗng chốc mang theo một cảm giác trống trải, dù xe cộ vẫn thỉnh thoảng chạy qua trên con đường mới mở.

Nghĩ đến đó, Quốc khẽ thở dài một cái. Âm thanh rất nhẹ nhưng trong khoảng không yên tĩnh ven đường vẫn lọt vào tai Hào. Cậu ta quay đầu lại liếc nhìn bạn:

“Thở dài chuyện gì thế?”

Quốc không nhìn Hào, mắt vẫn dán về phía những dãy nhà xây dở phía trước.

“Không có gì, chỉ là trồng rau xong không biết bán đi đâu.”

Hào nghe vậy thì cũng bắt chước thở dài theo, tiếng thở ra nghe nặng nề hơn hẳn. Cậu ta nghiêng đầu nghĩ một lúc rồi nói.

“Bán sang tàu thì khó, mấy ông chủ bên đó nhiều chiêu trò ép mình ghê quá. Mà bán ở ngoài chợ thì không ăn thua. Thành phố á thì có cái nông trại gì đó độc quyền, khó cạnh tranh.”

Im lặng một lúc, cậu ta bỗng hạ giọng, như sợ ai đó nghe thấy.

“Cái nông trại kia ghê gớm lắm à? Tao còn chưa được xem tận mắt, mà mọi người có vẻ đề cao nó quá.”

Quốc nghe đến đó thì trong lòng khẽ giật mình. Cậu đưa tay vuốt nhẹ cằm, suy nghĩ rất nhanh. Thực ra cậu cũng chỉ nghe người ta nói nhiều, chứ chưa từng tận mắt chứng kiến.

“Tao cũng chưa đi lần nào,”

Quốc nói chậm rãi, rồi bỗng nảy ra ý nghĩ, quay sang nhìn Hào,

“Hay là ngày mai, tao với mày đi thành phố bằng xe máy đi. Xem nông trại cho biết.”

Hào đang lái xe nghe vậy thì mắt sáng lên, khóe miệng nhếch ra.

“Đi thành phố bằng xe máy à? Nghe hay đấy. Trước giờ toàn đi xe khách, ngột ngạt mệt mỏi lắm.”

Cậu ta tưởng tượng ra cảnh phóng xe trên đường dài, gió thốc vào mặt, không phải chen chúc hay ngửi mùi xăng dầu lẫn mồ hôi người khác, trong lòng tự nhiên thấy hứng thú hơn hẳn.

Hai đứa lên xe chạy thêm một vòng quanh An Bình, vừa đi vừa ngó nghiêng xem nhà cửa và sinh hoạt của người dân trong mấy ngày Tết. Dọc đường khá vắng, nhiều nhà đóng cửa im ỉm, chắc cả xóm đã kéo nhau ra hội chợ hoặc đi thăm họ hàng. Thỉnh thoảng mới gặp vài nhóm người mặc quần áo mới, đứng trước cổng nói chuyện rôm rả, thấy xe máy chạy qua thì ngước nhìn theo một chút rồi lại quay vào câu chuyện dang dở.

Quốc rẽ vào con đường nhỏ dẫn sang nhà cô Thanh và khu nông trại. Cổng nông trại mở hé, bên trong trống trơn. Nhà kho xây bằng gạch đứng lặng lẽ giữa bãi đất rộng, xung quanh cỏ dại mọc cao quá đầu gối, chen chúc cả vào lối đi. Mấy tấm bạt phủ đống vật tư đã bạc màu, mép bạt bay phất phơ theo gió, nhìn qua cũng đủ thấy đã lâu không có người lui tới.

Rời nông trại, hai đứa chạy sang nhà cô Thanh. Cổng khóa chặt, then sắt cài kín. Bên trong sân, cái kho nhỏ nằm im lìm, cửa đóng, không có dấu hiệu vừa mới mở ra. Không gian vắng vẻ đìu hiu, khác hẳn với hình dung về một gia đình đang làm ăn khấm khá. Quốc đứng ngoài nhìn vào một lát rồi quay xe đi tiếp.

