Chương 385: Tư cách mặc cả.

Nước có thể nâng thuyền cũng có thể lật thuyền.

Triều đình muốn động binh chiếm đất, muốn đắp đê làm đường, muốn xây lầu cao, cung điện nguy nga hay bất cứ thứ gì thì đều cần xã hội phải ổn định, tránh những xáo trộn gây ảnh hướng lớn.

Muốn xã hội ổn định, nhân dân phải được ăn no, mặc ấm là điều cơ bản. Phải có công ăn việc làm ổn định. Thợ thuyền phải có nơi để sử dụng tay nghề, nông dân phải có ruộng để cày.

Nông dân muốn có ruộng cày, sưu thuế phải giảm, phú hào địa chủ phải hạn chế chiêm tinh ruộng đất của dân nghèo.

Muốn phú hào địa chủ hạn chế chiêm tinh ruộng đất, thì phải đánh thuế ruộng tư, tăng hình phạt với tình trạng đầu cơ.

Muốn đánh thuế ruộng tư, dùng quyền lực, uy vọng của Hoàng Đế chỉ là bước đầu. Về lâu về dài muốn duy trì ổn định, hạn chế các phản ứng chống đối của giới quý tộc và đám phú hào thì phải tạo điều kiện cho họ tìm nguồn thu nhập khác tốt hơn. Dịch chuyển suy nghĩ của họ khỏi việc chiêm tinh ruộng đất.

Đã thế, mậu dịch là thứ tất yếu phải phát triển. Đấy là lý do Quốc Toản và Trần Kính thúc đẩy chuyện này ngay khi có sự xuất hiện của Sa Mu Đà.

Nhưng giao dịch ngoại thương tại sao lại là Ngự Thiên mà không phải Vân Đồn, Vạn Ninh vốn có cảng thị, có lịch sử lâu dài đón tiếp các thương buôn ngoại quốc, có sẵn các cửa tiệm, cửa hàng của các hào môn quý tộc?

Ngoài yếu tố con người lão Trương Đỗ đã từng nói, thì thứ mục đích ẩn giấu bên trong chính vì đây là một quân bài lợi hại được tạo ra cho Trần Kính.

Mậu dịch là thứ mang lại lợi nhuận khổng lồ. Phú hộ, gia tộc nào muốn tham gia vào chuyện làm ăn với thương nhân ngoại quốc, bắt buộc phải mở xưởng, mở cửa hiệu, vận chuyển hàng hóa tới nơi có thể buôn bán. Hay nói các khác, chính là tới Ngự Thiên.

Mà muốn có thứ này thì cần phải được Trần Kính hoặc Quốc Toản gật đầu. Đây là thứ Quốc Toản, Trần Kính sẽ đem ra trao đổi với những người chấp nhận chuyện đánh thuế ruộng tư sau này. Dĩ nhiên, với ai đồng ý với kế hoạch này từ trước thì huynh đệ bọn họ cũng không ngại mà đưa ra những ưu tiên béo bở hơn.

Chỉ có điều, muốn phát triển mậu dịch không đơn giản như thế, có rất nhiều việc cần làm, làm rất gấp, cần rất nhiều sức lực và tiền bạc.

Dương Cổ cũng nhìn ra chuyện này, hắn tin họ Dương đủ vốn liếng để mặc cả nên mới giúp hắn đủ can đảm tới đây.

Quốc Toản bỗng ôm mặt cười lớn:

– Hahaha thú vị lắm, không ngờ ngươi lại sớm nhìn ra chuyện này như vậy. Thật là hiếm có. Thế là ngươi cũng muốn mở cửa hiệu ở Ngự Thiên? Nhưng tội lỗi của Dương gia không nhỏ, cái giá ngươi đưa ra chưa đủ.

Dương Cổ vẫn rất tự tin vào thứ mình có, hắn khom người nói:

– Ngoài việc toàn bộ Dương gia tự nguyện chịu đánh thuế ruộng tư, đảm nhận tu sửa sạn đạo phía bắc, Dương Cổ nguyện bỏ toàn bộ chi phí đắp đê mới, tôn nền đất bồi, làm thêm cầu cảng khu vực ngã ba sông Nhị Hà (sông Hồng) và Hải Triều (sông Luộc). Chỉ xin vương gia cho một mảnh đất để Dương gia đặt cửa hiệu và một ngành nghề để ưu tiên buôn bán.

