Chương 285: Nỗi khổ của Tuệ Tĩnh.

Tuệ Tĩnh từng nhiều lần mất ăn mất ngủ vì những lời nói hoang đường của Quốc Toản, hơn ai hết hắn dường như hiểu được con người của Quốc Toản. Phật môn qua vài chục năm đã phát triển cường đại, chùa chiền mọc lên khắp nơi, tăng lữ tới hàng vạn, tín đồ không đếm xuể, tài sản, đất đai đồng ruộng của chùa chiền bạt ngàn không sách nào thống kê nổi.

Phật môn dường như đã nắm mọi thứ trong tay, bất cứ phú hộ, quan lại hay vương hầu nào cũng ít nhiều dính dáng quyền lợi tới một vài ngôi chùa. Hình thức đầu tư vào chùa chiền để giữ tài sản, để kiếm tiền những năm qua vẫn rất được ưa chuộng. Nhất là sau khi có quy định kiểm kê tài sản, các vương hầu, quý tộc lại càng ra sức đầu tư vào chùa chiền, coi như một hình thức gửi gắm, giữ tài sản lại cho con cháu phòng khi mình qua đời.

Chuẩn bị vào vụ mùa nên người lễ chùa rất ít, Tuệ Tĩnh một mình đi xuyên qua rừng trúc được trồng theo hàng nối rất cẩn thận, những bậc thang làm bằng đá đẽo gọt cẩn thận kéo thẳng lên cổng chùa cao lớn bằng gạch, lợp ngói xanh. Chỉ nhìn cánh cổng làm bằng gỗ quý, sơn đỏ, đính đầy đinh đồng cũng đủ biết quy mô của Tịnh Quang tự lớn tới mức nào.

Tuệ Tĩnh khẽ thở dài, khuôn mặt nặng nề tiến tới cánh cổng, cầm chiếc vòng bằng đồng sơn vàng phía trước gõ vào cánh cổng ba cai.

“Kẹt kẹt” Cánh cổng nặng nề mở ra, một tiểu sư phụ khoảng 13-14 tuổi ngó đầu ra chằm chằm nhìn Tuệ Tĩnh mặc bộ cà sa sờn rách vì buôn ba vất vả, chắp tay niệm:

– Nam mô a di đà phật. Xin hỏi, sư phụ tới tìm ai?

Tuệ Tĩnh cung chắp tay niệm phật chào lại:

– Nam mô a di đà phật. Phiền tiểu sư phụ vào báo với Trí Viễn đại sư, có Tuệ Tĩnh là trụ trì Viên Quang tự xin được gặp mặt.

Tiểu sư phụ thoáng nhìn một lượt Tuệ Tĩnh rồi gật đầu căn dặn:

– Đại sư chờ một chút, con quay vào báo với trụ trì rồi sẽ ra ngay.

– Làm phiền tiểu sư phụ.

Tiểu sư phụ đáp lễ rồi nhanh chóng rời đi, cánh cổng to lớn lại đóng sầm lại trước mặt Tuệ Tĩnh.

Tuệ Tĩnh có dịp để nhìn ngắm non nước xung quanh. Dưới chân ngọn núi thấp, đồng ruộng vẫn mênh mông bạt ngàn, đồng lúa dần chín vàng thích mắt, dưới đồng lố nhố người làm đồng, be bờ, nhổ cỏ, quăng gầu nước,…. một cảnh yên bình đồng quê rất đẹp nhưng lại khiến Tuệ Tĩnh cau mày khi những người làm đồng kia lại toàn mặc bộ vải thô màu xám tro của phật tử. Tuệ Tĩnh vì thế mà chẳng thể cãi được khi Quốc Toản chửi chùa chiền tham lam vô độ, vơ vét ruộng tư rẻ mạt, ngồi mát ăn bát vàng mà chẳng phải đóng mấy đồng thuế. Xung quanh chùa chiền, người dân đều trở thành người nhận khoán làm công cho chùa, bận mải quanh năm mà ăn chẳng đủ no.

Càng nhìn càng đau lòng, nhưng Tuệ Tĩnh lại ngộ ra, phật môn không hẳn tạo lên con sóng gió này vì Quốc Toản ngông cuồng khiêu khích phật môn ở Yên Tử, mà còn vì nhân công. Xung quanh Ngự Thiên, người dân vì mức tô cao, cày cấy chẳng đủ ấm bụng, mùa màng thì bị giặc Chiêm phá, trong khi tiền công ở Ngự Thiên cao, trả tiền đều đặn, việc nhiều nên nhiều người thà bỏ nhà cửa thành lưu dân, đi làm công cho Quốc Toản còn hơn ở lại bám đồng bám ruộng chờ chết đói.

