Chương 45: Thủy lợi

Lúc này Trần Nhật Thanh ánh mắt nhìn hướng bàn làm việc của Trần Nguyên Huy, hướng hắn ra hiệu. Trần Nguyên Huy nhận được hăn ra hiệu đứng lên khỏi chỗ ngồi hướng về phía ngự án cung kính nói:

-Muôn tâu bệ hạ, Công bộ chúng thần phụng mệnh của bệ hạ khảo sát tình hình đường sá, cầu cảng trong toàn quốc đến nay đã kế hoạch xây dựng chế định xong, thần xin phép bệ hạ được trình bày cho Tướng gia cùng chư vị đồng liêu được biết.

Trần Nhật Thanh gật đầu nói:

-Chuẩn tấu.

Trần Nguyên Huy nhận được chấp thuận thì tay chỉ hướng một chống cuộn giấy trên bàn làm việc hướng về phía Hồ Hải nói:

-Hồ công công, nhờ ngài giúp tại hạ đem tại hạ đem bọn chúng treo lên

Đã được thụ ý từ trước buổi họp Hồ Hải không chần chờ mà bước xuống bậc thềm cùng với Trần Nguyên Huy phối hợp đem các cuộn giấy cố định lên giá treo ở góc trái ngự án. Các cuộn giấy được treo lên triển lộ ra là một tấm địa đồ cực lớn mô tả toàn cảnh cương thổ cơ sở ban đầu của Đại Việt kéo dài từ biên giới với Lưỡng Quảng phía Bắc đến Chiêm Thành phía Nam, bên trên được tiêu ký chi chít ký hiệu nhỏ, mô tả núi sông cùng thành trấn, lại có mấy đường kẻ đứt nét kéo dài từ vị trí kinh thành Thăng Long tỏa hướng xung quanh, tiếp đó là từng tấm địa đồ khác mô tả lại địa hình địa mạo của các tỉnh trấn cụ thể được minh họa hết sức chi tiết. Đang ngồi mọi người cũng không ngạc nhiên, ngay từ mấy năm trước đồng thời với việc phái Nông bộ đi đo đạc ruộng đất thông kê hộ khẩu, Trần Nhật Thanh cũng giao phó cho Công bộ của Trần Nguyên Huy tiến hành phái người đến các địa phương khảo sát địa hình núi sông trạng thái cầu đường, bến đò cảng biển cùng đê điều thủy lợi để chế tác địa đồ lập kế hoạch cho công việc xây dựng nâng cấp cơ sở hạ tầng của Đại Việt, trải qua mấy năm nỗ lực, có được địa đồ chi tiết cũng chẳng có gì lạ. Muốn làm giàu trước xây đường, muốn thóc lúa đầy kho trước làm thủy lợi, đạo lý này luôn luôn là không sai

Trần Nguyên Huy trong tay cầm công văn đứng bên địa đồ nhẹ nhàng hắng giọng lấy hơi rồi bất đầu trình bày, mọi người trong điện đều sắc mặt nghiêm túc chăm chú lắng nghe, không dám bỏ lỡ bất kỳ chi tiết nào, bản thân là những người ở tầng quyết sách cao nhất của Đại Việt, Trần Nhật Thanh có bao nhiêu chú tâm đến dự án xây dựng này bọn họ là rõ ràng. Trần Nguyên Huy dùng giọng đều đều đọc công văn trong tay cầm một cây thước thi thoảng lại chỉ lên địa đồ minh họa giảng giải, từng hạng mục của đại kế hoạch xây dựng lần lượt được vạch ra.

Vừa nghe Trần Nguyên Huy trình bay xong hạng mục đầu tiên là xây dựng thủy lợi, Lê Quát trong mắt có chút giật mình không kìm được hít hà một hơi, một hơi khởi động đào thêm hơn 30 cái hồ chứa nước, xây thêm 8 con đập điều tiết nước cỡ lớn, sử dụng xi măng để gia cố cải tạo toàn bộ hệ thống đế ở vùng Trung Châu cùng Thanh Nghệ, kênh mương dẫn nước tất cả đều nạo vét lại một lần, đó là chỉ tính các công trình thủy lợi chính, các công trình nhỏ kèm theo càng là đông đảo hơn gấp mấy lần khối lượng công trình lớn này trong lịch sử Đại Việt là vô tiền khoáng hậu.

