Chương 368: Kẻ cô độc.

Đặng Văn Thiết đang định quay người bỏ đi vì nghĩ Quốc Toản chỉ đang bày trò cố tình trêu tức mình. Hắn không tin Quốc Toản biết làm ruộng, nhưng nghe tới lão Vân thì khác. Lão Vân xưa nay nổi tiếng với những mảnh ruộng tốt nhất, cho sản lượng cao nhất vương phủ, không nhà nào có thể bì lại sản lượng ruộng nhà lão Vân.

Điệu bộ Đặng Văn Thiết thay đổi, hắn quay lại nhìn kỹ Quốc Toản, nghiêm túc hỏi lại:

– Ngươi nói nhóc Vân mở hàng bánh gần cổng trang viên à?

Quốc Toản tủm tỉm ngồi xuống uống trà xong mới trả lời:

– Đúng thế. Sao thế, không cho rằng ta ăn nói tào lao nữa à?

Đặng Văn Thiết tiến lại gần truy hỏi:

– Khi nãy ngươi nói tám thạch một mẫu. Lời này cũng là nhóc Vân nói?

Quốc Toản hạ chén trà xuống, tới gần Đặng Văn Thiết như biết trước hắn sẽ bất ngờ rồi đủng đỉnh nói:

– Chính xác lão ấy nói tám thạch là chắc chắn, thậm chí có thể là mười thạch một mẫu. Ta xem ruộng lão ấy rồi, thực có thể làm ra chuyện này.

Đặng Văn Thiết giật mình, chân tự nhiên nhũn ra, may mà Quốc Toản chuẩn bị trước nên đỡ hắn nhẹ nhàng ngồi xuống ghế. Ruộng ở Ngự Thiên vốn là ruộng tốt, ông trời ưu ái cho mưa thuận gió hòa cũng chỉ đạt sáu đến bảy thạch một mẫu, những nơi khác kém hơn là điều đương nhiên. Muốn tăng sản lượng lên tám thạch đã là điều không tưởng nói gì tới mười thạch.

Trong thời đại này, lương thực là gốc rễ của quốc gia, là căn cơ của triều đại. Đại Việt đã có nhiều giai đoạn thịnh thế, thịnh vượng. Nhưng dù là thịnh thế, giàu có bậc nhất dưới triều Lý hay triều Trần thì quy mô dân số của Đại Việt vẫn không thể bứt lên được ngưỡng 800 vạn nhân khẩu.

Nguyên nhân thì có nhiều nguyên nhân: từ dịch bệnh, nạn đói, thiên tai, chiến tranh loạn lạc hoặc do trình độ y tế thấp khiến tỷ lệ trẻ tử vong cao,…. Nhưng thứ quan trọng nhất, mà có lẽ cũng là gốc rễ của những vấn đề trên là vì sản lượng lương thực chỉ có thế.

Trình độ sản xuất không mấy cải tiến, diện tích canh tác không tăng lên nhiều, đất đai thì bạc màu do hàng trăm năm canh tác, cùng việc chiêm tinh ruộng đất khiến sản lượng lương thực không tăng lên được. Vì thế, cùng với nhiều nguyên nhân khác, cứ mỗi lần Đại Việt bùng nổ dân số tới ngưỡng cũng là lúc bắt đầu bước vào giai đoạn thoái trào.

Lương thực không đủ, địa chủ vẫn chiêm tinh ruộng tốt, chất đầy kho thóc cho mình. Còn nông dân, vì một mùa thất thu nông dân có thể phải bán ruộng gán nợ trở thành tầng lớp nghèo đói, thậm chí thành lưu dân lưu lạc khắp nơi kiếm sống. Số người nghèo dần tăng lên, lưu dân tăng lên khiến xã hội đối mặt với nhiều vấn nạn, làm hao tổn nguồn lực quốc gia, làm quốc khố hao hụt. Nếu không có cải cách, hoặc một cuộc trung hưng thì dần dần đi vào con đường lụi bại là điều chắc chắn.

Đặng Văn Thiết ngơ ngác ngước lên nhìn Quốc Toản vẫn đang nhăn nhở xoa lưng cho mình nói:

– Ngươi biết chuyện này có ý nghĩa gì không?

Quốc Toản vênh mặt tự tin trả lời:

– Đương nhiên là biết. Sản lượng lương thực tăng, nhân khẩu sẽ tăng, mà nhân khẩu tăng thì Đại Việt làm gì cũng dễ hơn. Không còn là cây cung hết đà khó bắn tên đi được xa, chỉ cần tích đủ lực lượng, chúng ta có thể vươn ra ngoài cương thổ Đại Việt. Haha khi đấy, sẽ không còn chuyện kẻ thù tìm tới chúng ta, mà ta sẽ đi tìm kẻ thù tính sổ.

