Chương 237: Buổi chầu cuối năm.

Buổi chầu cuối năm là buổi chầu tề tựu rất đông đủ quan viên, các vị vương hầu kín tiếng, ít khi lộ diện trong Hoàng tộc cũng tới góp mặt. Cũng là buổi chầu đầu tiên của Trần Kính và Trương Đỗ sau một thời gian vắng mặt trên triều.

Từ đầu, những bản báo cáo dài lê thê của các Thượng Thư sảnh đã ngốn mất nửa ngày trời. Dù có cố dùng lời lẽ tốt thế nào thì triều chính năm vừa qua vẫn là một năm hỗn loạn như nhiều năm gần đây của Đại Việt. Quốc khố lại có thêm một năm bị thâm hụt, thu không đủ bù chi. Thảm nhất là Thăng Long thu chỉ bằng nửa năm ngoái, chỉ có điểm sáng là huyện Ngự Thiên có thương thuế tăng vọt tới mấy chục lần. Cả năm rất ít vấn đề được giải quyết, những vấn đề nhức nhối từ ruộng đất, thuế quan, phật giáo,… cuối cùng cũng chỉ kết thúc bằng cuộc cãi vã của triều thần. Chỉ có thảm họa bị Chiêm Thành đốt phá vào tận Thăng Long là có vẻ thống nhất được ý kiến của các đại thần, ai cũng ngầm hiểu chuyện này cần được nói giảm nói tránh. Một phần cũng vì Nghệ Tông do dự không quyết, đã lâu rồi Đại Việt không có vị quân chủ quyết đoán, đủ sức trấn nhiếp triều đình.

Báo cáo vừa hết, Đỗ Dự mồm thiếu 3 cái răng cửa bước ra tranh phần nói trước:

– Khởi bẩm Hoàng Thượng, thần Đỗ Dự có điều muốn tâu.

Nghệ Tông đang nghe báo cáo tới buồn bã, có Đỗ Dự bước ra thì hơi nhổm dậy khó hiểu nhìn Trương Đỗ, lão đứng đầu ngự sử đài còn đang đứng im thì không hiểu cấp dưới lên cướp lời là vì sao? Nghệ Tông hỏi:

– Được Đỗ Dự, khanh có gì muốn tâu.

Đỗ Dự vái dài tạ ơn:

– Tạ ơn Hoàng Thượng. Bẩm Hoàng Thượng, thần là quan ngự sử, nghe chuyện tấu lên là chức phận. Thần là quan nhỏ, dưới quyền quản hạt của Ngự Sử đại phu đứng đầu Ngự Sử đài. Thần biết giành ra tấu trước là vượt cấp, nhưng hôm nay ở đây, thần muốn truy vấn Ngử Sự Đại phu Trương Đỗ, vì sao tấu chương chất đống ở Ngự Sử Đài mà đại nhân giữ lại, không tấu lên triều đình?

Đỗ Dự vừa dứt lời, Bùi Quện quan Ngự Sử Tiểu Thừa cũng bước ra tâu, thể hiện rõ thái độ bất mãn trong lòng:

– Bẩm Hoàng Thượng, thần Bùi Quện cũng muốn truy vấn Trương đại nhân vì sao các tấu chương của mình đều bị giữ lại, không được tấu lên.

– Chúng thần cũng thế, không rõ vì sao mọi tấu chương trong tháng qua đều bị chặn lại mà không một lời giải thích.

Bùi Quện vừa dứt lời, 5-6 quan viên phía dưới cũng nhao nhao bước ra tố tấu chương của họ không hiểu vì sao đều bị Ngự Sử đài, Thượng Thư Sảnh chặn lại. Nghệ Tông nhìn bên dưới nhao nhao, Trương Đỗ vẫn bình chân như vại chẳng có ý định đứng ra biện bạch thì lên tiếng hỏi:

– Trương ái khanh, vì sao lại có chuyện này?

Trên triều, Trương Đỗ là con hổ cô độc, chẳng ai đứng ra nói giúp lão cả. Thực ra, lão Trương Đỗ cũng chẳng cần ai nói giúp. Lão sẽ chẳng thèm bước ra nếu những mũi dùi kia chỉ hướng vào lão, nhưng được hỏi tới, lão Trương Đỗ bước ra khom người vái:

– Khởi bẩm Hoàng Thượng, những tấu chương không hợp quy củ, vô căn vô cứ, ăn nói hàm hồ, không đủ hệ trọng xưa nay đều không tấu lên. Đấy là quy định. Ngự Sử Đài, Chủ thư thị Ngự Sử chỉ làm đúng quy định mà thôi.

