Chương 113: Ba Nhà Luận Kế

Hà Cao cười nói: “Phạm lão tiên sinh à, xem tình hình này, tiên sinh đúng là nguy cơ trùng trùng đó. Có cần Hà mỗ ngầm gửi quân sang chi viện trước hay không? Tiên sinh cứ lên tiếng, đừng ngại. Hà mỗ vốn hào sảng, sẽ không đòi hỏi gì đâu, chỉ cần sĩ tốt của đất Quy Hóa được ăn no ngày ba bữa là đủ lắm rồi.”

Phạm Lãi bình thản đáp: “Cảm ơn tâm ý của Hà hào trưởng, lão phu đủ sức cầm cự quá vài con trăng. Hà hào trưởng nên tự lo thân mình thì hơn, kẻo lại ngã ngựa trước lão phu thì mất mặt lắm đấy.”

Lý Bát can: “Thôi thôi, hai người đừng trêu đùa nhau nữa. Già cả hết rồi, còn làm gương cho lớp trẻ noi theo mới phải. Chúng ta tiếp tục bàn chuyện chính sự nào. Trung Văn, cháu nói tiếp đi.”

Trần Trung Văn vui vẻ nhìn ba người: “Dạ, cháu xin nêu ra một số kế hoạch thế này. Mọi người cùng bàn luận. Kế hoạch thứ nhất, ba nhà Lý, Phạm, Hà đồng loạt công bố với thiên hạ việc kết minh, dựng cao ngọn cờ Cần Vương, phò trợ thiên tử. Ba nhà phải thần tốc điều động binh lực đánh vào một trong ba thế lực họ Đoàn, Nguyễn hoặc Trần. Rồi từ đây, củng cố lực lượng, sử dụng chiến thuật tằm ăn dâu để đánh chiếm một trong hai vùng còn lại. Đến khi chiếm hết hai thế lực kia, thì thế lực cuối cùng chỉ như ba ba trong rọ, muốn đánh muốn giết thế nào tùy ý.”

Phạm Lãi gạn chén trà, mắt chăm chú nhìn những đường hoa văn hình cánh sen uốn lượn, chậm rãi nói: “Kế này nghe có vẻ hay nhưng một khi thực hiện sẽ gặp rất nhiều lỗ hổng. Lão phu nêu một số vướng mắc như sau, chúng ta tấn công vào một trong ba thế lực mà không thể nào chiến thắng ngay, thì chúng ta sẽ bị sa lầy ở vùng đó. Nếu như tình trạng đó mà xảy ra, kết quả thế nào chắc mọi người sẽ đoán được. Vả lại chúng ta đem toàn bộ quân đi đánh, lúc ấy nhà của chúng ta khó có cơ giữ nổi. Thêm nữa là rất có thể thế lực bị tấn công sẽ liên kết với các thế lực còn lại diệt sạch cả ba nhà.”

Lý Bát gật đầu: “Đúng như Phạm tiên sinh phân tích, kế đó mà xét chi tiết thì chỉ được xem như hạ sách. Nếu ba nhà cùng tuyên bố kết minh và chiến sự bùng nổ thì đất của tôi và của Hà hào trưởng ở cách xa ba thế lực lớn còn có thể trụ vững. Tuy nhiên vùng đất Nam Sách của họ Phạm sẽ rơi vào thế hung hiểm nhất, có nguy cơ chịu sự xâu xé của hai nhà họ Đoàn và họ Trần.”

Hà Cao lắc đầu: “Lý hầu gia nói thế cũng chưa hẳn. Mặc dù Hà mỗ hay trêu ghẹo Phạm tiên sinh, nhưng tận đáy lòng Hà mỗ luôn khâm phục tài năng của Phạm tiên sinh. Ngài không nghĩ lại mà xem, hai họ Đoàn, Trần luôn thèm khát nhỏ dãi vùng đất Nam Sách có vị trí chiến lược quan trọng của họ Phạm bao lâu nay mà có thôn tính nổi đâu. Ấy chính là nhờ tài thiết kế cơ quan, cạm bẫy cực kỳ xảo diệu của Phạm tiên sinh. Dùng quân cường công đất Nam Sách với vô số cạm bẫy trùng trùng khắp nơi, thì không khác so với thiêu thân là mấy.”

Phạm Lãi vuốt chòm râu bạc, cung tay khiêm nhường: “Từ lúc gặp mặt tới giờ, lão phu mới được nghe những câu mát lòng mát dạ được nói ra từ miệng Hà hào trưởng. Quá khen, quá khen rồi. Trở lại vấn đề, lão phu bổ sung thêm một điểm nữa. Nghe tin chúng ta khởi nghĩa Cần Vương, chắc chắn ba thế lực kia sẽ không ngồi yên thụ động, mà có thể chúng sẽ sử dụng phương thức tiên hạ thủ vi cường, xua quân, bao vây trang ấp của chúng ta. Đừng quên còn gia tộc họ Tô ở kinh thành đang nắm giữ số lượng binh quyền không nhỏ trong tay, nếu rơi vào thế cùng quẫn, họ Tô sẽ tổ chức tạo phản giết vua soán vị.”

