Chương 211: Thần Tượng Của Nguyễn Nguyên Chẩn

Lý Thối thấy Nguyễn Nguyên Chẩn vội vàng theo xá nhân rảo bước đi ghi danh, liền lắc đầu nói với Trình Hiền.

– Người này quá nóng lòng cầu thành!

Trình Hiền lần nữa ngồi xuống bàn trà, ăn miếng bánh hoa quế mới nói.

– Riêng gì hắn, hai ta chẳng phải cũng là nóng lòng hay sao! Hoàn thiện chữ viết mới đâu phải một sớm một chiều mà thành. Chúng ta dẫu biết Quốc âm tân tự còn nhiều thiếu sót nhưng vẫn sớm cho phê duyệt phổ cập là vì lẽ gì?

Lý Thối ra sức chống chế nói.

– Còn không phải vì cân nhắc đến tâm tư của lũ hủ nho sao! Tất cả chúng ta đều biết thứ chữ giun dế mà công tử Ý đưa ra đầu tiên đã tương đối hoàn thiện, sử dụng ngay ắt sẽ dễ dàng hơn, hiềm một nỗi những người có quyền diễn giải tri thức trong thiên hạ đâu chỉ có mấy lão già chúng ta. Thành thử chỉ có thể học theo người xưa mà quyền biến một chút, sử dụng đường nét tương đối quen thuộc với chúng mà thôi.

Biết là Lý Thối chống chế đấy, nhưng Trình Hiền cũng chả bỏ sức ra bài bác lão làm gì, lại hơi nghiêng người hỏi.

– Quốc tử giám phản hồi như thế nào? Liệu có thể bắt đầu phổ cập Quốc âm tân tự ở Đông Kinh được không?

Nhắc đến mấy tên cứng đầu trong Quốc tử giám là ba máu sáu cơn Lý Thối lại bốc lên phừng phừng.

– Nguyễn Tử Hoàn (Tế tửu Quốc tử giám) đúng là một thằng vô sỉ, sách vở in ấn trong Lam Sơn gửi ra thì ôm đồm không sót một quyển, ôm xong liền hỏi còn có nữa không như kiểu chỉ hận sản lượng sách vở không thể gấp năm gấp mười. Ấy thế mà ta nhiều lần gửi tài liệu nghiên cứu Quốc âm tân tự ra Đông Kinh hắn liền sai người nhét hết vào trong kho không có thấy ánh mặt trời. Đáng hận vậy!

Trình Hiền cười ha hả, rót trà mời Lý Thối hạ hỏa, nói.

– Lão Lý, không nên trách Tử Hoàn làm gì, dù vô tình hay hữu ý thì Quốc âm tân tự cũng là công cụ chúng ta sử dụng để làm lung lay quyền diễn giải tri thức của chúng. Tử Hoàn chịu thu tài liệu nghiên cứu đã coi là rất nể mặt rồi, gặp kẻ khác bữa trước bữa sau ông sẽ thấy sách vở tài liệu về Quốc âm tân tự bị người dùng làm giấy chùi đít, ha hả …

Nói rồi lão đủng đỉnh leo lên tầng hai nhà giáo vụ, bắc một cái ghế xếp thật to nằm nhoài lên ngắm nhìn công trình mơ ước cả đời.

Trình Hiền bất giác cảm thấy nghe lệnh Tiên đế vào Thanh Hóa làm việc là quyết định sáng suốt nhất cuộc đời mình. Trên bất cứ tiêu chí nào thì cuộc sống hiện tại của lão đã cực kỳ không tệ.

Sáng sáng truyền đạt tri thức cho học sinh, chiều chiều biên tập sách vở tiên hiền, soạn thảo tài liệu giảng dạy, tối đến chong đèn cùng bạn già bắc ghế uống rượu câu cá.

Hoàn cảnh chung quanh cũng tốt.

Ven bờ ao có một người đáng kính, hông dắt cái roi mây mang tên “hiển đức” khoái trá ngồi dưới tán cây kể chuyện cho đám con cháu huân quý chung quanh.

Xa hơn chút nữa có mấy đứa học sinh mặc áo dài xanh đang quây quần bên nhau bàn luận gì đó, hẳn là một vài chỗ trong bài giảng vừa nghe khi nãy.

