Chương 289: Một ngày ở bản Giuốc
Thái Ngạn Văn trốn tới Bách Sắc không phải để đối đầu với những sơn dân của người Tày hay người Tráng, thứ hắn muốn là có chỗ đứng chân cho Đại Chu để xây dựng lực lượng đối phó với Đại Minh. Việc bắt giữ sơn dân cũng là để phục vụ ý đồ này. Ban đầu mọi chuyện khá thuận lợi khi người Tráng chỉ như nắm cát rời rạc, thiếu thốn đủ thứ để chống lại sự xâm lấn từ bên ngoài, việc này đã giúp Thái Ngạn Văn và người của mình dễ dàng chiếm lấy chỗ đứng chân ở Bách Sắc, bắt người Tráng làm nô lệ phục vụ cho mưu đồ của mình.
Xuất thân từ vùng Giang Triết, đối với Thái Ngạn Văn thiên hạ chỉ quanh quẩn vùng Quan Trung còn sơn dân ở vùng này chỉ là man di. Có ra tay đàn áp, bóc lột thế nào hắn cũng chẳng mảy may áy náy, tiếng dân tộc ở đây hắn cũng chẳng đoái hoài học để giao tiếp. Với hắn, đây chỉ là chỗ đứng chân tạm thời, đủ lực lượng hắn sẽ sớm từ đây đánh ra Sùng Tả rồi chiếm lấy Quảng Tây làm vốn liếng để khởi sự.
Nhưng mấy tháng qua, có sự giúp sức của người Tráng, có người dẫn đường, Chiêu Giang liên tục đem người đi đánh đủ các loại đồn, trại rải rác ở phủ Bách Sắc, quấy phá đám tàn dư của Đại Chu không lúc nào được yên. Có kẻ thù không ngờ tới ở sau lưng, nhưng lại chỉ cướp người không giữ đất, Thái Ngạn Văn không muốn Đại Chu hai mặt giáp địch, có thể yên tâm dồn sức đối phó với Đại Minh nên đã chủ động liên lạc với Nông Mạnh để tìm giải pháp hòa hoãn.
Chiêu Giang không chờ tới hôm sau mà hắn về tới bản Giuốc ngay từ đêm hôm trước, ngoài chuyện thăm hỏi thì hắn còn kể với Quốc Toản tất cả tình hình mà thư từ không thể nói hết. Các toán cướp, tàn quân nhỏ lẻ dần bị tiêu diệt hoặc bị Thái Ngạn Văn chiêu hàng về dưới trướng gần hết. Thế lực cũng ngày mạnh lên, Chiêu Giang ước tính Đại Chu có khoảng trên dưới 3000 lính lác, nếu có đủ trang bị và lương thực thì cũng khá là đáng gờm. Hơn hết, tàn dư của Đại Chu cũng không phải toàn phường giá áo túi cơm, ít nhất có một tên khiến Chiêu Giang phải nhớ tên, đề phòng sau vài lượt đối đầu là Dương Tú. Việc lo được hậu cần cho ngần đó con người cũng chứng tỏ còn rất nhiều tay chân bên ngoài vì Đại Chu mà làm việc.
Bữa tiệc tới nửa đêm thì tàn, sáng sớm Nông Mạnh vác giỏ đi thăm vài bản mới tới, Chiêu Giang lại ra bờ sông Kỳ Cùng hẹn ở đó đón Thái Ngạn Văn rồi dẫn hắn tới bản Giuốc. Chỉ có Quốc Toản sáng bảnh mắt vẫn cứ nằm ườn trên nhà sàn chẳng muốn dậy. Không khí núi rừng mát mẻ, tiếng chim rúc rích khiến tâm tình thư thái. Phải 3-5 ngày nữa Thái Ngạn Văn mới tới, Quốc Toản còn mấy ngày thư thái nên chẳng cần vội vàng làm gì, cứ tranh thủ mấy ngày này để bù đắp cho mấy tháng trời bôn ba vừa qua.
Từ nhà sàn có thể thấy bản Giuốc đã khác xa với năm ngoài. Không còn là cảnh buôn làng đì hiu với người dân vô hồn vất vưởng như bóng ma nữa. Thay vào đó là nét tươi cười, vẻ đau đáu suy ngẫm và cả cáu bẳn trên khuôn mặt. Chỉ khi người ta lo nghĩ tới tương lai mới thể hiện ra đủ thứ cảm xúc như thế chứ không phải vẻ vô hồn ngày trước.