Hồ chứa nước tác dụng tự nhiên không cần nhiều lời, vào lúc khô hạn, nước được tích trữ trong hồ sẽ được xả ra để cứu hạn, vào lúc mưa to lũ lụt, nước lũ sẽ được dẫn vào hồ chứa giú phân tán áp lực lũ, là một công trình lưỡng dụng đối phó với cả hạn hán và lũ lụt, bảo vệ nông nghiệp.

Đập điều tiết loại công trình thủy lợi này kỳ thực vốn dĩ không nằm trong cây công nghệ truyền thống của phương Đông nhưng mà là hàng do Trần Nhật Thanh đi sao chép lại đây. Nó thuộc về cây kỹ thuật của thế giới Tây phương, đã tồn tại rất lâu từ thời kỳ La Mã cổ đại, nguyên lý của nó cũng không phức tạp, đơn giản là đem dòng nước chặn lại sau đó thông qua tinh chỉnh mức độ đóng mở của các của cống thoát nước từ đó đạt được mục tiêu chuyển hướng dòng nước và điều khiển lưu lượng nước theo ý muốn đối với diều kiện hiện tại của Đại Việt tự nhiên là không tồn tại rào cản kỹ thuật, quan viên công bộ chỉ xem qua bản vẽ cùng mô tả chi tiết một lần đã rõ ràng. Trần Nguyên Huy cùng bọn thủ hạ trải qua hơn một năm mày mò thử nghiệm đem tiêu chuẩn xây dựng của đập điều tiết cho chế định ra.

Nói đến công nghệ thủy lợi, có lẽ do đặc thù khác biệt về văn hóa xã hội, Trung Hoa cổ đại mắc dù rất giỏi xây dựng các đại công trình thủy lợi tưới tiêu quy mô lớn với lý niệm tinh diệu như Đô Giang Yển thời Tần nhưng phương diện điều tiết nước một cách vi mô lại là sở trưởng của người La Mã khiến đập điều tiết loại công trình điều tiết chủ động này ở phương Đông trong đó có Đại Việt vẫn luôn không được biết đến khiến thủ đoạn trị thủy nông nghiệp của Đại Việt vẫn bó hẹp trong đắp đê ngăn nước, mà thiển nhiên điều này khiến khả năng linh hoạt đối phó với tình hình thủy văn của hệ thông thủy lợi vô cùng kém cỏi một khi xảy ra hiện tượng thời tiết cực đoan thay đổi liên tục, mưa to lũ lớn, hậu quả tự nhiên là hệ thống đế rất dễ bị vỡ khiến nước sông tràn bờ. Mặc dù không biết có phải hay không do lão thiên chiếu cố từ khi Trần Nhật Thanh lên ngôi đến nay Đại việt trải qua 3 năm không xảy ra thiên tai gì lớn giống như thời kỳ Đại Trị khiến dân chúng Đại Việt hiện tại cơ bản đều được no bụng yên ổn nhưng hắn cũng không vì thế mà lơ là lão thiên cũng không phải cha ruột hắn, không phải lúc nào cũng sẽ cho hắn ủng hộ, sống lúc an nhàn phải nghĩ đến ngày gian nguy, hoàn toàn trông chờ vào may mắn hiển nhiên là hành vi ngu xuẩn.

Lê Quát đối với nông nghiệp vẫn là có kiến thức, biết rõ thủy lợi hạng mục này ý nghĩa phi phàm, một khi hoàn công không chỉ có thể đại đại tăng lên khả năng phòng thủ trước thiên tai đảm bảo ổn định sản xuất nông nghiệp mà còn có tác dụng thúc đẩy to lớn với cải tạo đất, có công trình thủy lợi đất chiêm trũng ngập nước hay đất khô thiếu nước đều có thể biến thành ruộng tốt, đây chính là tài phú không gì sánh kịp nhưng lúc này lông mày vẫn chau lại, hướng Trần Nguyên Huy dị nghị:

-Trần đại nhân, xây dựng lớn như vậy gánh nặng lên quốc khố tuyệt đối không nhỏ.

