Chương 378: Thay đổi người Cơ Tu 2.
Người tộc Bh’riu có thể không nhận ra, nhưng với người ngoài như Pơ Loong Đắc, lâu ngày mới tới đây có thể thấy rõ ràng: làng của tộc Bh’riu đã âm thầm thay đổi rất nhiều.
Thứ Trần Triệu Cơ lựa chọn, không phải những thứ đao to búa lớn, không phải thứ gì rầm rộ ồn ào chỉ là những thứ vụn vặt, những đồ dùng đơn sơ hoặc những cải tiến đơn giản, không đáng kể nhưng lại rất hữu ích, giúp người tộc Bh’riu thuận tiện hơn rất nhiều trong cuộc sống hàng ngày.
Trời về chiều, người người quay về làng, Pơ Loong Đắc thẫn thờ ở thềm nhà có thể thấy hết mọi thứ. Người phụ nữ có thể dễ dàng quay cái bánh xe nhỏ quay đều đều khiến sợi dây thừng trên bánh cũng không ngừng chuyển động theo. Dây thừng là một vòng khép kín, bên dưới khe suối kia là một bánh xe khác nửa chìm nửa nổi. Dọc theo chiều dài sợi dây thừng gắn đầy những ống tre như cổ tay. Cứ khi ống được kéo lên theo chuyển động của dây thừng tới mép bánh xe trên này, nước từ ống tre lại tự động đổ ra cái thùng lớn dưới bánh xe. Trước khi nó lại theo dây thừng chạy xuống dưới khe suối đổ đầy nước vào ống.
Khác hẳn với cảnh người trong tộc Pơ Loong của hẳn, ngày ngày phải đội chum vại xuống dưới suối lấy nước, người tộc Bh’riu chỉ đơn giản ra cái thau lớn lấy nước về dùng. Nhìn khe suối ngay dưới kia, nhưng đường tới suối không phải đi thẳng là tới được, hành trình mang nước về bản thực sự rất gian nan.
Giữa các nhà sàn trong làng không phải con đường đất trơn trượt mỗi khi mưa, bụi mù mỗi khí nắng nữa mà là đoạn đường được rải sỏi sạch sẽ. Sỏi được lấy từ dưới suối, viên to để dọc hai bên đường như để phân ranh giới. Viên nhỏ rải kín lòng đường, bụi đất chẳng bốc lên nổi, bùn lầy chẳng nổi lên. Bên cạnh còn chút cỏ xanh xanh mọc lên thích mắt.
Người tộc Bh’riu không còn đi chân đất, hầu như ai cũng có đôi giày cỏ dưới chân. Pơ Loong Đắc còn nhớ mãi, món quà đầu tiên hắn giành được ở Ngự Thiên là đôi giày vải để gửi về nhà. Tác dụng của thứ này hắn rõ hơn ai hết. Giờ hắn mới hiểu ra lý do Bh’riu Liêng cùng vài trai tráng xuống Kajo xin rơm về là để làm thứ này. Ngạc nhiên nhất là Pơ Loong Đắc có thể thấy vài bà lão của tộc Bh’riu đang bện thứ này chứ không phải ai khác.
Ít người Cơ Tu biết cây ngải cứu, nhưng nhờ tới Ngự Thiên, la cà ở Tế Sinh Đường của Tuệ Tĩnh mà Pơ Loong Đắc và Bh’riu Liêng biết thứ cây vị đăng đắng có thể ăn như rau này có nhiều tác dụng thần kỳ thế nào, lại vừa dễ trồng, chẳng cần chăm sóc là bao. Hiện giờ hắn có thể thấy, trong làng có rất nhiều vườn ngải cứu quanh nhà.
Rồi lại ấm để đun nước sôi trước khi uống, điều lạ lùng với người Cơ Tu nhưng giờ cũng xuất hiện ở tộc Bh’riu. Những bức tường bằng đất núi trộm rơm rạ, lá cây khiên đám thú dữ phải bất lực. Những rãnh thoát nước dẫn ra ngoài tường rào, không còn những bãi phân bãi rác bu đầy ruồi bọ trong làng,…. tất thảy đều khiến Pơ Loong Đắc kinh ngạc không rời được mắt. Mọi thứ thanh đổi quá nhanh, mà trên hết, người tộc Bh’riu dường như đều đã tiếp nhận những thứ mới mẻ này.