Người người xum họp làm đủ thứ việc, thanh niên thì vác gỗ bổ củi, dựng nhà; người già thì quây quần đan lát, vót tre, vót tên,…; Phụ nữ thì giặt giũ, làm thịt khô may vá; Trẻ con thì chạy nhảy chơi đùa chứ không còn mệt lả vì đói nữa. Thích nhất là cảnh khói bếp lượn lờ trên mỗi nóc nhà, điều đấy cho thấy, ít nhất trong bếp mỗi nhà vẫn có thứ để đun nấu, để ăn. Tất cả hòa quyện thành một bức tranh muôn hình muôn vẻ đầy sức sống, dù phía trước còn rất nhiều khó khăn nhưng khi có hi vọng thì người ta mới có động lực để làm được nhiều thứ hơn.
Đang thích thú cười như được mùa vì nhìn đứa bé bốn tuổi mặt mày nhem nhuốc, cởi chuồng cứ thả chim tồng ngồng bị mẹ rượt quanh làng thì cái mặt Bh’riu Liêng từ mái nhà treo ngược xuống như con dơi lớn chắn hết tầm nhìn. Quốc Toản cau mày than thở:
– Tránh ra, che hết tầm nhìn của ta rồi. Đã thả cho các ngươi muốn đi đâu thì đi rồi, còn tới đây ám ta làm gì?
Bh’riu Liêng vẫn cứ treo ngược ở đó nói: – Lạ thật, ít khi ta thấy ngươi lười thế này.
Quốc Toản chép miệng: – Kệ ta, biết ít khi ta thế này còn tới phá đám. Có gì thì nói đi, không thì ngươi đi xung quanh mà thăm thú. Đừng làm phiền ta.
Bh’riu Liêng buông chân rồi lộn 1 cái, cả người dễ dàng đáp trên lan can. Rồi hắn cứ ngồi xổm trên đó hỏi Quốc Toản:
– Ta biết rồi, phía nam các ngươi muốn đối phó với Chiêm Thành nên tốt với người Cơ Tu bọn ta, phía bắc các ngươi muốn đối phó với Đại Minh gì gì đó nên mới tốt với người dân ở đây.
Quốc Toản phiền muộn: – Rồi thì sao nữa? Nói cho hết đi.
Bh’riu Liêng: – Ngươi chỉ đang lợi dụng bọn ta?
Quốc Toản thở dài, than phiền ngày nghỉ hiếm hoi xem ra cũng bị tên này phá mất, hắn ngồi dậy thong thả đáp:
– Ngươi nói đúng nhưng chỉ là một phần.
Bh’riu Liêng nghiêng đầu dò hỏi: – Là thế nào? Cụ thể hơn đi.
Quốc Toản: – Về cơ bản, chúng ta là quan hệ hợp tác, đôi bên cùng có lợi. Bọn ta được lợi mà các ngươi cũng được lợi. Ngươi nghĩ mà xem, bọn ta ôm được cả vùng đồng bằng rộng lớn, đất đai trồng trọt ăn không hết, có văn hóa có truyền thống riêng. Vốn dĩ nếu không có ai động tới bọn ta thì bọn ta cũng chẳng cần động tới ai làm gì. Nhưng lòng tham là vô đáy, phía bắc bọn ta cần rừng núi làm hiểm địa phòng giặc phương bắc, phía nam bọn ta cần Chiêm Thành ngoan ngoãn không khuấy lên khói lửa vùng biên. Chứ còn nói kiếm chác ở vùng rừng núi bạt ngàn này thì tự ngươi thấy đấy, ta đem hàng hóa lên vô kể mà có thu lợi được mấy đâu. Sao phải khổ thế? Mà kể ra nói cho đúng thì bọn ta cũng tham, cũng muốn mở mang bờ cõi chứ không riêng gì bọn chúng. Haha.
