Chương 31: Lan Xang biến động
So với các nước làng giềng Đại Việt ở phía Đông cùng Kambuja ( đế chế Khmer ở phía Nam) vương quốc Lan Xang tuổi đời mới trải hơn 20 năm hoàn toàn chỉ là một thế lực vô cùng trẻ trung tuy vậy Luang Prabang- thủ đô đương thời cũng là tiền thân của nó thì lại có nguồn gốc xa xăm lâu dài hơn thế. Được kiến lập vào năm 698 Công Nguyên dưới cái tên Mường Xoa (Muang Sua) sau này lại có tên trong tiếng Thái là Chiềng Đông Chiềng Thông (Xiêng Đông-Xiêng Thoong) cho đến hiện giờ khi trở thành kinh đô Lan Xang thành phồ này đã có 7 thế kỉ phát triển. Mặc dù đương thời thành phố đã có danh xưng thứ 3 là Luang Prabang lấy từ bức tượng Phật vàng Prabang bảo vật tôn giáo mà nó cất giữ nhưng với thói quen lâu dài khó sửa, danh xưng mới này kì thật cũng không được phổ biến rộng rãi bằng hai tên gọi cũ của nó.
Luong Prabang nằm trong một vùng thung lũng hẹp dài được bao bọc bởi những ngọn núi hiểm trở tỏa lạc trên một bán đảo nơi giao nhau của hai con sông Nam Khan và Mekong chảy qua, địa thế núi sông kết hợp không chỉ tạo thành lá chắn vững chắc cho thành phố mà phù sa bồi đắp từ hai con sông cũng khiến đất đai nơi đây trở nên màu mỡ, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Đồng thời với vị trí nằm trên dòng Mekong hùng vĩ thuận theo dòng sông có thể tiến đến Viên Chăn cùng đế chế Kambuja ở phương Nam, Luang Prabang cũng là một trung tâm thương mại đường thủy rất phát đạt. Chính nhờ vào những lợi thế trời ban này khiến thành bang cai trị nơi đây- công quốc Mường Xoa trước khi Lan Xang thành lập trở thành thành bang có thực lực hùng mạnh nhất của đất Ai Lao. Cũng chính vì lẽ đó nên khi vị vương tử Phà Ngừm của Mường Xoa từ Kambuja trở về tranh ngôi dùng võ lực thống nhất các mường Ai Lao sáng lập ra Lan Xang đã chọn nơi này làm kinh đô, đánh dấu thời kỳ trỗi dậy của một thế lực mạnh mẽ trên bán đảo Trung Ấn.
Thời gian bước sang tháng 4 năm Thánh Nguyên thứ 3 theo niên hiệu Đại Việt, khi quân đội nước láng giềng phía Đông bắt đầu xâm nhập Phúc Kiến ở phương Bắc thì Lan Xang cũng đồng thời xảy ra biến động to lớn tại kinh đô Luang Prabang- trái tim của vương quốc này.
Trong vương cung Luang Prabang tiếng chém giết không ngừng vang vọng. Ở trước cửa tẩm cung quốc vương, các thị vệ thủ hộ đang cùng một đội nhân mã kịch liệt giao thủ. Các thị vệ vương cùng phối hợp chặt chẽ, đao trong tay không ngừng sát thương binh lính đối thủ, nhưng đối phương số lượng thật sự là nhiều lắm, chẳng mấy chốc dưới ưu thế số lượng các thị vệ nhanh chóng bị áp đảo. Cuôi cùng sau khi tiêu diệt người thị vệ cuối cùng ngăn trở, đội nhân mã tấn công dưới sự dẫn dắt của các thủ lĩnh cũng đã thành xông vào tẩm điện nhìn thấy được đang ngồi trên ngai vàng Phà Ngừm.
Phà Ngừm tóc đã điểm bạc trên mặt đã mang nếp nhăn của năm tháng, vị khai quốc quân chủ tuổi đã xế chiều này nhìn lướt qua những gương mặt quen thuộc của đám thủ lĩnh phản quân, khuôn mặt duy trì bình tĩnh, nhưng trong mắt đã bừng lên lửa giận, gằn giọng hỏi:
-Các ngươi chắc chắn không phải tự nhiên mà có thể xuất hiện ở đây, nói đi, là ai cùng các ngươi cấu kết ?
