Chương 227: Dạy Dỗ
Ngày tết thì phải có không khí của tết, vừa quá trưa ngày mồng một, liệu nhà nào nhà nấy đều đã xông đất xong xuôi rồi khắp thành Cẩm Giang nơi nơi đèn đuốc, chơi xuân thực là náo nhiệt.
Bất kể kiếp trước hay kiếp này, Lê Ý đều cho rằng qua khắc giao thừa thì tết không còn hương vị gì nữa.
Cái vui vẻ, cái sum vầy của ngày tết nó nằm ở những ngày xắng xở, chuẩn bị trước tết, chứ sang năm mới rồi thì quanh đi quẩn lại chỉ có đón khách đến chơi nhà, dọn mâm thức ăn đông lạnh ngắt ra không mặn không nhạt tiếp đãi, sau đó đi chúc tết, tặng lễ rồi cũng ăn mâm thức ăn lạnh ngắt nhà người ta.
Năm nay (cũng như các năm khác) Lê Khôi không có nhà, sáng mồng ba nó đã lật đật chạy xuống huyện Lôi Dương đi “chơi tết”.
Xe trâu của nó lững thững đi thăm viếng, ghé nhà từng vị đại lão một, đây là lễ nghĩa ăn đời ở kiếp với nhau, không thể bỏ.
Trần Lựu ôm lấy hai bả vai Lê Ý xách lên như con thỏ nhỏ, hết nắn xương lại lật lòng bàn tay nó lên xem. Thấy mấy vết chai vì luyện đao trong lòng bàn tay thì cực kỳ thỏa mãn ngửa gương mặt lên trời cười sang sảng, nói liền mấy chữ “tốt”.
Con cháu tướng môn phải có dáng vẻ như thế này, mỗi lần nghĩ đến mấy đứa phế vật ở Đông Kinh suốt ngày chỉ biết chọi gà đấu dế, người ẻo lả như đàn bà là lão lại phát ngấy.
Trung niên này cả đời trong quân ngũ, đến tận bây giờ vẫn nắm chức Đô Tổng quản lộ Thanh Hóa cơ mà. Thành ra nhìn đám con cháu chung quanh chỉ hỏi khi nào có thể tòng quân.
Lê Ý cực kỳ khó chịu hơi cựa cựa người nhưng không sao thoát ra được.
Đèo mẹ! Trước mặt mấy lão già vô sỉ bò từ đống người chết ra này nó không có chút sức phản kháng nào cả.
Dày vò Lê Ý một lúc, Trần Lựu mới phất tay sai gia nhân bê một mâm đồ tết lên kéo nó ngồi xuống ăn chung.
Trần Lựu khi thì thúc dục Lê Ý nhấp môi vài ngụm, lúc thì gắp một miếng giò lụa rõ to để vào vào bát của con bé Điềm đang dáo dác nhìn chung quanh. Dường như chợt nghĩ đến cái gì, hắn không nhịn được than thở.
– Đáng tiếc! Con hỉm lớn trong nhà đã quá tuổi, mấy đứa còn lại đều không phải là đích nữ, thân phận không đủ làm chính thất của mi. Hai thằng nhóc thì hơi lớn tuổi so với con Điềm, nếu không bằng mấy chú cũng phải mặt dày đến nhà chèo kéo bố mi định hôn cho chúng bây!
Lê Ý rất ngoan ngoãn hầu rượu bên cạnh trung niên này, nghe thế cũng chỉ có thể cười trừ.
Con gái lớn nhà Trần Lựu đã hơn hai mươi tuổi, chồng con đề huề từ lâu.
Mấy đứa thứ nữ nhà lão nó cũng đã có dịp chạm mặt qua, không thể không nói Trần Lựu không hổ là cựu triều di tộc, gen rất tốt, lão đã hơn bốn chục tuổi vẫn còn đẹp trai ngời ngời thế kia cơ mà, cá nhân nó thấy Trần Lựu có thể so sánh với chú Hậu gia thần nhà nó.
Thừa hưởng gen tốt của Trần Lựu, mấy con bé nhà lão đứa nào đứa nấy rất dễ nhìn, mồm mép cũng nhanh nhảu, bỏ qua thân phận hơi thấp thì lấy làm vợ cũng là lựa chọn không tệ.
Nếu có lấn cấn điều gì thì chỉ có một, bọn nó dù phận gái nhưng sinh ra là con cháu tướng môn, cả ba bốn đứa mười ba mười bốn đã tay cung tay kiếm.
