Chương 95: Luật quản lý rượu
Bùi Mộc Đức đứng lên khỏi ghế trịnh trọng nói:
-Tâu bệ hạ, thưa tướng gia cùng chư vị đồng liêu, vi thần xem xét tình hình trong nước, có chuyện muốn tâu trình lên bệ hạ cùng trình bày cho chư vị đồng liêu
Trần Nhật Thanh gật đầu đáp:
-Ái khanh cứ nói.
-Tạ bệ hạ !
Được cho phép, Bùi Mộc Đức khuôn mặt nghiêm túc lên tiếng:
-Tâu bệ hạ, thưa tướng gia cùng chư vị đồng liêu, vi thần từng có quan sát thấy người nước ta vốn thích uống rượu mà mức độ lại không biết kiềm chế, thường xuyên uống quá mức độ trong dân gian người nấu cùng kẻ bán rượu rất đông đảo thế nên thân thể dân ta phần nhiều gầy yếu, tệ say xỉn làm bậy rất phổ biến. Hơn thế dân gian tùy ý nấu rượu, quy trình cùng chất lượng rất khó đảm bảo, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe rất cao. Ngoài ra theo vi thần biết được mấy năm gần đây tuy mùa màng thất bát nhưng thiên hạ vẫn có rất nhiều kẻ lấy lương thực để nấu rượu bất chấp dân nhiều người còn đói, các quán rượu vẫn tấp nập không dứt có thể thấy tệ ham rượu trong dân chúng đã đến mức nguy hại. Thần thiết nghĩ triều đình cũng nên ban hành pháp lệnh ngăn chặn lại.
Lê Quát lông mày nhíu lại, ông phát hiện vấn đề này tuy trước đây ít được để ý nhưng xác thực là tình hình thực tế thì dùng giọng chất vấn hỏi:
-Lời đại nhân nói quả thật không sai, đại nhân nhắc đến vấn đề này phải chăng đã có cao kiến gì giải quyết ?
Bùi Mộc Đức trên mặt treo nụ cười nói:
-Tướng gia quá khen, cao kiến thì không dám nói đến nhưng hạ quan đối với chuyện này trải qua suy nghĩ quả thật có một số đề xuất đã được viết trong một dự luật này để bệ hạ cùng chư vị đồng liêu xem xét.
Nói xong Bùi Mộc Đức từ trên mặt bàn cầm lên một tờ giấy, trong điện mọi người cũng thần sắc chăm chú vểnh tai lắng nghe. Bùi Mộc Đức dùng giọng từ tồn đọc ra từng điều khoản trong dự luật:
-Đầu tiên, thần nghĩ rượu là thứ làm cho người ta ham thích khó cai lại liên quan đến vấn đề ổn định cung ứng lương thực nên triều đình cần tiến hành quản khống, theo thần cho rằng triều đình nên chọn lấy một tửu phường có uy tín danh dự trao cho họ độc quyền duy nhất nấu và bán rượu, tất cả tửu phường khác đều phải dẹp bỏ, xét đến tình hình nhu cầu thực tế của dân chúng có thể cho phép tự nấu rượu tại nhà để uống nhưng cần đăng ký vào sổ sách với quan phủ, số nồi nấu rượu cũng chỉ cho phép có 1 cái nhỏ đảm bảo chỉ có thể sản xuất nhỏ đủ dùng cho hộ gia đình. Các quán rượu chỉ được bày bán rượu của tửu phường được chỉ định cấm bày bán các loại rượu khác.
Thứ hai, vi thần đề nghị cấm bán rượu cho trẻ con chưa đủ 16 tuổi chưa được phát lệnh bài thân phận, cấm các quán rượu không được mở cửa bày bán rượu từ hoàng hôn hôm trước đến bình minh hôm sau
Thứ ba vi thần đề nghị thực hiện phạt nặng với kẻ say xỉn làm gây rối làm mất trật tự công cộng đặc biệt là tại chợ, đình làng, cửa quan
Thứ tư vi thần đề nghị cấm quan lại nha dịch binh lính uống rượu ở các nha môn trong giờ làm việc để tránh việc chểnh mảng lơ là cương vị.
Cuối cùng về hình thức xử phạt kẻ vi phạm thần đề nghị xử phạt nặng bằng tiền hoặc lao dịch tùy mức độ, nếu quan lại, nha sai binh lính vi phạm thì gia tăng thêm các hình thức xử phạt như là hạ bậc đánh giá công vụ, trừ bổng lộc đến giáng chức.
Với tội nấu rượu lậu thì tăng thêm hình phạt tịch thu toàn bộ số rượu lậu, quán rượu nào bày bán rượu lậu cũng sẽ bị cấm không cho mở quán trong vòng 5 năm. Để khuyến khích truy bắt nấu rượu lậu, vi thần đề nghị tiền phạt sẽ chia thành 3 phần 1 phần cho người tố giác, 1 phần cho nha dịch truy bắt cùng 1 phần nộp về ngân khố, nếu quán rượu nào có trót bán rượu lậu nhưng cung cấp thông tin tố giác kẻ nấu lậu rượu bán cho mình, quay trở về buôn bán hợp pháp cùng thì cũng được đặc xá cho vô tội.
