Chương 228: Ngày Mai

Từ khi Ngô Khế – đứa con nhỏ nhất nhà Ngô Từ – theo chân Lê Khuyển vào Hà Hoa đón lõng quân Chiêm, tổ trạch nhà họ Ngô ở huyện Lôi Dương liền trở nên vắng vẻ đến lạ.

Ngô Từ cùng hai vị phu nhân, ba vợ chồng già quạnh quẽ sống trong cái phủ đệ rộng thênh thang, ngay cả ngày tết cũng ít tiếng người.

Gia phó nhà Ngô Từ thấy Lê Ý xách theo Lê Điềm đến chơi tết thì vui vẻ ra mặt, đang định chạy vào nhà sau thì Lê Ý đã túm lại, đoạn kẹp nách lấy con bé Điềm đang vươn tay lấy mấy cái bánh ngọt trên bàn bước thẳng vào nhà sau.

Vừa vào đến nơi đã thấy một lão già độ sáu bảy mươi tuổi đang ngồi đờ ra, không biết thả hồn đi đâu.

Bên gian trái có hai bà lão đang yên lặng may vá gì đó, chỉ là động tác cực kỳ nhẹ nhàng, nếu không phải ánh mắt nó tinh hơn người thường thì đã chẳng phát hiện ra.

Nó luôn cho rằng người già sống thế này không được, phải kiếm việc gì cho mấy lão ông lão bà này làm cho khuây khỏa mới ổn.

Con bé Điềm thích nhất là bánh ngọt nhà ông Từ, vị ngọt khé cả họng, buốt cả răng đó Lê ý không thẩm nổi.

Con bé vừa thấy đĩa bánh trên bàn liền chạy xộc vào cực kỳ qua loa khoanh tay chúc tết ông bà rồi lao vào đĩa bánh.

Mặc kệ phong lỳ xì nặng trình trịch của ông Từ mừng tuổi cho, kết quả là bị Ngô Từ ôm lấy cọ râu vào mặt khiến nó kêu la thảm thiết.

Lê Ý cười khành khạch ngồi xuống rót nước chè cho Ngô Từ, lão mới cười ha hả buông tha cho con bé Điềm giờ này đã sống không có gì luyến tiếc ánh mắt lạc hẳn về một bên giả chết.

Ngô Từ vừa thả nó ra con bé liền lập tức sống lại, vùng dậy trốn thật kỹ sau lưng Lê Ý, nó thề, sau này anh Ý có nói gì cũng không bao giờ vào chơi tết nhà ông Từ nữa, ờ … trừ khi cho nó hai, không … ba đĩa bánh.

Lê Ý xoa đầu Lê Điềm, thấp giọng khuyên lơn lão Từ.

– Ông Từ! Trong nhà bây giờ còn mỗi ông với hai bà, sống ở cái phủ đệ to tướng này làm gì, mùa đông không sợ lạnh ạ?

Ngô Từ nghiêng người, vẻ mặt thú vị nhìn Lê Ý.

– Tau già rồi, còn đi mô nữa!

Lê Ý cười nói.

– Ở núi Kiến Hưng, cháu đã cho xây mấy chục cái túc xá tươm tất lắm. Ông coi thế nào dẫn theo hai bà lên mà ở, nhà nhỏ thì ấm cúng hơn, lại có người nhà các vị tiên sinh. Nếu không quen thì bước mấy bước xuống ven sông đào cháu cũng cho xây một dãy nhà vườn rồi, phàm là huân quý trong thương hội đều có một phần, để hai bà ở đó đánh bạc với hội vợ bác Phục, bác Sao cũng vui vẻ lắm …

Ngô Từ đưa tay ngăn nó tiếp tục thao thao bất tuyệt, bắt đúng bảy tấc của nó nói.

– Nói thẳng ra đi, muốn lão già này làm cái gì?

Lê Ý ngay lập tức nhận ra lão già này đã cảnh giác với âm mưu của mình, xoa xoa tay, xu nịnh nói.

– Cũng chả có gì, chỉ là ông Lễ gần đây hơi buồn, nói là muốn có bạn già bầu bạn, cho nên …

Ngô Từ nguýt nó một cái, cười khẩy.

– Ra là muốn tau lên đó làm canh cổng, còn tưởng tốt đẹp thế nào, hừ …

Lê Ý nhún vai.

– Đẹp cả đôi bên mà! Ông có thời gian tán gẫu bên cạnh bạn già, cháu có thêm một tôn đại phật trấn áp đám ranh con trong trường Quốc học.

