Chương 89: Giáo dục phổ cập (2)
Học sinh tiểu học sau 5 năm hoàn thành kỳ thi 3 môn Văn Toán Đạo đức bằng giấy và quân sự bằng thành tích các cuộc đánh trận giả sẽ được tốt nghiệp ra trường, nếu học sinh nào có nhu cầu học lên cao hơn thì sẽ có 3 phương án chọn lựa. Cụ thể lựa chọn đầu tiên là thi tuyển vào hệ thống trường quân đội cùng trường cảnh sát qua một bài thi gồm 4 môn được học ở tiểu học. Học sinh một khi thi đỗ vào các trường này thì chế độ đãi ngộ giống với tiểu học là miễn học phí, bao ăn ở mặc, học nội trú khép kín trong vòng 5 năm sau khi đến 16 tuổi tốt nghiệp sẽ trực tiếp tiến vào doanh trại cấm quân làm tân binh với trường quân đội và phân phối đến Đô sát viện làm nha dịch với trường cảnh sát. Ở cấp trung học học sinh các tiết học vẫn là 1 canh giờ như tiểu học nhưng thời gian học sẽ tăng lên làm 2 tiết buổi sáng và 2 tiết buổi chiều để đáp ứng nhiều môn học hơn. Thiết kế môn học thì có Toán học, Vật lý, hóa học, sinh học, lịch sử, địa lý dựa theo giáo trình của hoàng đế Đại Việt vĩ đại sưu tập và biên soạn thành sách viết bằng Quốc ngữ, môn Đạo đức cùng Quân sự tự nhiên cũng trở lại trong chương trình.
Tuy nhiên môn Quân sự ở trường quân đội và trường cảnh sát cũng có khác nhau. Với trường quân đội các học sinh sẽ trực tiếp được binh sĩ đến từ Cấm quân làm huấn luyện viên dạy dỗ, dựa theo đánh giá năng khiếu mà sẽ được phân vào các ban binh chủng bộ, kỵ, pháo binh do các giáo viên khác nhau đến từ quân đội tiến hành dạy học, bộ binh và pháo binh sẽ được tập luyện băng mô hình giả còn kỵ bính sẽ được tập luyện bằng ngựa thồ nếu ngựa thiếu có thể thay thê bằng lừa và la tùy loại, phân loại các ban sẽ tương ứng với đơn vị được phân phối cả học sinh khi tốt nghiệp, tập đánh trận giả giờ không còn đơn thuần là bộ binh như tiểu học mà sẽ xuất hiện kết hợp các binh chủng, dĩ nhiên ban kỵ binh được sẽ bị huấn luyện viên kiểm soát nghiêm ngặt nhằm đảm bảo không bị chấn thương, tốc độ cũng sẽ bị hạn chế để tránh xảy ra tai nạn.
Với học sinh trường cảnh sát thì môn Quân sự có chút khác nhau các học sinh trường cảnh sát không có phân ban, tập luyện làm quen hỏa khí cũng chỉ ở mức ôn luyện trình độ tiểu học, ngược lại đa số thời gian là luyện tập chiến đấu bằng côn bổng khiên chắn cùng kỹ năng vật lộn để đáp ứng đặc thù chiến đấu quy mô nhỏ cùng không gian hẹp của công việc trị an.
Lựa chọn thứ hai cho học sinh tiểu học muốn học lên là trường trung học nghề ở đây trực tiếp tiến hành đào tạo kết hợp chuẩn phân ban nghề nghiệp, các môn học cũng giống các trường quân sự và cảnh sát nhưng môn quân sự được thay thế bằng chuyên môn nghề nghiệp tự chọn không bắt buộc theo các ngành khác nhau như nông dân, thợ thủ công, kế toán, nghệ sĩ,… đào tạo nhân lực cho các ngành nghề xã hội trong tương lai. Trường trung học nghề đương nhiên là có thu học phí nhưng học sinh cùng gia đình có thể lựa chọn cam kết đồng ý sau này sẽ làm việc trong một khoảng thời gian nhất định với các đơn vị công xưởng cơ quan để nhận được bao chi trả, chi phí đào tạo trung học sẽ được hoàn trả bằng cách trừ vào tiền lương trong tương lai.