Bùi Mộc Đức vừa đọc xong mọi người trong điện lộ ra vẻ suy tư ngẫm nghĩ, Lê Quát lúc này như chợt ý thức được điều gì, dùng thái độ nghi vấn nói:
-Các đề xuất của Bùi đại nhân lấy cá nhân ta cho rằng cũng hợp lý, nhưng có một vấn đề này ta muốn hỏi Bùi đại nhân, đại nhân đề nghị giao độc quyền buôn bán rượu cho một tửu phường đáng tin phải chăng đã có lựa chọn chăng ?
Bùi Mộc Đức tươi cười gật đầu:
-Đúng vậy, thưa tướng gia, hạ quan trải qua xem xét hiện nay trong nước tửu phường Lưu Hương là quy mô lớn nhất, có cửa hàng buôn bán rộng, danh tiếng uy tín tốt đẹp, hạ quan nghĩ độc quyền bán rượu giao cho tửu phường Lưu Hương là lựa chọn hợp lý nhất.
Bùi Mộc Đức trả lời làm mọi người trong điện ai nầy chợt bừng tỉnh, lộ ra thần sắc hiểu ra, âm thầm quét ánh mắt về phía Trần Nhật Thanh đang ngồi sau ngự án. Ai ở đây mà không biết tửu phường Lưu Hương là sản nghiệp của quan gia do nội vụ phủ quản lý cơ chứ, bây giờ xem ra bản dự luật này căn bản là thủ bút của quan gia mượn danh Bùi Mộc Đức mà đưa ra mà thôi. Cái gì hạn chế nguy hại của rượu đó chỉ là kèm theo, chính yếu nhất là quan gia muốn được độc quyền bán rượu, giành lấy nguồn lợi béo bở này. Hiển nhiên với tập tính ham thích rượu của dân chúng Đại Việt, sau khi lệnh độc quyền bán rượu được ban hành, tửu phường Lưu Hương sẽ chỉ từ sản nghiệp lợi nhuận tốt biến thành danh xứng với thực gà đẻ trứng vàng.
Trần Nhật Thanh đối với nhưng ánh mắt âm thầm quét tới thản nhiên không hề để ý, hắn đương nhiên biết mọi người lúc này trong lòng đang suy nghĩ gì, không sai dự luật này đúng là hắn thụ ý cho Bùi Mộc Đức để công bố, bất quá mục đích chính thật sự là vì hạn chế lạm dụng rượu độc quyền buôn rượu lợi nhuận đích xác mê người nhưng đây chỉ là nhân tiện. Hắn vẫn luôn chân tâm thật ý muốn dân chúng Đại Việt uống rượu điều độ, dù lời này nói ra từ một kẻ thân là chủ tửu phường lớn nhất Đại Việt có chút buôn cười nhưng hắn cũng không phải là thương nhân buôn rượu đơn thuần tự nhiên sẽ không tư duy theo lối thương nhân đơn thuần hy vọng mình bán được nhiều rượu, thân phận quân chủ cai trị làm hắn có cân nhắc suy xét khác biệt, thu nhập bán rượu tuy ít đi nhưng sẽ phản hồi lại bằng tiết kiệm chi phí chi cho y tế trị an cùng lợi nhuận từ các ngành khác, chẳng qua là từ tay trái chuyền qua tay phải mà thôi, cũng không mất đi đâu cả thậm chí còn có thể nhiều hơn. Hắn quét mắt nhìn hướng phía dưới cười nhẹ hỏi:
-Các khanh đối với đề xuất của Bùi ái khanh có ý kiến gì nữa không ?
Mạc Thúy lúc này hăng hái đáp:
-Tâu bệ hạ, Bùi đại nhân đề xuất rất hợp lý, pháp lệnh này thật là lợi quốc lợi dân lại dẹp được tệ đoan của dân gian.
Tiếp theo Mạc Thúy là Lê Tòng, Trịnh Thốn lần lượt đứng ra bày tỏ đồng tình, có dắt đầu Lê Quát cùng những người khác cũng nhao nhao đi theo, rốt cuộc dự luật tuy có chút hiềm nghi là quan gia lợi dụng việc công làm lợi tư nhưng tác dụng tích cực chính xác không giả, cũng không có lý do gì từ chối. Trần Nhật Thanh hài lòng gật đầu:
-Nếu các khanh đều không có ý kiến gì thì cứ tiến hành như vậy, về mức phạt thì Hình bộ cùng Đô sát viện sẽ tương lượng cụ thể tiến hành chế định.
Đào Toàn Bân cùng Mạc Thúy chắp tay đáp :
-Chúng thần tuân chỉ.
Chú thích: Theo tài liệu lịch sử tệ nạn lạm dụng rượu của người Việt đã có từ lâu đời. An Nam Chí lược ghi chép về phong tục Đại Việt như sau:
“Tính ưa ăn dưa, mắm và những vật dưới biển. Hay uống rượu, thường uống quá độ, nên người gầy yếu.”
Có thể thấy không phải tự nhiên nước ta hiện nay là một trong những nước hàng đầu thế giới về tiêu thụ rượu bia, đây cũng là truyền thống dân tộc lâu đời