Chương 1 : Gục ngã vì đọc truyện, xuyên về quá khứ
Huy Khải tỉnh dậy giữa một khu rừng hoang vu, thân thể đầy thương tích, toàn thân đau nhức rã rời, đầu thì đau từng cơn như muốn nứt ra. Hắn từ từ mở mắt, phóng tầm nhìn quanh quẩn — chỉ thấy cây cối um tùm, vắng lặng đến rợn người.
Lẩm bẩm một mình:
“Chuyện gì thế này? Con bà nó… đau đầu quá!”
Cố gắng lục lọi trí nhớ, bỗng trong đầu Khải ùa về những mảnh ký ức xa lạ: Phan Văn Lân… Đàng Trong… Đàng Ngoài… chúa Nguyễn… thầy giáo Hiến… Đặng Văn Long…
Một lúc sau, hắn bàng hoàng nhận ra — những ký ức ấy thuộc về thời kỳ Trịnh – Nguyễn phân tranh! Đưa tay sờ mặt, sờ đầu… rồi theo bản năng sờ xuống dưới — à không, sờ tay chân — mới chắc chắn rằng cơ thể này không phải của mình.
“Trời ơi! Không lẽ… xuyên không rồi?! Ta chỉ đọc truyện quá 180 phút thôi mà… hụ hụ hụ… cho ta về nhà đi!”
Hắn tự tát mình một cái thật mạnh. Cơn đau rát lan khắp mặt — đủ để xác nhận: Chuyện này là thật.
Nguyễn Huy Khải vốn là một kỹ sư xây dựng, thất nghiệp đã vài tháng. Kinh tế khó khăn, các công ty xây dựng liên tục cắt giảm nhân sự, nợ lương. Ở đâu Khải làm, ở đó nợ lương; rồi công trình cạn kiệt, công ty cho nghỉ tạm thời. Ở nhà chán nản, Khải lao vào đọc truyện xuyên đêm. Với tính mê truyện, đã đọc là quên trời đất cho đến khi kiệt sức ngủ gục… để rồi tỉnh lại trong thân xác này.
Có vẻ chủ nhân trước đây của thân xác đã trượt chân rơi xuống vách núi. Gắng gượng bò dậy, Khải tìm đường leo lên. May mắn có một đoạn dây leo chắc chắn để bám.
Dựa vào ký ức mới nhận được, Khải lần mò về nhà. Vừa thấy hắn, cha liền chạy ra đỡ vào, lo lắng hỏi han. Khải chỉ đáp qua loa: bị trượt chân trong rừng, không nghiêm trọng. Mẹ hắn cũng vội vàng đến bên, rồi đi mời thầy thuốc bốc thuốc về sắc cho uống.
Sáng hôm sau, theo ký ức, Khải — à không, Phan Văn Lân — phải đến lớp luyện võ. Năm nay hắn đã 18 tuổi. Ngoài kia, khung cảnh thanh bình, không khí trong lành. Đã xuyên về cổ đại, hắn cần xác định mình đang ở giai đoạn lịch sử nào. Trong đầu thoáng qua ý nghĩ: [Liệu sự xuất hiện của một người từ năm 2023 có thể làm thay đổi tiến trình lịch sử? Liệu hiệu ứng cánh bướm sẽ xảy ra? Hay đây là một thế giới song song?]
Khải chép miệng: ”Thôi thì tới đâu hay tới đó”.
Giờ chỉ có cách chấp nhận hiện thực, tiếp nhận ký ức của thân xác này. Với chút ít kiến thức lịch sử, hắn đành xoay sở. Theo ký ức, đây là thời Trịnh – Nguyễn phân tranh: đất nước chia cắt, nội chiến liên miên. Khởi nghĩa nổi lên rải rác, quy mô nhỏ, bị triều đình nhanh chóng dẹp yên.