Không phải nó khinh ghét gì con gái thiện vũ lực như thế, trái lại nó còn cực kỳ nể phục là đàng khác.
Chẳng qua nể phục là một chuyện, cưới về nhà lại là chuyện khác. Bây giờ chưa có gì, lỡ không may sau này cưới vào nhà mới phát tác thì phiền, tiểu hầu gia nhà chúng ta không muốn sau này hậu trạch chó gà không yên, với loại con gái này chỉ có thể đứng từ xa chắp tay tỏ lòng kính nể.
Trong bụng nghĩ thế, bên ngoài nó vẫn giữ điệu cười ngờ nghệch gãi đầu nói.
– Môi chước chi hôn, phụ mẫu chi mệnh! Việc này bố mẹ nói thế nào cháu nghe thế ấy ạ!
Trần Lựu gật đầu.
– Mi nói lời này phải đạo lắm! Mi là đích trưởng tử nhà hầu tước, lại là đệ tử tiên nhân, thân phận sao mà cao quý, cưới hỏi phải cân nhắc cho cẩn thận. Tau nghe có người đồn lần trước mi đi đánh giặc Mán ở Tâm Châu có đem một con đàn bà người Mán về Cẩm Giang, chuyến này đi hải ngoại lại đem về một con đàn bà Đông Doanh. Đành rằng đó là việc riêng nhà mi, chú không tiện can thiệp nhưng cuối cùng vẫn hơi xót ruột một chút. Với vốn liếng của mi, lấy thứ nữ các nhà huân quý, thế tộc làm thiếp thất cũng đâu phải chuyện khó khăn gì!
Nhấp một ngụm rượu, giọng lão thấp đến mức gần như là thì thào bên tai Lê Ý.
– Cưới vợ cũng thế, nạp thiếp cũng vậy, bản chất là chắp nối quan hệ khắp thiên hạ, một khi mạng nhện đã thành thì mi muốn làm chuyện gì cũng dễ.
Lê Ý chăm chú nghe Trần Lựu dạy dỗ, không chen vào nửa chữ, xong xuôi mới thở dài, cũng hơi cảm động.
Triều đường lắm sự nhiễu nhương, chính trị nhiều đường lừa lọc, hôm nay Trần Lựu nói với nó những lời tự tâm can này sao mà đáng quý. Nó cũng không đeo mặt nạ làm gì nữa, đâu ra đó đứng dậy chắp tay vái nói.
– Chú Lựu dạy phải lắm, cháu chả dám quên đâu! Chẳng giấu gì chú, mấy năm gần đây cháu cũng tăm tia mấy nàng rồi, hiềm một nỗi con gái các nhà huân quý thì cậy thế cha chú mà kiêu hoành không ai bì nổi, còn các nhà thế tộc thì khốn thủ nữ tắc mà tĩnh lặng như tượng đất. Quan hệ là tốt, cháu cũng rất cần đường dây lợi ích đan cài khắp nơi, thế nhưng … Chú thứ cho cháu còn trẻ người non dạ, người đầu ấp tay gối với mình mà có những tật ấy có khác chi mua bực vào người!
Trần Lựu hơi ngưng mắt lại, lần đầu tiên nghiêm túc đánh giá Lê Ý, đoạn bật cười ha hả tự diễu nói.
– Ha ha ha … Thứ lỗi! Thứ lỗi! Già rồi, hay nói chuyện không đâu, mi đừng để bụng.
Lê Ý nhanh nhẹn rót đầy chén rượu nếp cho Trần Lựu, nịnh bợ nói.
– Chú Lựu muốn hoạn lộ của cháu sau này được hanh thông, trên triều đường mọi sự đều thuận lợi, đây là tốt cho cháu thôi, sao cháu lại không hiểu. Những lời chú nói, cháu được lợi rất nhiều, cảm ân đái đức còn không hết, giả như có chút bất mãn còn có mặt mũi sống trên đời làm người sao!
Trần Lựu đặt bàn tay to bè của mình lên tay Lê Ý, vỗ nhẹ hai cái.
– Biết! Mi là đứa có tài năng lớn, lại trọng nghĩa tình, cho nên tau mới dám nói những lời đó với mi. Chỉ mong sau này lông cánh mi vững vàng rồi niệm tình xưa mà che chở cho bọn thằng Chân, thằng Thành.