Bh’riu Liêng rời vai Triệu Cơ nhìn Pơ Loong Đắc đang thẫn thở, hắn vỗ vai một cái rõ mạnh cười nhăn nhở hỏi:
– Ngươi sao đấy? Đang nhìn gì vậy? Hay nhìn trúng cô gái nào trong tộc của ta rồi? Nói trước, chỗ ta có luật giữ gái làng đấy, vượt qua không dễ đâu.
Pơ Loong Đắc sực tỉnh, nhìn vẻ vô tư của Liêng hắn chép miệng:
– Đầu óc ngươi nghĩ cái gì vậy. Bản thân ngươi không nhận ra tộc của mình hôm nay đã thay đổi thế nào à?
Bh’riu Liêng gãi đầu nhìn một vòng rồi ngơ ngác nói:
– Hôm nay? Chẳng phải vẫn như hôm qua à? Khác gì đâu?
Pơ Loong Đắc xoay đầu Bh’riu Liêng lại, chỉ tay vào từng thứ tức giận nói:
– Thứ kia, thứ kia, cả kia nữa…. trước kia làm gì có.
Bh’riu Liêng cười xì xòa, kéo tay Triệu Cơ lại nói:
– Là do nó, mấy thứ này đơn giản lắm. Nó bày ra, người trong bản ta thấy hữu ích thì tự nhân rộng thôi. Ngươi muốn không? Bảo nó dạy cho.
Pơ Loong Đắc quay sang nhóc Triệu Cơ chỉ cao tới nách hắn, kéo nó tới chỗ mấy cái guồng nước rồi giang tay vừa minh họa vừa hỏi:
– Mấy thứ này là do ngươi nghĩ ra à? Ở Ngự Thiên ta đâu thấy mấy thứ này? Toàn mấy thứ bánh xe lớn thế này cơ mà?
Trần Triệu Cơ bị kéo vào câu chuyện thì mỉm cười chỉ vào guồng nước lắc đầu nói:
– Không phải do ta nghĩ ra. Thứ này đơn giản lắm, đều là những phát minh cổ xưa cả rồi, trong sách vở có lưu lại cả. Ở Ngự Thiên ngươi ít thấy vì ở đó có điều kiện áp dụng được những thứ lớn hơn, tiện hơn. Bánh xe nước ở Ngự Thiên mà ngươi thấy là bản nâng cấp của nó sau gần ngàn năm đấy. Ở đây suối nhỏ, dòng chảy yếu, địa thế lại quá cao nên không thể áp dụng được thứ to lớn đó. Còn bánh guồng nước quay thủ công này lại thích hợp dùng ở đây. Dễ làm lắm, cốt yếu là có sợi dây thừng đủ dài là được, thứ này ngươi có thể tới Kajo mua. Còn lại toàn là vật liệu có sẵn, đâu đâu cũng có. Ta chỉ làm cái đầu, còn lại người tộc Bh’riu tự làm cả đấy.
Pơ Loong Đắc ngoái ngác nhìn thì quả thật có vài sơn dân lớn tuổi đang đẽo đẽo gọt gọt bánh xe khác. Hắn lại chỉ vào đôi giày cỏ, nhưng chưa cần hỏi, Triệu Cơ đã trả lời:
– Thứ này cũng lịch sử hơn nghìn năm rồi. Giữ ấm chân vào mùa lạnh rất tốt, mà rẻ, vật liệu dễ kiếm.
Không muốn Pơ Loong Đắc kéo xềnh xệch mình đi khắp làng, Nhóc Triệu Cơ tiện công nói luôn:
– Cây ngải cứu trong Hoàng đế nội kinh thời Hán đã nói tới, sách Nam thư của Tuệ Tĩnh đại sư đang soạn cũng nhắc tới. Mấy thứ như rải sỏi làm đường, mương thoát nước thì ở Ngự Thiên các ngươi thấy rồi, ta chỉ làm theo thôi.
Pơ Loong Đắc thẫn thờ:
– Nói vậy là chỉ cần biết đọc chữ là ai cũng có thể làm được những thứ này?
