Chương 235: Tàn Ác 1

Ngồi trong gian nhà rộng thênh thang từ sáng đến chiều, bọn lão Trình, lão Lý chỉ thấy sắc mặt Lê Ý dần dần đen sạm lại chả khác gì miếng gan lợn thiu.

– Tức chết ta mất! Các ngài nói cho ta, Viện nghiên cứu không hoạt động, trường Quốc học không nghiên chế, khảo cứu, sáng tạo ra tri thức thì có khác gì cái trường làng?

Lê Ý đương cực kỳ nhiệt tình miệng phun hương thơm, tay chân vung vẩy “hỏi thăm” mấy lão già giáo thụ trường Quốc học.

Lý Thối thân là Tả Tư Nghiệp kiêm Bác Sĩ, không thể đùn đẩy cho ai chỉ có thể đứng dậy chắp tay cười gượng nói.

– Hồi tiểu Hầu gia, nếu Quốc học xây dựng xong mỗi năm có thể đào tạo ra cho quốc gia năm trăm học tử, tất cả bọn chúng đều thông thạo văn, luận, toán, luật v.v. tức là nhân tài có thể ra làm quan ngay, đấy không phải là giải nỗi lo của triều đình sao?

Lê Ý đón lấy chậu nước từ tay Lê Ưng, lấy khăn ướt xoa xoa mặt, khó khăn lắm mới dằn được cơn giận cuồn cuộn trong lòng.

Nhà Lê Sơ đúng là thiếu người làm hành chính, năm đó triều đình còn phải ra lệnh ân xá cho một đám tội nhân có học cho ra làm quan là đủ hiểu, Lê Nguyên Long vẫn thường lấy chuyện đó làm nhục nhã. Hắn toàn lực ủng hộ Lê Ý xây dựng Quốc học Lam Sơn một phần lớn là để rửa sạch cái nhục ấy!

Thế nhưng Lê Ý cùng Lê Nguyên Long dốc hết tâm huyết xây dựng Quốc học chỉ để đào tạo một đám người biết việc ra phục vụ triều đình sao?

Để khăn mặt xuống chậu, ánh mắt nó trở nên càng ngày càng nguy hiểm, khinh miệt chỉ vào mặt Lý Thối mắng.

– Tử Tấn tiên sinh, ta kính ngài là bậc trưởng thượng, đức hạnh cao vời nên mới trao Quốc học vào tay ngài, nào ngờ ngài khiến ta thất vọng quá lắm. Nếu thực sự chỉ muốn như thế thì Tiên Đế cho xây quan học đến cấp huyện, cấp xã là được, hà cớ gì phải đầu tư tiền muôn bạc bể lên núi Kiến Hưng như thế này? Chả lẽ các ngài đường đường là bậc đại nho, xếp vào hàng Đế sư chỉ làm được mỗi việc quản lý cái trường làng cỡ lớn thôi à?

Mười mấy lão già bình thường đều là bậc đức cao vọng trọng, thế mà đối mặt với một thằng nhóc mười lăm tuổi chỉ có thể đưa ống tay áo lên che mặt.

Lê Ý thấy bọn hắn không phản bác, cũng chỉ có thể thở ra một hơi, xua tay nói.

– Thôi bỏ đi, chuyện này không trách chư vị, là tiểu tử đương lúc quan trọng xuất ngoại bôn tẩu, khiến chư hiền chưa nắm bắt được ý chí của Hoàng gia, tội này tính lên đầu Ý vậy!

Nói rồi nó đứng dậy chắp tay với mấy lão giáo thụ, đoạn kiên quyết phất tay.

– Từ nay phép dạy học ở núi Kiến Hưng phải thay đổi, đối với bọn học tử, ta chỉ có một yêu cầu, khiến cho bọn chúng nạp mỗi một chữ vào đầu đều phải hiểu được vì sao lại nạp chữ đó mà không phải chữ khác, khiến cho chúng điền mỗi một kết quả đều phải nắm rõ quy trình dẫn đến kết quả đó ra sao.

Trình Hiền vẻ mặt khó khăn nói.

– Tiểu Hầu gia, nếu quán triệt phương pháp giảng dạy như thế thì chương trình sáu năm là không đủ, bọn học tử không tài nào dung nạp nổi đâu!

Lê Ý đăm chiêu một lúc, đúng thật là không phải học tử nào cũng có trí nhớ, khả năng tư duy quái thai như nó, chầm chậm gật đầu, hơi thỏa hiệp.

– Vậy được, ta không cần chư vị dạy nhanh, dạy nhiều làm gì. Bọn học tử sáu năm chưa tốt nghiệp thì để chúng học thêm, bảy năm, tám năm, chín năm mới tốt nghiệp cũng được. Tối đa chỉ được chín năm thôi, đây đã là giới hạn cuối cùng của ta rồi!