Nói rồi gọi với ra ngoài.
– Chân, Thành mô rồi, vô đây!
Chỉ một lát sau có hai thiếu niên độ mười bốn, mười lăm trước sau bước vào, chắp tay với Lê Ý một cái rồi mới ngoan ngoãn đứng sau lưng Trần Lựu hầu chuyện.
Hai thằng này thừa hưởng đường nét của Trần Lựu, có thể coi là dáng vẻ đường đường, tướng mạo tuấn mĩ, từ tháng tám đến nay được gửi lên Quốc học Lam Sơn học hành, tu dưỡng cũng coi là khá.
Trần Lựu chỉ vào Lê Ý, nghiêm khắc nói với hai đứa thanh niên.
– Anh Ý nhà bác Khôi, bọn bây cũng chả xa lạ gì, nó tài năng xuất chúng, tầm nhìn khoáng đạt, mấy đứa bọn bây từ sau đi theo anh Ý, tin rằng anh Ý có miếng cơm thì bọn mây sẽ có thìa cháo. Rõ chưa!
Hai anh em Trần Chân, Trần Thành lần nữa chắp tay vái Lê Ý một cái, coi như là chấp nhận lời ông già bọn nó sắp đặt.
Đoạn lão lại quay lại nói với Lê Ý.
– Nói thật với mi, người làm cha không ai thoát khỏi cảnh cá chuối đắm đuối vì con. Chú mi đây sao lại là ngoại lệ, mấy chục năm nay như một ngày luyến tiếc quân ngũ, cố sống cố chết nắm lấy binh quyền nào phải là vì thích thú gì chuyện binh nhung chém giết. Hiềm một nỗi là chú mi ít học, ngoại trừ tắm máu sa trường ra còn có cách nào khác để con cháu được hưởng phúc ấm ru? Thân già này hao tâm tổn trí không ngoài như vậy! Haiz … Chẳng qua, bậc cha chú bọn tau không sống mãi với bọn mi được, ý chú muốn sau này anh em dựa vào nhau mà sống, chung lưng đấu cật, cộng phó nan quan. Mi thấy thế nào?
Lê Ý thở dài, xem ra lão Trần hôm nay quyết ý muốn nhận được lời hứa từ nó mới chịu để yên.
Lần nữa rót đầy chén rượu của Trần Lựu, sau đó lại rót đầy chén của mình, nó mới cười thỏa mái nói.
– Chỉ cần các em không bỏ cháu, chỗ anh em nhường cơm sẻ áo với nhau có đáng là gì! Lại nói, có lẽ thằng Chân thực sự giống chú, phúc phần mai sau phải trông chờ vào quân ngũ, nhưng thằng Thành thì chưa hẳn, Mật Liệu tiên sinh (Trình Thuấn Du) từng viết thư cho cháu liệt kê ba mươi học sinh nổi bật của quốc học, thằng Thành đứng thứ hai mươi hai! Ngài ấy từng có ý muốn thu nó làm đệ tử nhập thất đấy, không phải nói chơi đâu!
Trần Lựu hai mắt trợn tròn, đôi chân mày nhăn lại, chỉ lúc này Lê ý mới có thể mơ hồ nhìn thấy mấy vết sẹo rất nhạt trên khuôn mặt tên tướng lãnh lăn xả chốn sa trường này.
– Nhóc con! Lời ấy thật chăng? Đừng có đem những chuyện như thế này ra lừa chú mi! Chẳng lẽ Trần thị ta lại có thể nuôi ra một đời sĩ phu?
Lê Ý cười cười, như thật đáp.
– Chả lẽ cháu lại dám lừa chú à? Không chỉ thằng Thành nhà chú mà còn mấy thằng con nhà huân quý khác cũng lọt mắt xanh vài vị giáo tập trường Quốc học. Mật Liệu tiên sinh chuyên môn gửi thư hỏi cháu xem phẩm tính bọn này thế nào, cháu chỉ có thể như thật hồi báo!
Trần Lựu thấp thỏm hỏi.
– Mi không nói bừa gì đấy chứ? Khai cho thật!
Lê Ý cực kỳ bất đắc dĩ, nhún vai.
– Chư vị tiên sinh ở trường Quốc học là nhân vật bực nào? Trong đó có cả đế sư đấy, cháu dám nói bừa cái gì được cơ chứ? Cứ như thật hồi báo cho chư vị tiên sinh thôi.