Ngô Từ nghe lời đó cũng không nhịn được bật cười ha hả.

– Mi đã mọc đủ lông chưa mà chỉ tay năm ngón gọi người ta là ranh con, ha hả …

Lê Ý quệt mỏ, dở võ cùn nói.

– Trưởng thành đâu chỉ dựa vào tuổi tác, nhìn thế này thôi nhưng cháu đã lớn lắm rồi đấy!

Ngô Từ dùng ánh mắt cực kỳ khinh bỉ nhìn nó, chỉ thở ra một câu.

– Có vợ chưa?

Lê ý như mèo bị dẫm phải đuôi, ra sức chống chế nói.

– Cháu đã có thiếp thất!

– Nghĩa là vẫn chưa cưới vợ chứ gì?

– Vâng!

– Vậy thì vẫn là ranh con thôi! Bao giờ cưới vợ, lại còn mía ngọt đánh cả cụm như ông mi đây mới coi là tạm ổn!

Hai vị phu nhân ngồi ngay đó không hẹn cùng liếc mắt không mấy thân thiện về phía lão Từ, khiến lão chỉ có thể đưa tay gãi đầu cười ngờ ngệch.

Lê Ý bất lực hết sức, lão già này dường như chỉ sợ cả thiên hạ không biết hai phu nhân nhà lão là chị em ruột hay sao ý, đi đến đâu cũng bô bô cái miệng ra khoe khoang sự tích phong lưu của mình.

Càng chết một nỗi là không ai cãi lại được cái lý luận của lão, hoa tỉ muội mà, độ kích thích chắc chỉ thua mỗi hoa mẫu nữ … e hèm … lại đi hơi xa rồi.

Ngồi một lúc gia phó nhà Ngô từ cũng bê một mâm thức ăn lên, ơn trời, là đồ nóng sốt.

Mấy ngày nay nó đã ăn bánh chưng bánh giày, giò mỡ chả lụa đến phát ngấy rồi, hiếm khi được một mâm toàn rau xanh nóng hổi, nó lùa liền một chập bốn bát cơm.

Cơm nước xong xuôi, ông cháu phỡn bụng ngồi ngay trên sập đủng đỉnh xỉa răng uống nước, không biết Ngô Từ nghĩ ngợi như nào, đột nhiên cất giọng nói.

– Nhóc con! Núi Kiến Hưng rất tốt, chẳng qua tốt đến mấy cũng không phải nhà tau, khăn gói lên đấy ở ban thờ tổ tiên lo liệu thế nào?

Lê Ý châm chước một lát, cuối cùng thở ra một hơi tù túng, thấp giọng thì thầm.

– Ông Từ, cháu nói ngược nói xuôi nhiều như thế không chỉ đơn thuần là kiếm người trông cửa cho Quốc học Lam Sơn hay rủ ông đi nghỉ dưỡng. Nói thật, thiên hạ hiện nay, người mà họ Lê tin tưởng được loanh quanh chỉ có mấy nhà gia thần mà thôi, ông với ông Lễ thờ ông Lợi nhà cháu thế nào cháu biết rõ, các chú các bác nhà hai ông thờ chú Long ngày trước, thờ Quan Gia bây giờ hẳn là cũng không khác nhiều.

Ngô Từ nhíu mày.

– Ý mi là?

– Cháu cứ có cảm giác không an tâm với thím Anh, à nhầm … là bà Thái Hậu. Những tháng gần đây trong ruột cháu càng ngày càng không được an ổn, cứ cồn cào nhốn nháo mãi. Ông cũng biết đấy, từ nhỏ đến nay linh cảm của cháu luôn rất chuẩn, e là sắp tới bà Thái Hậu sẽ hạ thủ với hàng tông tộc. Cháu chỉ muốn gói gọn mấy nhà chúng ta với ân điển của Hoàng gia, dùng trường Quốc học làm tấm chắn che chở cho lực lượng của Bang Cơ sau này. Thời buổi nhiễu nhương, lực lượng trong tay càng nhiều càng tốt!

…

Hết thảy hai ngày trời nó mới mang theo con bé Điềm đi thăm hỏi khắp một vòng các nhà chú bác được.

Ngay cả các bà Thần Thái phi, Thục Thái phi là vợ của Thái Tổ Lê Lợi con bé này cũng được vào gặp mà xin xỏ tiền mừng tuổi.

Ngô Từ sau hơn một ngày cân nhắc cuối cùng cũng quyết định sẽ khăn gói lên núi Kiến Hưng định cư. Mấy ngày nay nhà lão tất bật làm lễ xin chân hương tổ tiên đem lên nhà mới.