Bên cạnh chúng còn có mấy tên hàn sinh, như si như say mà nhấm nuốt lấy những lời để lọt từ miệng bọn học sinh chính thức.

Xa xa dọc theo bờ kênh dẫn nước, trên mấy khoảnh ruộng mới thu hoạch trụi lủi có mấy đứa nhóc nhà nông dân đang kéo bầy kéo lũ đi đánh chuột đồng.

Ven đường đê, bọn lương thương đã đánh xe đi thu mua lúa gạo trong dân. Tin lộ Thanh Hóa được mùa đã bay đi khắp nơi, trong đám lương thương này có cả những kẻ vượt mấy trăm dặm đường sông từ Kinh Lộ vào đấy!

Chẳng qua vụ mùa năm nay canh tác theo phương thức mới đều là ruộng của các nhà huân quý, đồ là lương thương muốn mua lúa từ trong tay chư vị lão tổ tông này không phải là chuyện dễ.

Bất kể là già hay trẻ, trai hay gái, giàu hay nghèo đều toát lên một loại ánh sáng kỳ lạ, bừng bừng sinh cơ.

“Năm đó thằng nhóc kia gọi loại ánh sáng kia là gì nhỉ? À … đúng rồi … gọi là “hy vọng”!”

Lão đang thỏa mái lim dim sắp ngủ thì có xá nhân ở trong phòng bước ra khẽ hỏi.

– Hữu Bác sĩ tiên sinh sai tôi lên hỏi Thiếu bảo Đại nhân đâu rồi?

Trình Hiền không mở mắt, chỉ về phía tán cây cạnh bờ ao nói.

– Đang kể chuyện chiến trận cho đám nhị đại huân quý nghe đàng kia kìa!

Tên xá nhân nhìn theo hướng chỉ của Trình Hiền, xác định được thân ảnh của Lê Lễ rồi mới chắp tay lui xuống.

Lam sơn liệt truyện của Lý Thối đã lên xong dàn khung rồi, chỉ chờ xác nhận lại một chút thông tin từ đám tướng lãnh ở những nơi xa xôi thông tin khó khăn nữa là xong.

Không thể không nói, từ sau khi làm việc cùng thằng nhóc kia tiến độ lao động của bọn lão nhanh lên kinh khủng, nào còn đâu điệu bộ viên ngoại lang nhàn tản thường ngày.

Quyển sách này Lý Thối dành rất nhiều tâm huyết, chia làm chín mươi ba phần, ngay cả những kẻ bị coi là tội thần như Trần Nguyên Hãn, Phạm văn Xảo hay mới bị tru di như Nguyễn Trãi cũng không ngoại lệ.

Lão Lý cực kỳ cố chấp với quyết định này, lần trước Trình Hiền khuyên lão nên thư thư không nên viết liệt truyện Nguyễn Trãi bây giờ, sẽ phạm vào kiêng kỵ, lão chỉ nói.

“Lịch sử là một tấm gương, giám cổ mà tri kim (xem chuyện xưa mà biết đường hành xử chuyện nay) mới là hành động của bậc trí giả. Dưới từ nông dân hay thương cổ, trên đến quan lại hay vua chúa, muốn tránh né điều lầm, hướng tới điều thiện thì phải biết được bài học chân chính từ lịch sử. Giả như bây giờ cứ vì Nguyễn Trãi bị tru di tam tộc mà bỏ qua liệt truyện của hắn chẳng phải là Thối có tội với hậu nhân sao?”

Từ đó Trình Hiền cũng không can ngăn gì nữa, đàng nào lão lý cũng nhiều tuổi rồi, nào sợ thế sự chìm nổi gì nữa.

…

Nguyễn Nguyên Chẩn vừa lấy được giấy bổ nhiệm hắn làm trợ giảng xong, tâm tình khoan khoái mà đi xếp đặt gia thần hộ viện nhà mình.

Hắn phái tám tên hộ vệ tới ăn ngủ làm việc cùng đám thợ thủ công đang tất bật xây dựng, về phần hắn, thay áo gấm ra dẫn theo hai tên thư đồng cùng gia thần cưỡi xe trâu đủng đỉnh đến bờ kênh dẫn nước dọn vào ở một gian túc xá cho giáo tập trường Quốc học.

