Chương 366: Trồng cây lúa.

Lão Hiệp Trạch (Phạm Sư Mạnh) về Ngự Thiên kéo theo rất nhiều học trò tới để tiếp tục con đường học tập. Bình Dân Viện từ đó nhanh chóng chuyển mình, mở rộng quy mô. Vì lượng học sinh quá đông nên phải phân ra các lớp từ cao tới thấp khác nhau, tùy từng trình độ mà dạy.

Lớp thấp nhất lớp vỡ lòng dành cho người mới bắt đầu học chữ. Những lớp này sẽ do học trò của lão Hiệp Trạch thay nhau đứng lớp giảng dạy. Học trò cũng rất đa dạng, từ trẻ lên bốn lên năm tới lão nông tóc bạc đều có thể theo học.

Lớp tiếp theo, dành cho những người đã thông thạo chữ viết, muốn tiếp tục học lên cao, bắt đầu nhập môn các các loại học vấn từ Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo nhưng chủ đạo nhất vẫn là Nho giáo. Sách thì bắt đầu từ Tứ Thư, Ngũ Kinh, Đại Việt Sử Ký, Bắc Sử,…. Những lớp này do Trần Đình Thâm và những học trò lâu năm đứng giảng, học trò chủ yếu là người trẻ tiếp tục theo đuổi con đường học hành. Đám Tiểu Đào sang năm cũng bắt đầu theo học lớp này.

Lớp cuối cùng, dành cho những học trò muốn theo con đường nghiên cứu học vấn hoặc thi cử. Bắt đầu phân ra những loại học vấn riêng biệt. Phật giáo và y thuật có Tuệ Tĩnh đứng lớp, Nho học và đạo người quân tử do lão Hiệp Trạch đứng lớp, cả Đặng Văn Thiết thi thoảng cũng đứng lớp một buổi kể về những thứ mà sử ký không nhắc tới, Thiên văn học sắp tới có lão Trần Nguyên Đán giảng dạy….

Quốc Toản còn định mở thêm nhiều lớp để dần biến Bình Dân Viện và Tế Sinh đường thành một phần của Cách Vật Viện. Nhưng chưa tìm được tiên sinh đứng lớp phù hợp. Với hắn, Cách Vật viện sẽ dạy mọi loại kiến thức, mọi nghề trong xã hội. Chỉ cần là thứ hữu ích, bám sát thực tế, có lợi cho Đại Việt đều có thể đưa vào giảng dạy.

Lão Hiệp Trạch từ khi về đây rất hăng hái trong việc xây dựng Bình Dân viện, nhờ có nguồn tài lực khổng lồ của vương phủ, tốc độ phát triển của Bình Dân viện nhanh tới chóng mặt. Trần Đình Thâm mừng như điên khi được lão Hiệp Trạch kèm cặp chuẩn bị cho kỳ khoa cử sắp tới, hắn sẽ đại diện cho Bình Dân Viện tham gia thi thố cùng các trường, viện khác khắp cả nước.

Lão Hiệp Trạch cũng một bộ dạng giản dị ngồi xuống gốc cây trên con đê cũ nói với chuyện với Quốc Toản:

– Bình Dân viện phát triển tới nay, vương gia có điều gì góp ý không?

Quốc Toản vẫn mải ngắm nghĩa trời đất, vô tư nói:

– Ngoài chuyện học phí cao ra thì ta không có ý kiến gì? Ta cứ tưởng sẽ phải tốn đống tiền đống bạc cho Bình Dân viện cơ, nhưng không ngờ ngoài xây dựng một chút thì không thấy tốn kém gì nhiều. Phạm tướng, có thể bớt học phí một chút không?

Lão Hiệp Trạch mỉm cười lắc đầu hòa nhã nói:

– Vương gia, cái gì đạt được quá dễ dàng đều không được quý trọng từ đó sẽ sinh ra chểnh mảng, thờ ơ. Sự học là nghiệp cả đời, là con đường gian truân, nếu người học trò không coi trọng việc học thì không thể đi tới đâu. Bình Dân viện nếu muốn có thành tựu, muốn sánh cùng Quốc Học Viện, Quốc Tử giám thì cần sớm có những học trò xuất sắc. Muốn thế, con đường học hành tuyệt không thể quá dễ dàng. Như ngài luyện binh cũng thế thôi.