Lão Trương Đỗ chẳng nể nang gì cả, lời của lão chỉ còn thiếu chỉ mặt từng quan viên nói rõ tấu chương của họ như rác mà thôi. Bùi Quện cố nhịn nhân cơ hội bung luôn chuyện hắn tấu ra:

– Trương đại nhân, ngài là trọng thần nên cẩn thận lời nói. Dù tại hạ chỉ là tiểu quan nhưng cũng xin hỏi, ngài nói thế nào là ăn nói hàm hồ, thế nào là chuyện không hệ trọng? Ta tấu có kẻ mua chuộc nhân tâm, luyện quân rèn giáo mưu đồ bất chính là chuyện không đủ hệ trọng?

Phía dưới cũng bắt đầu nhao nhao lên, muốn dùng chục cái miệng để dìm lão Trương Đỗ xuống:

– Đúng thế, nghe đồn tấu sự là chức trách, sao lại bảo là ăn nói hàm hồ?

– Ta tấu có kẻ liên kết ngoại tộc, đám ngoại tộc còn cả ở đó, ngài dám bảo vô căn vố cứ?

……

Trương Đỗ mày dần nhíu lại, râu hùm vểnh lên, lão chỉ mặt cả đám quan viên đang nhao nhao quát lớn, người nhỏ nhưng giọng lão thì rất lớn, áp toàn bộ những kẻ khác xuống:

– Một đám vô sỉ. Khi không mà tất cả các ngươi cùng liên danh đàn hặc một vị vương gia trẻ tuổi mới kế vị vài hôm? Vì đống tấu chương của các ngươi, ta đã phải gác lại công việc, tự mình tới Ngự Thiên xem xét một chuyến. Các ngươi là một lũ ăn nói hàm hồ, tầm bậy tầm bạ. Người ta cho nô lệ ăn no một chút, mặc ấm một chút thì cho rằng dung dưỡng ngoại tộc? Dạy trẻ viết chữ, tìm thầy về chữa bệnh cho trang hộ thì bảo thu mua nhân tâm? Rèn gia nô kỹ một chút thì bảo mưu đồ bất chính? Có phải các ngươi muốn ép toàn thiên hạ này phải thành người xấu, thành người vô cảm ra sức bóc lột người khác mới vừa lòng các ngươi? Cả đám người lớn hùa vào muốn cả vú lấp miệng em một tiểu tử vừa mới qua tuổi 16. Các ngươi không thấy xấu hổ à?

lão Trương Đỗ chửi quá hăng, chẳng kiềm chế lời nói gì cả, các quan viên bị chửi mặt mày tím tái không biết nói chen vào kiểu gì. Trần Kính nghe Trương Đỗ tả Quốc Toản là tiểu tử 16 tuổi cứ như đệ đệ hắn là cừu non thì không kìm được mà phì cười. Bị thất lễ bèn lên tiếng ứng phó:

– Trương đại nhân, ngài chú ý lời nói một chút, dù sao người ngài nhắc tới cũng là một vương gia được triều đình công nhận. Đừng tiểu từ này tiểu tử nọ nữa.

Trương Đỗ khẽ hướng về Trần Kính vái dài, rồi quay lại tiếp tục chửi văng nước bọt:

– Triều đình còn bao nhiêu đại sự thì các ngươi không quản. Hơn 5000, là hơn 5000 tản quan đang ăn không ngồi rồi, ôm chức ôm tước đợi có ghế trống là đặt đít vào ngồi sao các ngươi không quản? Các ngươi muốn triều đình cần bao lâu để bố trí được cho ngần ấy quan chức, có muốn triều đình tổ chức khoa cử nữa không? Các ngươi muốn học trò trong thiên hạ phải chết mục xương vân không được thi thố tài năng à?

Trương Đỗ vừa dừng lại lấy hơi thì Phạm Thục thượng thư Lại Tào (Lại Bộ) những tưởng được yên lành đón năm mới, không ngờ lại bị chạm tới đúng buổi chầu cuối này thì bước ra chất vất:

– Trương đại nhân, ngài đừng chuyện nọ xọ chuyện kia? Khi không ngài nhắc tới vấn đề tản quan làm gì?