Trần Lựu nghe được câu trả lời khẳng định của Lê Ý thì hưng phấn đi vòng vòng, mấy đứa con nhà lão đều dạy dỗ theo kiểu nhà binh, tính tình có hơi cục súc nhưng đạo đức không có chỗ nào có thể coi là khuyết điểm lớn cả.
Lão tự tin chỉ cần Lê Ý không thêm mắm dặm muối cái gì thì thằng thứ tử nhà lão coi như đã len qua được một nửa cánh cửa.
Mật Liệu tiên sinh là ai? Chính là nhân vật cấp Đế sư đó, nếu có thể trở thành đệ tử nhập thất của lão, cộng với gốc gác huân quý Thanh Nghệ gộc nhà mình thì tiền đồ thằng Thành sau này lại có gì phải lo ngại!
Khóe miệng Trần Lựu cứ nhếch lên rồi lại chùng xuống liên hồi, cuối cùng không nhịn được ngửa mặt lên trời cười ha hả, phất tay đuổi Lê Ý ngay lập tức.
– Mi còn phải sang chơi tết nhà lão Từ phải không? Đi nhanh đi, lão Từ già rồi, không nên để người già phải chờ đợi, ha hả … không ngờ thằng Lựu này cũng đẻ ra được một sĩ phu, ha ha ha …
Thấy lão Lựu mừng rỡ như thế, Lê Ý cũng biết điều không làm kỳ đà cản mũi, phong thái nhẹ nhàng đứng dậy rồi xách cổ con bé Điềm đang đấu trí đấu dũng với miếng gân bò khô đứng dậy, đâu ra đấy chắp tay cáo từ.
Không làm cản trở lão Lựu thể hiện niềm vui của mình nữa.
Vừa ra đến cửa hầu phủ đã nghe tiếng Trần Lựu oang oang vọng ra.
– Hôm nay trang viên nhà chúng ta có ba con trâu bị bệnh, mau cho người đi báo huyện nha Lôi Dương, nhanh lên …
Lê Ý chỉ có thể cười trừ.
Không trách lão Lựu được, trong đám con cháu huân quý vào Lam Sơn đi học nửa năm qua chỉ có thằng ôn Lê Thị con nhà Đô đốc Lê Thụ được Nguyễn Khả Chi tiên sinh coi là có tài năng về toán học, nhận làm đệ tử nhập thất.
Vì việc này mà Lê Thụ thân là Nhập nội Đô đốc đích thân vào Lam Sơn dâng lễ bái sư cho con.
Nghe nói lão mua dê bò xếp kín cả chân núi Kiến Hưng cơ mà!
Bữa sau Lê Thụ lại được tin Nguyễn Khả Chi tiên sinh đang tính toán lại thiết kế kênh đào Tam Điệp – Biện Sơn nối liền hai hệ thống sông Lỗi Giang và Nhĩ Hà lại với nhau.
Kênh đào này vốn được lên kế hoạch từ thời Lê Nguyên Long còn sống, sau vì đào kênh Đông Sơn – Ngọc Sơn mà gác lại. Đến nay lại có người cổ động triều đình khơi thông con nước này để gắn kết quốc gia thành một dải, bọn giáo thụ ở Quốc học Lam Sơn cũng rất có hứng thú với đề án này.
Thế là Lê Thụ liền sai người tới nha môn Dân bộ cùng Nội mật viện hỏi mượn bản đồ địa hình chi tiết các vùng Thiên Trường, Thanh Hóa vào đến Nghệ An, Thuận Hóa v.v. mỗi tờ sao lưu một bản đem vào Quốc học Lam Sơn cho bọn Nguyễn Khả Chi tiên sinh tham khảo, bị hỏi đến liền nói chuẩn bị năm sau luyện quân.
Đèo mẹ, Thiết Đột Tiền dực Thánh quân của lão thì luyện con khỉ mốc gì ở Thanh Hóa cơ chứ?
Chửi là chuyện của chửi, bất kể là huân quý, hàn môn hay thế tộc đều chỉ có thể nhìn mà thèm.
Từ sau khi nhận lời dạy học ở trường học của Hoàng gia, mấy lão già ở Quốc học Lam Sơn bây giờ có kiêng dè mặt mũi của ai đâu?
Giờ lão Lựu nghe nói con mình được đại nho ưu ái, không giết ba con trâu ăn mừng mới là quái sự.