Quốc Toản cười hơi ngượng ngùng rồi ngừng lại nhìn cái mặt ngờ nghệch của Bh’riu Liêng rồi nói tiếp:
– Vì thế, ta muốn chúng ta cùng liên kết lại, dùng thứ có sẵn của mình để bù đắp cho thiếu thốn của người kia. Bọn ta có hiểm địa chống giặc bên ngoài, sơn dân có hàng hóa cải thiện cuộc sống lại được học hỏi những thứ mà các ngươi không biết. Đây chính là việc làm đôi bên cùng có lợi. Ta thấy, chúng ta có thể đời đời kết minh như thế này là tốt nhất. Ngươi không cần phòng ta, mà ta cũng không cần phòng ngươi, cùng nhau sống tốt, chẳng phải tốt hơn vạn lần à?
Bh’riu Liêng bĩu môi: – Nói thì hay lắm, nhưng người như ngươi xưa giờ đâu phải không có. Chiêm Thành cũng từng có thời gian chung sống hòa thuận với bọn ta, nhất là khi cần đối phó với đám người Mông Cổ gì đó. Nhưng chỉ được một thời gian, người cũ chết đi, người mới lại phòng bọn ta hơn phòng trộm, những chuyện tốt đẹp trước đó lại tan biến hết. Chuyện rồi lại đâu vào đấy, chẳng khác được. Còn ở đây, chẳng phải triều đình các ngươi cũng từng bỏ mặc sơn dân ở đây cho sơn tặc thoải mái cướp bóc đấy à? Ngươi lên muộn tý là họ kéo nhau tạo phản rồi. Người Tráng bên kia thảm cũng khác gì đâu?
Quốc Toản lại ngả người ra nền nhà, hai tay chắp sau đầu nhìn bầu trời đầy suy tư rồi thừa nhận:
– Cái này thì ngươi hoàn toàn đúng. Anh em trong nhà nhiều lúc còn nghi kỵ lẫn nhau, nói chi tới người khác. Nhưng chẳng phải ta còn rất trẻ à? Mới có 17 tuổi. Ta còn sống thêm 60-70 năm nữa là chuyện vặt, ta hứa, chỉ cần ta còn sống thì chuyện chúng ta bất hòa sẽ không bao giờ xảy ra. Chúng ta có thêm 60-70 năm chung sống hòa bình vui vẻ nữa chẳng phải quá tốt à? 60-70 năm là cả một đời người đấy, không ít đâu! Cứ tưởng tượng con cái chúng ta có thể vô tư mà sống là đã thấy thích rồi. Rồi biết đâu, trong mấy chục năm ta còn sống thì ta có thể tìm ra cách nào đó để thay đổi điều này, để chúng ta có thể chung sống hòa thuận.
Bh’riu Liêng tò mò, nhảy từ lan can xuống tới ngồi ngay trước mặt Quốc Toản, nhìn thẳng vào mặt hắn hỏi:
– Làm cách nào?
Quốc Toản vẫn ngắm trời nói tiếp:
– Người dưới xuôi bọn ta chung quy lại cũng chỉ cần các châu miền núi yên ổn, không tí tí lại bạo loạn xưng hùng xưng bá rồi chốc chốc lại kéo người xuống châu huyện phía dưới bọn ta để cướp phá. Người miền núi thì chung quy lại cũng chỉ cần được tôn trọng văn hóa, tôn trọng truyền thống, tôn trọng tiếng nói, được tạo điều kiện mua bán hàng hóa cần thiết, được sống tốt hơn, đầy đủ hơn…. Ta đang suy nghĩ cách để giải quyết hai vấn đề này.
Bh’riu Liêng nghe nhiều quá, mặt đần thối nhìn Quốc Toản hỏi:
– Ngươi nói dễ hiểu hơn được không?
Quốc Toản tặc lưới: – Đây nhá, ngươi thấy ta hay Trương Nghĩa đối với người Cơ Tu hay sơn dân ở đây thế nào? Các ngươi có phải rất có thiện cảm, vì bọn ta hiểu tiếng các ngươi, giao tiếp được với các ngươi, tôn trọng văn hóa của các ngươi. Lại thoải mái mua bán hàng hóa, những thứ cần thiết cho các ngươi đúng không?
Đợi Bh’riu Liêng gật đầu lia lịa rồi Quốc Toản lại nói tiếp:
– Thì đấy, với bọn ta cũng thế, người Cơ Tu phía nam, người Tày phía bắc đều không phải mối uy hiếp với bọn ta nữa, chúng ta hiện đang có quan hệ tốt, thậm chí là đồng minh để cùng chống kẻ thù chung, lại thấu hiểu lẫn nhau thì bọn ta cũng chẳng cần phải đề phòng nữa làm gì. Giờ quan trọng là phải duy trì được quan hệ này, dưới xuôi cần nhiều quan viên hiểu văn hóa, hiểu tiếng nói lại tôn trọng sơn dân để thay triều đình làm việc với các ngươi. Còn phía sơn dân thì cần người đứng lên duy trì quan hệ hòa hiếu này, không kích động sơn dân xưng hùng xưng bá là được. Nhưng nói thì dễ, làm thì khó.