Từ An Bình, hai đứa chạy sang An Nghĩa, thẳng đường về nhà ông cậu của Quốc. Mới mấy hôm trước Tết Quốc đã sang chúc Tết, giờ gần hết kỳ nghỉ lại qua thêm lần nữa. Xe vừa dừng trước cổng, ông Kỳ đã từ trong nhà bước ra, tay còn cầm chén nước chè.

“Chà, thằng Quốc đi một mình thôi à, bố mẹ đâu?”

Quốc dựng xe, tháo mũ bảo hiểm rồi đáp.

“Cháu đi cùng bạn qua đây xem ruộng đất nhà mình ông ạ. ba cháu làm công trình không qua chăm được, còn mẹ thì lo việc ở nhà, Việc trồng trọt ông cứ bàn với cháu được rồi.”

Nói xong, Quốc quay sang giới thiệu Hào. Hai bên chào hỏi vài câu xã giao, ông Kỳ nhìn Hào từ đầu đến chân, gật gù rồi bảo cả hai đi ra ruộng nói chuyện cho tiện. Ba người men theo lối mòn sau nhà, vừa đi vừa trò chuyện.

Ông Kỳ ở nhà vẫn quen mặc áo sơ mi quần tây, tay chắp sau lưng như vị quan lớn đang đi thị sát dân tình.

“Tuổi trẻ đúng là máu chiến thật đấy. Thế hai đứa đang đi học cơ mà, thời gian đâu mà làm nông?”

Quốc đi bên cạnh, tay chỉ về phía mấy thửa ruộng phía xa, trả lời rành rọt.

“Bọn cháu học buổi sáng, buổi chiều rảnh rỗi ông ạ. Chương trình học ở trường nhẹ nhàng, không gặp áp lực điểm số như ở thị trấn hay thành phố.”

Ông Kỳ Dẫn hai đứa đi một vòng, chỉ ruộng của ông ở đám nào đám nào. Nói không phải chứ ruộng ông bác nằm ở vị thế rất đẹp, gần nguồn nước lại bằng phẳng. Ở An Nghĩa gọi là nhà giàu có tiếng chứ chẳng chơi, để con cháu được thành đạt thì dòng họ phải có lực đã. Ngày xưa bên đó cũng coi là dạng phú hộ, về sau chia bớt cho con cháu. Ông Kỳ được coi là trưởng họ nên ông cũng không muốn bán những mảnh đất quý cho người ngoài.

Năm ngoái khi ông Kỳ nhắc chuyện nhượng đất cho anh em trong họ làm ăn, Đám to và “ngon” nhất nhà ông Kỳ thì có một ông bác trong họ nhận canh tác rồi. Ông kỳ lấy của người ta hai tạ thôi. Nhưng tại vì đợt tết vừa rồi nhà Quốc chơi kiểu đưa tiền mặt nên ông bác kia phải thay đổi thỏa thuận, ông ấy không muốn trả tiền mặt giống nhà của Quốc vì “sĩ “ không muốn tranh với hạng “bần nông” nên lại nhả miếng đất ra, không làm nữa.

Lúc đầu ông Kỳ chỉ cho nhà Quốc 3 đám ở rìa ngoài, thu 12 triệu 1 năm, đủ tiền gạo cả năm. Nhưng giờ thêm một đám lớn nữa thì ông lại cảm thấy mình hơi thiệt, nhưng lại ngại khi đem ra nói với người tuổi cháu của mình.

Quốc nghe qua tình hình, thấy mình lại nhận thêm một miếng đất nữa thì tặc lưỡi.

“Cháu sơ ý quá không nghĩ tới việc mình trả tiền thuê cho ông lại khiến cho người bác kia khó xử mà trả lại.”

Ông Kỳ chép miệng.

“Kệ đi cháu, là do bác ấy không thoải mái nên không nhận nữa, chứ ông cũng đâu có đòi. Với ông thì có người canh tác là tốt rồi.”

Quốc đứng ở bờ ruộng, phóng mắt nhìn một vòng, phía xa là con sông uốn khúc chảy ngang qua cánh đồng, mặt nước lấp lóa dưới nắng chiều. So với xóm của cậu, nơi này thuận lợi hơn hẳn, không lo mùa khô thiếu nước.

“Đất ở đây rất tốt, để trống thì quả thực là lãng phí.”

