Chương 280: Nỗi khổ của Trương Đỗ.

Ảnh hưởng của dao ngôn rất lớn, rất khó lường, rất khó nắm bắt. Đặc biệt với những nơi người dân tôn kính thần phật như ở Đại Việt, sức mạnh của dao ngôn càng khủng khiếp. Nhất lại là thứ dao ngôn xuất phát từ miệng phật tử truyền đi kèm theo đủ thứ huyền bí dè đúng lúc này xuất hiện.

Một cây đa vài trăm tuổi ở giữa cánh đồng, trong một đêm bị sét đánh chẻ làm đôi. Thân cây tách ra để lộ ra phiến đá bên trong, cứ như cây đa này vài trăm năm qua đã ôm ấp viên đá như ấp trứng chờ ngày nở. Khói bụi tan đi, trên phiến đá khắc bốn câu thơ:

“Dưới sao Tham Lang ánh rơi tàn,

Đệ tử giáng trần, loạn thế gian.

Huyết vân che nguyệt, trời than khóc,

Thiên tai mở lối, họa khôn lường.”

Nơi khác, vài nông dân từ canh 5 vác cuốc đi ra đồng, giữa tháng 4 oi ả, một màn sương dày đặc từ đâu ập tới che kín núi rừng, điều mà trước nay chưa từng có. Sương vốn dĩ chỉ xuất hiện từ tháng 10 đến tháng 2 hàng năm. Màn sương dày đặc nhưng chỉ là là mặt đất, che lấp toàn bộ đường xá, đồng ruộng. Trong ánh sáng lờ mờ của ban mai, một ông lão râu tóc bạc phơ, mặt mày phúc hậu, tay chống gậy, mặc bộ vải trắng tinh bước đi trên làn sương như đang cưỡi mây mà bay. Những người nông dân vội vã quỳ mọp xuống đất vái lạy cho rằng mình được thấy thần tiên. Ông lão thương xót nhìn những người nông dân nghèo khổ mà cất tiếng cảnh báo, âm thanh vang vọng như tiên âm từ trên trời dội xuống rồi tan biến vào hư không:

“Lệnh trời đã hạ, sao mờ tan,

Đệ tử Tham Lang bước cõi phàm.

Dân gian hãy gắng tìm nơi ẩn,

Chớ để cuồng phong cuốn phận yên.”

Những bài đồng dao dễ nhớ dễ thuộc dễ hiểu giờ được bọn trẻ con kéo nhau reo đọc khắp xóm làng. Những câu chuyện thần bí được thì thầm rỉ tai bán tán dưới mỗi gốc cây, mọi hàng nước, khắp các cánh đồng.

Ngự Thiên dường như là tâm điểm của những dao ngôn, câu chuyện Quốc Toản dùng thần khí vô hình được Tham Lang Tinh Quân ban cho dễ dàng hạ gục kẻ địch trong vài trăm bước để cứu vợ lại lần nữa nổi lên. Mức độ thêu dệt càng khủng khiếp, nhiều nơi đã cho rằng thứ này có ngàn dặm sát nhân. Tệ nhất là điều này lại từng do chính những binh sĩ theo Quốc Toản trở về ba hoa phét lác khi lê la trà nước, thế nên người ta nhắc lại cũng chẳng biết cách nào mà bào chữa.

Nhìn đoàn người nối đuôi kéo theo đồ đạc rời Ngự Thiên càng lúc càng đông, bà Tám nhổ toẹt một bãi nước bọt xuống nền đường rồi chống tay ngang hông chửi:

– Một lũ vong ơn bội nghĩa, thấy lợi thì bu đến như ruồi, vì vài thứ xàm ngôn mà phủi đít bỏ đi. Không nhớ lại, một năm trước mùa màng thất bát là ai đã giúp các ngươi có công ăn việc làm. Lúc loạn lạc là ai đã dẫn quân đuổi giết kẻ thủ. Một lũ ăn cháo đá bát….

