Chương 236: Trần Kính mở lòng.
Quốc Toản biết chắc Trần Kính sẽ ở lại chờ mình, nên hắn nhanh chóng kết thúc mọi chuyện, tiễn lão Chiêu Dật và Nông Mạnh lên thuyền mà mình bố trí ngược dòng lên Thái Nguyên. Cả lão Chiêu Dật và Nông Mạnh còn rất nhiều việc phải làm nên không thể ở lại quá lâu.
Chiêu Giang đã làm A Nùng có thai, Chiêu Dương liền chất cho Nông Mạnh mấy chục xe hàng lớn nhỏ lên thuyền, chẳng cần quan tâm hắn dùng cách nào chuyển lên bản Giuốc. Chiêu Dương kiên cường cuối cùng cũng khóc như mưa khi thuyền của lão Chiêu Dật, Chiêu Minh rời bến.
Quốc Toản ướt hết vai áo để dỗ dành Chiêu Dương, đến khi về được vương phủ thì cũng nhá nhem tối.
Trần Kính vẫn đứng như tượng ở tiểu đình bên hồ sen, vài cái đèn lồng được gia nô đốt lên soi rõ bóng lưng thẳng tắp của hắn. Nội tâm hắn vững vàng, dường như đã hạ được quyết tâm, nghe tiếng bước chân tới gần, Trần Kính cất tiếng:
– Ta còn tưởng đệ quên luôn vị đại ca này rồi. Sao rồi, tiễn họ lên đường xong rồi à?
– Vâng, đệ vừa ở bến thuyền về. Huynh không ăn bánh à? Thế để đệ, đệ đói lắm rồi.
Quốc Toản chỉ đĩa bánh trên bàn đá hỏi, hắn chẳng ngại ngần mà cầm lấy ăn lót dạ.
Trần Kính ngồi xuống đối diện đẩy cho hắn cốc trà, nhìn cái tướng ăn của Quốc Toản vẫn chẳng thay đổi, dù giữ tước vương gần năm rồi. Hắn bất giác nhớ lại câu chuyện từng được nghe cha hắn kể lại:
– Đệ biết không, năm xưa phụ thân ta (Minh Tông) từng bị ông nội (Anh Tông) chê trách ăn uống như đàn bà. Ông nói: “Là đàn ông con trai thì phải ăn như hổ ngoạm, chứ ăn như đàn bà thế kia à?”. Ngẫm lại, thời nay người ta quá trọng lễ nghi, không hấp tấp, cẩn thận thì có thừa thành ra nhiều khi do dự không quyết. Không được quyết đoán, mạnh mẽ, khí khái như người xưa.
Quốc Toản không biết, quả thực cuộc gặp trong thư phòng vừa rồi, chính bản thân Trần Kính cũng có cảm giác lo ngại khi Quốc Toản quá được lòng tin của sơn dân phía bắc. Tới Nông Mạnh mới qua vài tháng tiếp xúc mà như sẵn sàng từ bỏ mọi thứ vì Quốc Toản. Trần Kính được vương phi thông não mới giúp hắn nhận ra, lòng hắn quả thực chưa đủ bao dung hoàn toàn đệ đệ của hắn. Như năm xưa lưỡng cung bao dung đặt niềm tin vào Hưng Đạo Đại vương, nghe thì đơn giản nhưng quả thực là chỉ những bậc vĩ nhân mới làm được điều đó. Hắn hiểu ra, Quốc Toản luôn phòng trước phòng sau là có lý do cả.
Quốc Toản nhìn Trần Kính khó hiểu, như biến thành người khác. Hắn ú ớ hỏi:
– Chỉ là chuyện ăn uống thôi mà. Trong quân quen ăn nhanh rồi. Ăn chậm để kẻ địch tới chém đầu à? Gì mà huynh nâng lên tầm quốc gia rồi? Nho gia các huynh chỉ giỏi vẽ chuyện, hay huynh bị trúng gió?