Không thể không nói Tông tộc Lê thị đúng là giàu nứt đố đổ vách, nhà ở cho giáo tập mà thôi, có cần sảnh to phòng nhỏ, sân trước vườn sau không thiếu gì như thế này không?

Kể cả lấy ánh mắt của Nguyễn công tử hắn trạch viện này nói ít cũng phải sắp xếp được cho trên dưới hai mươi người.

Vừa xác nhận xong phòng ở hắn lần nữa quay trở lại núi Kiến Hưng, nửa đường vuốt vuốt trán liền sai một tên thư đồng chạy vào trường đi tìm đám hộ vệ dặn chúng buổi chiều hết phiên có thể dọn vào túc xá của hắn ở lại.

Dù sao túc xá cũng rộng rãi, có bảy tám tên tráng hán ở cùng cũng an tâm hơn.

Nửa đường đến phòng giáo vụ thì gặp một viên thị giảng, người này thân hình hơi mập mạp, đi trong trường gặp ai cũng nở nụ cười thân thiện trò chuyện, nghi thái hiền hòa mà trang nghiêm lại càng không thể bắt bẻ, tự nhìn lại bản thân, Nguyễn Nguyên Chẩn không khỏi thầm than Quốc học không hổ là tâm huyết của Hoàng gia, ngay cả một Thị giảng cũng hơn người một bậc.

Chỉnh lý lại y quan của mình một chút, hắn bày một bộ quân tử ôn nhã đến bắt chuyện với người này.

Hai người sóng bước cùng nhau vừa tản bộ vừa nói chuyện, người kia trước sau luôn giữ thái độ nhiệt tình mà không quá vồ vập, khoảng cách vừa đúng không tỏ ra quá xa lạ mà cũng không bỗ bã.

Vừa nói chuyện với hắn thi thoảng còn đóng góp một chút ý kiến cho công tượng đang tất bật thi công, mỗi một lời nói hành động đều là bắn tên trúng đích, có lý có cứ rõ ràng, theo đó mà điều chỉnh ắt sẽ thêm phần hoàn thiện.

Hắn cứ như thế đi theo kẻ kia làm việc đến chiều muộn, càng quan sát hắn càng tán thưởng chế độ quản lý của Quốc học, liền móc một cuốn vở trong lòng ra dùng bút tốc ký ghi lại.

Xem một trận bóng đá, Nguyễn Nguyên Chẩn lại cảm thán sinh lực của đám thanh niên trường Quốc học – bất chấp việc hắn chả hiểu hai mươi bốn con người vây quanh một quả bóng da ra sức tranh cướp có ý nghĩa gì.

Trời sập tối, hắn lẽo đẽo bước theo kẻ kia đi ăn một phần cơm Quốc học, thứ này hắn nghe dân chúng thành Đông Kinh đồn lâu rồi, nghe nói là trù nương nhà Thái Giám đại nhân đích thân đứng bếp, chất lượng không thua gì tửu quán hạng nhất trong kinh.

Thú vị bê cái khay ăn đi theo viên Thị giảng dùng thẻ gỗ treo trước ngực đến trước xửa khuyết lĩnh cơm, hắn đánh giá rất cao tốc độ phục vụ của nhà bếp.

Trong trường không có rượu, thật là đáng tiếc, thịt om ngon thế này mà có chút rượu nếp thì cuộc đời còn gì luyến tiếc.

Một đêm yên lành trôi qua, đến ngày thứ hai hắn dậy thật sớm, dùng một buổi sáng làm quen với bài thể dục rèn luyện thân thể của trường Quốc học. Không khác được, thư sinh thời đại này nhiễm phải cái thói chân yếu tay mềm của Tống nho, đừng nói dưới đất múa kiếm lên ngựa kéo cung, ngay cả chạy một vòng quanh sân thể dục cũng suýt chút nữa lấy đi nửa cái mạng của hắn.

Buổi chiều Nguyễn Nguyên Chẩn lên lớp phụ trợ Cảnh An tiên sinh giảng “Lễ” lại giúp Khắc Trung tiên sinh dạy “Luận” đúng ra môn này sẽ do Tử Tấn tiên sinh lên lớp, nhưng hôm nay tiên sinh bận nói chuyện với Thiếu Bảo – Lê Lễ đại nhân, nghe nói là cần sự giúp đỡ của Lê Lễ để hoàn thành một bộ sách quý.