Trương Đỗ có vẻ ngứa mắt với tất cả, lão chẳng kiêng dè mà nói luôn:

– Phạm Thượng Thư, đây là chuyện hệ trọng của triều đình, vì sao ta không được nói tới? Trước khi đi kiểm tra Ngự Thiên, ta còn tưởng triều thần quyết được vấn đề đơn giản này rồi, nhưng sao giờ vẫn chuyện cũ để năm mới là thế nào? Hay trong đám tản quan kia có ai do ngài bảo cử lên không?

Phạm Thục nghiến răng ken két bực tức, tay run run chỉ Trương Đỗ:

– Ngài là đại thần, đừng có ăn nói tùy tiện.

Lê Quát nhanh như chớp từ đâu bước ra chắp tay tâu:

– Bẩm Hoàng Thương, vi thần thấy Trương đại nhân nói có lý, chuyện năm cũ không thể để năm mới, huống hồ chuyện này chúng ta cũng đã đưa ra nói đi nói lại nhiều lần trong các buổi thiết triều trước rồi.

Phan Nghĩa – Lễ Bộ Lang Trung mới lên chức, được giao soạn Quốc triều thông chế và các lễ nghi, dáng người gầy gò cũng là một người tính tình cương nghị bước ra ủng hộ:

– Phải thưa Bệ Hạ. Số lượng tản quan quá lớn, chuyện này chúng ta nên giải quyết dứt điểm thì hơn, chớ để sang năm mới.

Bỗng chốc cả triều đình lại loạn cào cào, phe ủng hộ phe chống đối cứ thế bị cuốn vào cuộc cãi vã nên xử lý núi tản quan kia thế nào. Chẳng ai còn đầu óc chú ý tới chuyện đống tấu chương đàn hặc Quốc Toản nữa.

Trần Kính chỉ có thể khẽ dơ ngón cái lên thán phục lão Trương Đỗ lại yên lặng như tảng đá vô cảm đứng giữa triều đình kia. Không ngờ lão Trương Đỗ dùng gậy ông đạp lưng ông thành thạo thế. Lão dùng chính cách bẻ lái câu chuyện sang việc khác của đám đại thần hay dùng để đối phó khi vào thế bị.

Nghệ Tông thấy chuyện đi đã quá xa, có chút bực mình hắn đập bàn cái rầm quát:

– Yên lặng!

Nghệ Tông quát lên cái, các triều thần liền ngoan như cún quay về chỗ của mình. Đợi ổn định lại, Nghệ Tông lấy lại bình tĩnh nói:

– Chuyện chặn tấu chương lại, nếu Trương ái khanh đã đích thân tới tận nơi điều tra thì không cần bàn thêm nữa. Còn chuyện tản quan, thời gian qua triều đình đã bàn bạc rất nhiều, khi đó Hoàng Thái Tử đang đi vắng nên chưa nói được ý kiến. Hoàng Thái Tử, chuyện này Thái Tử thấy sao?

Nói gì thì nói, Trương Đỗ nói lời trái tai, nhưng nhân phẩm của lão chẳng ai có thể nghi ngờ. Trương Đỗ dù có khó ưa thế nào, các vị tiên đế xưa nay và Nghệ Tông bây giờ vẫn hoàn toàn tin tưởng vào con mắt của lão. Trần Kính được gọi tới liền điều chỉnh tâm thái rồi bước ra vái dài nói:

– Bẩm Bệ Hạ, tuyển quan lại xưa nay dù là thi cử hay bảo cử thì mục đích cuối cùng đều là muốn chọn người tài tiến cử lên triều đình để lo việc nước. Nhưng dù khi thi đỗ hay được tiến cử lên họ có tài giỏi tới đâu, qua nhiều năm chờ đợi bố trí quan chức cũng sẽ có người đủ quyết tâm tiếp tục duy trì rèn luyện, trau dồi kiến thức cho bản thân. Cũng sẽ có người vì đạt được chút thành tựu này mà bỏ bê rèn luyện, khiến kiến thức bị thui chột. Nếu mục đích cuối cùng là tuyển người tài, thần cho rằng chúng ta cứ tổ chức một kỳ thi tuyển lại viên cho Thượng Thư sảnh để đánh giá lại trình độ các tản quan. Ai không dám thi hay thi không đạt yêu cầu đều trực tiếp loại đi là được. Chỉ giữ lại số ít người có trình độ để bố trí vào các sảnh, viện làm việc để tiếp tục rèn luyện chờ bố trí lên vị trí quan trọng hơn. Xin Bệ Hạ minh xét.