Năm nay là niên hiệu Cảnh Hưng thứ 9. Ở Đàng Ngoài, vua Lê chỉ là bù nhìn, thực quyền nằm trong tay chúa Trịnh — hiện là Trịnh Doanh, kẻ từng giành quyền nhờ binh biến. Trước đó, Trịnh Giang (anh trai Trịnh Doanh) vì hoang dâm vô độ mà sức khỏe suy kiệt. Hoạn quan Hoàng Công Phụ vốn ghét Trịnh Doanh nên tìm mọi cách ngăn hắn đoạt quyền. Một lần, Trịnh Giang bị sét đánh suýt chết; Công Phụ bèn vin vào đó nói là “trời phạt” và buộc Trịnh Giang phải đào hầm ở ẩn. Từ đó, Trịnh Giang sống biệt lập dưới hầm, còn Công Phụ thì lộng quyền.
Mẫu thân chúa Trịnh — bà Trịnh Thái phi Vũ Thị — cùng Nguyễn Quý Cảnh nhân lúc Công Phụ đi dẹp loạn Nguyễn Tuyển ở Ninh Xá đã lập mưu đưa Trịnh Doanh lên ngôi. Bọn hoạn quan phe Trịnh Giang hay tin liền phản công nhưng đều bị giết. Trịnh Giang bị giam lỏng, còn Công Phụ thì mất hết người thân, biết thời thế đã hết nên bỏ trốn.
Đàng Trong khi ấy do chúa Nguyễn Phúc Khoát cai trị. Năm 1744, một cây sung nở hoa khắp cành kèm lời sấm: Bát thế hoàng trung đô. Chúa Nguyễn bèn xưng vương, lấy hiệu Vũ Vương. Trong triều, quyền thần Trương Phúc Loan kết bè phái, thâu tóm quyền lực, vô cùng lộng hành.
Nhà Lân ở giữa khoảng đất rộng, sau nhà có chuồng gà và mảnh vườn rau. Gia đình làm nông nên thường ra đồng sớm. Vì thương tích chưa lành, hôm nay Lân không đến lớp của thầy Hiến. Bất chợt, ngoài cổng có người đến thăm — theo ký ức, đó là Đặng Văn Long, bạn cùng học võ, chắc nghe tin nên tới.
Vừa gặp, Long đã buông lời trêu trách:
“Thế nào rồi, vẫn còn sống qua được mùa trăng này chứ? Ta đã nói bao lần, có vào núi thì gọi anh em cùng đi. Cứ cái tính độc lai độc vãn như thế, chết lúc nào không hay đấy!”
Phan Văn Lân bật cười ha hả đáp
“Là người luyện võ, há lại sợ gì. Lần này chỉ là khinh suất mà thôi.”
Hai người hàn huyên vài câu chuyện về các sư huynh đệ ở lớp thầy Hiến. Bỗng Long hỏi:
“Ta nghe cha ngươi nói, có một vị họ hàng của ngươi ở phủ Đức Quang vừa dọn về gần đây. Ngươi đã ghé qua chào hỏi chưa?”
Phan Văn Lân khẽ nhíu mày, thầm nghĩ: Vị họ hàng nào đây? Nhưng ngoài miệng vẫn đáp:
“Ta vẫn chưa đến ra mắt.”
Sau vài câu chuyện, Long cáo từ vì trong nhà còn việc.
Đến trưa, cha mẹ Lân đi làm đồng trở về, sắp xếp xong dụng cụ rồi ngồi uống trà. Lân nhân lúc này mới dò hỏi về vị họ hàng kia. Cha hắn nhấp một ngụm trà, đặt ly xuống rồi chậm rãi nói:
“À, đó là họ hàng bên ngoại. Nghe nói ngoài đó loạn lạc, thêm việc cậu của con là Nguyễn Thiếp bị trận ốm nặng, đầu óc không còn minh mẫn nên mới dọn vào đây.”
Dựa theo chút vốn lịch sử, Lân lập tức nhận ra: người mà cha hắn nhắc đến chính là danh sĩ lừng danh La Sơn Phu Tử – Nguyễn Thiếp, người mà sau này vua Quang Trung phải ba lần mời xuống núi giúp mình. Nếu đúng theo tiến trình lịch sử, thì giờ này ông đã thi Hương và đỗ thủ khoa. Vậy sự xuất hiện của mình liệu có làm lịch sử lệch khỏi quỹ đạo vốn có?