Trần Triệu Cơ gật đầu, dáng vẻ ông cụ non nói:
– Học chữ chỉ là khởi đầu, cốt lõi ở vận dụng. Sở học trăm nhà, kiến thức là vô cùng vô tận, việc tiếp thu kiến thức từ các trường phái khác nhau là rất quan trọng. Tiếp thu được thì mới vận dụng được, vận dụng được mới sáng tạo ra thứ tốt hơn được. Chính vì thế, ở Đại Việt, bọn ta ngoài học chữ Nôm còn học cả chữ Hán. Hay giờ, ngay đến tiếng Cơ Tu ta cũng có thể nói này.
Nhìn tộc Bh’riu thay đổi nhanh chóng, Pơ Loong Đắc ánh mắt thèm muốn nhưng khuôn mặt lại u buồn:
– Nhưng người tộc ta không muốn có người dưới xuôi tới làng, không muốn học chữ, không muốn học tiếng của người dưới xuôi. Ta đã cố thuyết phục nhiều lần nhưng đều không được. Không như tộc Bh’riu, đã tiếp nhận chuyện này, càng ngày họ sẽ càng phát triển nhanh hơn.
Bh’riu Liêng thấy người đồng đội buồn phiền thì vỗ vai an ủi:
– Không sao, cứ dần dần. Khi nào tộc Bh’riu tốt lên, đủ để khiến các tộc khác muốn học theo, tự khắc cơ hội sẽ tới thôi.
Dù xuất phát từ lòng tốt, nhưng không nói thì thôi, Bh’riu Liêng càng nói lại càng khiến Pơ Loong Đắc thêm nao lòng. Cái cơ hội đó là thứ không hẹn trước, chẳng biết bao giờ mà có được. Hơn nữa, trong lòng hắn đang bộn bề lo lắng, cũng có chút đố kỵ khi tình trạng này tiếp diễn, càng ngày tộc Pơ Loong sẽ càng bị tộc Bh’riu Liêng bỏ xa.
Trần Triệu Cơ bất ngờ đá vào ống chân Bh’riu Liêng một cái khiến hắn ôm chân nhảy câng câng đau đớn rồi ra vẻ hận uốn cây không thẳng để mắng:
– Ngươi đúng là, trưởng tộc thông thái là thế mà sao ngươi không tinh ý chút nào hết vậy. Ngu quá thể.
Rồi nó lại quay sang phía Pơ Loong Đắc an ủi như mắng:
– Cả ngươi nữa. Tộc Pơ Loong không cho người xuôi bọn ta vào làng, chẳng lẽ ngươi không biết kiếm người Cơ Tu làm những thứ này cho làng các ngươi à? Nếu cả làng không chịu làm, thì ngươi làm cho mình nhà ngươi thôi, để người trong tộc dần thấy lợi ích rồi thì tự khắc họ sẽ học theo. Chỉ vì chuyện này mà ngươi ủ dột nãy giờ có đáng không?
Pơ Loong Đắc bất giác thốt ra như lời thú nhận thực lòng của hắn:
– Nhưng người Cơ Tu bọn ta không biết làm những thứ này….
Đây là việc của người Cơ Tu, người khác xen vào chỉ thêm rồi. Trần Triệu Cơ không ở lại nghe Pơ Loong Đắc than thở đã bỏ đi từ lúc nào. Bh’riu Liêng tẽn tò dưới đất một lúc, rồi không chịu ăn chửi một mình, hắn vùng lên nhân cơ hội lại đá vào ống chân Pơ Loong Đắc một cái mắng:
– Ngươi đui à? Cha ngươi thông thái là thế mà sao ngươi ngu vậy? Có nhìn thấy trong tộc Bh’riu đầy người biết làm giày cỏ, biết làm guồng nước kia không? Chẳng lẽ ngươi cho rằng tộc Bh’riu của ta không chịu giúp các ngươi? Ngươi nghĩ bọn ta sẽ giữ làm của riêng mình?
Pơ Loong Đắc chưng hửng, khuôn mặt cứng đờ nằm dưới đất. Ống chân đau đớn lại càng giúp hắn tỉnh ra. Hắn ôm mặt cười lớn che đi vẻ xấu hổ của mình, luôn mồm thừa nhận:
– Haha đúng, đúng. Bh’riu Liêng, ngươi nói đúng. Ta có mắt như mù, đầu óc bụng dạ tối tăm mới không nghĩ ra những chuyện này. Liêng, ta thật xấu hổ.