Chùa chiền, địa chủ các huyện quanh Ngự Thiên vì thế thiếu người làm công, thiếu người nhận tô trầm trọng. Nếu trước kia sư sãi, phật tử đôi khi chỉ cần ngồi tụng kinh gõ mõ, ruộng đồng để nông dân khoán lo cày cấy rồi thu tô là đủ béo mẫm thì nay phải tự mình xuống đồng lội bùn phơi nắng, nhưng dù thế thì số ruộng bị bỏ không cũng dần nhiều hơn. Phần nào vì thế mà dao ngôn ở quanh đây là mạnh mẽ nhất, thậm tệ nhất.

– Đại sư, mời người đi theo con. Sư phụ đang chờ người bên trong.

Cánh cửa lần nữa mở ra, tiểu sư phụ lúc trước lễ phép mời Tuệ Tĩnh đi theo. Tuệ Tĩnh khẽ khom người đa tạ rồi lặng lẽ theo bước tiểu sư phụ vào bên trong.

Đã lâu chưa tới Tịnh Quang Tự, nên ngay khi bước vào Tuệ Tĩnh đã không giấu nổi cảm xúc choáng ngợp trước quy mô của chùa.

Vừa bước vào sân, bức tượng quan âm bằng đồng cao gần 2 thước, cả khoảng sân rộng cả trăm bước mỗi chiều được lát đá sạch bóng, trên sân bày biện 18 cây nến bằng đá chạy dọc vào tới trung điện, kể cả ban ngày bên trong vẫn có nến đang cháy. Nến vốn là thứ xa xỉ, trong dân gian chỉ có phú hộ mới dám dùng. Tịnh Quang tự lại có thể thoải mái dùng cả ngày lẫn đêm, đốt cả ngoài sân thế này đủ để biết tài lực lớn tới mức nào.

Trong gian điện chính cao lớn với 2 tầng mái nguy nga, 40-50 tăng sư tụng kinh niệm phật trong hương khói nghi ngút, tiếng tụng, tiếng mõ vang lên đều đều đầy nội lực. 10 sư hàng đầu quần áo thẳng tắp, mặc áo cà sa đỏ thêu chỉ vàng lấp lánh rất đẹp. Dù đẹp thế nhưng Tuệ Tĩnh càng nhìn càng thấy lòng quặn thắt nên bước chân nhanh hơn, từ đó mắt chỉ dám nhìn xuống đất, tấm lưng lại càng còng xuống.

– Tuệ Tĩnh, đã lâu không gặp. Có lẽ gần 20 năm rồi nhỉ?

Bước vào tịnh xá, Tuệ Tĩnh đối diện với Trí Viễn cứ như hình ảnh trái ngược của mình. Trí Viễn có đôi lông mi dài, mặt tròn tròn phúc hậu, quần áo thẳng tắp không một nếp nhăn, cả gian phòng toát lên mùi trầm thơm tho dễ chịu. Tuệ Tĩnh chắp tay trước ngực chào lại:

– Trí Viễn đại sư, chính xác là 19 năm 8 tháng chúng ta mới gặp lại.

Trí Viễn mời Tuệ Tĩnh ngồi xuống đối diện, để tiểu sư phụ bưng trà lên mời xong lui ra ngoài rồi mới nói:

– Phải, Khi đó ta về Tịnh Quang tự tu tập, còn Tuệ Tĩnh quay về Hải Triều tự chuyên tâm nghiên cứu chữa bệnh cứu người. Mới đó mà thấm thoát đã gần 20 năm trôi qua.

– Phải, khi đó Tịnh Quang tự chỉ là một ngôi chùa nhỏ khác xa với bây giờ.

Trí Viễn nghe Tuệ Tĩnh nói thì không khỏi hiện lên chút tự hào trên mặt, dang tay tươi cười đáp:

– Đúng thế, trải qua bao tâm huyết, cuối cùng cũng có ngày Phật môn rạng rỡ. Tịnh Quang tự giờ đây không chỉ là nơi tu học, mà còn là chốn nương tựa cho muôn dân và tăng ni phật tử.