Lân nghĩ thầm: [Mình từ hiện đại trở về, có kiến thức và kinh nghiệm của một người trưởng thành, tuy chưa vợ con gì nhưng cũng đã trải qua nhiều. Còn ông cậu này, ở thời này vẫn chỉ là một thanh niên… à, nếu so với thế giới hiện đại thì chẳng khác gì một sinh viên mới ra trường, còn mình thì đã là cựu sinh viên rồi].
Nhưng khi đến bái phỏng, Lân mới nhận ra mình đã lầm. Dù tuổi còn trẻ, Nguyễn Thiếp vẫn toát lên phong thái trầm ổn, phong độ của một bậc hiền nhân. Chỉ cần nhìn qua đã thấy khí chất hơn người. Lân vội chắp tay thi lễ:
“Cháu là con nhà Phan Chu, hôm nay đến ra mắt cậu.”
Trong nhà dường như chỉ có một mình Nguyễn Thiếp, cha mẹ ông có lẽ ra ngoài. Ông không tỏ vẻ ngạc nhiên, chỉ bình thản nói:
“Ta có nghe mẫu thân nhắc đến họ hàng gần, không ngờ hôm nay lại gặp cháu trước.”
Cậu mời Lân vào nhà. Căn nhà bài trí đơn sơ, giản dị. Ông rót trà mời và hỏi han về chuyện học hành.
Lân đáp:
“Cháu cũng có đọc sách, nhưng luyện võ là chính. Trong thời buổi loạn lạc này, học võ phòng thân, hoặc thêm phần binh pháp, sẽ có lợi hơn.”
Nguyễn Thiếp nhìn Lân, ánh mắt ánh lên vẻ tán thưởng. Không ngờ đứa cháu mới mười tám tuổi đã có suy nghĩ chín chắn đến vậy.
Dựa vào kiến thức lịch sử, Lân khéo léo dò hỏi:
“Cháu nghe nói cậu rất ham học, tài văn chương và kinh sử đều hơn người. Nếu đi thi chắc hẳn đỗ đầu?”
Nguyễn Thiếp mỉm cười:
“Cũng tạm coi là sáng dạ, nhưng nói về tài học thì núi này cao, còn núi khác cao hơn. Tuy học hành không tệ, nhưng trong thời buổi loạn lạc, cũng chẳng mấy ích dụng. Ta có chí khoa cử, nhưng không muốn ra làm quan lúc này. Nếu thật gặp minh quân, ta nguyện một lòng theo, lấy tài học cứu dân giúp đời.”
Ánh mắt Lân lướt qua chiếc tủ, thấy một mai rùa cổ và một la bàn. Chẳng lẽ ông cậu này cũng nghiên cứu tướng số, kinh dịch? Nếu vậy thì ngoài tài học, ông còn có tầm nhìn xa về thế cục triều đại.
Đang mải suy nghĩ, Lân giật mình khi nghe tiếng gọi:
“Cháu đang nghĩ gì mà ngẩn ra thế?”
Lân vội chỉ vào cái mai rùa cổ. Nguyễn Thiếp như hiểu ý, chỉ khẽ mỉm cười rồi nói:
Ta có tìm hiểu đôi chút về tướng số, kinh dịch và thiên tượng. Theo ta quan sát, vận mệnh của cháu sau này sẽ rong ruổi trên yên ngựa, cứu dân giúp đời. Tuy nhiên, không hiểu vì sao, ta lại thấy có điều gì đó không đúng nơi cháu.
Chỉ vài câu sơ lược ấy cũng khiến Lân toát mồ hôi lạnh. Không ngờ ông cậu nhỏ tuổi này lại đáng gờm đến vậy. Ở thời hiện đại, người ta bài trừ mê tín và hiếm khi công khai việc bói toán. Thế nhưng, ở thời cổ đại này, chiêm tinh cùng dịch số bát quái lại đạt đến tầm cao đáng kinh ngạc.
Lân chợt nhớ đến Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm — sống trước thời đại này, vào thời Mạc rồi đến Trịnh – Nguyễn. Những lời ông khuyên giúp cả ba nhà tồn tại, còn sấm truyền thì vài trăm năm sau đều ứng nghiệm. Quả là ghê gớm.