Quốc Toản lại tỏ ra ngạc nhiên:

– Ngành nghề ưu tiên. Lại còn chuyện này nữa sao?

– Bẩm vương gia, chẳng phải xưởng dệt, xưởng gốm của họ Lê và họ Đỗ gần đây mở ra không ngừng đó sao? Hai họ này hẳn là những người quy thuận Hoàng Thượng sớm nhất nên được ưu ái hai nghề chủ lực để tìm đầu ra. Dương gia thân còn đang mang tội, chỉ muốn xin được làm nghề kim hoàn và trồng bông vải. Xin vương gia chấp thuận cho.

Quốc Toản khoanh tay tán thưởng nhìn kẻ lọc lõi trước mặt. Mới có tin tức triều đình muốn phát triển mậu dịch, kẻ này từ địa thế sông nước đã nhìn ra ý đồ của Quốc Toản muốn biến ngã ba sông này vừa thành khu vực buôn bán sầm uất, vừa thành chốt chặn phòng thủ phía Đông Nam cho Thăng Long. Lại còn nhìn ra cả họ Lê và họ Đỗ đã đứng về phe Trần Kính. Thương nhận ngoại quốc rất chuộng vải, tơ lụa, đồ gốm và trà. Đúng là họ Lê và họ Đỗ vì quy thuận sớm nên được ưu ái cho hai nghề dệt và gốm trước. Còn Trà thì Chiêu Dương thầu cả rồi, chẳng ai động vào được, trừ khi trồng trà đem bán cho nàng ấy.

Nhưng Quốc Toản không có ý định tha cho con gà béo này quá dễ dàng, hắn lắc đầu từ chối:

– Vẫn chưa đủ. Khó khăn với ta chỉ là trước mắt, cố vài năm là qua. Cho ngươi mở xưởng ở đây là cái giá quá hời.

Quốc Toản thừa hiểu trong tay họ Dương có gì. Ở Đại Việt, ngoài các mỏ sắt của triều đình thì có không ít mỏ sắt do các vương hầu hoặc họ tộc lớn khác quản lý khai thác. Với những mỏ này, Triều Đình hàng năm chỉ thu được chút phú thuế chẳng đáng kể.

Nắm giữ quyền hành lớn tới đầu triều Lý, họ Dương với việc thông thuộc địa bàn ở phía nam Đại Việt thời bấy giờ, nhờ nắm rõ thủy thổ đã giành về cho mình những quyền lợi béo bở này. Mỏ sắt lâu đời ở Thổ Hoàng lộ Nghệ An được họ Dương tiếp quản từ đó tới nay. Trùng hợp thay, Quốc Toản lại đang rất cần sắt.

Dương Cổ nhìn Quốc Toản vừa nói vừa ngắm nghía cây thiết thương thì cũng hiểu rõ. Hắn nghiến răng tỏ ra xót của day dứt nói:

– Vậy, mỏ sắt của Dương gia xin được nhường ra ba phần.

Quốc Toản trong lòng thầm cười nhưng lại lập tức đáp trả:

– Chưa đủ.

Dương Cổ mím môi khó xử, khuôn mặt càng nhăn lại làm như bị róc thịt ra giá:

– Vậy năm phần. Vương gia, mức này là tối đa, nếu không Dương gia chẳng còn thể bù nổi chi phí bỏ ra nữa rồi.

Quốc Toản không hề có ý định buông tha. Với hắn, sắt, muối, lương thực và diêm tiêu là những thứ triều đình buộc phải giành lấy quyền quản lý phấn lớn, đủ sức để chi phối thị trường.

Trên hết, ai đời để kẻ tới xin thuần phục lại có thể tự tin, thoải mái ra giá từ nãy tới giờ. It nhất cũng cần phải phân rõ vai thứ, để đối phương hiểu rõ tình trạng, địa vị của mình. Nên mặc kệ Dương Cổ ra vẻ đáng thương, hắn vẫn lắc đầu:

– Không được. Bảy phần. Ta ba phần, Hoàng Thượng bốn phần, ngươi ba phần là vừa đủ để cân bằng. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Ta có người bạn già trước khi chết muốn thăm thú non nước Đại Việt, ta dự định tu sửa, làm lại con đường Thiên Lý từ Lạng Sơn phải kéo dài tới tận Hóa Châu. Nhưng thân ta đang ôm khá nhiều việc, nếu được thì Dương gia hãy nhận luôn việc này. Thêm nữa, người bạn già này của ta không chịu được xóc nảy, thế nên đường này trước mắt phải đệm sỏi đá đầm cho chặt, san cho phẳng. Sau này ta muốn chúng đều lát gạch lên. Cứ lấy con đường ở Ngự Thiên làm chuẩn, được thì chúng ta bàn tiếp. Còn không thì ngươi có thể ra về, đây chính là ân huệ của ta.