Quốc Toản gật gù:

– Cũng phải. Phạm tướng nói đúng lắm.

Lão Hiệp Trạch nói thế chứ vẫn tươi cười nói tiếp:

– Lớp vỡ lòng học phí có như không thì không còn nói làm gì. Những lớp trên, gặp người khó khăn, không đủ tiền đóng học vẫn được vương gia chu cấp đấy thôi. Chỉ có điều, ngài nên viết giấy nợ cho họ, để họ có thêm động lực phấn đấu là được. Còn không thiếu học trò đủ sức tự trang trải chi phí. Bình Dân viện không thể trông chờ vào nguồn chu cấp của vương phủ mãi được.

Quốc Toản cười dài hiểu ra:

– Haha ta sẽ ghi nhớ lời dạy của Phạm tướng.

Lão Hiệp Trạch cũng cười một chập, rồi cùng Quốc Toản nhìn trời nhìn đất. Yên lặng một lúc, lão nhìn Quốc Toản hỏi:

– Vương gia, vậy chúng ta cùng thẳng thắn với nhau đi. Người gần đây không rời vương phủ. Phải chăng người chuẩn bị đi xa?

Quốc Toản muộn phiền ngồi dậy, hắn đã cố không nhắc tới chuyện này nhưng người ta đã hỏi thẳng thì không tránh được. Bèn thực lòng nói:

– Phạm Tướng nhìn ra rồi ư? Ta vốn không muốn nhắc tới chuyện này.

– Lão già này thất lễ rồi. Ta biết vương gia thời gian này chỉ muốn yên ổn bên người thân, nhưng nhận được lời nhờ vả của người khác, lão già này đành phải mặt dày một lần vậy.

Quốc Toản hừ nhẹ hỏi lại:

– Là Tịnh Huyền đại sư?

Lão Hiệp Trạch mỉm cười, tay chống gậy nhìn đám trẻ chơi phía xa xa nói:

– Thực không giấu được vương gia chuyện gì? Đúng thế. Tịnh Huyền vẫn muốn thử cứu vớt mọi chuyện trước khi nó xảy ra.

Quốc Toản quay sang nhìn thẳng lão Hiệp Trạch nói:

– Phạm tướng cung lo cho phật môn? Ngài phải nhọc công rồi. Tịnh Huyền đại sư là người nhân hậu, là bậc chân tu hiếm hoi thời nay, nhưng mọi chuyện đến bước đường này thì không thể quay đầu được nữa. Phiền Phạm tướng chuyển lời tới đại sư giúp ta, lời hẹn của ta vẫn còn nguyên giá trị. Hiện giờ ngài ấy vẫn còn thời gian, đợi tới khi ta ra tay thì sẽ không còn chút nhân nhượng nào nữa.

Lão Hiệp Trạch thở dài muộn phiền nói với vẻ đầy lo lắng:

– Ta lo cho vương gia. Vương gia, ngài còn trẻ tuổi nhưng làm việc quá quyết liệt, ngài định thành kẻ thù của toàn bộ giới quyền quý ư? Dùng học vấn để dẫn dắt vạn dân, khai mở dân trí mới là con đường lâu bền. Vương gia nên nghĩ lại chăng.

– Vấn đề là ở thời gian, muốn làm được như Phạm Tướng nói cần nhiều đời, nhiều thế hệ mới được. Ta thì không có nhiều thời gian như thế. Trên hết….

Nói tới đây, ánh mắt Quốc Toản nhìn mặt trời dần xế bóng đầy quyết liệt, sát khí không kìm được mà thể hiện ra ngoài, giọng lạnh lùng đáp:

– Trên hết, thứ ta đánh là đám giặc cướp, đám làm nghề không vốn, chúng là thứ hại nước hại dân. Còn chúng vì bản thân mà sẵn sàng ra tay với những trang hộ đang xả thân vì nước của ta. Hơn ba mươi trang hộ ngã xuống trong mấy tháng qua không thể vô ích. Có ân tất trả, có oán tất báo là đạo của ta. Không làm, bọn sâu mọt lại cho rằng Đại Việt đã hết người dám đánh chúng. Nếu thế, rồi xã tắc này sẽ đi về đâu?