Tuệ Tĩnh nhẹ đặt chén trà xuống bàn, giọng trầm lắng:

– Nhưng dân quanh đây lại càng ngày càng khốn khổ. Ruộng đất bị gom về chùa, người người mặc áo phật tử mà còng lưng xuống bùn. Có còn là nương tựa, hay chỉ là gánh nặng?

Trí Viễn khuôn mặt hơi đanh lại, nụ cười dần biến mất, trờ về vẻ ngưng trọng đối diện với Tuệ Tĩnh đáp:

– Tuệ Tĩnh, ngươi vẫn thẳng thắn như xưa. Ta cứ tưởng hôm nay cố nhân gặp lại có thể hàn huyên chuyện cũ. Nhưng thôi, cũng tốt. Vậy nói thẳng: Ngươi đến đây là vì Quốc Toản? Là hắn sai ngươi tới?

Tuệ Tĩnh lắc đầu, đôi mắt u buồn mà cương quyết:

– Không ai sai ta cả. Ta tới không để bảo vệ một con người, mà là để giữ lấy tinh thần Phật pháp. Phật môn đang dần rời xa lý tưởng ban đầu: thanh tịnh, từ bi, vô úy. Hiện giờ, phật môn bị quá nhiều thứ phù phiếm xen vào không phải là phúc mà là đại họa. Trí Viễn, dừng lại đi, bây giờ thay đổi vẫn còn kịp.

Trí Viễn im lặng giây lát, rồi chậm rãi lần chuỗi tràng hạt. Giọng ông trầm xuống, không còn mềm mỏng:

– Phát dương quang đại Phật giáo, là điều bao đời Tổ sư mong ước. Nay chúng ta có thể dựng chùa khắp nơi, độ tăng hàng vạn, giúp bá tánh quy y, giáo hóa chúng sinh trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Phật pháp hưng thịnh, quốc gia cũng yên. Đây há chẳng phải điều đáng mừng?

Tuệ Tĩnh nhìn thẳng vào mắt Trí Viễn, ánh nhìn vừa đau đáu vừa tha thiết:

– Giúp bá tánh hướng phật, hướng thiện, tránh làm điều ác là phúc. Nhưng để bá tánh đói khổ, bán ruộng nhường đất cho chùa, làm kẻ làm thuê mặc áo xám tụng kinh rồi vẫn không no bụng… Đó không phải hoằng pháp, mà là làm trái nhân quả. Phật môn sinh ra để cứu khổ, không phải để tích của cho bản thân. Nhìn quanh chùa người người khổ cực mà vẫn phải gánh vác ruộng chùa đấy là chúng ta đang tạo nghiệt.

Trí Viễn khẽ gật đầu, giọng lặng như gió thoảng:

– Vậy theo ngươi, Phật giáo nên lui vào núi sâu, chỉ tụng kinh niệm Phật? Ăn đói mặc rách mới là tu hành? Rồi chết trong âm thầm, đói khổ như như sư phụ của chúng ta mới đúng?

Tuệ Tĩnh đáp ngay, không chút ngần ngại thậm chí có chút mất bình tĩnh:

– Không. Phật giáo không thể quay lưng với xã hội. Nhưng càng bước ra ánh sáng, càng phải giữ được cái tâm thanh tịnh. Càng có quyền lực, càng phải tự soi mình. Nếu không, sẽ trở thành công cụ của quyền thế, chứ không còn là ánh đuốc dẫn đường cho chúng sinh trong đêm tối. Chùa ngày càng nguy nga lộng lẫy, ruộng nương ngày càng nhiều không biết tới giới hạn. Đấy chính là lòng tham. Thử hỏi, người dân đói khổ có còn thấy Phật trong những bức tượng cao lớn nguy nga kia không? Sư phụ đồng cam cộng khổ với người dân, nhịn đói mặc rách, nhường miếng cơm cho thân phận đói khổ đấy là hành thiện, người chính là người đã đem phật vào trong lòng dân chúng Giao Thủy.

Trí Viễn ánh mắt thêm lạnh lùng đáp:

– Ngươi nói đúng, Tuệ Tĩnh. Nhưng đất chùa nhiều thì người dân có chỗ làm, có cơm ăn, không phải chịu thứ sưu cao thuế nặng của triều đình của địa chủ. Đấy cũng là một cách làm phúc vậy. Phật ở trong tâm, còn hình tướng bên ngoài, to hay nhỏ đều là phương tiện. Muốn độ người thì phải có thực lực. Muốn có thực lực, phải có tài, có người, có quyền. Ta đang giúp phật môn có những thứ này, để tương lai có thể càng làm được nhiều việc thiện hơn cho dân chúng.