Trần Kính chép miệng bực bội với thái độ của Quốc Toản. Bản thân thì mới giác ngộ, lời dạy của tiên đế thì ẩn chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc mà qua mắt tiểu đệ hắn thì bản thân như mê sảng. Tranh cãi chỉ thiệt thân, hắn phủi tay trực tiếp bỏ qua, thay đổi thái độ thường ngày hỏi chuyện:
– Thế giờ đệ định tính sao. Thái Nguyên là trọng trấn phía bắc, là một trong những cửa ngõ xung yếu nhất để tiến vào Thăng Long. Xưa nay luôn được giao cho thân vương hoang tử trấn giữ. Kế hoạch của đệ muốn thành thì phải tự nắm lấy Thái Nguyên. Đệ muốn bị triều thần nhủ bọt tới chết hay thế nào thì nói ra để ta còn chuẩn bị.
Quốc Toản uống cốc trà cho trôi miếng bánh, phủi tay nói:
– Đệ đâu cần Thái Nguyên, đấy là củ khoai nóng, huynh có nhét vào tay đệ cũng chả lấy. Ngu gì.
Trần Kính ngạc nhiên, quay ra hỏi:
– Không cần Thái Nguyên? Thế chẳng phải tuyến hậu cần của đệ bị gián đoạn à? Hàng hóa muốn từ Thăng Long lên phía bắc phần lớn đều qua Thái Nguyên, nếu không nắm Thái Nguyên thì đệ giấu làm sao được chuyện mình làm.
Quốc Toản nhởn nhơ đáp:
– Đệ không cần giấu, đồ đệ chuyển lên làng Hoài qua Thái Nguyên cũng là đồ dùng thiết yếu thôi, chẳng có hàng hóa gì đặc biệt. Triều đình cứ kiểm soát Thái Nguyên, huynh về sau bố trí quan viên có năng lực một chút, có ý chí một chút để phối hợp với đệ là được.
Trần Kính cau mày, hỏi đầy đề phòng:
– Thế rốt cuộc đệ cần ta giúp gì? Giống với kế hoạch bình Chiêm, vạch kế hoạch này ra không có chuyện đệ không đòi hỏi thứ gì cả. Thứ đệ cần có lúc nào là thứ bình thường đâu? Không phải Thái Nguyên thì là gì? Nói đi.
– Hì hì.
Quốc Toản chỉ nhe răng cười hì hì rất khó đoán, Trần Kính bị lừa nhiều vố nên càng thêm đề phòng:
– Sao? Cái gì? Nói đi. Nhanh ta còn phải về Thăng Long, mấy hôm nữa là buổi chầu cuối năm rồi, ta phải đi ngay trong đêm.
Trần Kính nâng chén trà lên uống để lấy bình tĩnh, che đi chút biểu cảm trên khuôn mặt trước ánh mắt săm soi của Quốc Toản.
Quốc Toản xoa xoa tay nói:
– Hì hì, đệ cần mỏ sắt ở Thái Nguyên và ít công tượng.
“Phụt” Hớp trà vừa uống bị Trần Kính phun ra ngoài như mưa. Hắn vội chùi mép, tay run run chỉ Quốc Toản giận dữ:
– Thằng điên, đệ biết thừa mỏ sắt Thái Nguyên chiếm tới 7-8 phần sắt triều đình khai thác được hàng năm không? Giao cho đệ, quân đội phải dùng đá làm binh khí à? Hơn nữa, chả phải đệ có mỏ ở Thanh Hóa rồi? Tăng cường khai thác ở đó lên không được à? Thái Nguyên là củ khoai nóng thì mỏ sắt là cục than đỏ. Đệ đừng có điên mà chiếm lấy.
Quốc Toản hừ mũi lẩm bẩm “đồ kẹt sỉ” vừa đủ cho Trần Kính loáng thoáng nghe thấy, khi Trần Kính định mắng thì hắn cướp lời:
– Đệ đâu lấy hết, đệ xin một phần thôi. Mỏ ở Thanh Hóa là mỏ nhỏ, khai thác có hạn, chỉ đủ cho đệ dùng ở phía nam. Phía bắc mới có tý mà đã muốn moi hết kho dự trữ của đệ rồi. Hơn nữa, huynh bảo đệ chở sắt từ Thanh Hóa lên làng Hoài có khác gì mua đường không? Cần thêm bn thuyền bè nữa cho đủ, chi phí sẽ đội lên quá lớn, đệ lấy đâu ra tiền? Mà có chở được thì qua Thái Nguyên triều đình để yên cho đệ chắc.
