Chương 290: Một ngày ở bản Giuốc 2

Giống như một đứa trẻ, khi đang cảm nhận cuộc sống ấm áp của gia đình, có bố mẹ kề bên, nhưng tới một ngày từ người xung quanh, nó nhận thức được về cái chết, nhận thức được ly biệt. Đứa bé sẽ về tưởng tượng một tương lai mà tới một ngày nào đó bố mẹ nó phải nằm xuống, thành bộ xương vô hồn, nó sẽ không còn cơ hội để ôm ấp, ngửi mùi của bố mẹ nữa. Đứa bé sẽ ủ rũ, buồn phiền, khóc nấc lên sợ tới ngày mai, sợ thời gian cứ dần trôi tới cái ngày không mong muốn đấy. Người lớn có thể cười đùa, có thể trêu trọc, có thể an ủi, dùng đồ ăn ngon để thí nó nhưng lúc đó dù có làm thế nào cũng chẳng thể xoay chuyển tâm tình của chúng. Đấy chính là tình cảm thuần khiết nhất của con trẻ. Quốc Toản cũng từng như thế, sau đám tang một trang hộ, hắn hiểu về cái chết, tới nửa đêm hắn nằm ôm mẹ, cứ vùi đầu vào ngực mà khóc nấc lên khi tưởng tượng tới cái ngày mà mẹ hắn cũng rời đi như thế.

Bh’riu Liêng đã to tướng, nhưng giờ cũng như đứa trẻ vậy. Khi đang đầy hi vọng vào tương lai cho bộ tộc, hắn lại bị Quốc Toản dội cho gáo nước lạnh. Nhận thức được việc tương lai mọi cố gắng của hắn có thể sẽ lại quay về điểm xuất phát. Hắn muộn phiền, ủ rũ, có động viên sao cũng chẳng khá hơn được.

Quốc Toản đứng dậy đá vào đít hắn một cái nói:

– Đi, để ta dẫn ngươi đi thăm thú vài nơi.

So với Kajo, bản Giuốc dù được Quốc Toản tới sau nhưng có nhiều thứ mà người Cơ Tu chưa thể nhận được. Nguyên nhân thì đơn giản là Bản Giuốc, hay người Tày từ lâu đã quy phục triều đình, quá khứ cũng có nhiều công chúa được gả cho các động chủ để làm khăng khít thêm mối quan hệ đôi bên. Đôi khi các động có nổi loạn nhưng nhìn chung vẫn ở trạng thái thần phục chỉ cần triều đình không quá rời xa họ. Quốc Toản lại đến đúng lúc người Tày bên bờ vực tuyệt vọng, đang phải vật lộn trải qua thời kỳ khó khăn nhất. Dưới sự giúp đỡ của Quốc Toản, họ có thể nhanh chóng vực dậy. Nên vì thế, lòng tin của họ với Quốc Toản là tuyệt đối. Quốc Toản nhờ đó có thể thoải mái thực hiện những ý tưởng của mình.

Còn người Cơ Tu thì khác, họ gần như vẫn là ông vua của núi rừng phía tây Chiêm Thành, họ có thể gặp khó khăn, có thể tàn sát lẫn nhau nhưng không có thế lực bên ngoài nào dám cả gan ngang nhiên xâm phạm lãnh địa của họ. Trương Nghĩa tới cũng phải từ Kajo khéo léo dần tiếp cận họ qua những phiên chợ, qua từng cuộc gặp gỡ mà tạo niềm tin. Muốn làm gì cũng cần phải thuyết phục từng trưởng tộc, từng thầy tế một. Vì vậy mọi chuyện tiến triển sẽ rất chậm và mất thời gian. Biến đổi của bản Giuốc có thể nói là một tương lai còn xa của người Cơ Tu.

Dẫn Bh’riu Liêng tới một khu vực nghi ngút khói cùng tiếng quai búa chan chát, đây có lẽ là niềm tự hào của bản Giuốc, các châu động quanh đây chỉ có bản Giuốc là sở hữu lò rèn thế này. Vừa tới cửa, một lão trung niên để mình trần, thân hình vạm vỡ mặc độc một cái áo bằng da trâu bên ngoài cúi chào:

– Cậu chủ! Người tới đây có việc gì giao phó? Cần gì người cứ sai người tới nói với lão, lão sẽ cho người mang tới cho cậu chủ. Người tới đây bụi bặm không tốt.