Lão Hiệp Trạch biết không thể cũng không có lý do gì để bảo Quốc Toản dừng tay, lão chỉ thở dài như nhìn trước được những gì sắp diễn ra làm nét muộn phiền hiện rõ trên mặt:

– Vương gia nói có lý. Đại Việt nhiều năm qua thiếu là thiếu người cương liệt mà quyết đoán như ngài. Nhưng con đường quá chông gai, vương gia không hối hận ư?

– Hừm, hối hận? Đại Việt tứ bề thọ địch, cơ hội cho Đại Việt không còn nhiều. Ta còn thời gian để mà hối hận ư?

Gió chiều man mát thổi làm mái tóc Quốc Toản khẽ bay nhè nhẹ, ánh mắt hắn cứ vô định nhìn về phía xa xa. Toàn thân Quốc Toản được tắm trong ráng chiều càng làm toát lên vẻ cô độc kèm nét buồn khó tả.

Lão Hiệp Trạch thoáng thẫn thờ rồi mỉm cười chống gối đứng dậy cáo từ nói trước khi quay người rời đi:

– Vậy vương gia, ngài cứ đi trước, thỏa thích làm những gì mình muốn. Bình Dân viện cứ giao cho ta. Lão già này có vô năng, nhưng cũng sẽ ở phía sau dốc sức ủng hộ ngài.

Quốc Toản mỉm cười đứng dậy vái theo lưng lão Hiệp Trạch:

– Phạm Tướng, đa tạ ngài.

Đợi bóng lão Hiệp Trạch rời xa, Quốc Toản lại ngồi xuống mặt đê cũ, đưa mắt nhìn ra xa tìm kiếm niềm vui để đuổi đi tâm trạng nặng nề hiện tại. Mỗi lần nói chuyện với những lão già thông thái như Hiệp Trạch hay lão Trương Đỗ, là lòng dạ Quốc Toản lại một lần phơi bày ra tất cả những nỗi niềm mà hắn cất giấu lại bị moi ra.

Bảo hắn không lo lắng, không buồn phiền là nói phét, chẳng ai muốn biến mình thành kẻ thù của gần như toàn bộ giới huân quý Đại Việt cả. Mỗi khi thế này, hoặc là cưỡi ngựa phi bạt mạng, hoặc dốc lòng tâm sự với Đặng Văn Thiết mới làm hắn nhẹ nhõm đi chút ít. Nhưng giờ cả hai thứ đều không có ở đây, Quốc Toản đành tìm kiếm niềm vui khác trong khung cảnh Ngự Thiên này vậy.

Hắn ngắm nhìn từ phố xá sầm uất, tới đồng ruộng bạt ngàn xanh mướt đều là những cảnh khiến người ta vui vẻ. Từ đám trẻ con vẫn đang nhí nhố vô tư vui đùa trên đồng cỏ tới lão nông đang vui vẻ chăm sóc cho chú trâu to lớn như đứa con bé bỏng của mình.

Trâu là loài thông minh, nó cảm nhận được tình cảm lão nông dành cho nó nên ngoan ngoãn đứng bên bờ mương để lão nông múc nước, dùng mảnh vải lau lau chùi chùi tắm rửa sạch sẽ từng chút bùn đất trên người cho mình. Lão nông kỳ tới đâu, chú trâu lại tự động nghiêng đầu, khụy gối cho lão nông dễ dàng kỳ cọ hơn. Cũng để lão nông thuận tiện lau khô người cho nó. Nông dân Đại Việt rất coi trọng những chú trâu của mình, chăm sóc chúng vô cùng chu đáo không khác gì những đứa con trong nhà.

Xong việc, chú Trâu nằm trên đồng cỏ, cho lão Nông thoải mái ngả người dựa vào nó nghỉ ngơi, ngắm nhìn đồng ruộng dưới ánh chiều ta như hai ông cháu.

