Chương 212: Đề Tỉnh

So với một tên sĩ phu như Nguyễn Nguyên Chẩn, đám nông dân ở Cẩm Giang có vẻ thỏa mái hơn nhiều.

Lê Đồn có thể coi là một trong số đó, lão vốn là dân Lôi Dương, từng theo Thái Tổ đánh đuổi người Ngô, mấy năm trước lại theo con trai là thân binh nhà Lê Khôi lên huyện Lạc Thủy khai hoang lập trấn Cẩm Giang.

Từ buổi đầu khó khăn muôn bề, đến hôm nay mọi sự đã càng ngày càng tốt, có nhà ở trong trấn, có một bầy dê nhỏ đi chăn giải buồn, nhà lão còn có tới bốn mẫu ruộng. Có thể nói là nhân sinh đương hồi đắc ý vậy.

Vừa bứt nhúm cỏ ném cho con dê đực lớn đã làm bạn lão ba năm nay, vừa phóng mắt nhìn xuống ruộng đồng bờ tây Cẩm Giang, vừa ngân nga điệu hò không rõ tên.

Ruộng Cẩm Giang vụ mùa vừa rồi nhất loạt chỉ trồng đậu xanh, đám thân binh của Lê Khôi cùng gia thuộc không biết vì sao mỗi ba vụ lúa lại phải trồng một vụ đậu, nghe phong thanh là ý của tiểu hầu gia, nói cái gì mà phải làm như thế để dưỡng đất.

Chúng không đủ tri thức để hiểu tiểu hầu gia nhà mình tính toán cái gì, chỉ cần biết làm theo hướng dẫn của ngài ấy sản lượng lúa hằng năm không ngừng tăng cao, đến năm ngoái đã chạm đến ngưỡng mười ba, mười bốn tạ một mẫu.

Phải biết ở cái đất Thanh Hóa này ngay cả miền đông nhiều đất phù sa cũng chỉ miễn cưỡng thu về tám chín tạ một mẫu, năm nào được mùa mới có thể đạt năng suất gần mười tạ mỗi mẫu.

Huống chi Cẩm Giang nằm ở mạn tây của Thanh Hóa, ngày xưa còn gọi là động Cử Long, đất đai không thể so với các huyện miền đông được, sản lượng như thế này đã cực kỳ kinh người.

Không trồng lúa cũng chả sao, cũng không phải không thu được gì, bằng những tiến bộ canh tác mới, mỗi mẫu ruộng đậu chúng vẫn thu được năm sáu tạ đậu xanh, thứ này đắt gấp đôi gấp ba so với lúa, bán đi thu tiền về cũng là lựa chọn không tệ.

Hơn nữa năm nay hầu phủ còn thu mua cả vỏ đậu khô, nghe đồn là dùng để nuôi ngựa.

Chuyện là tiểu hầu gia nhà bọn hắn kiếm ở đâu ra hơn trăm con ngựa tốt, con nào con nấy đều cực kỳ nhanh nhẹn khỏe mạnh. Tuy không quá cao nhưng dáng người thon dài mạnh mẽ khác hẳn với ngựa trong nước.

Thân là kỵ binh từ thời Thái Tổ, Lê Đồn nhìn qua liền biết quá nửa trong số ngựa này là lương câu, chỉ cần thắt cương buộc yên lên là dùng được.

Lão Tiền phụ trách chăn bò cho nhà Hầu gia còn nói sau này còn về thêm độ hai trăm con nữa, hẳn là hầu gia nhà bọn hắn muốn cho sinh sản hàng loạt.

Mười mấy tên mã nô từ tây dương mua về là dùng vào việc này cả.

Số ngựa này đều được nuôi nửa thả ở nửa phía bắc bình nguyên Bình Xuyên phía đông bắc thành trấn, cái bình nguyên đấy nói ít cũng phải nuôi được ngàn rưỡi tới hai ngàn con ngựa.

Để nuôi đám ngựa này năm ngoái Hầu gia còn sai bọn thân binh chặt phần lớn cây tán rộng ở đó dùng để chăm cỏ.

Hơn ai hết, Lê Đồn biết rõ nuôi ngựa phải có không gian cho chúng di chuyển không để bị tù chân, loại ngựa nuôi béo khỏe trong chuồng đem ra chiến trường không con nào dùng được.