Quốc Toản xua xua tay:

– Chú Xạ, cháu đi tham quan chút thôi, không vấn đề gì. Việc rèn ở đây thế nào rồi? Lượng sắt chuyển tới có đủ nhu cầu không?

Lão Xạ thành thực báo cáo:

– Bẩm cậu chủ, chủ yếu làm mũi tên nên lượng sắt từ Thái Nguyên chuyển tới thì đủ, nhưng thợ rèn thì thiếu. Trang hộ của ta đang tích cực kèm cặp, bảo sơn dân cách làm những thứ đơn giản trước, dù hơi chậm nhưng sắp tới cũng khá hơn.

Quốc Toản gật gù căn dặn:

– Ừm, tốt lắm, việc dạy sơn dân nghề rèn chú cứ cho làm, dạy nhiều người chút. Vài tháng nữa khả năng chúng ta sẽ có khách hàng mua số lượng lớn đấy. Được rồi, chú tiếp tục công việc đi, để cháu tự đi tham quan là được rồi.

Lão Xạ: – Vâng thưa cậu chủ. Lão sẽ lưu ý chuyện này.

Quốc Toản hài lòng gật đầu với lão Xạ rồi dẫn Bh’riu Liêng đi xem xưởng rèn, nơi cứ một trang hộ của vương phủ lại phải kèm 1-2 sơn dân dạy họ cách làm. Vừa đi hắn vừa giải thích:

– Những người chào ta là cậu chủ đều là trang hộ của ta cử lên, số còn lại đều là sơn dân do Nông Mạnh tuyển chọn tới đây học nghề. Kỳ thực, núi rừng rất giàu có, từ gỗ, đất đai, thú rừng, thảo mộc,…. toàn thứ quý hiếm cả. Quặng sắt cũng là trên núi rừng mới có, bọn ta muốn khai thác quặng về làm đồ sắt cũng toàn lên núi đào, chứ dưới xuôi làm gì có. Nhưng ngươi có tự hỏi vì sao núi rừng có quặng sắt mà sơn dân các ngươi vẫn luôn thiếu sắt không? đặc biệt là loại sắt tốt để làm vũ khí như thế này?

Quốc Toản hơi gõ gõ hai thỏi sắt được chuyển từ Thái Nguyên lên vào nhau vang lên tiếng ting ting của sắt tốt mỉm cười nói:

– Chính là nhờ kỹ thuật. Thứ mà bọn ta luôn cố gắng di trì, học hỏi rồi dần cải tiến lên qua nhiều thế hệ. Cứ đi theo ta, ta sẽ cho ngươi thấy nhiều thứ nữa.

Cứ để Bh’riu Liêng lặng lẽ đi theo mình trầm ngâm suy tư, Quốc Toản đi hết xưởng rèn rồi lại dẫn hắn tới một gian nhà gỗ khác í ới toàn tiếng của phụ nữ. Hắn không định bước vào chỉ ngoài, để đề phòng hắn còn đứng cách khá xa xưởng chỉ cho Bh’riu Liêng thấy:

– Trong đây là xưởng dệt vải. Chỉ là loại vải gai thô nhưng cũng rất hữu ích cho sơn dân hiện tại. Thứ này đủ để giữ ấm, có thể làm lớp lót bên trong áo giáp, làm bao tải đựng lương thực,…. quan trọng là nó rất rẻ và dễ làm. Chỉ cần trồng được cây gai dầu, dạy một chút là ai cũng có thể làm được. Ngươi thấy đấy, người Cơ Tu chỗ ngươi khả năng dệt vải này còn rất kém, có thể ngươi không thấy sự cấp thiết của nó vì đặc điểm thời tiết chỗ ngươi, vì các ngươi sẵn da thú, nhưng nếu biết nó rồi, ngươi sẽ thấy nó rất hữu ích đấy.

Quốc Toản đang định rời đi, thì một cô gái búi tóc cao, tay còn kẹp cuốn sổ thấy hắn thì từ bên cạnh bước ra cúi chào:

– Cậu chủ. Con thất lễ không biết người lại tới xưởng. Sao cậu lại tới chỗ này, cậu có gì sai khiến không ạ?

Quốc Toản mỉm cười, ưỡn ngực hắng giọng ra vẻ trang nghiêm đáp:

– Không có gì, ta chỉ đi ngang qua, tiện giới thiệu cho tên này chút ít thôi. Hạnh này, chỗ nguyên liệu cho xưởng thế nào? Vẫn phải chuyển hàng từ Thái Nguyên, Lạng Sơn lên à? có tìm được mảnh đất nào trông cây gai dầu không?