Phà Ngừm đối với nhóm người này cũng không xa lạ, tất cả bọn họ đều là quý tộc lãnh chúa của các mường Ai Lao, là thần tử những năm nay đã đóng góp thuế má cùng binh lực cho các cuộc chinh phạt của hắn. Với trí tuệ của một quân chủ khai quốc Phà Ngừm đương nhiên biết bọn người này đối với chinh sách những năm nay của mình cầm thái độ bất mãn, cũng đã làm ra ứng đối phòng bị, đối với bọn hắn tiến hành giám thị, nhưng hiện giờ bọn người này không chỉ có thể không có một chút động tĩnh nào tập hợp được binh mã lại còn có thể đột nhiên bất ngờ giết vào vương cung, tuyệt đối là bên mình có kẻ phản bội. Các quý tộc đối với câu hỏi của Phà Ngừm cũng không trả lời, chỉ im lặng đứng như chờ đợi ai đó. Quả nhiên lúc sau từ bên ngoài lại một nhóm người khác tiến vào trong tấm cung, dẫn đầu là một thanh niên trẻ tuổi.
Nhìn thấy mặt người thanh niên, Phà Ngừm trong lòng đại nộ, nghiến răng kèn kẹt thốt lên:
-Hóa ra là ngươi.
Người thanh niên này Phà Ngừm quen thuộc đến không thể quen thuộc hơn, chính là con trai cả của hắn, đại vương tử Oun Huan, đi theo phía sau là các tướng tĩnh phụ trách canh phòng hoàng cung, giờ khắc này Phà Ngừm đã hoàn toàn hiểu rõ mọi chuyện, hắn là bị con mình đâm lưng.
Oun Huan không hề để ý đến Phà Ngừm phẫn nộ lặng yên đến trước ngai vàng chắp tay hành lễ:
-Nhi thần tham kiến phụ vương
Phà Ngừm ánh mắt bốc hỏa chất vấn:
-Nghịch tử, tại sao ngươi phản bội ta ?
Oun Huan sắc mặt bình thản nói:
-Phụ vương, người quá ham công chinh chiến, những năm này liên tiếp tăng thuế cùng bắt dân các mường đi phu dịch, bắt trai tráng làm lính đi ném vào chiến trường phía Tây mà bỏ mạng, làm họ gia đình ly tán, vợ khóc chồng, cha mẹ khóc con, nước mắt đều đã chảy khô rồi. Nhi thần trước đây đã khuyên phụ vương nhiều lần nhưng người đều bỏ ngoài tai, đến bây giờ phụ vương lại tự theo ý mình, muốn nhất quyết muốn bắt trai tráng một lần nữa, nhi thần cũng chỉ có thể dùng biện pháp này đem người ngăn lại.
Đến đây Oun Huan hơi dừng lại rồi nói:
-Phụ vương, người tuổi đã lớn, cũng đã đến lúc nghỉ ngơi, xin hãy thoái vị. Ngai vị này nhi thần sẽ thay người làm.
Phà Ngừm nghiến rằng kèn kẹt, ánh mắt nhìn quét mọi người xung quanh đầu óc vận chuyển suy nghĩ phá cục, hướng các quý tộc nói:
-Việc các ngươi đã không muốn tiếp tục chiến tranh nữa ta đáp ứng, các ngươi quay về với ta, chuyện ngày hôm nay, ta sẽ xá tội cho các ngươi. Vàng bạc, quyền to chức lớn ta đều có thể cho các ngươi
Phía sau các quý tộc đối với Phà Ngừm hứa hẹn không hề động dung, nói đùa, bọn hắn làm đến mức này đã cùng đối phương xé rách mặt, sao có thể tin tưởng Phà Ngừm xong chuyện sẽ không tìm cách lật bàn tính sổ với bọn hắn chứ.
-Vương thượng, xin người hãy truyền ngôi cho đại vương tử.
-Xin vương thượng hãy truyền ngôi cho đại vương tử….
Một loạt tiếng hưởng ứng vang lên trong tẩm điện, các quý tộc trăm miệng một lời, nhất trí bày tỏ thái độ. Phà Ngừm thở hổn hển dồn dập, nhìn qua mọt lượt trước mặt phát hiện các quý tộc đều không bị lay chuyển thì trong hi vọng dập tắt, đành bất đắc dĩ cắn răng :
-Được, ta đồng ý.
Tháng 4 năm Thánh Nguyên thứ 3, 1373 Công Nguyên, dưới sự ủng hộ của các quý tộc Ai Lao, đại vương tử Oun Huan phát động chính biến ở kinh đô Luang Prabang, ép cha mình khai quốc quân chủ Lan Xang Phà Ngừm thoái vị nhường ngôi, trở thành quốc vương mới của vương quốc Lan Xang. Sau khi lên ngôi Oun Huan đã đày Phà Ngừm đến công quốc Nan- một nước chư hầu của Lan Xang ở biên giới phía Tây để triệt tiêu khả năng lật bàn của cha hoàn toàn củng cố ngôi vị của bản thân mình, Lan Xang cũng từ đây chuyển sang một thời đại mới.
Chú thích: Vua của Lào gọi là Phra Chao dịch là Phạ Chảu, trong quyển sách vì đảm bảo vấn đề văn ngôn sẽ sử dụng tiếng Việt