Ngựa chính là sinh mạng của kỵ binh, nhớ năm đó đổi từ cưỡi ngựa sơn cước thành ngựa chiến thu được của quân Minh, trận đầu cưỡi ngựa chiến cao to lão còn chém rụng đầu hai tên địch, hà hà …

“Hai … ba này! … Hai … ba này! …”

Xa xa có tiếng đám trai tráng hò hét gọi nhịp kéo lão từ trong hoài niệm về hiện thực.

– Lại đào ao à! Ao to thế vẫn chưa đủ sao?

Ở cái thời đại tương đối trì trệ này, thủy lợi luôn luôn là một loại công trình quan trọng.

Bất kể đào kênh dẫn hay đào ao trữ nước đều là những nỗ lực to lớn.

Trai tráng Cẩm Giang vừa thu hoạch xong vụ đậu xanh liền tận dụng hơn một tháng trời rảnh rỗi theo lệnh hầu phủ theo chân chư vị đốc công đào một cái ao, mà không, phải gọi là cái hồ chứa nước lớn.

Không thể gọi bằng cái gì khác được, cái hồ này dựa theo địa thế mà cải tạo, trải dài theo chiều tây bắc – đông nam đến hai dặm rưỡi (1 km) chỗ rộng nhất đến bảy mươi trượng (280 m) chỗ hẹp nhất độ ba mươi trượng (120 m).

Mặt bắc hồ nước có một cái cống một chiều thông ra bờ Lỗi Giang, ý tưởng rất đơn giản, mỗi khi lũ về mực nước lên cao thì mở cống một chiều ra tích nước vào, khi nào mùa hạn đến dùng nước ở đây tưới tiêu.

Lấy ánh mắt của Lê Đồn mà tính, loại hồ lớn như thế này nói ít cũng đủ chứa nước tưới cho hơn ngàn mẫu ruộng. Với số ruộng cạn đã khai thác quanh khu bờ tây thì như vậy đã tương đối thừa thãi rồi.

Tấp nập đào xúc độ một tháng thì xong phần thô, việc lắp đặt cống một chiều do công tượng Hầu gia phái xuống tiến hành. Còn đám trai tráng lại tất bật chuẩn bị cho vụ Chiêm Xuân sắp tới.

…

Dưới sự mong đợi từng ngày của dân trấn Cẩm Giang, cuối cùng họ cũng được đích thân sử dụng máy cấy kéo tay.

Trước kia mỗi mẫu ruộng cần cả chục người vất vả cặm cụi cả ngày mới xong, bây giờ thì dễ rồi, chỉ cần hai người đi vờ vờ kéo máy cấy độ vài canh giờ là cả khoảnh ruộng đã được cấy kín là mạ.

Công việc thông thường mất mười bốn đến mười lăm ngày bục mặt ra mới xong thì lần này chỉ cần bốn ngày vừa làm vừa chơi đã tương đối ổn.

Máy cấy kéo tay xuất hiện không chỉ nâng cao tốc độ canh tác mà còn có ích với việc đề cao sản lượng.

Nhờ máy cấy, lúa được giãn cách theo đúng mật độ khuyến cáo của phòng nghiên cứu, mỗi một cây lúa lớn lên có thể nhận được ánh sáng và sinh dưỡng tối ưu.

Vụ Chiêm Xuân năm nay Cẩm Giang cấy gần sáu ngàn mẫu ruộng, trong số đó có hơn bảy trăm mẫu mới khai hoang.

Ruộng mới đều ở phía đông thành trấn cả, lượng nước lẫn chất đất đều rất tốt, chẳng qua là ruộng mới chưa thuần, sản lượng có thể bằng hai phần ba ruộng thục đã là vạn hạnh, bọn hắn không dám yêu cầu cao.

Mỗi ngày bà Vân đều dẫn theo đám gia đinh tỳ nữ trong nhà dạo quanh quan sát nông dân cấy lúa, khi thì hỏi han khi thì động viên cực kỳ ra dáng chủ mẫu một phương.

Duy chỉ có một thân ảnh màu hung đỏ béo tốt là thi thoảng lại chạy theo cắn gấu quần bà Vân.

Đối với sủng vật bảo bối của Lê Ý, bà Vân cũng là cực kỳ nhẫn nại, từ chối cái roi mây Hạ Hiên đưa tới, chậm rãi với tay cởi chiếc hài thêu hoa văn mây gió cực kỳ tinh xảo của mình ra dứt khoát mà chuẩn xác đánh vào mõm con Trump.