Trần Trung Văn bình tĩnh đáp: “Đúng như ba vị phân tích, kế thứ nhất chỉ là hạ sách, rơi vào trường hợp bất khả kháng, chúng ta mới phải sử dụng kế này. Nhưng về việc một trong các thế lực lớn tấn công chúng ta trước là điều khó có thể xảy ra. Những người lãnh đạo của ba thế lực này đều là những kẻ giảo hoạt, chúng sẽ không ngu dại tấn công trước để hao binh tổn tướng, mà sẽ chờ đợi cho thế lực đối địch động thủ trước, và theo sau thu dọn tàn cuộc, làm ngư ông đắc lợi, trở thành kẻ chiến thắng cuối cùng. Hơn nữa, chúng còn phải tính toán thiệt hơn, lực lượng của chúng muốn đánh úp, tốc chiến tốc thắng ba nhà chúng ta là điều không thể. Thông minh có khi bị thông minh hại là vậy. Về họ Tô, các vị không cần lo lắng, Hoàng thượng đã có kế sách tru diệt chúng, cộng thêm quân lực họ Đàm ở kinh thành không nhỏ, đủ để kiềm chế gia tộc họ Tô. Hoàng thượng đã nắm chắc thế lực họ Đàm trong tay, dù cho phần lớn những kẻ trong gia tộc họ Đàm chỉ là một đám vô dụng, nhưng binh quyền chịu sự điều khiển của họ lại rất cần thiết đối với chúng ta vào lúc này.”

Phạm Lãi tán thưởng: “Hậu sinh khả úy, hậu sinh khả úy, còn trẻ tuổi như vậy mà đã suy đoán tình hình tới trình độ ấy. Hổ phụ không sinh khuyển tử. Còn kế sách thứ hai là gì, cháu hãy nêu ra để mọi người cùng bàn bạc?”

Trần Trung Văn trả lời: “Dạ, kế sách thứ hai chính là kế ly gián. Chúng ta vẫn tuyên bố việc kết minh, sau đó án binh bất động. Bí mật an bài người vào các vùng, kích động sự nổi loạn ở những nơi mang tính chất đặc thù, thiết kế cho tầng lớp lãnh đạo của chúng xảy ra xô xát, xung đột với nhau, từ đó sẽ châm ngòi nổ chiến tranh giữa các thế lực. Đợi cho chúng đánh nhau mệt mỏi, thì ta sử dụng chiến thuật dĩ dật đãi lao dồn toàn lực đánh một trận diệt gọn một nhà, lần lượt diệt các nhà tiếp theo.”

Lý Bát ngờ vực hỏi: “Kế sách này e rằng tính khả thi không cao lắm. Cái khó khăn nhất ở đây là làm thế nào để chúng trở mặt thành thù đánh nhau tới kẻ sống người chết?”

Phạm Lãi tán thành: “Lão phu có cùng chung ý kiến với Lý hầu gia. Như chúng ta đã biết, Đoàn Thượng, Nguyễn Nộn, Trần Tự Khánh đều là những nhân vật kiêu hùng xưng bá một phương, sao có thể dễ dàng rơi vào bẫy, quay sang công kích lẫn nhau cơ chứ?”

Trần Trung Văn trả lời: “Sự tình gây mâu thuẫn giữa các thế lực phải nhờ đến một người rồi. Các vị còn nhớ cuộc bạo loạn của dân chúng ở kinh thành không? Công lao phần lớn đều là nhờ vào người ấy.”

Phạm Lãi chau mày: “Chẳng lẽ là…”

Hà Cao hối thúc: “Là ai vậy?”

Trần Trung Văn cười: “Chính là người mà chú Cao đã gặp cách đây không lâu, chú mau quên thật, người đó là Thái úy Đỗ Kính Tu. Môn sinh của Thái úy trải khắp thiên hạ, những người làm quan lại quản lý ở các vùng trong những thế lực lớn hiện nay, đa số là học trò của Thái úy. Và nho gia, sĩ phu trong cả nước đang ngầm liên kết lại với nhau, hòng lung lạc ý chí của người dân, đứng lên lật đổ những kẻ khi quân phạm thượng. Cuộc bạo động ở kinh thành chính là một phép thử thành công.”