Nguyễn Thiếp nói tiếp:
”Sở dĩ chuyển nhà từ phủ Đức Quang đến đây, một phần là do thiên tượng gần đây có sự chuyển biến rõ rệt. Còn phúc hay họa thì… — nói đến đây, cậu thở dài như một ông cụ từng trải”.
Sau khi hàn huyên, Lân xin bái biệt để ra về, vì còn cần thời gian sắp xếp một số việc. Trước khi chia tay, ông cậu buông một câu đầy ẩn ý:
”Hồ sang Nguyễn, tam quý tử, Hai Trầu khởi sự”.
Trên đường về, Lân miên man suy nghĩ. Có lẽ mình sẽ là biến số thay đổi thời cuộc trong thời đại phong vân này. Câu nói ấy, Lân thầm ghi nhớ, dù hiện giờ chưa rõ ý nghĩa.
Gia đình Lân, cả cha lẫn mẹ, đều hiền lành, trọng học vì truyền thống quan trường. Ngoài việc học văn, thời loạn lạc khiến việc luyện võ cũng trở nên cần thiết. Thấy Lân ham mê võ học, cha mẹ liền ủng hộ.
Một tuần sau, khi vết thương đã lành, Lân đến lớp luyện võ của thầy Hiến. Đường đến bãi tập khá xa, mất hơn một canh giờ đi bộ. Tại lớp, Lân được thầy trọng dụng, các sư huynh đệ cũng hòa ái. Gặp lại, Long và Dũng bước tới hỏi han.
Long nói:
”Cả tuần nay không có ngươi so chiêu, ta thấy ngứa ngáy tay chân. À quên, vừa rồi có thêm năm người bái nhập sư môn, được thầy thu nhận. Trong đó, ba anh em ruột: Nhạc, Thơm, Lữ; còn hai tiểu đệ là Danh và Huấn”.
Từ xa, một người tầm tuổi Lân chạy đến, mặt mày lanh lợi:
”Tiểu đệ là Hồ Nhạc, ra mắt sư huynh”.
Lân ngẩn ra. Không đúng — theo lịch sử, Nhạc đáng lẽ phải nhỏ hơn mình cả chục tuổi, giờ mới là đứa trẻ. Vậy là thời cuộc đã thay đổi.
Nhạc nói tiếp:
”Mấy ngày nay đệ nghe sư huynh nhắc đến Lân sư huynh, mong sau này được chỉ bảo”.
Trong lòng Lân nhảy dựng: trời ạ, một vị hoàng đế tương lai lại thành tiểu sư đệ của mình!
”Rất tốt, ta sẽ chiếu cố cả ba huynh đệ của đệ. Đã là đồng môn thì phải giúp đỡ lẫn nhau — Lân đáp”.
Đúng lúc ấy, thầy Hiến bước ra. Cả nhóm đồng loạt cúi chào. Lần đầu Lân được thấy rõ vị võ sư trong truyền thuyết: trung niên, gương mặt cương nghị, ánh mắt sáng quắc như nhìn thấu lòng người.
Thầy chậm rãi nói:
”Hôm nay có Lân trở lại lớp và năm trò mới. Lớp ta chú trọng tinh chứ không nhiều. Các trò ở đây đều có năng khiếu, căn cơ tốt, nên ta mới dốc lòng truyền dạy. Trong thời loạn lạc, học võ không chỉ để phòng thân mà còn để giúp đời. Ai dùng võ ta dạy để làm điều ác, đồng môn sẽ thanh lý môn hộ, và ta sẽ là người đầu tiên ra tay”.
Thầy quét mắt khắp lượt:
”Tất cả đã rõ chưa?”
”Rõ, thưa sư phụ! — mọi người đồng thanh”.
”Tốt. Các sư huynh sẽ hướng dẫn sư đệ mới đứng tấn một tháng, rồi lấy cuốc cuốc hết mảnh đất phía sau vườn”.
Mảnh đất trồng rau ấy dài chừng 300m, ngang khoảng 50m. Trước kia, khi Lân cuốc đến giữa thì phần đầu đất đã chặt lại. Khi tay chai sạn hết, thầy mới cho luyện quyền.
Thầy Hiến không chỉ dạy võ, mà còn dạy văn, tinh thông binh pháp và am hiểu phong thủy.