Haiz! … Vì tương lai cái hoàng triều này một con bươm bướm nhỏ như nó cũng coi như là đã tận hết sức mình.

Nếu nó nhớ không nhầm, trong giai đoạn mười năm sắp tới Nguyễn thị Anh sẽ không chút huyền niệm nào ra tay với tập đoàn tông tộc.

Trước sau từ Đinh Liệt, Nguyễn Xí, Bùi Bị, Trịnh Khả v.v. không mất mạng thì cũng bị hạ ngục.

Mả mẹ nó! Cùng là họ hàng với nhau cả, Bang Cơ chính là con cháu họ Lê, chả hiểu kiểu mẹ gì việc đầu tiên bà Thánh Từ làm sau khi nắm được quyền lực là ra tay với người mình.

Thôi thì bà là nhất, con cháu hoàng gia sợ bà rồi, được chưa! Từ bây giờ nó bắt đầu điều chỉnh, khiến cho lực lượng của tông tộc họ Lê chầm chậm thu mình lại. Chỉ có thể cứu được người nào hay người đó, giữ được phần sức lực nào tốt phần đó!

Đem theo tâm trạng cực kỳ cáu bẳn, sáng hôm nay nó mặt nặng mày nhẹ ra bãi bồi ven sông chơi đấu vật với đám thanh – thiếu niên mấy nhà thân binh trong thành.

Qua mùng bảy rồi mà, người Lạc Việt sùng bái vũ lực, ngày xuân không thể thiếu những môn thể thao thể hiện tinh thần thượng võ như chọi trâu, đấu vật, đấu võ đài v.v.

Với trình độ của Lê Ý bây giờ chỉ sợ bọn ngũ trưởng như Lê Hoằng, Lê Cổ mười mấy năm ăn tập các thứ, chứ cái ngữ đám nhóc con trong thành Cẩm Giang này nó một chấp hai đang còn dư lực.

Nhẹ nhàng thắng liền ba trận khai mạc, trong tiếng trống trận dồn dập, tiếng reo hò chói tai nó khoác phi phong đủng đỉnh trở về khán đài ngồi bên cạnh bà Vân, để dành không gian thể hiện lại cho bọn thanh thiếu niên sức vóc hừng hực kia.

Lê Điền ngồi bên tả phía sau Lê Ý, bên hữu phía sau là Bùi Sái, lão ẩn sĩ này kể cả lễ tết cũng rất ít khi rời khỏi khu nghiên cứu Cẩm Giang, hôm nay đột nhiên xuất hiện ở đây thằng ngu cũng biết là có việc lớn.

– Thiếu chủ, việc nghiên cứu chế tạo nòng pháo bằng thép thực sự không có tiến triển nào đáng kể. Nòng pháo đổ vào khuôn là dễ, tuy nhiên, đến khi cắt gọt hoàn thiện lại quá khó khăn. Nòng đổ bằng thép quá cứng, nếu cứ cố chấp dùng vật liệu này chế tạo nòng pháo thì tốc độ sản xuất sẽ giảm xuống chí ít ba lần, hao mòn mũi khoan sẽ tăng gấp bảy đến tám lần!

Nghe Bùi Sái báo cáo, Lê Ý không nhịn được đưa tay lên day day hai bên trán.

Các phẩm chất thiết yếu cần có ở kim loại chế tạo đại bác là độ bền kéo đủ để chịu đựng được ứng suất kéo lớn theo hướng xuyên tâm sinh ra từ vụ nổ của thuốc súng ở bên trong nòng, độ bền va đập đủ để chịu đựng sự va chạm của viên đạn hình cầu đang di chuyển rất nhanh và thiếu ổn định trong nòng, cuối cùng là độ bền nén đủ để chống lại ứng suất nén giữa viên đạn với thành nòng súng gây ra hao mòn.

Ngoài ra, còn có ứng suất sinh ra bởi nhiệt của vụ nổ tách biệt hoàn toàn với ứng suất sinh ra từ khí thuốc, nhiệt độ cao đột ngột tác dụng lên kim loại thể hiện thành ứng suất nén ở bên trong thành nóng và ứng suất kéo trên vỏ ngoài nòng pháo.

Tất cả các kim loại được sử dụng đều có những khuyết điểm của chúng.

Gang đúc thông thường thời đại này là gang xám, có độ bền kéo vừa đủ – miễn là bạn đúc đủ dày thì gang là đủ để chịu được ứng suất kéo xuyên tâm sinh ra từ thuốc nổ đen – và độ bền nén cũng rất tốt, nhưng cũng vì cứng và giòn nên độ bền va đập của nó lại quá thấp, đến mức nó có thể bị nổ nòng chỉ sau vài trăm phát bắn liên tục.