Trần Kính lựa lời nói rất khéo léo. Hắn đã nói rõ, khi bảo cử dù có tài năng đến đâu nếu không rèn luyện thì giờ có thể đã bị thui chột. Đấy đơn thuần là lỗi của người được bảo cử, không giữ được kỷ luật của bản thân. Trần Kính cũng không đề xuất trách phạt, quy trách nhiệm cho người bảo cử người thi không đạt.

Đây chính là Trần Kính cho những người đứng ra bảo cử cho tản quan một nấc thang để xuống. Nghệ Tông gật gù nghe rất thuận tai, các đại thần hay cả vương hầu bên dưới nhất thời cũng không nghĩ ra được biện pháp đối phó. Có thang để xuống, cũng chẳng có ai dám đứng ra bao che nữa cả. Nếu có kẻ nào dám không bước xuống thang này thì chẳng khác nào công khai chống đối với Thái Tử. Nghệ Tông quay ra vị đại quan lớn tuổi ở hàng đầu hỏi:

– Nguyên Đán, khanh thấy sao?

Trần Nguyên Đán đang giữ chức tư đồ, tước Chương Túc quốc thượng hầu, là hậu duệ của Chiêu Minh Đại Vương Trần Quang Khải, theo thứ bậc ông là em của Nghệ Tông. Tài năng của Trần Nguyên Đán rất đáng nể, học rộng tài cao nhưng lại là người ôn hòa, biết thời giữ mình lại một lòng chỉ muốn nghiên cứu học vấn nên không hợp với đấu tranh. Nhưng Trần Nguyên Đán hiểu rõ dụ ý của Trần Kính, cũng hiểu rõ những người phản đối kia cũng chẳng còn cách nào để phản đối, tình thế đã định nên bước ra ủng hộ:

– Bẩm Bệ Hạ, vi thần thấy Hoàng Thái Tử Điện Hạ nói rất đúng, giải quyết vấn đề này chỉ cần một kỳ thi là tỏ. Ai đủ thì lấy, ai thiếu thì bãi chức cho về tiếp tục ôn luyện đợi khoa cử tiếp theo là được.

Nghệ Tông gật gù hài lòng, lia mắt nhìn xuống dưới cũng không thấy ai ý kiến nữa, hắn ưỡn thẳng lưng ra quyết định cuối cùng:

– Được, cứ quyết định thế. Năm sau triều đình sẽ tổ chức thi lại viên để lựa chọn người tài trong số tản quan vào các thượng thư sảnh luyện tập. Ai thi không đạt, không tới thi lập tức bãi miễn chức vị tản quan. Chuyện này giao cho Hoàng Thái Tử làm chủ, Phạm Thư làm phó cùng Lê Quát làm chủ khảo. Ra tết bắt đầu triển khai.

Trần Kính, Phạm Thư, Lê Quát liền bước ra, quỳ xuống hô lớn:

– Vi thần lĩnh chỉ. Hoàng Thượng vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế.

Các quan đợi họ hô xong cũng đồng thời quỳ xuống hô to nịnh bợ như mỗi khi Hoàng Đế quyết định được việc gì:

– Hoàng Thượng anh mình. Hoàng Thượng vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế.

Nghệ Tông phất tay cho các quan bình thân:

– Các ái khanh, bình thân.

– Tạ Hoàng thượng.

Đợi các quan lục ục đứng hết dậy, Nghệ Tông vui vẻ nói:

– Được rồi, buổi chầu cuối năm tới đây thôi. Năm qua dù còn nhiều bề bộn, có việc làm tốt có việc chưa tốt. Việc chưa tốt thì cần cải thiện, còn việc tốt thì được ghi nhận. Sang năm triều đình cần phải cố gắng hơn nữa để chăm lo được cho người dân. Kết thúc ở đây thôi, người đâu, ban yến.