Bọn Trình Hiền, Lý Thối thấy Lê Ý nhả ra thì cùng thở nhẹ một hơi.

Nói thật, bọn hắn cũng rất muốn giảng dạy theo kiểu đầu ra đầu, đuôi ra đuôi mà Lê Ý nói, ít nhất mấy tháng đầu bọn lão thực sự đã làm như vậy.

Chẳng qua chỉ mất một thời gian bọn lão đã nhận ra thời giờ của bọn học tử ở Quốc học đã rất hạn hẹp, dù có vác chân lên cổ cũng khó lòng cáng đáng nổi chương trình chuẩn mà Lê Ý yêu cầu.

Cuối cùng, bọn hắn không thể không mắt nhắm mắt mở cho bọn học tử trộm gian dùng mánh lới, theo đuổi cái gì mà “tóm lược” “toát yếu” “sổ tay” v.v.

Không phải bọn lão không biết cái tệ của những thứ mưu lợi trước mắt đó, chẳng qua bọn lão dạy học nửa đời người rồi, nắm chắc được năng lực của phần lớn học tử trên đời này đến mức độ nào, đối mặt với chương trình học vô cùng toàn diện và đồ sộ của Quốc học Lam Sơn bảo chúng nắm vững trong vòng sáu năm nói nghe thì dễ.

Ngay cả hơn bốn trăm học tử năm đầu tiên này (vốn có gần ba trăm, mấy tháng nay bị Hoàng gia cưỡng ép nhét thêm hơn trăm tên con cháu huân quý nữa) phần là con cháu cao môn, phần là sinh đồ (học sinh đỗ đạt nhưng không được vào Quốc tử Giám) chất lượng đã rất cao nhưng bọn lão vẫn không có lòng tin có thể dạy dỗ quá một phần mười số này hoàn thành tốt nghiệp trong thời gian sáu năm.

Chưa đợi bọn lão thở phào xong, Lê Ý đã một lần nữa tung một quả nổ hạng nặng.

– Còn nữa, để đảm bảo yêu cầu vừa nêu, từ giờ trở đi Quốc học phải thêm một quy củ khác. Kỳ niên khảo cuối năm sẽ không làm nữa, thay vào đó mỗi một học sinh sẽ phải biết một thiên luận văn, thể hiện kiến thức đã trau dồi được trong một năm vừa rồi. Đến khi học xong sáu năm, thi tốt nghiệp cũng thế, giả dụ như môn luận, thí sinh sẽ phải bốc thăm ngẫu nhiên chủ để để viết một bài luận thể hiện tư tưởng, kiến thức của bản thân, bài luận tốt nghiệp sẽ trải qua tam phòng hội kiểm, ba nhóm giám khảo sẽ độc lập cho điểm. Điểm của ba phòng sẽ được cộng lại chia trung bình, ít nhất phải đạt tám điểm trên thang điểm mười thì thí sinh mới có thể tốt nghiệp.

Nguyễn Nguyên Chẩn nghe thế không khỏi tê cả da đầu.

Thằng ranh con này thế mà hung ác như vậy, chơi trò viết luận văn hằng năm thế này có khác gì bọn hắn thi văn sách trong ba kỳ thi của triều đình?

Mà không! Ít nhất thi văn sách còn có một khuôn mẫu có thể dựa vào, chỉ cần dựa theo ý chí của triều đình mà viết là được, đàng này mỗi người một đề, không có khuôn mẫu nào cả.

Mà cũng không đúng, chính vì không bám vào một khuôn mẫu nào nên thí sinh càng có điều kiện phát huy sở học của bản thân.

“Xem ra mưu đồ của vị tiểu Hầu gia này không đơn giản!”

Nguyễn Nguyên Chẩn hàm ý tầng tầng nhìn lướt qua Lê Ý một cái, yên lặng không một tiếng động lần nữa chỉnh lại tư thế ngồi hơi có chút thất thố của mình.

Đối diện hắn, Nguyễn Khả Chi tiên sinh dạy Vật Lý cùng Toán Học hơi chau mày, đứng dậy chắp tay hỏi Lê Ý.

-Các môn nặng về câu chữ như Văn hay Luận thì phép này rất thiện, còn những môn nặng về tính toán như Vật Lý và Toán Học thì sao? Chả lẽ bắt thí sinh viết luận văn để trình bày cách tính toán sao?

Lê Ý dường như đã tính trước lão sẽ hỏi câu này, không chút do dự đáp.

-Khả Chi tiên sinh nói vậy chưa thỏa đáng rồi, bản thân Vật Lý và Toán Học chính là tìm ra lý lẽ, vậy nên chúng còn nặng lý luận hơn bất cứ môn nào khác. Học các môn ấy đương nhiên là phải viết luận, chẳng qua thay vì trình bày công thức, định luật như một con vẹt thì ta sẽ yêu cầu chúng chứng minh một công thức hay định lý nào đó là được.