Ông Kỳ gật gù, chống gậy đứng sát bên, ánh mắt cũng dõi theo cánh đồng trước mặt.

“Cái đó là đương nhiên rồi. Con cháu trong nhà ăn cơm gạo từ đất này, ai cũng có sự nghiệp rộng mở cả. Cháu dù gì cũng có huyết thống với bên này, biết đâu làm ăn ở đây lại được hưởng phúc khí từ tổ tiên bên này ấy chứ.”

Lời nói nghe như bông đùa, nhưng trong giọng ông Kỳ lại có vài phần tin tưởng thật sự. Ông nhìn Quốc kỹ hơn một chút, thấy thằng cháu này không giống những đứa trẻ cùng tuổi chỉ biết học với chơi. Từ cách đứng, cách nhìn ruộng, cho tới ánh mắt khi nghe chuyện làm ăn, đều toát ra vẻ chín chắn sớm.

Chuyến này không phải đi xem cho có. Quốc và Hào đi hết đám này tới đám khác, chỗ nào cũng bước xuống ruộng, giẫm chân lên đất, đi dọc bờ để đo kích thước. Hào đi theo sau, thỉnh thoảng quay đầu nhìn Quốc, thấy bạn mình đếm bước rất đều, miệng lẩm nhẩm tính toán.

“Bốn đám ruộng, tổng diện tích chắc cỡ 2000 mét vuông ông nhỉ.”

Ông kỳ nhìn Quốc cảm thấy đứa con nhà cô Dung không đơn giản.

“Chính xác trên giấy tờ là 1800 mét có lẻ.”

“Vậy cháu trả tiền từ 12 lên 18 triệu 1 năm nhé.”

“Thằng nhỏ này cháu nghĩ ông là người ăn trên mồ hôi công sức của con cháu mình hay sao? Hồi tết thỏa thuận là 12 triệu rồi, mọi người trong họ cũng đã làm chứng. Cháu cứ làm một hai vụ đi, đến lúc làm ra 10 triệu thì lại lấy tiền nhà bù vào, coi sao được.”

“Vâng, vậy cháu sẽ làm một hai vụ trước, nếu không ổn thì ông cứ để lại cho các chú các bác bên này.”

“Cái đó là đương nhiên rồi. Thế mùa này cháu định trồng cây gì?”

“Cháu và thằng Hào sẽ bàn tính lại sau. Chắc vài hôm nữa cháu mang máy cày qua đây. Bắt đầu mùa vụ sớm hơn một chút.”

Ông kỳ gật đầu.

“Ừ… Cứ làm đi, sai đâu thì sửa đó. Vậy là coi như ông bàn giao lại vụ đất cát rồi nha. Mùng 6 âm tháng sau, nhà ông làm lễ Tân gia ngoài thành phố, về nhắn với ba mẹ, thu xếp thời gian qua nhà ông chung vui.”

“Dạ vâng, cháu sẽ nhắn lại. “

Dọc đường về, gió chiều thổi lùa qua mặt, Hào ngồi phía sau vẫn chưa hết ngạc nhiên. Cảnh ruộng đồng bên An Nghĩa lùi dần về phía sau, nhưng những gì vừa thấy khiến cậu ta cứ lẩm bẩm mãi trong đầu. Cuối cùng, Hào không nhịn được mà lên tiếng.

“Giờ tao mới biết mày có người họ hàng là người giàu đấy.”

“Họ hàng xa mấy đời rồi ấy chứ. Người ta giàu có cũng đâu chia được cho mình phải không nào. Chung quy vẫn phải tự thân vận động, không biết ông ấy sẽ thu hồi đất khi nào nên phải tranh thủ.”

Hào im lặng một lúc, rồi chợt nhớ ra chuyện tiền bạc, cậu ta nghiêng đầu hỏi.

“Thế mày định trả ông ấy 18 triệu hay 12 triệu một năm? Tao thấy 12 là lời rồi còn tăng lên 18 làm gì, khác nào tự làm khó mình.”

Quốc giải thích.

“tự làm khó mình cũng là một loại động lực, nếu làm tốt, lợi nhuận có thể vượt qua được con số 18 tiệu.”