Bà Tám chửi rất ngoa, khiến những người lỉnh kỉnh gồng gánh đồ đạc ngoài được phải cúi gằm mặt, không ai dám ngẩng mặt lên nhìn đường, cứ lặng lẽ lê bước.

Chỉ có sau lưng bà Tám vang lên bình phẩm:

– Có người cho rằng, nhân tâm là thứ quý giá nhất, có nhân tâm, lòng người hướng về thì chuyện khó mấy cũng thành, có nguy mấy cũng an. Nhưng cũng có người cho rằng, nhân tâm quý giá không phải vì nó cao cả, mà vì lòng người vốn rẻ mạt. Khi thuận lợi, người người tìm tới xúm quanh, ai cũng muốn kết giao, ai cũng muốn gọi nhau là bạn. Tới khi họa nạn, bên ta còn được mấy người? Lòng người vốn rẻ mạt như thế, chính vì lòng người dễ đổi thay, nên một chút nhân tâm mới trở nên đáng quý như vậy. Bà Tám, bà không cần vì những người như họ mà tức tối, bà cứ mặc bọn họ.

Bà Tám hừ lạnh quay về phía Trần Đình Thâm ngồi trong quán, tay trái cầm chén trà đưa lên nhâm nhi, tay phải cầm quyển sách chăm chú đọc chẳng hề để ý tới dòng người ngoài đường. Bà Tám trong lòng vẫn chưa vơi bực tức, tiến lại gần gặng hỏi nhưng tay lại đẩy đĩa bánh tới trước mặt hắn làm như hối lộ:

– Còn thầy thì sao? Thầy có định rời đi nhưng bọn họ không?

Trần Đình Thâm là học trò được Quốc Toản thuê về dạy học cho Tiểu Đào, rồi sau Bình Dân Viện hoàn thành thì hắn đảm nhiệm việc dạy học cho bọn trẻ con trong trang. Được bà Tám mời bánh, Trần Đình Thâm cứ vô tư bốc lên một cái ăn ngon lành đáp:

– Bà Tám, con đâu có ngu. Cuộc sống của con ở đây rất tốt, con ở đây còn chuẩn bị cho kỳ khoa cử sắp tới. Con đâu dại gì mà nghe mấy lời sàm ngôn kia chứ.

– Sao ngươi biết triều đình sắp tổ chức khoa cử?

Bà Tám còn chưa kịp vui mừng, thì từ phía sau một ông lão tóc tai bù xù, mặt mày bụi bặm, bộ quần áo đã sờn nay còn lấm lem bùn đất nhìn càng tàn tạ hơn. Nhưng giọng nói vẫn uy nghiêm không pha chút mệt mỏi như dáng vẻ bên ngoài. Lão chỉ hỏi thế rồi tự nhiên tiến vào quán, cầm chén trà trước mặt của Trần Đình Thâm lên tu cho đã cơn khát. Trần Đình Thâm vội đứng dậy rồi khuôn phép vái:

– Học trò bái kiến Đình Úy Tự Khanh đại nhân.

Danh tiếng của Trương Đỗ ở Đại Việt bây giờ chỉ xếp sau Văn Trinh Công mà thôi. Bà Tám lúc này mới nhận ra ông già tàn tạ kia là Trương Đỗ, cũng vội đứng dậy rồi quỳ xuống khấu đầu.

Lão Trương Đỗ dìu tay bà Tám lên, mắt vẫn nhìn về phía Trần Đình Thâm truy hỏi:

– Ngươi vẫn chưa trả lời câu hỏi của ta? Sao ngươi biết triều đình sắp tổ chức khoa cử?

Lão Trương Đỗ dường như cứ hở ra là muốn tra án, nếu có ai làm lộ ra chuyện khoa cử, tin rằng lão sẽ không ngại mà bắt về hỏi tội. Trước ánh mắt soi xét của lão Trương Đỗ, Trần Đình Thâm thì không hề lúng túng đáp:

– Bẩm đại nhân, Tân Vương mới lên, tổ chức khoa cử để tuyển chọn người tài về phò tá là chuyện nên làm. Học trò chỉ suy đoán như thế mà thôi. Còn nếu không phải, học trò tiếp tục ở đây mài dùi kinh sử, dạy học trẻ con cũng là điều đáng mơ ước.