Đại Việt hiện tại đã chuyển sang thuê mướn nhân công, bãi bỏ chế độ lao dịch đóng thuế tự nhiên cũng không tồn tại cách nói xây dựng rầm rộ làm nhọc sức dân, nhưng cũng vì vậy mà chi phí xây dựng tăng lên rất nhiều.

Trần Nguyên Huy tươi cười nói:

-Tướng gia không cần lo lắng, chuyện này Công bộ sớm đã tính đến, các công trình nhỏ quan phủ có thể trực tiếp giao phó cho các nhà hào phú, tông tộc trong dân gian tiến hành thi công đổi lại cho phép bọn hắn sau đó trong một thời hạn nhất định thu lấy một mức phí dụng từ các chủ ruộng trong khu vực để hoàn vốn, triều đình chỉ tập trung thi công các công trình lớn, như thế áp lực lên quốc khố sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Hơn nữa trái phiếu triều đình từ lúc phát hành đến nay doanh số rất lớn, trang trải cho chi phí xây dựng hoàn toàn không có vấn đề.

Lê Quát ánh mắt dò hỏi nhìn sang Bùi Mộc Đức, phát hành bán ra trái phiếu gom góp tài chính công việc này Trần Nhật Thanh không giao cho Hộ bộ mà là giao cho Thương bộ phụ trách, thông số vẫn chưa được chuyển đến Hộ bộ cùng phủ Thừa Tướng, Lê Quát tự nhiên đối với doanh số trái phiếu ra sao cũng chưa nắm rõ. Bùi Mộc Đức thấy vậy thì lên tiếng xác nhận:

-Trần đại nhân nói không sau Tướng gia xin yên tâm, trái phiếu bán ra rất tốt, nhất là bắt đầu đầu năm nay bệ hạ bắc phạt thành công, danh vọng của bệ hạ cùng triều đình trong dân gian lên cao, không chỉ số người đăng ký mua trái phiếu không chỉ tăng lên, mà tỉ lệ lựa chọn trái phiếu dài hạn cũng tăng mạnh. Chúng ta trong ngắn hạn tài chính là đầy đủ để thi công xây dựng.

Nghe được Bùi Mộc Đức xác nhận, Lê Quát sắc mặt dịu xuống, nhẹ gật đầu, lại hướng Trần Nhật Thanh chắp tay nói:

-Tâu bệ hạ, kế hoạch này đích xác khả thì, nhưng thân thiết nghĩ chuyện cho phép dân gian xây dựng thủy lợi rồi thu phí cần giám sát cẩn thận chặt chẽ, tránh để kẻ gian lợi dụng cướp bóc của dân.

Trần Nhật Thanh nhẹ gật đầu:

-Thừa tướng nói có lý.

Hắn quay hướng Mạc Thúy hạ lệnh:

-Mạc ái khanh, nhiệm vụ giám sát giao phó thi công thủy lợi Trẫm giao cho Đô sát viện của khanh, nếu có kẻ nào dám lợi dụng chính sách cướp bóc của dân, Đô sát viện có thể trước bắt lấy hấn rồi trực tiếp báo cáo với Trẫm.

Mạc Thúy sắc mặt nghiêm túc nhận mệnh:

-Thần tuân chỉ. Đô sát viện chúng thần sẽ giám sát chặt chẽ, tuyệt không để cho kẻ nào lợi dụng chính sách của triều đình mà có thể thoát được trót lọt.

Trần Nhật Thanh thấy Mạc Thủy tỏ thái độ thì gật đầu hài lòng, hướng Trần Nguyên Huy phân phó:

-Trần ái khanh, khanh tiếp tục trình bày đi.

-Thần tuân mệnh bệ hạ ! Trần Nguyên Huy nâng lên công văn lại tiếp tục tiến hành giảng giải hạng mục xây dựng tiếp theo.