Phạm Lãi thở than: “Đúng như thế thật, những người dân Đại Việt thật thà, chất phác, yêu hòa bình, thích sống yên ổn. Nay họ chịu sự thống trị của đám quân nổi loạn mà khổ sở trăm bề, không có trận đánh lớn xảy ra, nhưng các trận đánh nhỏ thì vẫn diễn ra lẻ tẻ, thường xuyên. Lúc thì người dân bị bắt bớ đi lính, lúc thì bị bắt làm phu sai nặng nhọc. Cuộc sống của dân Việt vào thời này trở nên khốn nạn hơn bao giờ hết. Hà… lại bàn tiếp, kế này chỉ có thể áp dụng được với bọn Đoàn Thượng, Nguyễn Nộn. Đất Hải Ấp thực là khó mà thực hiện được lắm, người dân ở Hải Ấp trước giờ luôn sống đầy đủ, no ấm, và họ đều sùng bái, tôn thờ tầng lớp lãnh đạo họ Trần như thần, phật vậy. Dẫu cho bọn Đoàn Thượng, Nguyễn Nộn có trúng kế, vị tất chúng đã phóng tay làm liều đánh hết sức mình. Chúng không phải là những kẻ võ biền thất phu mà không đề phòng bị đâm sau lưng. Đoàn Thượng không đề phòng lão phu thì còn có thể, bởi vì Nam Sách còn chịu sự kiềm chế của Hải Ấp ở ngay bên dưới, không dám vọng động. Nhưng Nguyễn Nộn lại hoàn toàn khác, phía tây vùng Bắc Giang chính là Đô Kim và Quy Hóa, biết tin hai thế lực này liên minh với nhau, mà Nguyễn Nộn không lo lắng gì, xuất hết lực đem quân đánh Đoàn Thượng mới chính là quái sự.”

Trần Trung Văn ung dung rót đều bốn ly trà, nhìn Phạm Lãi bằng ánh mắt khâm phục: “Ý kiến của Phạm tiên sinh đúng là nhất châm kiến huyết. Kế này có lẽ khó thành, vậy cháu xin nêu ra kế thứ ba, kế này gọi là khổ nhục kế. Chúng ta sẽ không tuyên bố kết minh, hai nhà họ Lý, Hà quy thuận Nguyễn Nộn, nhà họ Phạm quy thuận Đoàn Thượng. Rồi từ từ len chân vào tầng lớp lãnh đạo của hai thế lực lớn, xúi giục chúng liên kết với nhau trừ khử gia tộc họ Trần. Cuối cùng, thừa cơ bọn chúng suy yếu, làm chim sẻ rình mồi, một kích lật đổ bọn chúng, dẹp tan phản loạn.”

Lý Bát, Hà Cao đồng thời phẩy tay: “Không được, ta không chấp nhận.”

Trần Trung Văn thể hiện sự ngạc nhiên: “À, hai vị có thể cho cháu biết lý do được không ạ?”

Hà Cao gằn giọng tranh lời: “Hừ, bắt Hà mỗ phải quỳ gối cúi đầu trước mấy tên xấc láo đó hả? Nằm mơ đi. Hà mỗ thà đem quân quyết sống mái một trận sinh tử với bọn chúng, chứ không bao giờ làm chuyện nhục nhã lạy lục, van xin bọn chúng.”

Lý Bát ngẩng đầu nhìn trần nhà, lộ vẻ tán thành.

Phạm Lãi cất tiếng: “Anh hùng không phải lúc nào cũng phải cứng rắn xông lên phía trước mới gọi là anh hùng. Anh hùng cũng có lúc thẳng, cũng có lúc cong. Anh hùng phải biết dựa theo hoàn cảnh mà xử trí, nhẫn nhịn mới là phải đạo. Có câu anh hùng mười năm trả thù chưa muộn. Việc gì phải cố chấp như vậy.”

Trần Trung Văn cười khẽ, lắc đầu: “Cháu cũng đã đoán trước là với tính cách của hai vị sẽ không chấp nhận kế thứ ba. Bây giờ, cháu sẽ nêu kế thứ tư, gọi là liên hoàn kế, kế này là rút ra những điểm mấu chốt của ba kế trước…”

Nghe Trần Trung Văn diễn thuyết tràng dài, một lúc lâu mới ngừng lại, Lý Bát và Hà Cao ngước nhìn nhau gật đầu. Phạm Lãi nhắm mắt trầm tư suy nghĩ, lát sau mở mắt ra, ánh mắt bừng sáng, gật đầu.

Trần Trung Văn bình thản bảo: “Xin các vị nêu ra ý kiến của mình.”

Hà Cao gật mạnh đầu: “Tôi đồng ý với kế sách này.”

Lý Bát nghiêm trang: “Ta chấp nhận.”

Phạm Lãi mỉm cười: “Lão phu tán thành.”