Quốc Toản thích thú chạy lại hớn hở:

– Ngưu Ngưu thật đúng là đứa trẻ ngoan. Cho ta dựa với.

Lão Nông thấy Quốc Toản tới liền đứng dậy vái chào:

– Cậu chủ!

Chú trâu thì ngúc ngắc đầu, phì mũi như gật đầu đồng ý. Quốc Toản liền ngồi xuống bên cạnh ngả lưng vào người nó rồi vặn kêu răng rắc một tràng, hắn thở ra khuôn mặt đầy sung sướng nói:

– Lưng Ngưu Ngưu êm thật. Chú Vân, chú có trà không? Cháu xin chén!

Lão Vân ngồi xuống theo dấu Quốc Toản ra hiệu, lấy từ giỏ mây ra ấm trà dâng lên:

– Cậu chủ, mời người dùng.

– Vậy cháu không khách khí nữa.

Quốc Toản không nề hà chuyện không có chén, cũng không ngại cái vòi ấm trà có bao nhiêu người từng tu, hắn đưa lên tu một hơi gần hết ấm mới thôi rồi khà một tiếng thích thú:

– Quái lạ, trà cả trang hộ nhà ta đều cùng một loại, nhưng sao lần này cảm giác trà ngon hơn hẳn thế nhỉ? Chú Vân có bí quyết gì à?

Lão Vân thật thà cười tít mắt thích thú trả lời thực lòng:

– Có lẽ là do cậu chủ đang khát thì uống thấy ngon hơn mà thôi.

Quốc Toản gật gù đồng thuận:

– Chú nói phải, đúng là vừa rồi cháu khát khô cổ. Hôm nay chú dành cả ngày ngoài đồng à? Khi sáng cháu đón cái Mai đi chơi, thấy bảo chú đã ra đồng với Ngưu Ngưu. Không ngờ giờ này chú vẫn còn ở đây. Bảo sao, ruộng của chú luôn tốt nhất huyện.

Lão Vân mỉm cười nhìn ruộng của mình say mê nói:

– Cậu chủ, lão già quê mùa, chẳng biết làm gì ngoài trồng lúa. Ở nhà nhiều còn thấy yếu hơn, nên cứ quanh quẩn ngoài đồng cho hết ngày.

Quốc Toản nghe thế thì bĩu môi:

– Nhà lão năm ngoái nộp tới bốn mươi mấy quan tiền tô, cửa hiệu cũng năm sáu cái mà còn bảo không biết làm gì? Ai mà tin được. Đến ruộng đồng cũng tốt nhất huyện còn gì?

– Haha cậu chủ chê cười rồi. Lão thật sự chỉ biết làm đồng, còn mấy chuyện buôn bán toàn đám con cái và mụ vợ làm đấy chứ.

Lão Vân gãi đầu cười xòa, dù đã giàu lên nhưng lão vẫn luôn giữ cái gốc làm nông của mình. Quốc Toản ranh mãnh nhìn ruộng của lão Vân tấm tắc khen, rồi nghiêng người tới gần hóm hỉnh hỏi nhỏ:

– Không nói quá đâu. Ruộng của chú tốt thật đấy. Chú có bí quyết gì không? Yên tâm, nói với cháu, cháu không kể với ai đâu.

Haha, cậu chủ nói quá. Bí quyết cũng chẳng có gì. Người xưa đã dạy rồi, cày sâu cuốc bẫm. Lão cứ thế mà làm thôi. Nhưng gần đây không còn phải lo cái ăn, lão lại nhàn rỗi, nên thử trồng cây lúa xem sao, định nếu thành công rồi mới nói với cậu chủ. Còn nếu thất bại thì cũng chẳng sao, mất một vụ thóc mà thôi. Ai ngờ hôm nay cậu lại hỏi tới.

Quốc Toản vốn chỉ hỏi vu vơ cho quên nỗi phiền trong lòng, ai ngờ câu nói của lão Vân làm hắn khó hiểu, phải nghiêng đầu hỏi lại:

– Trồng cây lúa?