Hạnh cúi người đáp:

– Bẩm cậu chủ, trước mắt cây gai dầu vẫn phải lấy từ xuôi lên. Nhưng cây gai dầu cũng bắt đầu được trồng trên này rồi. À phải cậu đợi con chút, có người này muốn gặp cậu chủ lâu lắm rồi.

Hạnh nói xong, Quốc Toản còn chưa kịp phản ứng thì đã chạy vù vào trong kéo ra một cô gái chỉ tầm 20 tuổi hoặc ít hơn, da trắng, mặt lăn tăn vài giọt mồ hôi, trông rất xinh đúng kiểu vẻ đặc trưng của sơn nữ. Quốc Toản hơi bất ngờ còn có chút ngại ngùng thì cô gái được Hạnh dẫn tới đã niềm nở cúi chào:

– Ân công, được người cứu mạng đã lâu mà giờ con mới có dịp để vái tạ người. Xin người nhận một lạy của con.

Nói rồi cô gái liền quỳ xuống muốn lạy, Quốc Toản vội vàng ngăn nàng lại nói:

– Khoan đã, khoan đã. Trước khi nhận đại lễ này thì phải cho ta biết cô là ai chứ?

Cô gái ngước mặt lên nhìn Quốc Toản, đôi mắt long lanh rất sáng, ánh lên vẻ kiên cường, sắc sảo khó tả, Quốc Toản thấy quen quen, tay khẽ chỉ chỉ suy nghĩ nói:

– Từ từ, hình như ta nhớ….đợi chút….đợi chút để ta nghĩ….ta nghĩ….Đúng rồi, Nông Hai Bân, cô là Nông Hai Bân đúng không?

(Nông Hai Bân, cô gái được Quốc Toản giúp trên đường tới bản Giuốc lần đầu).

Quốc Toản vỗ tay cái đét hồ hởi khi nhớ ra được tên cô gái. Nông Hai Bân mỉm cười hạnh phúc cúi đầu đáp:

– Không nhờ quý nhân như ân công lại có thể nhớ được tên dân nữ hèn mọn này.

Quốc Toản mỉm cười đáp:

– Ánh mắt của cô rất đặc biệt, không ngờ cô lại xinh thế này nên nhất thời ta mới không nhận ra mà thôi. Khi đó, ta rất ấn tượng lúc cô một lòng chỉ lo lắng cứu con trai Nông Mắn của mình mặc bản thân có ra sao đấy. Mà phải Nông Mắn đâu, cô không mang nó theo à?

Nông Hai Bân mỉm cười xấu hổ:

– Bẩm ân công, nhờ ơn ân công mà Nông Mắn rất khỏe. Con cho em trai theo trướng phòng để học hỏi. Khi nào có dịp con nhất định sẽ dẫn nó tới vái tạ người.

Quốc Toản gật gù hài lòng nhưng chợt hô lên bất ngờ:

– Em trai, ta nhớ Nông Mắn là con ngươi cơ mà?

Hai Bân càng xấu hổ:

– Là khi đó con dẫn theo em trai chạy loạn, con nói thành mẹ của Nông Mắn để tránh bị hại. Xin ân công thứ lỗi.

Quốc Toản hiểu ra lại cười lên vui vẻ khen ngợi:

– Thông minh lắm, trong hoàn cảnh đó làm vậy là đúng.

Hạnh lúc này mới nói xen vào:

– Đúng thế cậu chủ, Cô ấy rất thông minh, xưởng này con định bảo lão trưởng bản Nông Mạnh giao cho cô ấy quản lý, nhưng Hai Bân nhất định không chịu làm thuê, chỉ muốn làm chủ, giờ cô ấy đã có một nương cây gai dầu, học được việc ở đây còn đang mở một xưởng dệt nhỏ ở bản mình.

Hai Bân vội thanh minh:

– Không phải, không phải con tham lam. Bản con còn nhiều người góa chồng, còn muốn đem thứ này về mở đường sống cho họ.

Quốc Toản khoát tay ra vẻ không có chuyện gì rồi khen ngợi:

– Suy nghĩ thế là rất đúng, cô bản lĩnh lắm, là người phụ nữ hiếm có. Hạnh, nếu Hai Bân cần gì để mở xưởng thì cứ giúp cô ấy. Việc này chúng ta không chủ trương giữ cho mình, ngươi dạy họ xong cũng có thể về Ngự Thiên, cứ giao hết cho họ tự làm. Được rồi, ta đi đây.