Nguyễn Khả Chi ngẫm lại, thấy điều này thiện, ra hiệu Lê Ý nói tiếp.

-Về phần giải toán, ta chỉ cần thay phương pháp trình bày và chấm điểm là được, thay vì trả lời ngay đáp án thì thí sinh phải trình bày hoàn chỉnh các bước để nhận được kết quả đó. Các phòng chấm điểm cũng sẽ không cho toàn bộ điểm bằng đáp án đúng hay sai nữa mà sẽ chia điểm thành nhiều phần, cho điểm trên từng giai đoạn của phép tính. Chấm như thế thì tính được đáp án cùng lắm chỉ được hai hoặc ba phần tổng điểm thôi, trình bày quy trình tìm ra đáp án mới là phần to thưởng cho những người thực sự nắm được bản chất!

Nguyễn Khả Chi nghe thế chắp tay, yên tĩnh ngồi xuống ghế của mình.

Phương pháp khảo thí mà Lê Ý đưa ra đã đủ tốt, vừa kiểm nghiệm được khối lượng kiến thức của thí sinh, vừa kiểm nghiệm được nền tảng lý luận của chúng, lão không có gì không hài lòng.

Lê Ý nhìn quanh một vòng, thở dài một tiếng, thấp giọng nói.

-Chư vị, đó chỉ là về mặt giáo dục thôi, chúng ta còn phải kiến thiết nên một hệ thống về nghiên tập, khảo cứu học thuật. Ta muốn sau này những học tử giỏi nhất ở mỗi một bộ môn, những người thực sự trầm mê vào chân lý ở những bộ môn đó sẽ ở lại trường giảng dạy, nghiên cứu trong trường. Hoàng tộc Lê thị ta sẽ tài trợ cho cuộc đời nghiên cứu của những học tử đó!

Nói đùa cái gì, bọn mi cho rằng Lê Ý từ bỏ giấc mộng ngồi lên đầu Platon … à nhầm, là sánh vai, sánh vai mới đúng … bọn mi tưởng Lê Ý từ bỏ giấc mộng sánh vai với Socrates, Platon, Aristoteles v.v. sớm thế à?

Trò cười! Mấy lão già kia tung hoành giới học thuật nào điều kiện thuận lợi bằng mình cơ chứ?

Platon có cái ô che đầu lớn như Lê Khôi, Lê Nguyên Long sao? Aristoteles có tiền tài đốt đi không hết như thương hội Vĩnh Xương sao? Socrates có tầm nhìn rọi khắp sáu trăm năm sau như Lê Ý sao?

Những điều kiện thuận lợi đó giúp Lê Ý có thể thỏa mái rèn đúc nên cái mũ miện lộng lẫy nhất trên đời này, nó sẽ đem hệ thống học thuật hoàn thiện nhất trên thế giới – cái mũ miện (1) lộng lẫy nhất đó đội lên đầu đế vương vĩ đại nhất lịch sử.

Nhà Lê Sơ, Hoàng triều hùng mạnh nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam, chỉ có dưới triều Lê Sơ, Đại Việt hung hăng ngang ngược tây đánh Vạn Tượng, nam diệt Chiêm Thành, bắc quấy Quảng Tây, Vân Nam mà thiên triều chỉ có thể ngồi ngoài vuốt râu hô hai tiếng “quan ngại”.

Vinh quang này sao mà lớn lao, sự nghiệp này sao mà vĩ đại, ít nhất, cho đến sáu trăm năm sau không có triều đại nào có thể khôi phục lại được.

Chú thích:

(1) Cổn Miện (冕冠) là một loại trang phục cao cấp nhất dành cho đế vương và các bậc đại thần trong vòng văn hóa Hán quyển. Đây là một bộ lễ phục truyền thống được sử dụng trong các dịp quan trọng và trang trọng nhất, như lễ tế trời, lễ đăng cơ hay các nghi lễ quốc gia.

Cổn (冕) là loại trang phục ngoài cùng, được làm từ vải quý, cổn phủ xuống gần đất, trên mặt vải quý thêu các biểu tượng thiên văn như nhật nguyệt, tinh tú hay thần thú như long, phượng. Tất cả thể hiện trên nền vải có màu chủ đạo là sắc đen để tượng trưng cho sự uy quyền trời ban.

Miện (冠) là một loại mũ lễ, trên mũ có gắn thêm các sợi tua, được gọi là “lưu” thường làm bằng ngọc hoặc đá quý. Những sợi tua này được treo rủ xuống trước và sau khuôn mặt của người mặc, tượng trưng cho sự minh bạch và công bằng khi nhìn nhận sự việc. Loại miện cao cấp nhất dành cho Hoàng Đế có 12 lưu.