– Hừm, coi như ngươi thông minh. Thứ thối tha trên triều đã quá nhiều, ta không hi vọng đám học trò các ngươi học theo thói xấu của bọn chúng.

Trần Đình Thâm chắp tay vái dài đáp:

– Đa tạ lời dạy bảo của đại nhân. Học trò xin khắc ghi.

Trương Đỗ gật đầu tán thưởng thái độ của Trần Đình Thâm rồi hơi quay đầu liếc nhìn ra phía sau hỏi:

– Lê tri huyện, còn chỗ ngươi thì sao? Tình hình mấy hôm nay thế nào rồi?

Trương Đỗ là người mà quan viên nào cũng e sợ, không dám lại gần, không dám bắt chuyện, không dám giao du. Lê Đạo cũng không phải ngoại lệ, hắn đang rón rén bước đi như mèo muốn lặng lẽ đi xa khỏi quán của bà Tám nhưng dường như chẳng chuyện gì thoát được ánh mắt của Trương Đỗ. Lê Đạo hơi khựng lại, chớp mắt cái thay đổi thái độ, tỏ ra bất ngờ rồi nhanh chân bước lại phía Trương Đỗ vái:

– Trương đại nhân? Hạ quan bái kiến Đình Úy Tự Khanh đại nhân. Đại nhân chẳng phải đang ở Thái Nguyên ư, sao nay người lại tới đây, hơn nữa, bộ dạng của đại nhân có hơi ….. khiến hạ quan nhất thời không nhận ra, xin đại nhân lượng thứ.

Trương Đỗ phất tay áo rồi chắp hai tay ra sau lưng nhìn về phía vương phủ đáp:

– Chẳng phải nhờ ơn vị vương gia đại tài của chúng ta đấy à? Lần đầu tiên trong đời lão già này nếm trải cảm giác 2 ngày 1 đêm đi hơn 300 dặm. Lê tri huyện, đừng luyên thuyên nữa, nói cho ta xem tình hình Ngự Thiên thế nào rồi? Vương phủ có biện pháp gì chưa?

Đối diện với ánh mắt của Trương Đỗ, chẳng mấy người có thể nửa lời dối trá. Lê Đạo bước vào quán, đợi bà Tám, Trần Đình Thâm hiểu ý rời đi mới vái dài nói:

– Hậu quả của dao ngôn tới nhanh hơn hạ quan nghĩ. Trong năm ngày đã có hơn 500 hộ rời đi, vài xưởng thủ công bắt đầu thiếu người làm, vài xưởng dân gian thì bắt đầu muốn trả lại mặt bằng kho bến. Hiện tại, mọi thứ mới giới hạn ở lực lượng lao động, còn cao hơn nữa thì hạ quan chưa thể biết được. Còn Vương phủ thì tới giờ vẫn nằm im chịu trận, chưa có hành động gì.

Trương Đỗ nghe thế thì mất kiên nhẫn trách mắng trước khi bỏ đi:

– Các ngươi quá coi thường phật môn. Chuyện mới chỉ bắt đầu thôi, thứ tồi tệ hơn còn ở phía sau. Lê tri huyện, nhờ ngươi dán cáo thị và tìm cách truyền tin tới những huyện xung quanh, Đình Úy Tự từ mai tại Hoài Văn vương phủ tra án, dân gian ai có oan khuất có thể tới kêu oan bất kể lúc nào.

Lê Đạo hơi ngớ ra rồi hồ hởi vái theo bóng lưng thẳng tắp của Trương Đỗ:

– Hạ quan tuân lệnh!

Trương Đỗ đăm chiêu ngược dòng người lỉnh kỉnh đồ đạc mà bước về phía vương phủ, đi qua Bình dân viện, lão không kìm được mà ghé vào, nhìn gian nhà thứ 3 dài tới gần trăm bước đã hoàn thành, tiếng trẻ con bập bẹ đọc chữ vọng ra đều đều thì khuôn mặt mới giãn ra được một chút.