[Oẳng oẳng … oẳng oẳng …]

Con Trump bị một đòn sấm sét đau điếng, kêu váng trời chạy đi chỗ khác nhưng từ vẻ mặt nó lúc quay đầu lại ai cũng biết lần sau nó sẽ không tha cho cái gấu quần của bà Vân.

Hạ Hiên không khỏi liên mồm nịnh bợ chủ mẫu nhà mình tu tâm có thành, thủ kỹ cao siêu. Ngay cả con chó yêu của thiếu chủ cũng không thể nhận ra sát ý khi bà Vân cởi hài.

Bà Vân đắc thắng cười ha hả đi lại hài vào chân.

Mấy chủ tớ đang vô sỉ tán dương chiến công vô tiền khoáng hậu của bà Vân thì Lê Điền từ thành trấn Cẩm Giang vội vàng tiến đến, nom là có việc muốn báo.

Ra là người của Đông Kinh đã đến thay phiên cho đám nội thị của Tiên Đế chịu trách nhiệm giám sát ruộng lúa ở Cẩm Giang.

Phạm Vân hơi nhíu mày có vẻ không thích, mấy kẻ này vốn phải đến từ ít nhất năm sáu ngày trước, vậy mà đến hôm nay mới có mặt.

Ghét thì ghét, bà vẫn không nhanh không chậm dẫn theo đoàn tùy tùng về đón tiếp mấy kẻ này.

Vừa vào đến Hầu phủ đã thấy ba tên xá nhân như kiến bò chảo nóng dạo bước qua lại trước sân.

Thấy bà Vân gấu quần có bùn trở về, tên nào tên nấy nhao nhao yêu cầu bà sai người dẫn đi thăm ruộng.

Chúng vốn tưởng Cẩm Giang cũng như những nơi khác, nội việc cấy lúa đã tốn gần nửa tháng, vì vậy cực kỳ đủng đỉnh vừa đi đường vừa hái hoa ngắt cỏ, dừng lại ở đâu cũng rượu chè gái gú không thiếu món nào.

Ai ngờ, vào đến Cẩm Giang đã là ngày gieo cấy cuối cùng.

Bây giờ chỉ có thể liên tục yêu cầu Phạm Vân xem xét còn chỗ nào chưa gieo cấy xong thì đưa chúng đi xem còn có cái mà báo cáo, nếu không chúng sẽ bị Nguyễn Cung đem băm nuôi cá.

Cứ nghĩ đến điệu cười mỉm âm tàn của kẻ kia, tên nào tên nấy mặt xanh như tàu lá chuối.

Bà Vân cũng chả làm khó chúng, hỏi lão Điền xem những nơi nào chưa cấy xong, ngay đầu giờ chiều đem bọn này đi thị sát.

Thấy chúng chỉ dùng vài câu đã viết xong báo cáo, bà Vân nhíu mày nói.

– Vì sao ghi chép qua loa như thế, ta nhớ những năm đó Nguyễn Cung làm việc rất cẩn thận cơ mà!

– Hồi lệnh bà! Những thứ này ghi chép lao thảo là được, chư vị đại nhân tự sẽ có phán xét.

– Kỹ thuật là quan trọng, quốc phúc dài lâu hay không là nhìn vào đó cả. Thân làm quan viên triều đình sao có thể cắt giảm lung tung, bọn mi làm như vậy là hiềm mạng mình quá dài chăng?

Lê Điền ở bên cạnh dở khóc dở cười, ghé vào tai Phạm Vân nói.

– Phu nhân, bọn chúng là người họ Nguyễn!

Phạm Vân nhíu mày, gắt.

– Nguyễn nào?

Lê Điền cười cười chỉ lên trời.

Mấy kẻ kia nghe thấy thế cũng chắp tay vái ra vẻ phục tùng, duy chỉ có khóe miệng không nhịn được hơi nhếch.

Đương kim thiên hạ ai lớn nhất? Còn không phải là đức Thánh Từ – cô trẻ nhà bọn hắn hay sao.

Phạm Vân nào để ý cái gì mà Thánh Từ, chỉ biết đây là nhiệm vụ lão gia đích thân viết thư nhờ mình lo liệu, chua ngoa nói.

– Ta không cần biết họ Nguyễn nào hết, thiên hạ này hãy còn là của họ Lê. Lại nói, Thánh Từ nhâm thánh mệnh buông rèm ngôi ở ngai cao, nghiêm cẩn mà nghe chính sự, tận tụy mà coi việc nước. Người mà nghe được sự thực hẳn là cũng không dung chứa được người ta dựa thế người mà làm hỏng việc lớn của quốc gia. Bọn mi làm việc như thế này chẳng phải là bôi tro trát trấu lên mặt Thánh Từ sao?