Đồng thau là một hợp kim có độ bền kéo rất cao, còn tốt hơn cả gang, độ bền va đập cũng vừa đủ nhưng nó cũng có không phải một mà là hai khuyết điểm nghiêm trọng.

Thứ nhất, đồng quá mềm, vậy nên độ bền nén của nó kém hơn gang, dẫn đến trong lòng súng thường bị biến dạng sau một số phát bắn, làm giảm độ chính xác của hỏa khí.

Thứ hai, đồng quá … đắt. Ở Đại Minh, một tạ đồng có giá từ hai lăm đến ba mươi quan tiền, là gấp rưỡi sắt rèn chất lượng cao hoặc gấp ba đến năm lần giá gang.

Chi phí trên trời của đồng khiến chi phí cho mỗi khẩu pháo bằng đồng cao hơn khá nhiều so với sản phẩm tương tự bằng gang hoặc sắt.

Sắt rèn thì khác, một mặt, nó có độ bền kéo, độ bền va đập lẫn độ bền nén đều rất khá.

Về lý thuyết, một nòng pháo bằng sắt rèn hoàn hảo có độ bền kéo cao hơn 20-30% so với nòng pháo bằng đồng. Độ bền nén và độ bền va đập của sắt rèn thậm chí còn gần gấp đôi loại đồng tốt nhất.

Mặt khác, giá sắt rèn chỉ bằng hai phần ba giá đồng, sản lượng lại cao.

Đúng ra nó sẽ là một loại vật liệu lý tưởng. Hiềm một nỗi vì công nghệ luyện sắt còn kém, phần lớn sắt rèn ở thời đại này có độ đồng nhất rất kém.

Độ đồng nhất kém dẫn đến độ co ngót không đồng đều của vật liệu, căn bệnh này khiến cho loại sắt rèn tốt nhất cũng có độ tin cậy rất chi là trời ơi.

Đương nhiên, với sự giúp sức của lò cao, những năm gần đây công xưởng Vĩnh Xương đã tương đối tiệm cận đến khả năng quản lý độ đồng nhất ở mức chấp nhận được cho sắt rèn, tin là chỉ một vài năm nữa có thể thỏa mái đổ ra những lò sắt trăm khuôn như một.

Kế hoạch của Lê Ý vốn là như thế, đợi vài năm nữa kỹ thuật đổ sắt rèn hoàn thiện rồi sẽ thay thế hoàn toàn pháo đồng trong quân bằng sắt rèn.

Ai mà biết được, ông trời thương xót thế nào lại tặng cho nó một món quà không thể ngờ đến – thép.

Với tất cả những đặc tính tuyệt vời về cả độ bền kéo, độ bền va đập lẫn độ bền nén, cuối cùng là độ đồng nhất cao nhờ phương pháp đổ thép mới. Thép nghiễm nhiên đá cái kế hoạch dùng sắt rèn đúc hỏa khí của Lê Ý ra chuồng gà.

Nói đùa cái gì!

Lê Ý biết rõ ràng rằng thép – chỉ đơn giản là thép carbon – là đủ tốt để sử dụng cho đến tận thời đại đạn nhọn cùng nòng rãnh xoắn.

Nếu nó nhớ không nhầm, đến tận thế kỷ 21 vẫn còn những nơi gia công súng săn, súng thể thao bằng thép carbon.

Vậy nên trước khi lên đường ra hải ngoại nó đã dẹp phứt cái ý tưởng dùng sắt rèn đúc hỏa khí, ngay lập tức cắt một tổ thợ tốt nhất dưới dự giám sát trực tiếp của Bùi Sái nghiên cứu phương thức chế tạo nòng pháo thế hệ mới thay thế pháo bằng đồng.

Tưởng là ngon ăn, cuối cùng vấn đề lại nảy sinh theo một cách mà chả ai ngờ tới được.

Thế quái nào nó lại quên mất thép là vật liệu bền chắc nhất ở cái thời đại khỉ gió này cơ chứ.

Mỗi một chiếc nòng pháo được đổ ra chỉ có kích thước chuẩn 80-90% những việc hoàn thiện sau này sẽ cần thợ tiện cùng dao gọt thực hiện. Mà dao gọt hiện tại trong công xưởng Vĩnh Xương được làm bằng … thép.