“Hữu giáo vô loài” suy cho cùng cũng là ước muốn tột cùng của những nho sinh như lão Trương Đỗ. Ngàn năm qua, thứ này mịt mù chẳng thấy tương lai, lão Trương Đỗ đi gần hết đời người vốn chẳng còn chút hi vọng, nhưng ở đây là lần đầu tiên cho lão thấy được: “ít nhất ở một phạm vi nhỏ nào đó “hữu giáo vô loài” thật sự có tồn tại. Rồi tương lai biết đâu…..”

Lão Trương Đỗ lắc đầu bỏ dở suy nghĩ tươi đẹp trong đầu lẩm bẩm rồi bước tiếp:

– Trước mắt, phải qua được cơn sóng gió này đã.

Tới trước cửa tế sinh đường, vẫn đông người xếp hàng chờ khám, lão Trương Đỗ chẳng ngần ngại mà bước vào bên trong, cũng đúng lúc lặp Tuệ Tĩnh xách tay nải bước ra, lão Trương Đỗ nghiêm mặt hỏi:

– Tuệ Tĩnh, làm ra chuyện này có phần của ngươi không? Tay nải kia là ngươi muốn rời đi hay muốn vì Hoài Văn vương mà lao tâm một phen.

Tuệ Tĩnh vẫn vẻ điềm đạm nhưng ánh mắt thì có chút xấu hổ xen lẫn buồn phiền khó tả niệm một câu phật rồi đáp:

– Nam mô a di đà phật. Trương đại nhân, bần tăng hổ thẹn vô cùng vì những chuyện xảy ra mấy ngày qua nhưng bần tăng không có ý định rời đi. Ở đây bần tăng được thỏa sức chữa bệnh cứu người, là điều bần tăng hằng ao ước. Bần tăng chỉ muốn đi một chuyến để gặp các đồng môn, mong có thể cứu vãn tình thế bi đát này. Cơ hội mà Vương gia ban cho, bần tăng không thể cứ đứng nhìn nó bị hủy hoại được.

Trương Đỗ khẽ gật đầu hài lòng khi Tuệ Tĩnh không phải muốn rời đi, nhưng lại hứng thú tỏ ra ngạc nhiên mỉm cười hỏi lại:

– Ô, sao ta nghe như Tuệ Tĩnh đại sư như đang lo lắng cho phật môn chứ không phải cho Hoài Văn vương nhỉ?

Tuệ Tĩnh nhắm mặt niệm phật rồi chua chát đáp:

– Trương đại nhân, bần tăng may mắn được tiếp xúc với Hoài Văn vương gần một năm qua, cũng hiểu phần nào con người của vương gia. Khó khăn lắm bần tăng mới xin được thời hạn bốn năm cho phật môn, nhưng chuyện thành ra thế này, nếu còn tiếp tục thì e rằng sau đây tai họa của phật môn chẳng thể cứu vãn. Chuyến đi này, bần tăng chỉ muốn cứu vãn lại phần nào tai kiếp sắp tới.

Trương Đỗ nhếch môi cười nói trước khi nghiêng người tránh đường cho Tuệ Tĩnh:

– Tuệ Tĩnh đại sư quả nhiên thông thái, phật môn ai cũng được như đại sư thì tốt biết mấy. Xin đại sư chuyển lời của hạ quan cho những đồng môn của ngài, bảo chúng: “Thu lòng tham và dã tâm của bọn chúng lại, bằng không, khi chuyện này qua đi thì ngày tàn của bọn chúng sẽ không thể xoay chuyển.”

– Bần tăng đã hiểu.

Tuệ Tĩnh hơi cúi đầu niệm phật một câu rồi rời đi, nhìn bóng lưng hơi còng xuống của Tuệ Tĩnh, trong lòng Trương Đỗ có chút ngổn ngang than thở:

– Hoài Văn vương, ngài thật liều lĩnh. Thân già này sẽ cố hết sức giúp ngài một tay.