Bọn xá nhân nghe thấy thế liền hoảng sợ, quỳ sụp xuống dập đầu như dã tỏi.

Phạm Vân được thế không tha người, vuốt mép chửi.

– Tội bọn mi đáng chém, chẳng qua nể mặt Thánh Từ hôm nay bà chỉ lột trước một chút da lông thôi!

Nói rồi phất phất tay, không kiên nhẫn nói.

– Người đâu! Nọc cổ mấy đứa nô tài này ra, đánh mỗi đứa ba mươi trượng cho bà!

Lê Điền gật đầu ra hiệu cho mấy tên thân binh theo hầu xách ba tên xá nhân ra bên bờ ruộng, vung gậy đánh tại chỗ.

Phạm Vân ra lệnh xong, cực kỳ chột dạ nói nhỏ với Lê Điền.

– Chú Điền, ta làm vậy được không?

Lê Điền cực kỳ gian nan nín cười, bật ngón tay cái ra khen.

– Phu nhân diễn đạt lắm!

Chân mày bà Vân nhíu chặt.

– Sự việc đến nước này rồi cơ à? Ta xử với gia nô nhà mẹ đẻ Thánh Từ thế này có khiến cho người phượng nhan giận dữ hay không?

Lê Điền vẻ mặt nghiêm túc gật đầu, khẽ nói.

– Tháng trước Nguyễn Cung đã lựa chọn bẩm báo chiến báo ở Hưng Hóa cho Thánh Từ trước Hầu gia một ngày. Thánh Từ chơi chúng ta một vố như vậy là không thành thực. Hầu gia nhà ta thân là Đại tông chính, vì Bệ hạ, vì Tông tộc những lúc như thế này thực sự không tiện làm căng, buộc phải nhẫn nhịn một hai. Vậy nên …

Phạm Vân lo âu nói kế.

– Vậy nên mượn mồm con đàn bà chua ngoa ta đây cho Thánh Từ chút cảnh cáo, để người hiểu rằng Tông tộc họ Lê không phải tượng đất. Vượt quá lằn ranh đỏ của chúng ta chính là công khai tuyên chiến!

Lê Điền vẻ mặt thỏa mái trấn an nói.

– Phu nhân! Không nên dùng từ cảnh cáo, sự việc chưa đến mức như thế! Hầu gia đã nói đây là lúc cần phải … ờ, đề tỉnh, đúng … là đề tỉnh Thánh Từ một chút mà thôi! Ngồi trên sập vàng chỉ đủ khiến người ta e ngại một phép thôi, không biết giới hạn của mình ở đâu có ngày chết như thế nào còn không biết!

Từ bên cạnh vọng lại những tiếng trượng đánh vào thịt người bình bịch, ban đầu còn có tiếng người to mồm gào thét, van xin, chửi bới các thứ.

Được một lúc thì tắt tiếng hẳn, không thấy động tĩnh gì nữa.

Một tên thân binh nhanh nhẹn chạy đến, báo.

– Bẩm Phu nhân! Bẩm Tổng quản! Cả ba đứa chúng nó đều sợ quá mà ngất lịm đi rồi ạ!

– Không ai chết đấy chứ!

Lê Điền không nghi ngờ tay nghề đánh đòn của mấy tên thân binh đích thân lão dạy dỗ, chỉ sợ chúng khó chịu thái độ của bọn xá nhân này mà len lén chơi chiêu gì.

Loại lâu nhâu mà thôi, tạm thời nhâm mệnh của Thánh Từ thì gọi là xá nhân, đánh đòn một chút không sao, còn có thể gửi một chút thông điệp đến bà Thánh Từ, lỡ không may đánh chết thì to chuyện.

Giống với địa vị của lão trong nhà Lê Khôi, bọn này cũng là vốn liếng chân chính của nhà Nguyễn Chích, không phải muốn giết là giết đi ngay được.

Tên thân binh cười trừ.

– Tổng quản đại nhân nói chi vậy! Chưa có lệnh trên sao chúng tôi dám làm như thế!

Lê Điền đá đít thằng này một cái, cười mắng.

– Lũ ranh con bọn bây, tốt nhất là cụp cái đuôi xuống mà làm việc cho mỗ, nếu không … hừ!