Dương Cổ bất ngờ ngẩng mặt như không tin vào tai mình. Mất hẳn vẻ bình tĩnh ngay cả khi đối mặt với mũi thương sắc bén của Quốc Toản lúc trước. Chút tự tin vào vốn liếng của họ Dương cũng mất sạch. Hắn choáng váng lùi lại vài bước, nhìn Quốc Toản một vẻ khiếp sợ, miệng thì lắp bắp:

– Vương….vương gia. Điều kiện này là không thể. Dương gia sẽ sạt nghiệp trước cả khi hoàn thành việc này. Như thế….như thế, không khác với tịch biên gia sản là bao? Xin người nghĩ lại.

Dương Cổ như người đang bị trấn lột, bộ dạng trở nên đáng thương, tay run run, mồm lắp bắp, khuôn mặt trắng dã lấm tấm mồ hôi, gập người vái dài như muốn Quốc Toản động lòng trắc ấn.

Nhưng đáp lại, Quốc Toản nhếch môi cười không chút thương xót lại còn gằn giọng kèm theo ác ý:

– Hừ, So với kinh thành bị đốt phá thứ này chẳng là gì? Ngươi không nghĩ thử xem, thứ họ Dương thiếu nhất bây giờ là gì? Thấy ta dịu giọng thì cho rằng ta đã bỏ qua cho các ngươi nên nghĩ họ Dương có thể thoải mái mặc cả?

Quốc Toản chúi người về phía Dương Cổ, ánh mắt không thèm giấu vẻ căm ghét, giọng còn chứa đầy ác ý hơn nữa:

– Nói cho ngươi một chuyện, ta đang cho người tìm kiếm chỗ ở của Dương Thị. Chuyện này cũng không mất nhiều thời gian đâu, đến lúc ta bắt được mụ ta về kinh chịu tội, thì họ Dương e rằng sẽ không ít kẻ phải phơi đầu ngoài chợ. Còn dám nói tới tịch biên với ta? Tịch biên là quá nhẹ cho các ngươi.

Họ Dương có thể thoát kiếp nạn vừa rồi một phần vì Dương Thị trốn thành công sang Chiêm Thành, không có người đối chứng nên cả triều đình và Hoàng Đế đều có nước thang để xuống. Chưa kể, một người phụ nữ lại có thể tự mình trốn khỏi kinh thành tràn ngập quan binh để tới Chiêm Thành cầu viện thuận lợi, thần không biết quỷ không hay thì ai tin? Bây giờ nếu mụ ta bị bắt, moi ra được những người từng giúp đỡ Dương Thị bỏ trốn, thậm chí cũng chẳng cần khai. Với sự căm hận của người dân Đại Việt thì khi chuyện này bị bới lại, Dương Cổ thật không dám tưởng tượng hậu quả với họ Dương. Hắn vội quỳ mọp xuống dập đầu liên tục:

– Vương gia, xin người khai ân. Những đứa con cháu ngu dốt đều đã bị trừng trị thích đáng cả, mấy trăm già trẻ lớn bé còn lại trong họ quả thật đều chịu oan uổng. Vương gia, xin người khai ân, xin người khai ân.

Muốn bắt chẹt một ai, trước tiên phải đánh sập tự tin của người đấy, cho hắn thấy hậu quả khủng khiếp mà mình đang đối diện, để hắn không còn dám cả gan mặc cả. Từ đấy, đưa ra miếng mồi để xoa dịu thì ắt sẽ thành công. Quốc Toản với bài học này nhờ từng tiếp xúc với Nhân Huệ Vương nên cũng biết ít nhiều. Thấy đối phương đã triệt để bị đánh gục, hắn từ tốn nói như đang hiến kế cho Dương Cổ:

– Ngươi vốn thông thái là thế, mà sao giờ lại không nghĩ ra? Họ Dương thiếu nhất bây giờ chính là danh tiếng. E rằng, ở Đại Việt này, có danh tiếng tệ hơn ta chỉ có họ Dương các ngươi mà thôi. Việc làm đường, mở kênh là những thứ mua danh chuốc tiếng tốt nhất. Tạo danh tiếng tốt mới có cơ hội trở mình, cũng là thứ hộ thân tốt nhất. Đạo lý này ngươi không hiểu ư?