Đặng Văn Thiết nhìn bộ dạng nhởn nhơ của Quốc Toản lại muốn nổi cáu:

– Biết mà từ khi về tới giờ, sao ngươi vẫn nhởn nhơ ở đây. Đã cho người ra trông coi ruộng nhà nhóc Vân chưa? Báo cho Lê Đạo chưa?…. Không được, cậu chủ, ta không yên tâm, ta muốn xem tận mắt, dẫn ta ra ruộng xem một chút.

Quốc Toản vội ấn Đặng Văn Thiết ngồi xuống thú nhận:

– Thôi, thôi xịn cụ. Tối rồi cụ ở nhà cho ta nhờ, muốn xem thì mai ta dẫn đi xem, tiện xem cả xưởng quân khí luôn. Haha nãy giờ trêu ngươi chút thôi. Yên tâm, ta cho gia binh canh gác ngày đêm luôn rồi. Đảm bảo đến chuột bọ cũng không thể tiến vào ruộng lão Vân. Sắp tới, ta sẽ mở lớp để lão Vân dạy và nghiên cứu phương thức trồng lúa mới. Đợi thử nghiệm ở Ngự Thiên thành công rồi mới nhân rộng hơn, đây sẽ là thành tựu đầu tiên của Cách Vật viện khiến cả triều đình phải công nhận.

Đặng Văn Thiết nghiến cái mồm móm mém, mắt đầy vẻ thù hằn nhưng chỉ thoáng chốc. Như đã thành thông lệ, bị Quốc Toản lừa, trêu tức đã quen. Chút tức tối liền bay mất, chỉ còn vẻ tò mò:

– Phải lắm. Vậy giờ kể cho ta nghe kỹ hơn đi. Chuyện tắm rửa cứ để sau.

“Haha” Quốc Toản cười lớn rồi vời tay cho người hầu mang giấy bút lên, gọi cả Chiêu Dương ra để vừa vẽ tả lại đồng lúa theo hàng thẳng lối, vừa kể lại cuộc nói chuyện với lão Vân.

Canh năm hôm sau, Đặng Văn Thiết thấp thỏm không chờ được mà phải tới tận phòng giục Quốc Toản mau chóng hoàn thành thủ tục để đi ra đồng.

Không giống như Quốc Toản, trang hộ gặp Đặng Văn Thiết hay Vương Phi đều rất ngoan ngoãn, lễ phép, cử chỉ khúm núm, ân cần. Không có cái vẻ lẫn chút tùy tiện như lúc gặp Quốc Toản.

Ngoài bờ ruộng, trang hộ vây kín ruộng lão Vân. Còn lão Vân giờ không khác gì đứa trẻ, lúc từ tốn lúc hưng phấn giải thích mọi thứ cho Đặng Văn Thiết nghe. Không rõ vì tối qua lão Vân về nghiên cứu trước lời lẽ hay được ai dạy nên giờ lão giải thích rất cặn kẽ, còn có ví dụ minh họa cho người nghe dễ hiểu. Chứ không giống giải thích kiểu cục mịch cho Quốc Toản ngày hôm qua.

Nào là dù tốn công nhưng làm thế chuột bọ, chim chóc không thể ăn được thóc giống.

Nào là không sợ nước lên làm thóc bị úng không thể nảy mầm, cũng không sợ ruộng quá khô khiến mầm bị héo.

Nào là để lúa lớn một chút mới đem ra ruộng trồng để lúa khỏe hơn, như trẻ nhỏ mới sinh cần chăm bẵm, lớn rồi mới cho chạy nhảy ngoài sân, cho đi học. Thấy Quốc Toản nhìn mình mặt mày vặn vẹo, lão Vân nghĩ hắn chưa hiểu nên cũng giải thích lại luôn:

– Cậu chủ, cũng giống như cậu luyện binh. Đem thóc ra ruộng gieo giống như đem một người mới quăng lên trận cho tự sinh tự diệt vậy. Còn lão đem ươm lúa thành cây mới đem ra trồng giống như cậu luyện binh ngày đêm trước khi xung trận. Cái nào hiệu quả hơn là rõ ràng rồi.

Quốc Toản bực mình phất tay nhìn đi chỗ khác, giọng điệu rõ vẻ ghen ghét:

– Ta hiểu, ta hiểu. Lão cứ giải thích cho Đặng Bá của lão đi. Hắn ta chưa chắc đã hiểu những gì lão đâu.

Đặng Văn Thiết khoái trá nhìn vẻ ghen tức của Quốc Toản quay sang nói với lão Vân:

– Ngươi cứ kệ cậu chủ. Cậu chủ đại tài, xem là tự biết, không cần giải thích cho hắn đâu. Cứ nói cho ta nghe thôi.

Lão Vân không nghĩ nhiều, vẫn một vẻ đan tay trước bụng ngoan ngoãn thưa:

– Vâng, thưa cụ.