Trần Kính cũng biết chuyện này, nghe tới một phần mà không phải toàn bộ cũng làm hắn tạm yên lòng. Hắn cẩn thận hỏi cho rõ:
– Công tượng thì dễ, còn sắt cụ thể là bao nhiêu, đệ đừng có úp úp mở mở mà lừa ta. Nói rõ ràng con số ra.
Quốc Toản nghe thế thì dơ lên 3 ngón tay nhe răng ra cười. Trần Kính trợn mắt mắng:
– Ba phần? Đệ muốn ba phần mỏ sắt? Đừng có điên.
Trần Kính có kinh nghiệm rồi nên trực tiếp quả quyết hạ xuống:
– Nửa phần, ta sẽ cho đệ nửa phần.
Nghe bị trả giá xuống còn có 1/6 Quốc Toản siết tay kêu răng rắc, khóe mắt đỏ lên như muốn nuốt tươi Trần Kính.
Trần Kính biết mình hơi quá đáng, việc của triều đình mà góp vốn hơi ít, nhưng vẫn cảnh giác dè dặt nâng giá:
– Một phần. Đừng đòi nữa, ta không bị đệ lừa nữa đâu.
Quốc Toản giận dữ lớn tiếng trách:
– Một phần? Cái đám quan Hộ Tào trong Thượng Thư Sảnh của huynh làm ăn chẳng ra cái gì, cả năm khai thác chỉ luyện ra được 2-3 vạn cân sắt. Một phần của huynh còn chẳng đủ cho đệ làm tăng xỉa răng chứ nói gì tới trang bị cho sơn binh. Huynh không cho thì thôi, cho tí tẹo để lấy tiếng thì đệ không cần. Huynh cứ giữ hết lại mà dùng.
Trần Kính thấy Quốc Toản bực bội muốn bỏ đi thật thì phủi tay nâng giá:
– Được rồi, thế thì một phần rưỡi. Tối đa rồi, không hơn được nữa đâu. Triều đình còn đang thiếu sắt đây, thêm 1-2 năm ta định bổ thêm mấy quân mới, không có sắt không được.
Quốc Toản hừ nhẹ quay lại cương quyết nói:
– Có phải mớ cá đâu mà huynh kỳ kèo. Ba phần hoặc một phần rưỡi nhưng phải để người đệ tiến cứ tới mỏ dạy cho đám quan Hộ Tào của huynh cách khai thác quặng, huynh phải cho liêm phóng tới kiểm kê lại sổ sách nữa. Không thì thôi.
Trần Kính thấy thái độ Quốc Toản cương quyết thật không giống làm bộ, đắn đo một lúc thấy chuyện này cũng có lợi bèn thuận theo:
– Được rồi, một phần rưỡi, tiến cử người của đệ tới mỏ đi, liêm phóng thì ta sẽ bảo lão Trương Đỗ cử liêm phóng đi cùng để kiểm kê sổ sách ở mỏ theo ý của đệ. Được chưa?
Quốc Toản nghe thế thì hồ hởi ra mặt, thay đổi hẳn thái độ, hắn hứng khởi vỗ bàn nói:
– Chốt. Ra tết đệ sẽ cử người tới.
Trần Kính lại có cảm giác bản thân vừa bị hố, hắn nghiến răng rít lên:
– Nói đi, đệ vừa chiếm lợi đúng không?
Quốc Toản mặt vô tội đáp:
– Đâu có, triều đình mới chiếm lợi, đệ chỉ được tý chút thôi. Cái đám quan trong Hộ tào ở mỏ của huynh, đệ dám chắc chúng ăn tới ngập mồm rồi, tra sổ sách kiểu gì cũng có cả đống chuyện. Cách làm cũng không hiệu quả, người của đệ tới sẽ cải tổ cách làm, chỉ một thời gian nữa huynh sẽ phải ngỡ ngàng trước sản lượng sắt của mỏ Thái Nguyên mang lại. Triều đình vớ bẫm rồi, đệ chỉ le ve lấy được chút ít thôi.