Dương Cổ dưới đất run run, nhưng đã ngộ ra ít nhiều hắn lại dập đầu nói:

– Vương gia dạy rất phải, nhưng từ Lạng Sơn tới Hóa Châu là hơn ba nghìn dặm. Kinh phí quá lớn, dù có bán sạch sản nghiệp, Dương gia quả thực không có năng lực này.

Quốc Toản mỉm cười ậm ừ ra vẻ đồng thuận rồi nghĩ một chút nói:

– Vậy thế này đi, đường Thiên Lý, Dương Cổ ngươi vẫn phải làm. Trước mắt mỗi năm làm khoảng 300 dặm là được, ưu tiên làm đoạn nối từ Ngự Thiên tới Thăng Long trước. Nhưng thêm cái là ta sẽ xin Hoàng Thượng cho họ Dương được quyền xây dựng và khai thác Mã Trạm. Tỷ lệ vẫn như thế, ngươi ba, ta ba, Hoàng Thượng bốn. Thứ này lợi ích trăm năm, Đại Việt còn là lợi ích còn, họ Dương sẽ không sợ bị thiệt.

Mã Trạm, là các điểm dừng nghỉ, bến đò ngang, đổi thuyền đổi ngựa cho các sứ giả truyền tin do triều đình quản lý. Đồng thời cũng cung cấp dịch quán làm chỗ nghỉ ngơi, ăn uống, chăm sóc ngựa, gia súc kéo xe cho người đi đường, các đoàn thương nhân. Góp phần tạo nên sự an toàn cho các tuyến giao thương.

Để hiểu đơn giản, Mã Trạm như hệ thần kinh của cơ thể, vừa truyền mệnh lệnh quân sự, tin tức trong quốc gia một cách thần tốc; vừa là công cụ quản lý hành chính, phú thuế hiệu quả của triều đình; lại thúc đẩy sự giao lưu giữa các thương buôn tại mỗi dịch trạm, từ đó thúc đẩy các cơ hội, xúc tiến thương mại tốt hơn. Trên hết, song hành với tác dụng quản lý, mã trạm là cơ hội kinh doanh khổng lồ. Thương nghiệp càng phát triển, dịch quán ở Mã Trạm càng có nhiều cơ hội làm ăn.

Dương Cổ đang rạp người dưới đất, đầu óc hắn nhanh nhạy chuyển biến từ hoảng hốt sang tính toán lợi hại trong chuyện làm ăn này. Số vốn phải nói là khổng lồ, làm không biết tới ngày nào mới có thể hoàn thành. Nhưng đúng là việc này sẽ giúp cứu vãn danh tiếng họ Dương, trên hết, xét về lâu dài thì đây đúng là cơ hội làm ăn lớn.

Quốc Toản từ nãy đã thấy Chiêu Dương thấp thoáng phía xa, hắn không cho Dương Cổ cơ hội suy nghĩ liền muốn bỏ đi:

– Nếu ngươi không muốn thì thôi vậy. Quay về đi, chuyện hôm nay xem như chưa từng có. Vận mệnh của họ Dương trong tương lai, chúng ta cứ thử đánh cược xem. Dù sao ta cũng không chắc bản thân sẽ thành công. Ngươi có thể hi vọng vào điều đó. Lão Lưu, tiễn hắn ra cổng.

Thấy bàn chân Quốc Toản bước đi thật, Dương Cổ vội bỏ luôn mớ tính toán bòng bong trong đầu mà hối hả hạ quyết tâm:

– Tạ ơn vương gia khai sáng. Chuyện này, Dương Cổ xin làm. Xin vương gia chấp thuận.

Quốc Toản kín đáo mỉm cười hài lòng, gật đầu thờ ơ đáp:

– Vậy được, chuyện này ta sẽ bẩm tấu với Hoàng Thượng. Việc của các ngươi có thể triển khai luôn từ giờ. Quan viên địa phương sẽ hỗ trợ, vương phủ ta cũng có người giám sát.

Nói xong, Quốc Toản liền rời đi để mặc Dương Cổ đang cúi lạy tạ ơn cho lão Lưu đưa tiễn.