Tuệ Tĩnh càng thêm u buồn đáp:

– Lực ấy đến từ lòng tin, không phải từ quyền uy. Khi chùa to nhưng lòng người xa Phật, thì ấy là mất gốc. Phật môn hưng thịnh nhưng xã hội lụi bại thì đấy là dấu hiệu của hủy diệt.

Trí Viễn im lặng hồi lâu, rồi chậm rãi đứng dậy, quay lưng lại phía Tuệ Tĩnh, nhìn qua cửa sổ ra sân chùa rộng lớn:

– Đường ngươi chọn là con đường khổ hạnh, dùng niềm tin để giáo hóa. Còn ta, chọn con đường thực tế, dùng những thứ thiết thực nhất để giáo hóa chúng sinh. Dù sao, chúng ta đều vì Phật môn. Chỉ khác nhau ở cách đi.

Tuệ Tĩnh bỗng trở nên cương quyết đứng dậy, cúi chào hành lễ:

– Nếu vậy, mong một ngày huynh sẽ nhìn lại con đường mình đi, trước khi mọi chuyện trở nên quá muộn. Huynh hãy nhớ, có những sai lầm không thể sám hối bằng một tràng hạt hay một ngàn lần tụng kinh.

Trí Viễn quay đầu lại, mắt ánh lên tia sáng lạnh lùng nhưng vẫn giữ giọng điềm đạm:

– Ngươi có lý. Nhưng lý lẽ không thể cứu được ngàn vạn kẻ đói. Còn quyền lực thì có thể.

Tuệ Tĩnh không biết phải nói gì thêm. Ánh mắt chùng xuống, đôi vai như nặng trĩu. Hắn chắp tay cúi nhẹ, rồi lặng lẽ quay người bước đi. Vừa ra tới ngưỡng cửa, hắn dừng lại, giọng nói khẽ nhưng dứt khoát:

– Trí Viễn, có người nhờ ta chuyển một câu thế này: “Phật môn … hãy thu lòng tham và dã tâm của mình lại. Nếu không, ngày tàn của phật môn sẽ đến mà không ai có thể cứu vãn nổi.”

Trong tịnh thất, Trí Viễn ngồi im, mặt không đổi sắc, nhưng bàn tay đang lần chuỗi tràng hạt khẽ siết chặt, các đốt tay nổi rõ. Khóe môi nhếch lên, để lộ vẻ lạnh lùng, ngạo mạn nhưng đầy tự tin:

– Dựa vào vị vương gia trẻ tuổi còn đang núp bóng mẹ mình đấy ư? E rằng, chính hắn mới là người nên tự lo cho bản thân.

Trí Viễn hơi dừng lại một nhịp, ánh mắt trở lên sắc bén rồi tiếp tục nói:

– Giúp ta chuyển lời cho hắn: “Đừng quá ngông cuồng và tự đại, cứ yên ổn mà làm một vị vương gia cao cao tại thượng, công lao trong quá khứ đã đủ cho hắn no đủ cả đời. Hắn từ đầu đã không phải là Trần Quốc Toản, đừng nhầm lẫn”

Tuệ Tĩnh im lặng rất lâu ở ngưỡng cửa, gió nhẹ thổi vạt áo tung bay, hắn khẽ thở dài khi mọi thứ dường như đều đúng như lo sợ của bản thân. Phật môn đã quá tự đại. Tuệ Tĩnh quay đầu lại nhìn thẳng vào Trí Viễn lên tiếng cảnh báo cuối cùng trước khi rời đi:

– Huynh sai rồi, hắn …. chính là Trần Quốc Toản. Đừng vì hắn trẻ mà lầm tưởng rồi coi thường hắn, hắn không hề ngông cuồng, người đang ngông cuồng chính là phật môn chúng ta. Nhớ lấy, hãy dừng lại trước khi quá muộn.

Nói rồi, hắn quay lưng bước đi không ngoảnh lại. Ánh mắt Trí Viễn từ sau bóng áo bạc kia dần trầm xuống. Vẻ mặt bình thản phút đầu giờ đây đã biến mất, thay vào đó là làn sóng giận dữ âm ỉ, và một tia ác ý lóe lên trong đôi mắt.

———————————-

Chương này khó viết quá, nhiều chỗ còn lủng củng thì mong các bạn thông cảm.