“Loại sách quý gì lại cần sự giúp đỡ của lũ võ biền đầu to óc bằng quả nho cơ chứ!”

Đương nhiên là hắn chưa ngu đến mức nói câu này thành lời. Ngoan ngoãn dùng ngôn từ cực kỳ kính cẩn chặt chẽ viết thêm điểm gây hiếu kỳ này vào sách nhỏ của mình, sau này sẽ tìm Tử Tấn tiên sinh hỏi khéo.

Hắn thể hiện tương đối tốt, được cả Cảnh An tiên sinh lẫn Khắc Trung tiên sinh biểu dương trước mặt Tả Bác sĩ – Thuấn Du tiên sinh.

Hôm nay, trên sân bóng hắn lại gặp lại viên Thị giảng hôm qua, từ đôi câu vài lời với nhau Nguyễn Nguyên Chẩn có thể nhận ra người này cực kỳ bác học, bất kể là văn chương hay chính sự, thiên văn hay địa mạo, trong nước hay ngoại bang kẻ này đều có kiến giải của riêng mình.

Nguyễn Nguyên Chẩn tự nhận là học phú ngũ xa cũng không thể không thừa nhận có một số việc kẻ này nhắc đến hắn cũng không có chút ấn tượng nào.

Vậy nhưng kẻ này trích dẫn kinh điển, cổ thư, nói rõ ngọn nguồn một cách rành mạch.

– Thị giảng tiên sinh bác học, lòng kính trọng của tôi như giang hà cuồn cuộn, liên miên bất tuyệt vậy!

– Trợ giảng tiên sinh nói quá rồi, những thứ này mỗ đều là đọc được ở tàng thư của quốc học thôi! Không dám khoe khoang bừa bãi!

Lòng tôn sùng của Nguyễn Nguyên Chẩn đối với bậc đại nho như thế này lại càng dâng lên cao.

Hắn biết, Quốc học Lam Sơn có một kho tàng thư vô cùng đồ sộ, ngay hôm qua hắn đã tranh thủ ghé qua thư viện, chỉ tiếc là quyền hạn thấp chỉ có thể dạo quanh ở tầng dưới, ngay cả như thế số đầu sách ở đó nói ít cũng phải hai ba nghìn quyển.

Càng như thế hắn càng cảm thấy người này đáng kính, hai ba nhìn đầu sách trong thư viện muốn đọc ngược như chảy, trích dẫn vừa đúng như thế này nói ít cũng mất cả chục năm nghiên cứu.

Mà Quốc học Lam Sơn mới mở ra bao lâu? Tính cả thời gian ấp ủ từ trước cũng không nhiều hơn hai ba năm mà thôi.

Người này có thể làm được đến mức đó lại còn khiêm nhượng như vậy, quả là mẫu mực của sĩ đại phu vậy!

Đến ngày thứ ba, Nguyễn Nguyên Chẩn căn bản là đã làm quen với tất cả giáo thụ còn lại trong trường, vì vậy cuối cùng hắn cũng biết được họ tên vị Thị giảng kia.

Mả mẹ nó! Thì ra người này chính là thế tộc sỉ nhục, kẻ hai tay hai chân đầu hàng quân mán mọi, khiến thế gia vọng tộc khắp kinh lộ lâm vào thế cực chẳng đã – Hà Lật – Hà Tử Kiên!

Không trách hắn không bình tĩnh, kẻ này chính là cộng tác viên nhiệt thành của Thánh Từ chơi thế gia vọng tộc bọn hắn một chầu nên thân.

Vốn là ông già nhà hắn sau mấy năm bình tâm tĩnh khí điều dưỡng, thân thể đã có dấu hiệu hồi phục tốt lên. Có ông già chống lưng hắn không còn phải cố sống cố chết đóng vai cuồng sĩ khiêu khích sĩ phu thiên hạ nữa.

Ai ngờ mấy tháng trước ông già hắn nghe thấy những việc thằng này làm, trực tiếp ngã vật ra giường nôn ba ngụm máu, thở ra thì nhiều mà hít vào thì ít. Hận thay!

– Khốn nạn! Hà Tử Kiên khinh ta quá đáng!