Trần Kính nghi hoặc:
– Trục lợi là có, nhưng trước giờ cách khai thác vẫn thế, sao lại không hiệu quả?
Quốc Toản hơi ngạc nhiên đáp:
– Huynh ở Ngự Thiên nhiều như thế mà không thấy nô lệ, gia nô ở đây làm việc hiệu quả hơn hẳn công tượng và nô lệ của triều đình à?
Trần Kính không có gì ngạc nhiên đáp:
– Ta thấy chứ. Nhưng công tượng và những nô lệ kia sao có thể áp dụng chế độ cửa vương phủ như đệ được. Quá tốn kém, triều đình còn đang phải bóp ăn bóp mặc kìa. Lấy đâu ra mà chu cấp như đệ được?
Quốc Toản gần gũi với nhưng người lao động này nên hắn thấu hiểu rõ nhu cầu của họ, hắn mỉm cười đáp:
– Việc này không hề tốn kém như huynh nghĩ. Mưu cầu của những người này rất đơn giản. Cuộc sống được đảm bảo họ sẽ chú tâm làm việc, có cơ hội cải thiện đời sống và tương lai cho con cái họ sẽ dốc sức làm việc. Năng suất vì thế sẽ tăng cao nhiều lần, nguồn lợi thu về sẽ vượt xa chi phí bỏ ra. Nói cho cùng phải ăn no mới có sức làm việc được.
Công tượng trước nay đều do triều đình trưng tập, cha truyền con nối bị gắn với nghề, có tay nghề cao nhưng bị kìm kẹp không được tự do mưu sinh, làm việc nặng nhọc, chế độ rất hạn chế. Công tượng như tài sản riêng của Hoàng gia vậy, ăn sâu vào tư duy của những người trên cao là công tượng được làm đồ phục vụ Hoàng Gia là vinh dự, là tự hào, là nghĩa vụ. Họ nghĩ công tượng sướng còn chẳng hết, kể gì tới vất vả. Công tượng đã thế thì nô lệ còn thảm tới đâu ai cũng biết.
Nên Trần Kính không hiểu cũng là điều dễ hiểu, đơn giản hắn chỉ nghĩ cho đi một đồng là mất một đồng, đâu thể cho đi là nhận về nhiều hơn được. Tới Ngự Thiên, nhìn đường xá bến cảng tấp nập, đời sống trang hộ cải thiện nhưng Trần Kính cũng thấy tiền từ vương phủ cứ hòm lớn hòm nhỏ được khiêng ra ngoài. Trong mắt vô số quan lại, Quốc Toản như tên phá gia chi tử thì đúng hơn. Trần Kính vì nể nang mà không nói ra, nhưng hắn không biết, từ năm sau vương phủ sẽ thu tiền về càng nhiều.
Quốc Toản cũng không biết cách nào giải thích cho rõ, vì trước kia hắn cũng không hiểu, mọi chuyện làm ăn đều phó thác cho mẹ và lão Bộc, tới giờ khi phải trực tiếp cầm vào sổ sách hắn mới ngộ ra chút ít, nhưng rồi cũng giao cả lại cho Chiêu Dương. Quốc Toản gãi tai nhăn nhó khó giải thích:
– Nói chung để giải thích cặn kẽ thì khó lắm, đệ không nói được. Nhưng cứ nghe đệ, chịu chi một chút, mất thêm ít lương thực, đợi thêm 1 năm nữa huynh sẽ thấy kết quả.
Trần Kính cũng ù ù cạc cạc gật gù:
– Vậy được, cứ thế đi, tùy đệ sắp xếp. Hết chuyện rồi thì ta cũng lên đường đây, ba hôm nữa là buổi chầu cuối năm, ta phải lên kinh thành cho kịp.
Quốc Toản nghe thế liền khom người làm dáng, rất nhiệt tình hô lên như muốn Trần Kính mau mau chóng chóng rời đi:
– Cung tiễn điện hạ. Người lên đường may mắn.
Trần Kính phì cười muốn gõ đầu tên tiểu đệ một cái, mồm trách cứ:
– Làm trò.