Lựa chọn cuối cùng là trường Hán văn, ở trường học này học sinh sẽ học tập chữ Hán như truyền thống, cơ bản mục tiêu là thông thạo biết đọc viết chữ Hán, có thể soạn thảo các văn bản hành chính như chế, chiếu, biểu, có thẻ viết văn, làm thơ phú, nói chung không có thay đổi nhiều so với các trường Nho học truyền thống.
Cấp cao nhất của hệ thống giáo dục là Đại học thì hiện tại Đại Việt chỉ có một trường duy nhất là Quốc tử giám ở kinh thành Thăng Long, trải qua Trần Nhật Thanh định chế có hai hướng lựa chọn một hướng là chuyên sâu văn hóa nghiên cứu sách vở kinh điển văn hóa có Hán văn, tiếng nói văn vật và phong tục của các quốc gia láng giềng, trước mắt vì thiếu giáo viên cùng tài liệu nên chỉ có một khoa Hán học duy nhất nghiên cứu Ngũ kinh cùng các thư tịch Trung Hoa khác cùng khoa Luật để nghiên cứu về luật pháp đóng vai trò đào tạo nhân lực cho Hình bộ và nghề Luật sư hỗ trợ dân chúng trong các vấn đề pháp lý. Lựa chọn còn lại ở Quốc tử giám là chuyên sâu nghiên cứu tự nhiên, được định hình là nhân viên nghiên cứu khoa học cấp tinh hoa sinh viên ở đây sẽ được phân đến các khu vực nghiên cứu thi nghiệm kỹ thuật để học hỏi và tham gia cải tiến phát minh sáng chế, trước mắt để tránh kỹ thuật lổ tẩy không kiểm soát Trần Nhật Thanh quyết định tiến hành đối với bản thân các sinh viên này và gia đình yêu cầu muốn tiến hành thi tuyển vào nhất định phải chấp thuận bảo hộ giám thị nghiêm ngặt của hắn, phòng ngừa tiết lộ bí mật.
Song song với giáo dục của nam giới Trần Nhật Thanh cũng tiến hành giáo dục với nữ giới nhưng xét đến đặc thù của nữ giới, quan điểm xã hội thời đại này cùng điều kiện thực tế, hệ thống giáo dục của nữ giới vẫn chỉ dừng lại ở các trường tiểu học nữ sinh chuyên biệt ở đây chỉ tuyển nhận trẻ nữ, giáo viên giảng dạy cũng hoàn toàn là nữ số năm học của trường nữ sinh cũng ít hơn được rút gọn xuống chỉ có 4 năm học cũng không cần học nội trú mà có thể về nhà sau giờ học, môn quân sự giản lược thành môn thể dục vận động rèn luyện sức khỏe so với nam giới thì nhẹ hơn rất nhiều. Với điều kiện giáo viên nữ thiếu thốn, tư tưởng của các gia đình thường dân trong xã hội đối với đầu tư giáo dục cho nữ giới không xem trọng Trần Nhật Thanh chỉ quyết định ở Kinh thành Thăng Long cùng 2 tỉnh Thiên Trường, Thanh Hoa lập 1 trường tiểu học nữ sinh chiêu sinh một cách tương đối hạn chế với trẻ nữ, không tiến hành phổ cập bắt buộc như đối với trẻ nam. Rốt cuộc định kiến xã hội không phải dễ dàng có thể thay đổi trong một sớm một chiều, sự thống trị của nam quyền có thể tồn tại dài lâu trong lịch sử tự nhiên là có nguyên nhân của nó, bước chân quá lớn quá nhanh ngược lại dễ dàng phản tác dụng, làm sự tình trở nên hỏng bét.