Lão Vân không biết lấy chữ nghĩa đâu ra nói suốt nửa buổi sáng mãi không hết. Thi thoảng được Đặng Văn Thiết móm mém khen một hai câu thì hơn hớn làm như vinh dự lắm. Trang hộ khác nhìn đều lấy làm ngưỡng mộ, thèm muốn bản thân cũng được vậy. Khi bọn họ rời đi, trang hộ còn đứng đầy đê cũ để tiễn.

Đi một đoạn xa trên con đường đất giữa cánh đồng để quay về trang viên, Quốc Toản thúc ngựa đi bên cạnh chiếc kiệu bên trong có ghế dựa có thể ngả ra thoải mái, nhìn Đặng Văn Thiết vẻ mặt thỏa mãn nói:

– Quái lạ, ta là vương gia, là cậu chủ ở Ngự Thiên. Vậy mà trang hộ gặp ta chỉ chào hỏi qua loa, nói chuyện còn chút tùy tiện. Sao với ngươi thì khúm núm, thưa dạ bảo vâng thế? Ta khen họ thì họ chỉ tít mắt cười hề hề là xong, sao tới ngươi khen thì họ hồ hởi như trẻ con được phát quà vậy?

Đặng Văn Thiết hé một mắt nhìn Quốc Toản nhếch môi cười:

– Sao thế, cậu chủ không thoải mái à?

Quốc Toản chép miệng không coi lời này ra gì, đáp lại cộc lốc:

– Chẹp, cậu chủ cậu chiếc gì, nói vớ vẩn. Kiếm chuyện nói trên đường cho đỡ buồn thôi.

– Thì đấy, ngươi thấy xưng hô như ta vừa làm có thoải mái không? Nghe có vẻ trang trọng, thứ bậc đấy nhưng lại cho thấy trong lòng người vẫn còn khoảng cách thân phận. Đâu được như ngươi với các trang hộ, dường như chẳng có chút khoảng cách nào. Người khác ai cũng phải ghen tỵ với tình cảm trang hộ dành cho ngươi mà thôi. Dĩ hiên họ cũng quý ta và Vương phi, có cái hơn ngươi là già như ta thì sẽ được thêm kính lão. Tới tuổi này rồi ngươi sẽ biết.

Quốc Toản gãi gãi cằm nghĩ ngợi hỏi:

– Đúng là nếu cứ nghe ngươi gọi “cậu chủ, cậu chủ” thì ta có chút không thoải mái, nghe nhiều còn phát bực. Vậy theo ngươi, giờ ta gặp Quan Gia nên giữ đúng thứ bậc hay vẫn tùy tiện như trước thì hơn.

– Chẳng lẽ vì cái này mà ngươi tới giờ vẫn không vào triều à?

Quốc Toản lắc đầu phủ nhận:

– Không, tiện thì hỏi ý kiến của ngươi thôi. Ta và Quan Gia có thể nói thân hơn huynh đệ. Nhưng chơi với vua như chơi với hổ, thời gian ngắn thì không sao nhưng biết đâu đấy về lâu về dài kiểu xưng hô tùy tiện lại mang họa tới.

Đặng Văn Thiết ngả người ra ghế nhắm mắt dưỡng thần, nhẩn nha nói:

– Người ở trên cao ấy à, vạn người quỳ bái, quyền uy thì có đấy nhưng cô độc là điều không thể tránh khỏi. Cả ngươi hay Trần Kính mỗi người có một vẻ cô độc của riêng mình. Với những người như thế, mỗi thân huynh đệ hay tri kỉ là điều vô giá với họ. Nếu ngươi cũng tạo khoảng cách với hắn nữa, thì Quan gia chính thức sẽ thành kẻ cô đơn nhất thiên hạ này. Xét một khía cạnh nào đó cũng là kẻ đáng thương nhất. Mà điều này có thể dẫn tới việc không tốt cho chính Quan gia, cho triều đình và cho cả Đại Việt.

Hơi ngừng lại lấy hơi, Đặng Văn Thiết lắc lư theo từng bước chân của kiệu phu nói tiếp:

– Nhưng cũng không thể tùy tiện như trước. Ngươi và hắn giờ đã là Quân với Thần. Có lúc cần tùy tiện thì tùy tiện, lúc cần giữ tôn ti thì nên giữ tôn ti cùng thái độ kính cẩn. Hoàng Đế dù có nhân từ tới đâu thì luôn có tôn nghiêm của Hoàng Đế, luôn muốn người khác phải tuân theo. Vừa là thần tử, vừa là huynh đệ, ngươi cần nắm rõ điều này, cũng cần phân rõ ranh giới, khi nào là thần tử, khi nào là huynh đệ. Chuyện này, tự ngươi phải điều chỉnh thôi. Không trong hoàn cảnh của ngươi, chẳng ai có thể giúp được.

Quốc Toản thở dài:

– Haizzzz chuyện ngày càng phức tạp.