Dùng thép gọt thép, nói qua thôi cũng đủ hiểu tốn công nhọc sức đến mức nào rồi.

Sau hai khắc giờ lâm vào trầm tư, nó thở dài xua tay nói.

– Chú Sái!

– Thần ở!

– Từ bỏ tất cả chương trình nghiên cứu nòng pháo bằng thép đi, cái này phải chờ đến khi chúng ta tạo được loại vật liệu cứng hơn thép cái đã.

Bùi Sái nghe được lời này cũng chả bất ngờ, xưởng nghiên cứu Cẩm Giang mỗi năm đều từ bỏ cả chục đề án, nòng pháo bằng thép tuy bỏ nhiều công sức tiền bạc nhưng cũng chưa đủ khiến cho lão nhíu mày nửa cái.

Gật đầu ra hiệu đã hiểu, lão lại theo đúng quy trình hỏi.

– Tiếp theo thì sao?

Lê Ý chau mày một lát, bất đắc dĩ nói.

– Chú Sái để cho đội thợ đó quay lại sử dụng sắt rèn làm nguyên liệu đúc nòng pháo đi, trong tương lai gần hẳn là cũng chưa tìm được loại vật liệu nào đủ cứng để tiện được thép với hiệu suất cao đâu!

Bùi Sái cẩn thận ghi chú chỉ đạo của thiếu chủ nhà mình vào sổ ghi chép, lại lấy một tờ báo cáo khác ra nói.

– Đây là kết quả thử nghiệm các mẫu giả thạch làm từ tro núi lửa mà thương thuyền của ta đem từ nam đảo trở về, trong hơn sáu mươi mẫu thử chỉ có bốn loại đạt được các tính chất vật lý mà người yêu cầu.

Nhắc đến xi măng, Lê Ý lần nữa lâm vào xấu hổ.

Nó cũng rất ngại ngùng á! Xuất thân từ lớp chọn toán A1 (ít nhất năm lớp 10 là như thế) vậy mà không nhớ quy trình sản xuất giả thạch (xi măng).

Nó chỉ nhớ mang máng cái gì mà trộn đá vôi với đất sét để nấu clinker, nghiền clinker gì đấy, nhưng làm cách nào để trộn đúng hỗn hợp đó, trải qua những bước nào để biến nó thành clinker thì nó bó tay.

Bí quá hóa liều, để có thể nhanh chóng xây dựng được một cái thư viện chống cháy cho Quốc học Vĩnh Xương, nó đành viện tới thứ tri thức lượm lặt được trong lịch sử.

Đúng rồi, bọn mi mường tượng đúng rồi đấy, thằng ôn con này thế mà lại nhớ quy trình chế tạo bê tông La Mã.

Thông cảm đi, mọt sử mà, có tên nào lại không biết đến loại xi măng huyền thoại của cái đế quốc kiểu mẫu kia cơ chứ.

Những năm đó nó còn rảnh hơi tới mức đặt mua một nhúm tro núi lửa có tính pozzolanic về để chế thử một cục cơ mà … tốn mất mấy trăm bạc đặt hàng một túi tro từ Indo về, đúng là rảnh rỗi sinh nông nổi!

Đương nhiên, chế tạo xi măng La Mã không chỉ đơn giản là kiếm một ít tro núi lửa, nghiền ra trộn với bột vôi cùng đá dăm là xong.

Thứ xi măng này chỉ có thể được tạo thành từ loại tro núi lửa có đặc tính pozzolanic, nghĩa là sẽ phản ứng với vôi sống để tạo ra các khoáng chất mới bền vững hơn.

Đại khái là thế!

Vậy nên khi nó cho người xúc đại một thuyền tro núi lửa ở Nam Dương về đem trộn thì chỉ thu được một đống nhão nhoét không dính lên tường nổi.

May mà từ lúc xuyên qua đến giờ trí nhớ của nó tốt hơn hẳn kiếp trước, vậy nên sau một hồi lục lọi trong đống hỗn độn gọi là ký ức nó đã nhớ ra vấn đề nằm ở đâu.

Từ đó đến nay đã hơn một năm, thuyền buôn của thương hội Vĩnh Xương đi Nam Dương ra giá cao mua mẫu tro núi lửa khắp các đảo lớn của đế quốc Mãn Giả Bá Di đem về thử.

Bẵng đi nửa năm, cuối cùng cũng đã có một chút thành quả, xem ra tiền của đầu tư không phải đều đem đi đổ sông đổ bể, ít nhất trước mắt cái thư viện chống cháy của Quốc học Lam Sơn đã có hy vọng được nhìn thấy ngày mai!