Quốc Toản trầm ngâm: – Ta đã tính tới chuyện bảo Trần Kính đại ca cho mở lớp dạy một số quan viên trẻ hiểu tiếng nói, văn hóa của các ngươi, cho họ lên trên này sống, để luôn có quan viên giống như ta, giống Trương Nghĩa sẽ thay triều đình làm việc với sơn dân. Chuyện này thì dễ. Nhưng để Sơn dân thoải mái phát triển mà vẫn kìm chế được lòng tham xưng vương thì khó lắm. Cuộc sống đầy đủ, rồi ai cũng sinh ra lòng tham muốn ngồi ăn trên đầu người khác mà thôi. Tham lam là bản tính, cả bọn ta và các ngươi đều không khác nhau. Các ngươi chắc cũng từng thế, làng nào mà phát triển hơn kiểu gì chả muốn nhăm nhe chiếm lấy làng khác về làm của mình? Chỗ ngươi đã từng rồi đúng không?
Bh’riu Liêng tròn mắt như muốn nhai câu cắn chứ, hắn gật đầu liên tục:
– Làng to bọn ta từng chiếm bãi săn của làng nhỏ thì đúng là có, có nhiều ấy. Nhưng ngươi thông minh thế mà không có cách nào à?
Quốc Toản nhếch môi cười: – Giờ khen ta thông minh rồi cơ đấy. Cách thì ta cũng nghĩ ra một biện pháp tạm thời, giống như cách ta đang làm ở đây và Trương Nghĩa làm ở Kajo thôi. Điều này nhẽ ra ta không nói đâu, vì đây là chút lòng tham của ta cho người Việt. Nhưng cũng chỉ có thể để hạn chế xung đột cho chúng ta mà thôi. Còn để hạn chế các ngươi tự đấu đá tranh giành với nhau thì vẫn khó, chủ yếu phải dựa vào các ngươi cố gắng trong nhiều năm, tự mình học tập mới được.
Quốc Toản là người thông minh nhất mà Bh’riu Liêng từng tiếp xúc, lời của Quốc Toản nói ra hắn luôn rất tin tưởng. Quốc Toản bảo không nghĩ ra biện pháp thì hắn tin sẽ chẳng còn cách nào khác. Bh’riu Liêng lại càng tâm trạng, dù hắn không hiểu rõ tất cả những lời Quốc Toản nói nhưng câu “tự đấu đá tranh giành với nhau” người Cơ Tu hắn có lẽ là hiểu hơn ai hết. Một năm có 2 mùa lễ hội máu, hàng trăm người Cơ Tu sẽ chết vì chính lễ hội của mình. Dù hiện giờ lễ hội máu đã tạm thời thay đổi, nhưng chẳng ai biết sẽ được bao lâu. Giống như quan hệ giữa người miền xuôi và miền núi như chính hắn vừa nói, người cũ chết đi, người mới lên chuyện sẽ lại đâu vào đó. Bh’riu Liêng sợ rằng khi thế hệ của hắn và Pơ Loong Đắc chết đi thì người Cơ Tu lại quay về con đường cũ.
Quốc Toản thấy Bh’riu Liêng ủ rũ thì lên tiếng trấn an:
– Ngươi cũng không cần lo quá, thời gian còn dài, biết đâu chúng ta sẽ tìm ra biện pháp. Hơn nữa, dù qua đời chúng ta, chuyện lại đâu vào đó thì sơn dân cũng sẽ học hỏi được nhiều thứ trong thời gian chúng ta chung sống hòa thuận mà. Thứ đó dần dần sẽ thành của các ngươi, thấy lợi ích nó mà lại thì ta tin chẳng ai vứt bỏ chúng cả. Giống như việc học chữ của ngươi, nếu người Cơ Tu học được chữ, từ những kiến thức học được họ lại hiểu ra giá trị của việc chung sống hòa bình và có trật tự cũng nên.