Nói xong Quốc Toản lại bỏ đi mặc kệ Hạnh và Hai Bân còn đang lạy tạ. Ở lại chỗ mấy chục phụ nữ đang làm việc, ăn mặc có phần táo bạo, phần lớn họ chỉ mặc quần, bên trên quấn mỗi cái khăn che ngực. Thậm chí có người quấn người không, đa phần đều thả rông vì nóng và bất tiện. Nhiều người hiếu kỳ dần chú ý tới hắn làm hắn phải nhanh chân mà chuồn lẹ.

Bh’riu Liêng kỳ quái nhìn Quốc Toản:

– Ngươi khi thì có sát khí tới ngộp thở, chứng tỏ đã giết rất nhiều người, nhưng có vẻ ngươi cũng cứu rất nhiều. Không chỉ ở Ngự Thiên. Với lại, phụ nữ có vẻ rất thích ngươi, cô gái vừa rồi hình như cũng thế.

Quốc Toản tặc lưỡi:

– Người ta cảm kích ơn cứu mạng thôi. Đừng nói linh tinh, Hạnh là con dâu thứ hai của lão Nguyên, chuyện đồn về huyện là rách việc đấy.

Quốc Toản ngừng lại rồi tiếp:

– Cái ngươi cần để ý là tới xưởng làm việc toàn là phụ nữ, họ sức yếu nhưng vẫn có thể gánh vác được trọng trách lớn, vẫn có thể tự mình nuôi gia đình và người xung quanh. Phụ nữ Tày có thể thì phụ nữ Cơ Tu cũng có thể. Mà khi học được cách làm rồi thì thứ đó sẽ thành của ngươi, dù bọn ta rời đi, thậm chí sau này chúng ta chết đi thì người sau vẫn có thể tiếp tục làm được. Hiểu chưa?

Bh’riu Liêng gật gù còn chưa kịp hiểu hết ngụ ý thì Quốc Toản lại chỉ tay về phía gần mười người đang khoanh chân ngồi nghe một trướng phòng nói tiếp:

– Còn kia chính là thứ ngươi đang muốn làm. Không chỉ người xuôi bọn ta cần học tiếng học văn hóa của sơn dân, những sơn dân cũng cần phải học tiếng, học chữ viết của bọn ta. Để họ có thể tự mình giao tiếp, mua bán với bọn ta mà không cần thông qua những đầu mối, thông dịch cố định. Giao tiếp là cách giúp hai bên qua lại, trao đổi với nhau nhiều hơn, từ kinh tế cho tới văn hóa, quan hệ sẽ dần gần gũi bền chặt hơn. Ban đầu có thể chỉ là số ít, tác dụng chưa rõ rệt nhưng qua nhiều thế hệ ta tin rằng sẽ mang lại lợi ích lớn cho cả hai. Như ta và ngươi, nếu không hiểu nhau nói gì thì còn hợp tác gì nữa?

Quốc Toản nhìn Bh’riu Liêng đang nhăn nhó:

– Việc này cần nhiều thời gian, cần nhiều thế hệ học trò mới làm được. Tương lai tìm được đứa trẻ nào xuất sắc, ta còn định đưa nó về Ngự Thiên dạy dỗ, nó mà đỗ đạt làm quan được thì càng tốt, khi đó tiếng nói của sơn dân sẽ được truyền tới tận tai Thiên Tử chứ không cần qua quan viên trung gian. Trong triều đình bọn ta sẽ có nhiều người phản đối, họ không muốn sơn dân quá thông minh, quá phát triển, nhưng có ta đứng ra thì vẫn có thể miễn cưỡng thực hiện được. Bản Giuốc ta có thể dễ dàng áp dụng ngay là một lợi thế, nên hi vọng vài mươi năm nữa sẽ thấy được tác dụng.

Bh’riu Liêng cau mày: – Ở đây đã vậy mà vẫn cần lâu như thế? Vậy còn người Cơ Tu bọn ta khi nào có thể làm những thứ này?

Quốc Toản đáp ngay: – Ta cũng không chắc, có thể là 10-20 năm hoặc hơn. Với người Cơ Tu thì khó hơn, chậm hơn, có rất nhiều rào cản cần vượt qua. Chuyện này ngươi hiểu hơn ta mà.

Bh’riu Liêng càng thêm đau đáu nhưng thắc mắc:

– Ngươi còn rất trẻ nhưng lại rất tự tin. Vì sao ngươi biết chắc những chuyện này như thế?