Thực ra Pơ Loong Đắc nghĩ thế không phải điều gì quá lạ, người Cơ Tu phân ly theo từng bộ tộc đã quá lâu. Hàng trăm năm qua, bọn họ luôn đề phòng nghi kỵ lẫn nhau, giết hại lẫn nhau trong lễ hội máu. Tộc Bh’riu và Pơ Loong cũng từng là đối thủ. Hai năm vừa qua dù tình thế đã khác nhưng chưa thể hàn gắn những vết cắt này.
Chứng kiến một đối thủ của mình ngày càng tân tiến, ngày càng mạnh lên còn bản thân thì cứ dậm chân tại chỗ. Từ đấy sinh ra hoài nghi, đề phòng hoặc độ kỵ là điều bình thường của con người. Thứ này như cây nấm độc, khi hạt mầm đã được gieo vào trong lòng sẽ chẳng thể biến mất được, chỉ chờ cơ hội mà phát tác thôi.
May thay, vào thời khắc này Bh’riu Liêng đủ tinh ý để nhận ra từ lời nhắc khéo của Triệu Cơ. Để Pơ Loong Đắc phát tiết một lúc, hắn mới chìa tay ra mỉm cười nói:
– Biết thế là tốt. Được rồi, đừng nằm đấy ăn vạ nữa, chúng ta lâu ngày gặp lại, tối nay phải uống một trận chứ? Ta sẽ cho ngươi thấy sự hiếu khách của tộc Bh’riu.
Ngừng cười như thằng điên, Pơ Loong Đắc nhìn vẻ chân thành trong ánh mắt của Bh’riu Liêng, hắn lòng dạ nhẹ nhõm, nắm lấy cánh tay rắn chắc đang chìa ra cười tươi học theo kiểu xưng hô thân mật của Quốc Toản:
– Phải, huynh đệ chúng ta phải ăn uống cho no say. Hôm nay là một ngày đáng nhớ.
– Huynh đệ?
Bh’riu Liêng hơi bất ngờ trước kiểu xưng hô lạ lẫm, rồi hắn cười lớn, giật mạnh kéo Pơ Loong Đắc lên hớn hở nói:
– Phải, huynh đệ chúng ta phải kỷ niệm ngày đáng nhớ này. Triệu Cơ huynh đệ, đi ăn mừng với bọn ta nào?
Triệu Cơ đang ở căn nhà nhỏ quả mình, nhận chút đồ ăn từ sơn dân khác đi săn đem về cho. Đám trẻ con rất thích thú với nhừng đồ dùng, những trò chơi cùng những câu chuyện mà nó kể nên quanh nhà nó luôn luôn đông trẻ con xúm quanh.
Triệu Cơ cảm nhận được thái độ hai tên kia đã khác, khoảng cách cũng như bị xóa bỏ, nó dơ miếng thịt lên huơ huơ nói:
– Nay ta có thịt, tới chỗ ta đi. Nhớ mang theo rượu.
– Rượu? Sao ngươi từng bảo trẻ con không được uống rượu?
– Ta uống trộm. Trẻ con không được uống rượu, nhưng nếu uống trộm thì được, bị phát hiện thì chịu đòn thôi. Tổ phụ ta cũng từng như thế. Kaka Nhưng ở đây ta đâu sợ bị phát hiện. Đúng không?
– Haha nhóc con ranh ma. Ngươi ngày càng giống tổ phụ của mình đấy.
– Haha ta thấy nó ngày càng giống người Cơ Tu hơn. Nhìn xem, nó ăn bốc rồi kìa?
– Hai ngươi cười ta cái gì? Đây gọi là anh em trong nhà. Từng thấy người khác bảo tổ phụ ta còn giống người Tày hơn người Tày chưa?
Tiếng vui vẻ đối đáp của ba tên trẻ tuổi cứ thế vang vọng một góc làng bản dưới ánh chiều tà cùng làn khói bếp lượn lờ. Khoảnh khắc yên bình không mấy lạ lẫm nơi rừng núi bạt ngàn này không ngờ là bước khởi đầu, là dấu mốc quan trọng cho cả người Cơ Tu và Đại Việt sau này. Dù hành trình tới lúc đó còn rất dài.